De rabie canina : dissertatio inauguralis medica ...

11쪽

ribus multae Variaeque et magna ex parte mirae opinioneS pr0p0Sitae sunt, quaS referre eSt l0ngum. C0ntagium caninum continuata propagati0ne et multiplicatione vim suam contagi0sam paulatim amittere

neque AmpliuS rabiem gignere p0sse, Heri Wigii

experimentis n0n est compr0batum. Id autem e0n- Stare Videtur, sp0ntaneae rabie1 c0ntagium efficacis-Simum eSSe, minuS efficax, quamquam n0n 0mnin0 in Validum, continuata communicatione et deSumtum de aliis animalibus, quam canibus; Siquidem experi menta d0cuerunt, contagium herbivor0rum animalium inValidissimum esse, quod fortasse ex eorum min0ri irritabilitate et animo ad irascendum minus pr0mpi0 videtur esse derivandum.

12쪽

sunt, Videtur repetendum eSSU. Bre ViSSimum Spatium tertius dieS est, l0ngiSSimum parum c0nStat; interdum intra Septimum et VigeSimum quartum diem, plerumque intra VigeSimum et quadrageSimum, Saepe p0st plureS menSeS. I 0Πgi0ra Spatia, quae a n0nnulliS auct0ribus reseruntur, n0n rectiS talis Stare

videntur. Num c0ntagium idem individuum bis in-Vadere p0SSit, jure dubitatur. Signa, quae erupti0nem rabiei c0mitantur, mi

referre.

Saepissime canes rabie tentantur, rarius cetera animalia d0mestica et h0m0; rabieS Ver0 serorum animalium paene 0mnin0 ign0ta eSt, qua de cauSaeam hic 0mittemuS. u) Rabie S canum.

Λ canibus igitur incipiamuS, Heri Wigium,

qui praecipua cura hanc materiam ampleXUS USt, Se cuti. Antesignani praeire n0n S0lent neque rabiem Sp0ntaneam nec c0ntagio illatam. Nunquam in hac cicatrices mutantur, Sed rabies impr0Vis0 et subito erumpit. Pr0ut BerV0rum SyStema magiS excitatum aut depreSSum eSt, rabieS ingenium erethicum aut

13쪽

t0rpidum praebet, pr0pter qu0d duaS Verietates Statuere atque rabiem sui i0sam et quietam distinguere

licet.

Illa morbi varietate lab0rantes aut alacriores facili0resque ad irascendum aut Segni0reS et m0esti0reS evadunt; inquiete et anxietate quadam agi tantur, m0d0 huc mod0 illve, n0n Semper, ut Vulg0 putatur, recta Via curSantes, m0d0 d0micilium relinquenteS et l0nge lateque VaganteS, praesipue cum inhumaniter tractati sunt, p0Stea plerumque redeuntes. Sed haec omnia fiunt ad m0dum par0XySmi. D0minum agn0Scunt per t0tum m0rbi decursum S0litiSque muneribuS, quamquam Saepe parum attenti, languntur. FrigidaS res, ut serrum et lapides, lingere amant. Aquam lambunt libenter 'et saepe, nisi glutiendi dissicultate impediti n0n Vitant, nunquam autem timent, imm0 natant per eam. An0rexia qu0d Sane nun mirum in h00 gra 'iSSim0 m0rb0 Semperet, qu id SaepiSSime fieri c0nSueVit, malacia Iub0rant, ita ut lignum, Stramentum, carb0neS, e0rium, it Sande0 pr0priae ni Vi excreta v 0rent. Plurimis fauces Sicci0res quam humidis reS Sunt, Spuma igitur circa 0riS aperturam deest plerumque. OmnibuS alvus ob-Struitur, certe per aliqu0d tempus; multi Vomunt. Signum path0gn0m0nicum eSi peculiaris quaedam mutati0 V0cis, quae rauca sit et medium 80nat latratum inter et ululatum, Sic ut latratus in ululatum terminetur, ex qu0 unic0 Sign0 periti m0rbum di-

