장음표시 사용
41쪽
ium motus in coiicionibus excitabant suis, in viiij sdetestandis acres, multos a laqueis uocabant peccatorum, ignitisque verbis ad virtutis inflammabant studium medicas infirmis adhibebant manus . aegritudinis luebant immunditias. Roborabant etiam aninios deprellbs fac in suis cordibus diffusa charitate ,
dum mare pacatum erat , celeri cymba, uniuersam circumibant classem, & nauigantes cunctos impellebant ad virtutem curatis que infirmis, proprium repetebant locum posteris suis in hoc exempla praeclara relinquentes.
Postquam dies aliquos, corporibus alleuandisgonsumpserunt: exicanam adire urbem omnibus visum est ubi per quatuor menses commorati , virtutum sua-irum odorem sparserunt quo sibi cunctorum conciliarunt animos Ad eos conueniebant multi, qui pabulo diuini eloqui cupiebant saginari. Tempore mansionis huius , in contemplatione , mortifiea otio, vi silijs,in asperitatibus exerciti , tenuerunt omnimode clausuram, quousque in AcapuIcum proficisci fuit necesse Instabat iam decurrendum iter, ut aestuans eo. rum animus, Divini amoris iacula , in frigida Gentilium verberaret corda ideoque odio prosequentes moras , quarto at Martij,anno millesimo,sexcentesimo, sexto , maris pacifici constanti quiete,a littore Acaput
Diutine ab eorum oculis Hispaniam nouam venti
remouerant, cum Patrem Andream de Sancto Nic lao corripuit laethalis morbus Moerore affecit cunctos inopinata infirmitas, doleresca perunt, quem dilige bant intimis visceribus , propter antiquam viri fraternitatem in ingenuas eius animi virtutes. Ipse pertulit dolorem magnum , non Ob aegritudinem, instantem
42쪽
mortem, sed ob suae praedicationis daboris euanentem spem canimum tamen , ac voluntaten , ad Diuinam aptans, Ecclesiae se muniuit Sacramentis cumq; iam extremum effunderet spiritum, terram se vidisse, conclamarunt nautae Andreae spiritus reuixit audiens, tranquillo recreatus animo, suis Fratribus enixe petijt, quod terram demonstraret illam eius premente debilitate , illud renuerunt Patres, sed amici tande arridentes voto, proprijs asportarunt humeris, de , parua vi prospiceret fenestra . Vidit, exclamans dixit. Nunc moriar Ius rin nomine Iesu inuocato statim carcere lauius corporis ad perpetuam, Delicem libertatem euolauit Exinde Fratres, lachiγmarum copia, debitos cientes questus, profundo mari commendarunt corpus, ac exequijs, prout locus ferebat, rite perfectis, Zebuensem tenuerunt Insulam deinde Manilam versus nauigantes, secundo aspirante vento, idibus Maij, nautae illic iecerunt anchoras. Mox dimanante fama, eos in portum esse inuectos,
magnus factus est concursus omnium ad excipiendos ipsos. Tenebat Maniis clauum D. Petrus de Acuna , Melitensis Eques, qui obuiam generosus prodise,
comitate honorifica, ac. reuerentia summa , Apostolicos viros, longissimam conficientes viam, amplexatus, ossiciose & humaniter tractauit Fessis artubus data requie litterisque prolatis legijs,aduentus causam diuulgarunt quae postquam ab omnibus fuit commendata valde lidelium eleemosynis domus comparatur
humilis , duobus stadijs,4 amplius ab urbe Manilen si distans. Inita fuit possessio, eodem anno die Septem bris decimi, Tolentinati Nicolao sacra vi syderibu εeius, sereno coelo, afflaret seniper illis aura secunda.
