Q.D.B.V. De coralio, balsamo et saccharo praeside M. Georgio Casparo Kirchmaiero, facultat. philosoph. adiunct. Vvittembergae ... Publicè disputabit laurentius Josephus Frey ..

11쪽

ratem etiam, patriae amori' Et quae haec collectio est: orator Legatusque suit: Ergo vel errare, decipi aut ignorare plantam lnon potuitEx fine labores judicandi. Legatum, ni fallor,agere, non Bolanicum, Anglerius volebat. Aut a fallacibus S ad men. dacia natis Arabibus rumore specioso seduci fortean haud po.. tuit 8 Prodeat contra Anglerium Lustrissimi 'inceps NICO.LAUS CHRISTOPH. I AD ZIVILIu S, qui anno isD postquam diu ante, Anno scit. i3oi & υ62 AEgyptiam istam obiisset legationem Martyr ex Polonia egressus, Venetiisque .Rnno i 80. solvens, peregrinationem Hierosolymitanam iniit, AEgyptum lustraturus, itas inruique non obscure tradidit, balu- mi liquorem, usque ad illud ferme tempus, quo in AEgypto ille

erat perdurasse .

g. V. Verba ejus, a . . A i remb. adducta haechb i. demira, sunt: arbor haec ficum pharaonis in dieitat Inua euru in Europ. In Borto, inqua balsamum proveniebat, cu s ' β' etiam extant plantuti, os circiter cubitos altae,

sed exaruerunt omnes. Nam Assan Bassan raedecesser Imbraimi hujus, qui meo temporeprovinciam ad miserabat, HSthiopem que irim, qui curam Bal mi habebat, quod magnampecuniae vim colligerat,praefocari jussit: si factumen, ut nusio , qui arborum ejusmodi curam gerereia nosset reperto penitus deperirent. Infelici tamen , Arabia, Imperatore Sob anno procurante, ba 'iamum in copia omnis, ex hoc horto ut plu - mum transplantatum, quod etiam Meccha , per '

12쪽

Caravanam admehitur, cujus mecum bonam is quantitatem asportavi. Haec Radaivilius Prim is

ceps. Cardano vero tam scite quam accurate Antago

r ista Scaliger respondet: balsamum desisse ais. I inis. Item ais arvo esse in pretio.Gorum utrum fit seque vanum e LNam pudMaximilianum ' Caeserem, multum, oe nonnihil apud patrem meum Od mus, ex ipsis asiatum locis uri ismum. Nec parum apud Carolum, Sabaudiae ,, Ducem ,felicissimo, ad ingens vulnuJ, ω- dam equitis in inguine u esu. Et haecci - 'trix, quae mihi sub oculo tivo est, iis, maximi periculosissimique vulneris ostendit vestigia, ,, non alio, quam bal mi auxilio. Euod mihi mi ferat Heroina excellentissimae, stetitatis simae- , que tum pulchritudinis tum virtutis, Agne- 'finia Soleria, cuju3 ego hostesin campisparent, ' bus haud Emelvitius, atque o ligatos, exi sprimi , d inde esiis capessis,atque oppi- is

dis exegeram. Miror etiam te 'simino ML M, smum comparasser cum ei rut cera frontes 'ν

13쪽

o bis p Plinio accepisti. Iustinus de hoc ni-u hilo. Strabonem haud memini σα

ε. VI. Sed & quod maximum est , ad hune unque diem mos obtinet, ut Arabum quidam princeps, Seriph dictus, quo nomine, omnes,qui a Mahomete, familiae . suae Origine instrumento comprobare possunt,insigniuntur dum 3-ke, civitati primariae&Pseudoprophetae se- pultura nobilitatae praeest,tempore solennium sacrificiorum, imperatori Turcico quotannis, tias Di tres quatuorve libras exhibet: & muneris i eo a Turca accipit Chlamydem auratam, pro filiis vero ac fratribus,centum & quinquaginta aureorum millia . Idem ille Seriphus, Praesecto Cayrino annua- . tim, libram unicam, peregrinorum duci, selibram: aliisque duobus ducibus, quorum alter peregrinis Damasco, alter ex Arabiae felicis locis, Me echam &Medinam proficiscentibus adjungitur particulam obobalsami donat. Vid. post Custinianum de Petri Bellonium, imprimis Proser Alpinus, velut oculatus testis,in,

ris obtineant documenta, facile, ut spero, ostendemus. Atque Iosephus quidem conditionale saltem e tirpatam a Judaeis balsamiseram arborem resert: .