14쪽

tollunt isto sere m0d0, qu0 ad musicam ululantes. Μ0rsicant m0d0 Serius m0d0 ocius, m0d0 magiSm0d0 minus, nullo rerum discrimine habit0; primum quidem et p0tissimum feles, tum suci0s, dein alia animalia, denique hominem, p0Strem0 ipsum d0minum, lente et clam Sine murmure arrepenteS', Subit0 aggredienteS, h0minum pedes, S0ci0rum OS et gen talia plerumque petentes. 0u0d studium morsicandi multi in vana muscarum captati0ne exercitant. Habitus externus praeter oculos et frontem nihil seremutatur; haec saepe c0ntrahitur in plicas longitudinales, illi Sero paulatim rubescunt et Subinde clauduntur; quapr0pter facies Speciem prae Se seri m0r0Sam Re S0mnicul0Sam. M0rb0 l0ngiuS pr0greSS00euli turbidi sunt et quasi pulverulenti. Aegri, eum viribus neque deficiuntur neque exagitantur, Suet0m0re caudam gerunt, neque innectunt sub alvum, sed S0lum demittunt, cum muscul0rum vis debilis officio iungi desinit. Tum omnium quoque muScul0rum acti0neS Segnes fiunt, inceSSuS labaScit, coxae claudicant. Multi aegroti tument per caput, alii pilis hirsutis horrent, omneS Subita et magna macie peri

muntur.

Altera rabiei varietas, quam quietam S0lent appellare, multa cum antecedente communia habet, distinguitur autem ab ea his rebus. Statim ab initio morbi maxillae inferioris musculi manducat0rii reS0IVuntur,

15쪽

quo sit, ut pateat 0s, ut aegr0ti ne liquidas quidem

substantias devorare p0ssint, ut saliva ob impeditam glutiti0nem continuo laras manet et in Spumam colligatur, ut lingua per dentes pr0mineat aut omnin0 ex ore pr0labatur, ut os dissicilius claudatur et morsus instigatur; qua autem re Regri n0n 0mnin0 praepediuntur, quominus m0rdeant et Sint periculusi. Praeter haec sunt minus alacres et agileS, ut c0ntra inciti, quieti, in tristitiam inclinanteS. Utraque Varietate aegr0tantes certae m0rti debentur , quae intra Sex Vel oct0 dies ab eruptionem0rbi, p0Stquam VireS exhauStae Sunt, adVeniti prius accedens aegr0S Subit0 rapit, quaSi ap0plexia 0p

b) Rabies o Vium. Oves rabidae distendunt os, praecipitantur in

res objecta S, arietem in Venerem ruentem imitantur:

insiliunt in socias balantque more arietis servidi; edendi cupiditate carent, malacia saepe lab0rant, lanam fmuinque manducantes; neque aquam h0rrent nec morsus instigunt; p0Stremo Viribus desectae paralysi et ap0plexia tolluntur. O Rabies equi. De equ0 rabido Huber, Z0iatrus Bernensis, haec refert: post brevem m0rbum, quem interpretarin0n p0tutSSet, equum Se gessisse ut in phrenitide; manifesto aquae tim0re cruciatum suiSSe, calcitrnSSe,

16쪽

m0m0rdisse, et praesepe quidem tam Vehementer, ut plures dentes incisivi deciderint et inseri0r maxilla pluribus l0 eis si acta sit; p0Stea plurieS eSSe c0llapsum

et sanguinem multum per u S et nareS nmiSiSSe.

17쪽

n0n reperiuntur, Suntque Vel l0 cales vel universales; qu0rum illi amplectuntur ea, quae vel in Vulnere Vel in cicatriste vel in regione circa ea vel in t0ta parte infestata et ultra eam mutantur. Vulnus a Sannii0 nep0hibetur, sit lividum et lang0sum tenuem Saniem secernenS; d0let, nec ipSum quidem S itum. Sed per adjacentes etiam regi0nes d0l0rem extendit, cingiturque exigu0 t0r0. Vulnere jam Sanat0 cicatrix prurit d0letque et ipsa, ac d 0l0rem per nerV0S parti SIaeSae nil cervicem uSque pr0pagati n0nnunquam saucium et ventrieuli quendam urit0rem ciet. Cum contagium Vigere c0epit, in cicatricis margine plureS VeSiculae, quae Seminis Sinapis Vel pisi parvi magnitudinem aequant et hum0rem rubentem vel lividum includunt, germinare dicuntur Urban). rum

ulnus Sanatum et denu0 inflammatum et livide tumens erumpit auctisque d0l0ribus in ulcus tenuem laetidamque Saniem Secernens in Statur. Ν0nnunquit mcicatrix parum mutatur: aut livet aut d it et 80 lum-m0d0. I 0ta pars laesa Saepissime nullaS mutati0nes Subit, interdum Sentit rigurem et Stup0rem VelleVeS c0nVul Si0nes. Cum his sympt0matis localibus vel statim p0St en universalia 0riri S0lent, quae magnam nervorum assectionem Significare videntur: lan