43쪽
Constructo ergo propugnaculo primo , Principi te
hrarum gentem multam crudeli iugo prementi con festim bellum indicitur. Haud abest procul a Manilae situ oppidum quoddam , Matiuele dictum, cui coeli temperies saeua, vitae humanae exitiale odium. Incolas habebat rigidos pessima pollentes indole, incul- tis moribus deditos, a pene omnes rubigine Adaminondum flumine lustrali mundos . Accessit Augustini
Patris renouata cohors,4 iuuito Daemone, mansue
fecit barbariem illam , ad Christianae que fidei allexit suavitatem. Illinc spirituali expugnatione strenui tres Christi milites, Pater Michael de Sancta Maria, Pater Petrus a Sancto Iosepho , ex Patribus de Obseruantia inter nos admissus, cum socio suo laico Francisco do Sancta Monica, loci insalubritate, praedicandi, ja- techizandi operoso labores, poenitentiae que asperitate diem suum Deliciter clauserunt. Non deterruit re- Iiquos festinus occasus iste, sed multo magis confirmatis animis, non solum aream illam , habitis animarunt lucris, reliquerunt: uerum etiam, multorum Fratrum vitae magno dispendio, hactenus perseueranter retine-ter, Regionem de ZambMes dictam,similiter Iugus, inuicta virtute, penetrare sanxerunt. Imbutis enim inquilinis de Mari uele Catholicae nostrae fidei documentis, Seminatores verbi Dei ulterius sunt progressi, ea parte , quae ad dexteram Septentrionis vergit Patebat illic magnus animarum campus ubi, distriactis municipijs, estera gens, multis subiecta tenebris,in nulla irradiata luce, in mortis umbra sedebat Aduentauit ergo eis Euangelii claritas , fu gata mentium caligine,verum ipsae agnouerunt Deum. Salutaribus multi quotidie immergebantur undis, continenter in caulam Domini, velut errantes oves,
44쪽
incIusi spiritualibus pascebantur alimentis Ut Ministris ibi mansuris esset deputatus locus, tu oppido de Masingio fundatum fuit Monasterium Apostolo Andreae facrum . Continet territorium hoc fero cissimos omnium confinium accolas, ad bellum valde propensos, de brutalibus addictos moribus Indiorum conuersione , multum operae , Iaboris, ac studi; posue re nostri: in summo que vitae discrimine versati, sine 'intermisson annuntiauere verbum Dei: quod factis, exemplis confirmarunt. Frcquens erat quaestio, quod, illi eorum animas; non caduca quaerentes,appetebant, ideoque gloriam eis aeternam onerebant. Per duos annos pertinaces Gentilium restiterunt animi, natura acerbitate inflexit tanquam multa febre, phrenitici in medicos . qui ipsos curare venerant qua propter illos saepe mactares, crudeli supplici, decreuerunt: quod continuo parati Patres expectabana, aequo animo laborum tollerabant multitudinem , pro
pediem cogitantes mori , in manu gladij, vel famis nam siluestribus solum vescebantur herbis, quibus alio. quando mucidus addebatur panis, quem parcissime, raro, difficiliter, habebant.
Coelesti tandem operante doctrina, Pagani errorem tuum agnoscere coeperunt quo prospero, ac foetici eventu, euangelizantes extruere colonias non cessarunt. In oppido tunc deligata Monasterium aliud erexerunt Michaeli spirituum coelestium Principi di catum: aliudque in oppido de Bolinao Magno Augu- , Rino Patri ubi usque in hodiernum diem , magnas
animarum copias coelo compararunt,feras illas ad mit tillima naansuetudinem, pacatissimamque lenitatem reuocarunt, a Cyclopum more viventes sociabili,po , liticaeque vitae subiecerunt: quod experiment probavi. E tum
45쪽
tum in illis Insulis,&conceptis' verbis il multis iuratum, in anacrisi quadam, ab urbis Manilae Praesedio facta , testimonijs consignatis, constat Fratres nostros ferocem gentem illam , ita Crucis Christi domuisse , ligno, ut qui prius leonibus saeuiores erant, nunc columbis existant mittiores nam littus illud commeantibus infestissimum, post annuntiatum a nostris Euan-oelium, hospitium est valde tutum, affabiles quod quidem admiratione dignum fatentur omnes, in truculenta naturae hominibus,ad effusionem propriae speciei sanguinis maxime proclivibus.
Quid autem laboriosum erit Diuino praesidio fultis Quamuis generis humani hostis procuret obstare suggestionibus sui casus tulit in oppido de Clgatam cuius Conventu, paulo post illius fundationem , igne deuastato, quidam ex infidelibus, iussu Doemonis,unum ex nostris immitti pugione Gillo idiomate Igua grauiter vulnerauit. Hilari vultu sustinuit Minister Christi,4 restaurato Monasterio; de incoepto opere non sdeflexit, quod gratum esse Deo, fuit duplici uentu confirmatum.