.visi silicet ab instituto, per milites depulsi invidi fui stur.

Et expresse Plinius citato loco: contra, inquit, deseridere Romani, ct dimicat 'ofrutice eE. Idem ab initio jam dixerat . Clarumque dictu, a Pompθο Magno:In triumpho quoque arbores duximus. Servis nunc haec rei ita a pendis cumsuagente. Taceo, stultam,de ullius speciei

14쪽

corporum naturalium interitu, formidinem esse, ac haberi jure posse. Praeterea salso dixit Plinius. unite rarum Iudaeae concessum esse balsamum. Ego vero misisH Siculi, lib.et. Biblioth. Hist.DrAOnu lib. m. Geograph.&

stimoniis indubitatam conciliante fidem, fretus regero e Unam Arabiam optimum 'onte etiam proferre bas mum Iudaeam quod attinet, in eandem, per Sabaeam Reginam ex Arabia, Balsami plantam, Regi Salomoni dono primum collatam, atque ex ea reliquas, deinde propagatas, e Iste o, rerum Iudaicarum scriptore, cum antiquissimo tum diligentissimo refert Experi n-tissimus Vir Michael Doringim, in , de opobalsdiatrib.

a. p. s.

g. VIII. Nune evicta balsami existentia adhue

superstite, naturam plantae introspiciemus penitius. Non math, si ordinem excipias,eam, Naturae Panegyristes quo Psinium titulo Muretus mactat, lum.2 orata is sequentibus depinxit: Viti similiorest,quam myriito. Malleolis seri dicitur. Tondetur similiter fruticans. ac rastris nitescit, properatque nasci, intra te tium annum fructi serae Folium proximum rutae per petua corna. Proceritas intra bina cubita subsistit. Ambori tria genera.Tenui& capillacea corna,quod vocate ut heriston. Alterum scabro a spe etia, incurvum, fruticosum,odoratius: Hoc trachy appellant. Tertium eu-rneces, quia est reliquis proceri usaevi cortice. Huic secunda bonitas, novissimaeutheristo. Semen ejus vinno proximum,gustu, colore russum, nec sine pingui :pejus in grano quod levius atque viriditus. Ramuxerassior, quam myrrho, inciditur vitro, lapide, osset

15쪽

ve eultellis. Ferro laedi vitalia, odit. succu s ε plaga marnat, quem opobalsamum vocant, suavitatis eximiae, sed tenui gutta, ploratu, lanis parva colligitur in cornu, Et sarmenta quoque in merce sunt. Amputatio ipsa surculusque venit intra quintum demum an num,Xylobalsamum vocatur & coquitur in unguentis. Praecipua gratia lacrymae en secundas mini, tertia cretici, minima ligno. g. IX. in ordinem ut redigamus negotium, de scribemus cum Dia. D. Doringio balsamum; a m

iam viticosam , altitudine ligustri vel tisi,

foliispaucissimis, ru proximis, Colore ex vi miridi π albicant isto, perpetim virent, bus, ramulis longis gracilibu que, moderatae crassitiei, gummosis,digitopertinaciter adiue

rsentibu/oe flore albo, exiguo quidem, fid

summe odorato constantem . Arbuscula quod

dici queat , ex eo claret, quoniam extra Arabiam etiam, ipsius proceritas intra tribra Plin. bina solummodo definit c italis Uat, in Arabia vero,ad Cytisi Therebinthi altitudinem vel paulo altius assurgat, teste, apud Alpinum, Abden. Turpiter autem Iustini erravit, qui Piceae arbori, Balsamum assimilavit. Viti. cosam esse, ramuli vilicosi ac sarmeniosi, & vitium more tonsiles quotannis, probant. Si quis proxime ejus describere folia velit, amaracum cogitet. Vere enim P ausanias: balsamum foliis Amaracino esse, scripsit; sed haec tamen non de illis balsami intelligenda semi inibus

