장음표시 사용
2쪽
COMITATUS STE INPURTENSIS PRAETORI PATRUO SUO PATRIS LOCO COLENDO 'VENERANDO. NEC NON VIRO CLARISSIMO
Gratum cnisum publice testaturus hocce specimen aca semicum de Ia mente.
4쪽
DISSERTATIO MEDICA INAUGURALIS
TENTAMEN DE SUCCIS CORPORIS HUMANI ACCURATIUS DEFINIENDIS
. . ET ORDINANDI S. ARGUMENTU Μ DISSERTATIONIS.
sunt mestumque diversi in horpore humano sueri ci, quorum natura nequaquam adhuc satis explorata et est. Quamquam enim complures indici sub finem L a superioris & inter initia hujus seculi operam ded runt, ut mechanicis & chemicis artificiis inquilinos corporis humores dissolverent. & in partes, e quibus conflati sunt, dividerent; sa- tendum tamen est, plurimas superesse obscuritates, nec dum certos posse characteres definiri, qu:bus singuli ab omnibus ac singulis di- A sce
5쪽
scemi queant. Dissicultatem auxit methodus, quam plerique tenu runt, dum solo sere igne in exploratione succorum usi sunt. Quam male enim principia rerum ex analysi per solum ignem facta aestimentur, vel ex hoc solo intelligi Potest, quoniam omnes propemodum corporis paries tam firmae quam fiuidae in similia elementa vi ignis dividuntur. Quod quoniam novissimi Physiologi agnoverunt, alias etiam vias ingressi sunt, & remedia minus violenta, minus naturales corpuscularum ordines desinientia adhibuerunti Ita famim est, ut longe plura & majora succorum discrimina, quam analysis per ignem admittere suadebat, proximo semissiculo detecta sint. Et sane spes est, si pari servore atque hodie sit, in utilissimo hoc examine pergutur, fore, ut tandem accuratae singulorum succorum definitiones, a
que ordinata ac systematica divisio eorum constitui queant. Hujus doctrinae in Physiologia & Pathologia utilitatem cum perc, Pere coeperim, in animum induxi, quae vel in illustri hac Schola a Promceptoribus meis ves exscriptis novissimorum & probatissimorum a ctorum , maxime vero ex institutionibus Q. HAMNII, hac super redidici, in brevem suanam colligere, & pro viribus in hoc Acad mlco specimine digerere. Hujus propositi exsecuti mem quo di lius apud me agitavi, eo plures dissicultates atque lacunas offendi; ideoque Lectorem humanissime rogatum volo, ut tentamina mea, quorum tenuitatem & desectus ipse agnosco, sequi bonique cons lat, & mera esse tentamina, quae necessitate scribendi pulsus ipsi
6쪽
Generalis succorum contemplatio'partitio. Prima, quae de succis cogitanti se oriri, divisio est in erudas & emctos, quae cum antiqua est, tum ad naturam sata congruit; siquidem homo a foris & per os, εο verosimiliter etiam per hiantes in corporis habitu poros, quotidie multas res variasque accipit, quae, quoniam viribus coctricibus mutari, δι naturae assimilari debent, recte eruda appellantur, post digestionem vero & elaborationem cocta. Sed neque de ipsis crudis humoribus, ncque de modo, quo elabonantur aut coquuntur, agere nunc animus est. Succi vero cocti & characlarem corpoHs, cujus nune partes sunt, jam adepti solent vulgo in universalem seu eruditisum, & in partic daras dividi; receptumque est uni sanguini nomen universalis h moris dare. Verum ambiguitas quaedam est in vocabulo tin, Faussucci, quippe quod duplici sensu accipi potest. Primo enim humor, qui per universum corpus diffunditur, & nulli bi deest, univetivis r cte vocatur; deinde etiam hoc nomine dignus Est, qui ceteros omnes complectitur, & hinc inde singulos interventu organicae apparationis ex se dimittit. Posteriori sensu sanguis sorte solus titulum catholici succi meretur, sed nequaquam priore. Quid enim, quaeso, Lympha 3 norme propriis suis vasis, quae a sanguiferis distincta sunt, pariter ac sanguis universitatem corporis perluit 3 Quin imo s primor-
7쪽
dia hominis reputemus, tempore prior est, quandoquidem sanguis in embryone ex Lympha nascitur. Et in homine etiam nato chylus in pum sanguinem non vertitur, antequam lympha bene mina impedititus fuerit. Praeter lympham gelatina quoque & oleosa materies per totum corpus diffusae sunt, & inter succos catholicos recte haberi videntur; qui tamen succi a sanguine dc lympha hactenus distant, ut non per vasa stricte dicta vehantur, sed inter fibras & stamina vitalia, Hl in cellulas tarsulasque essuli sint. Quae cum ita sint, licebit mi, hi quatuor succos universales in corpore humano as timere, cum ipta etiam natura quatuor apparationes diversas, quibus illi sucei continem tur, fabricaverit. Primum est serna sanguiferum, quo nomine
inor omnesque arterias & venas Enminem vutientes complector. N.
terum est Θs a Lymphasis - glandulosum, quod a priori distinctum, nostra demum aetate acurate pervestigari & describi coepit..Tertium est Organtim Ce Iare, quod latius etiam patet, quam vacis gessera & lymphatica, atque ita per universitatem corporis db stributam est, ut ex quasibet ejus parte in aliam quamvis regionem via aperta sit. Quartum denique est illud spatium, quod inter fibnas atque lamellulas, e quibus organa componuntur, existit; ut gelatinosus succus inter stamina vitalia effundi ad varios oeconomiae animal susus queat.