Obibat Prouinciam illam Pater Rodericus de Sancto Michaele, Qtempestas exercebat maria in salebris de Paghui. Ventus erat chemen , cum cautibus allis scapha, undis demergi coepit. Profundo aquarum miseris interclusis nautis, solus Rodericus tumido fluctu quodam in cautes alias,parum distates, fuit aduectus, ex hocque discrimine valens euasit, ac
superstes . Postridie natandi ignarus, legendi φI Tnullamiam habebat spem Deum venit quidam, dictis adnatando cautibus, se naufragium similiter palsum esse narrans, quod nando foeliciter vitaverat: in imbam conuertit dorsum Rodericum
46쪽
propius baiulauit littus Accidit quoque, quod Pater Ioannes ab Ascensione, dum nainistem sui partes impleret,inora maritima de Zambales legeret , maiori naufragio quateretur. Suspensum erat mare , da tranquillitate subsidebat placida , cum, ut solet, repentino impetu , ventorum concitatum flatibus, se extulit velut in superbos montes Sarvis nauicula verberabatur fluctibus 5 ad uersam maris fortunam passa, penitus inuersa est: Depressi aquis interierunt omnes, unico Ioanne ex cepto, qui subter carinae cauitatem , Diuina prouidentia , caput aptans , totum corpus , immersum vndis , subleuauit brachijs. Integro triduo iactatus fluctibus,ex hoc tande periculo,uiuus,4 incolumis emersit:sedata enim tepestate, Mercatores quidam nauigabant illac cum linter inuersa occurrit , quam mercibus onustam augurati , ictibus eam carpere coeperunt per illam partem , quae super aquas apparebat. Tunsionum perseuerantia , ac crebritate, paruo transacto tempore , ipsam perforarunt. Statim vox tenuis miserabiliter inflexa perculit Mercatorum aures , quam sconcussi metu, percipientes, opem sibi cognouerunt implorari. Hac petitione, confirmatis animis , multo latius foramen effecerunt, Ioannem, ab luce de- gentem, repererunt quem pene exanimem vestibus
fouerunt viatorijs donec quiescente halitu , per elarespirauit, grates plurimas rependens Deo Mercatoribus quid accepto beneficio gratulans , Omnia,quae passus erat, memorauit postea ab eis, nimis super ea, quae viderant, mirantibus, simulque stupescentibus
in Insulam eductus, Euangelico muneri multo feruentius satisfecit
47쪽
INCVLIS serii initis Daemonum incolas de Zambales vinctos iam nostri in libertatem asseruerant Christianam orcum adhuc fame capiendi animas diuersas expugnationes conabantur aggredi cooperariorum vero se penuria interponente , propositum ardens distulerunt isque dum in Hispaniam Commissarijs ablegatis, auxiliares ipsi contubernalium conuocarent copias Ultrici Diabolus mordebatur iras suae ruinae scissuras restaurari videns, ac eius subicctione,
captiuos male possessos explicari cum per obitum Commissari unius, expeditione quadam ad finem non perducta, aliam iam propediem conficiendam , suis impedivit substructionibus praesidio tamen comitante Diuino, quod humanis erat destitutum viribus, Diabolicis expugnatum machinis, eius largius, cum ineffabilem peruulgauit prouidentiam Infausta nuncia de retardatione cooperariorulem eusserant nostroru animos, in vinea laboratiu Domini, cum publicis precibus, superno implorato auxilio,C6- missarium alium,ut veniret in Hispaniam ipsi delegerunt.Senatus Populusq;Manilesis,uno ore,Catholi co Regi epistolas missit, essicacia continentes verba, de utilitate, ac necessitate nostrorum in illis Insulis,
48쪽
Apostolico praedicantium more ut subsidiarios huius
modi amandaret Fratrem omnibus ergo ad nauigationem maturis, Commissarius subijt in mare , acceptaque benedictione, vix acabitensi portu, sexto a Manila milliario , discesserat cum ventorum vi, exorta tempestate culicitae perierut naves: ac etia multae, qu Ein portu collocatae erant. Tumescentibus iactabatur