16쪽

nibus sunt,q uae bina solia viti n5 absimilia habent voru quae post haec, tria, quatuor vel quinq;, sine ordine protrudunt. Variat nimirum pro aetate, soliorum &numerus & habitudo.Series soliorum illa sere,quae in rosis, fraxino, nuce & similibus deprehenditur arboribus. D. Doringius scribit Extimam alam sine pari orem paefolium et erupandius: ab hoc reliquastequuntur,neris utrisque insistentia, sinsim minutiora, ut in ruta.

g. X. Liquor ipse Balsamaeus, Therebinthinae instar flavus, fragrantissimiq; ,sed tamen ob spirituositatem cito exhalantis est odoris, saporia subamaria

sudans ex arbusculae tum fruticibus, juxta corticem, leviter convulneratis, tum ex ramusculis amputatis. Inter olea universa nobilissimum, totoque decant

Wm orbe: utpote quod vires habeat abigendis mo bis tam internis quam externis, nulli secundas medi. camini Vulneribus,sebricitantibus,plitisicis,asthm, cris&q uibus no aliis si ve morbis sive morbidis mede- tur I conf&hroder in Pharm.meae Chr. l. Has sa. rv. Guttula aquae tepidae si immitatur, per omnem se extendit su perficiem, ac rursum, aqua ad natura pristiam redacta sese cotrahit Lac,si ei instilletur,eoagula in vestem laneam etalam, maculam, quod peculiare divino hule oleo est, nullam linquit. Distincta etabis amum, opobalsamum, flualpamum re Carpobalse

m oupra monebamus. Probationem ejus atque asulteria si voles, apud Plin. lib. Ia. c. as deprehendex. opobalsamum ipsum, aliud Toluta num aliud Peruvianum, aliud Arabicum, Europaeum aliud, aliud Iudaia De Tolutano videatur Ic Schrodous,de America- no, prolixe Merembergius,lib.V. Hi simi. cap. . f 6

De reliquis vero D moringius in laudata seperius dia- C tri be

17쪽

tribe sect. r. serE per totum. Nos cnm studeamus brevitati , monstrare, non exhaurire sontes conabamur. Nune bellariorum loco, saccharum ex parte etiam gustare placet.

Lo Germani Graeci mακχαρον, Gasti Sucre Italisa eharo, In Sacear vocans, & quo nos hodieque ut ri .a. rer./-e- mur , utrumprisc notams erit, anceps omnino quasi morab.recens tum est. Qua in re utendum Pantiνοαν inveni. tit .s. Henricus Salmuthloquitur )di stinctione erit, quam ata p. ur, hibuit Leon hardus Fuchsius liba. de compositi Medi cam.cap.lo.& lib. I. paradox. Medici .M. Saccharum

enim a Fuchsio duplex constituitur: Veterum cae R eentiorum. illud duum quoque generum. Unum nihir aliud, quam quaedam mellis species putatur, unde Mde isto inter mella, veteres loquuntur. Nam & Di storides & Galenus & Plinius unanimes scripsem sacellarum e ge mellis, in calamis concreti, genus,im India pariter & Arabii seliei inventum & advectum Alterum genus Sacchari: Vetustis familiare scis-ptoribus, ex arundinum radicibus exprimebatur . Ejusdem e veI in cibo vel potu , mellis loco, usus ruit. Hanc mel carina Mauritanis nominatum. Illa