18쪽

ius et somniis terribilibus praesertim de canibus interruptus, tristitia, am0r S0litudinis, gemitus continuus aut Subinde orienS, impatientia adris perflantis Dig0risque, 0culi languidi, pauliSper rubentes, lacies pallida, V0X tremula, urina pallida, pulSus arteriarum

siculae, quaS Mar0ehetti primuS deSeripSit, quaeque ab ipS0 n0men ducunt, et inde a tertio ad tertium decimum, rar0 ad triceSimum quartum diem ex

mursu per metaStaSin c0ntagium a Vulnere accipere traduntur. Sunt hae VeSiculae juxta frenulum linguae in regi0ne 0Sti0rum canalium Secret0ri0rum

utriusque glandulae SublingualiS, tres Vel n0vem numero, impariS magnitudiniS lentis sere vel cannabis Semen aequanteS), aliae hyalinae et stuctuantes quae juni0res , aliae 0paene, quaSi Sanguine diss0luto repletae et n0d0Sae quae eSSe VetuStiores videntur), quatu0r et Viginti Vel quadraginta octo horis, p0Stquam apparuere, plerumque eVaneScenteS, dum liquor in eis c0ntentus in c0rpus reS0rbetur. In quibus niSi e0ntagium exStinguatur, aut nisi jam in vulnere eXStinctum Sit in qu0 quidem casu Vesicu-

19쪽

iste apparere n0n p0SSunt), m0rbus miserrimus in- Stat, a qu0 nullum remedium expedire p0SSe Videtur. Res quum ita Se habeant, actutum haec Sympt0mata sequuntur, dum intenduntur ea, quae jam antea fuerunt. Plerique aegroti abhorrent ab aqua, quamquam ardor internus et VehemenS Sitis et sauces Siccae eam desiderant; is h0rr0r Saepe Subit0 occupat aegr0t0S, aquam Vel alium liqu0rem P0tntur0S, pr0pter repentinum saucium SpaSinum e0Sque c0git, ut Sumtum liqu0rem vomant. Cum nihilo tamen minus p0tare c0nantur, dol0ribu S acerrimis et immensa anxietate cruciantur, ita ut nulla re ad bibendum m0Veri possint, sed taedi0 et SpaSm0 et metu Sutacationis ab omni bibendi conamine deterreantur. uui horr0r liqu0rum n0nnunquam eo uSque pr0cedit, ut aegri ne Salivam quidem glutire, reS liquidaS Videre, earum, dum agitantur, S0nitum, ade0 ne n0men quidem audire, ipSas eaS res, quae eminus liqu0ris alicujuS Speciem imitantur, ut Vitrum vel Iaevigatus et Splendentes Substantias, adspigere niSi Summa anxietate et vehementissimis c0nvulsionibuS percussi p0S-Sint. I etano et m0rte, si aegris aquam Vi ingerere Velles, Vitam extemplo finiri p0sse Hoeps ner narrat. IS autem horr0r aquae n0n Semper ad tantum gradum eVectus est, et aegri per intermissi0nes remiSSionesVe Spa Sm0rum et c0nVulSi0num, quamVis aug0re ac terrore aliquo perculsi, res liquidas glutire p0SSunt. Nonnunquam, qu0d Sane mirandum,

20쪽

quamquam n0n aquam, ali0S tamen liqu0res, Vinum, cereVisiam, c0sseam, Sine ulla saucium difficultate et h0rrore Sumunt, Vel etiam aquam calefactam Vel tubulo in ventriculum demissam. Atqui interdum horror aquae omnino utique deest. Cibi s0lidi sine dixsicultate glutiri s0lent, Sed n0nnumquam e V0muntur; saepe in oes0phag0 d0l0reS Vi0lent0s excitant. Jam igitur omnia Sympt0mata Valde intenduntur, praecipue nerV0rum S Stemn magiS periurbatur; siquidem spasmi et convulsi0nes et anxietas certis peri0dis redeunt et l0ngius tempus obtinent. Aegroti sunt inquieti0res, perturbata mente surunt, circumserunt manuS, 0 urgant, tumultuantur, Spuunt, m0rdere et aufugere conantur, phantasmatis terribilibus terrentur, continuis t0rmentis cruciantur atque delirant. Inter quiis Vexati0neS interdum menS redit, S0rtem inevitabilem c0gn0Scunt, Iamentantur, Saepe iamen Summam animi quietem 08tendunt et m0rtem , ut t0t et tantis malis se liberet, valde expectant. Sed hae breves intermisSiones m0X n pnr0XySmis gra Vii S diutiusque aegros vexantibus excipiuntur. Oculi rubent, atrociter Vulvuntur, terrorem et iram et de- Sperati0nem produnt. Spusini cl0nici et tonici vehementissimi fiunt et sere totum corpuS aggrediuntur. Respiratio maxime impedita et anxia est; viri nonnunquam perpetu0 tetano peniS, mulieres Summa libidine tentantur. Omnia organa c0rp0riS Valde de