fluetibus sola Commissari nauis , orationibus deniq; sedato mari, sua se comissit viae, in qua multos expertus labores , peregit inchoatuni munus. Concessis deinde coadiutoribus quos Zelus, vigilantia Catholici Regis transmitti semper iubet, ac procurato Episcopo Zebuensi instantes, Prouincia de Caraglias assignatur,rinae pars insula de indanio est, ut in ea per nostros annuntiaretur Euangeli salus. Inter plurimas Archipelagi Sancti Lazari, haud minimum nomen haec Insula de Mindanao tenet, omniucapitis Luroniae aemula in ab ipsa centum, mutnquaginta leucarum separata discrimine Ambitus eius tercentenas superat nullique reliquarum magnitudini , aut ubertati cedit. Indigenas continet Mahometica alios doctrina , gentilitatis alios caecitate mersos ad praedas in mari agenda , veluti innata vi prona natura induetosci deprauatisque institutos moribus quorum aliquos hic summatim perstringemus,ut nostrorum labores in illis eruendis, perspicue coῖnO
Supposit feritate ac belligerandi acri cupidino rusus diripiendi conuicinas Insulas, earum habitatores redigendi in seruitutem , maxime arridebat illoruvoluntati Phaud exceptis amicis , ac etiam consanguineis Superstitionibus imbuti vanis , dc municipijs ad praedam egressuri, ut oraculum acciperena de su vi
49쪽
istoriave sutura, Daemoni lictabant victimas, easque lemni celebrabant ritu. Stabat eorum Κacosacerdos medius in authoris scelerum execrando fano pedibus, ac manibus constrictum , iuxta se , captiuum habebat hominem , aut saginatum suem Floribus ornatum, alijsque venustum rebus, undique patebat obscaenum , desinquinatum templum. Convenae assistebat Omnes , polymitis ornati vestibus, pectoralibus spiris fulgidi , ae hastis armati suis omni congregato popu lo Sacerdos impurus in cubiculum quoddam secreturecedebat, ubi subserica cortyna abditus, indignas luce dabat precationes,& incondita voce , clamores magnos profundebat, quousque energumenus prodibat , ac phanaticus. Iam furijs occupatus infernalibus, flammas scintillabat igneas populoque Diabolicam vaticinationem enuntiabat, quam nullus recusabat venerari. Illico cyin balorum pulsatione , ac soniti, circulatim , iuxta sacrificium , tripudiabat Mystes formidabilis in , post aliquod temporis spatium , lancea configebat miserum captiuum , aut subrumum suem . Subsequebantur nobiliores populi, War quali circuibant ordine, similiter que lanceis, usque ad necem svictimae innigebant vulnera. Peracta cruenti caede, si atrocis sacrifici honio materies fuerat, in flumen pro ij ciebant illum fetigerum vero brutum, illud condiebant. Facto pulmento, geniali apparata coena , aruspicinis insistebant epulis: in quadamque eleuata , ac ornata mensa , arae simili, Diuatae ii appellabant Daemonem D paratos P 'ponebant cibos , quos tangere, aut ad eos prope accedere erat immane nefas. Absoluto lacrificio, ominoso conuiuio , Sacerdos per aquas illa spargebat fercula omnesque, iuxta acceptum oraculum, illius Ob-
50쪽
seruabant nutum d cum praedas assentiebatur exercere, littoris maris intendebatit iter ubi paratum erat nauigium intra aquam , vel extra. Tunc cunctis a longe circumstantibus , Sacerdos fatidicis adiurationibus, ac compressis mussitabat verbis, per intercapedine conquiescens paruam si forte nauigium mouebatur, bonum comprobabat augurium secus vero , latrocinium differri proponebat, ut fallacibus repetitis sacrificijs , nauigium motionem demonstraret exoptatam.
Ementitis vaticinijs creditis, adhuc ancipiti distrahebantur cura , volubili fortunae dissidentes, auguralibus detinebantur obseruantijs . Haud nimis rarus in illis Insulis , passer apparet quidam , appellatus Lim Ocon , turturi Europae parilis quem si ea parte , cui parabant bellum, sonos e gutture emittentem prospectabant proculdubio fortunam iudicabant insensissimam, incoeptae nauigationis retrahebant cursum. Aliud, quoque sortilegium, bellum petituri, perpetrabant, ut quantis se imposituros seruile iugum praesagirent conseruabat namque eorum quilibet in domo sua indigno venerabatur cultu, dentes quosdamagni illius aquatilis lacertii vulgo Cayman distinctis insertos filis, diuersis que dicatos Dijs,4 illos tradebat Sacerdoti, qui apud illos Ballan nominabatur ut adhibitis ipse taciturnis precibus, obseruaret dentum daemoniacam motionena, exinde que capiendorucomprobaret numeruna.
Postquam portum reliquerant, promontorijs aut abruptis scopulis summam exhibebant reuerentiam, tanquam belligerum Deorum domicilijs, quos humili salutabant animo, clamore prolixo, ad eos supplices tendebant manus, idemque iaciebant in loca remiSrantes propria, ubi epinicias gaudentes celebra-brant