18쪽

vliniana Simia, solinus, eap.63. de India agens, in t

alia sic scribit c uaepat striasunt, arundinem creant, i a crassam, ut is sis internodiis , limbi vice vectitent navi amies. E radicibus ejus exprimitur humor dulcis ad meloeam Davitatem. Galenus quoque l. . de simplic.Medicam facult.c. 24. arundinum illarum in AEgypto nascentium - unde melleus exprimebatur, meminit. f. u. Grent ιι saccharum,succus est,e plantae probe conti l ex pressus, calore ignis plusminusvsi

excoctus, coactus atque delaecatus Saccharum proi

de nostrum, veterum longe persectius, purius nobis Ilusque est, atque ideo ab illo differt, scien e, loco usi

puritate. Antiquitus enim sine adjutorio artis, ea usu rabatur ratione, dulcissim ita saccharorum liquor, quὶ eum natura propinaverat mortalibus.zNostrates vero naturam arte adjuvantes, nobilitatem ejus geminarunt. Veterum sacchar in India& Arabia selicitantum ex arundinibus & soliis manare observaba- ur. At nostru m,in Sicilia & Fortunalis Insulis,magna ubertate provenit. Rarus olim,rudis & ad medicamina potior usus sacchari erat; qui nunc adgulae potissi- inuin adhiberi delicias consuevit. Vetus illud imp rum sordidumque quodammodo i at nostrum desae catum, candidum, delicatius, consummatius. Specie vero ab antiquo, recens non differt, nisi habita accidentium Urietate quadam i ac proindet vete; non latuit omnino. f. III. Varium ob id saccharum fiet, . potissianum vero propter regionum diversitatem dc praepa,

19쪽

rationis multipliςitatem Quo enim frequentius decoquitur, eo evadit candidius purius solidius. Lauda tisisimum censetur, quod candiaissimum , Ars simum, fidius eis tintinns, 'lendens,arctissime cohaerens. Placet eum S borio Saccharum universim, in nativum factitam Hri illamque distribuere. Nativum ab antiquis etiam de-8 'in scri pium, liquor est,qui in India ct Arabiafelici, in arundinibus Saccharinis inveniturigummeus,candidus, dentibus fragilis, circa arundines ad magnitudinem ave anae circiter coagulatus, calore mas e botus, velo 'bluxuriam emni aus. Distitium a magistra elaboratur manu, quae, dum arundines incidit, succum exprimit, ad justam consistentiam cogiti & in turbinatas transsormat m ta estque vel concretum vel siquiAin Concretum aliud pyramidiae,m ce aneum aliud, aliud candum Upenidium. Ex Pyramidali prostat Maderes, Canarium, Finiae,As

sistam, Thomaeum Pyramidale quidem a pyramide, e

ius figuram refert, nostratibus tin Puttaluti dicis

tura

T. IV. Maderense ab Insula Madera nomen trahit, adsertur ex Lusitania, reliquisque sacchari generibus praesertunCanarium seu Canariense ab Insu- Iis Fortunatis vel Canariis, in ter Africam A mericamaque sitis, dicitur. Hoc candi dissimum, purissimum,& post Madariense, praestantissimum. Ubi notabile est, quod inerandi senti Tom. q. Nov.Orb. e 23'. de eannarum sacchariserarum Hispaniolae, primo plantatore molarum qi saccharinarum inventore refert:

20쪽

ipsas quoque ac modum exprimendi, coquendi &β-gendi sacellarum, proliatus loco allegato Mediolane sit explicatis. v. Knale vel Valentinum, a Valentia, Hispaniae urbe, in qua conficitur, dictum, ex Canario optime despumatur, lento, ad debitam consistentiam adhibito,igne. Melissumstu Mel umbsellii oder Speis. iustera Malia insula denominatum, mediae,inter C narium &Thomaeum, est praestantiae: Thomeum vero seu Thomasi,um Thomas Suffer Db InsuIa oceidem talis indiae, cui S. Thomas nomen cessit, appellatum, quia in flavedinem rubescentem a candore deviat, &Iiquatum, plurimas relinquit spumas, ignobilius est.

ex fragmentis saccharorum farrago est. Atque ideo eum exquisquiliis, fragmentisque colligatur, min,

si a ma