Priora tria systemata Sanguiferum , Lymphaticum de Pingu, ferum adeo cognita sunt, ut de iis dubium esse nequeat; sed deitas spatiolis, in quibus gelatinae tanquam succi catholici sedom c fleassumimus , quaedam illustrationis causa addere lubet, praesertim M.
8쪽
quoniam tam sunt exilla, ut oculos fugiant, nec nisi ratiocinat onem phoenomenis experimentisque ducta, intelligamur. - Sc, licet: prima materies, ex qua animanumn eorpora struuntur, Ilias dubio est viscidulus liquor, cui veteres nomen pliasiel ideo dedinrunt, quoniam aptitudinem habet, si dei, to loco & calore vitali s veatur, varia eX se gignendi Armandique, quae ipsi neque imem, antequam producta sunt, Videntur nec , Postquam Prodi runt, quoad materiem similia apparent. Hulus rei luculentum tome Nonium praebet albumen ovi, ex Quo sub incubatu fibrae carnosae, membranae, cartilagines , pennae, ossa, rotassum, ungulae, & alite
nascuntur partes organicae, ne jam humorum, qui simul gignuntur, varietatem memorem Atque hoc ipsum albumen, quod in temperato aere valde viseidum cst, debet calore vitali tenuius atque liquid usante reddi, quam ingenium suum plasticum exserere omnino pos t. Ex quo etiam intelligitur, non crassum & iners esse illud materiala,
ex quo stamina vitalia fabre fiunt, sed potius subtile & ex moris vola-ficis mobilibusque elementis constans. Nihil prosccto verae terrae in primo hoc & genitabili liquido detegitur, veroque est simile, solam aquam & aerem cum tenuissima quadam pinguedinoe sive phlogisto &tenerrimo tae acidi ingenii in eo conjuncta esse atque coalita. -- in hoc igitur plastico Iiquore prima corporis auimesis stamina secundum certas natum leges gignuntur. Quae quidem stamina simulac sub sensus cadunt, duplicis esse gener s deprehenduntur. Primo sunt fila quaedam , quibus Ararum nomen dare solemus ; deinde
sunt taminae seu usetitae, laniles sere illis bullis, quas pueri ludem
9쪽
tes ex aqua sapone insecta spiritu oris formare solent, quaeque mobmi etiam Physici attentionem merentur. Fibras cernimus in muscussis, tendinibus, ligamentis & ossibns ipsis, maxime foetus; neque ab his, quas oculus attingit, differre minores & primitivas, ut cred mus, suadent microscopia a LEEU ENHOELIo dc Μυ Isio hunc in finem diligenter adhibita. Laminae, quas latitudo a fibris discernit, inter vario modo nexae textum cellulosum conlatuunt; Quae tela per universum corpus repentur, ubicunque vas aut fibra muscularis est, adeoque ubivis. Estque profecto organum amplissimum: organi enim nomen, si quod aliud, meretur. - Atque ex his etiam laminis inter se com
crescentibus , densatis & compressis oriuntur membranae, tunicae, ipsa denique vasa. Nam ingeniosa BOERBA VII conjectura, secundum quam sebrae primitivae ex meseculis terrestribus inter se conglutinatis , membranae vero & vasa ex fibris ad se appositis, decussatis, intertextis, intortis formari credebamur, multiplici e perimento & ipsa naturalis ordinis observatione redargui videtur. . Hae ergo sunt primae partes organicae, quae vitali principio impe litae, stamina corporis paulatim solidescontia constituunt; sed intereas 'renchyma est, nempe succus glutinosas & quasi gelu concretum, quod inorganicum est. Hoc cum progressu temporis augetur.& densatur, tum etiam alienis saepe moleculis, nominaum terrestribus, a soris ventcntibus, & cum materie alibili assumtis sarcitur.
Sic tandem in corpus venit vera terra, quae in prima structura non
10쪽
aderat, seu potius materies tartarea aut laPidescens, quae cum se cundum naturam oua subit atque confirmat, . itemque in multis animalibus ad testas ovorum, ad ci as, ad testudines, ad conchas n ichrearia est, tum etiam praeter naturam calculos utinarios & affectus quosdam aruariticos prodacica quin subinde universem humorum massam adeo inscit, ut ipsa saliva quasi lapidescat densumque tari tum landati Curiosior osseun contemplatio, quae modo dixi, evidenter deci eat. In his enim sunt punista, quae ossescentia appellantur, ex quibus illa materios tartarea inuens strias lamat, atque inter vitales ossium fibras cellulas organicas eodem modo se interponit, quo testa circum molle ovum ; eademque consistit paulatim & sere lapidescit, veluti aqua terreis mola ulla impraegnata, circum herbas crustam Armat. Potestque haec terrestiis materies ex ossibus per debilem aquam seriem extrahi illaesa structura organica, cujus quippe materiem acida leniora nec suscipiunt nee desimunt. Vera igitur terra per peram pro fibrarum vitalium materie habetur; & terra illa, quae ex comcrematis animalium partibua acquiritur, maxima parte a foris accessit. postquam animal jam natum est, eX.Parte edam a glutine derivanda est, cujus condensatione aliquid nasci videtur, quod igneo motu speciem terrae acquirit. - Liceat igitur duplex Parenthma assumere, unum mere glutinosum aut gelatinosum, alterum terrestribus particulis impedictum, ideoque densius &facile lapidinens. V trumque humonibus potiusquam firmis partibus accenseri debnt; utrumque enim est succus concretus; sed gelatinosum universaliter est per corpus cliffusum, te restre