Quid anatomia praestet artifici : dissertatio inauguralis medica ...

11쪽

per chalcotheten rite procurata graphis prodeat. Huic persimilis est 6) ars lignum scalpondi. II. Graphice res illinit imitandas paginae cuidam, non, lati in Plastice fieri solet, limitibus manu tangendis, sed

speciosis tantummodo circumscriptas, nec nisi visui adaptatas. Quum arte graphica igitur omnia fere, quae vide- aes licet, essingantur, ambitus eius multo latius Plastices Patet, quippe cui vel res sic dictas non plasticas imitandi est facultas, Uti lucem, umbram, aerem, Ilamum etc. a Diducitur Graphico in I. artem delineandi, quae id operam dare solet, ut res imitandas in superficie aliqua lineamentis, unicoloribus Teprctesentet Q. R Ttem Pictoriam, gradum superioris speciei adornatiorem, quippe quae maiorem operibus suis facit copiam, sensibus se os rendi, adiecto scilicol Colore. Sunt autem variae eius species, Pictura iraudum, in chartam, in ebur, Encaustice, MUSivum, Pictura ex pigmentis oleo subactis aut aqua dilutis

Architectura, artibus plasticis vulgo quidem adnume rata, non habet, quod nostrum ad opus spectet. g. 3.

Pincensitis totius artis plasticae speciebus, satis do monStratum est, quo modo res corporeas, CuiuSCUnqUodomum sint indolis, imitari liceat: ab alia tamen parto. Consideraro artem oportet, si rationem habuerimus rerum, ab ea esstrigendarum indolis. Hinc distinguendae sunt: 1J Pinxit Apelles) et quae pingi non possunt, tonitru fulgetraque. Plin. l. l. XXXV. ,6. II.

12쪽

1o I. delineationes regionum terrestrium procellarum quo maritimariam. 2. Corporum eX Tegno OrganicΟ - Vegetabili, plantarum florum, arborum, UCtuum. S. COI Porum Ex Tegno Organico, sublimiori, animalium prae Ceteris hominum. 4. Conceptuum et ideariam ab intellectu morum o doctrina suggestarum, imaginibus ad sensuum capacitatem respondentibus seu allegoriis.

Quo pluris delineatio rerum ex ipsa natura petitarum potissimumque regionum artisi Cibus existimanda est, eo minus insicias ire oportet, Variis etiam difficultatibus ess

implicitam. Primum quidem effigies ipsa, imo absolutissima, rei adumbratae longo Cedere solet. Fingamias C. g. montes, Cataractas, tempe states, et Ut brevibus dicam, naturam Universam, tum terribilia tum blanda exhibentem, quantillum, quaeso, pretium esse solet icorium, haec omnia os rentium ' Dein haec ipsa delineationis species

scalpro pertractari haud potest, aliis omissis obstaculis, quibus omnino PremituT. Procellarum naufragiorumque tabulae nimiam exhibent varietatis inopiam, quae additamentis tantummodo lucisque ornamento quadantentas occultari Potest, qua-Propter vix quidquam Pictori sUPOrest, qUam ut, quantum coloribus rite administratis Praestare Possit, perhibeat. Idem sere pertinet ad forum fructUumque imagines, quae oculis tantum adulantur, mentem immotam plane dimittunt. Vix artis cum ingenio quidquam derogandum esse puto, quod tam pauci eorum hanc artis speciem penicillo suo excoluerunt; plerique potius eam abhorruissu Videntur, si sexiguum Pictoriam numerum huic generi OPe-

13쪽

0ram navantium ad multitudinem longe maximam eorum tenueris, qui depingendis hominibus vel animalibus vaca-

q. 5.

Natura utique organico - animalis summum unicuique artifici suppeditat oblectamentiam, quippe Cuius simulacra, animalium scilicet varietates, mUltiplicesqDe montus vix non dignissimi sunt, qUi penicillo adornentur. Etiamsi quorundam animalium forma minus ad hunc scopUm Tespondet, multa tamen eorum artificis opera

haud esse indigna, nullus diffitebitur, qui egregia vidit artificia a Poltero, van der Vel te, Berghem, Stayders, Wouwermanns, HondeLaeter aliisque exhibita. Ceteroquin animalium effigies tum scalpro, tum Penicillo facita

Exprimuntur.

g. 6. Homini vero homine nihil pulchrius. Quae compo

Positio mcmbrorum, quae Conformatio lineamentorum, quae figura, quae species humana potest esse pulchrior, omnia in hominis figura non modo ad usum, VCTUm etiam Bd venustatem apta sunt. I Perfectiori quoque fabrica interna omnibus animalibus insignitur, id quod testimoniis Anatomiae comparativae sat evictum est, longo autem Ceteris animantibus praestat divina ingenii dote, Voluntatisque libertate ipsi concessa; ad similitudinem Deo pro pius accedit humana virtus quam si gura a). Hoc scilicet ost illud Deorum immortalium munus, quod omnes, Ut ita dicam, fibras corporis humani Togit atque gubernat, BCtionum gestuumque conspirationem administrat, indo-1 Cicero de natura deoxum L. I. c. I 8 et 27. α ibid. L. I. c. 3 .

14쪽

Iem eius Internam facie ceu sideli speculo repraesentat,

oculumque totius animi indicem genuinum praestat. Corpus humanum, si formam eius externam consideraveris, Utique animam nunCupare licet, omnibus suis facultatibus virtutibusque Conspicuam. Hufelandius, eandem sententiam Professus, homo, inquit, i) originis est divinae, et natura eius physica hanc ipsam refert indolem. 2 Propterea artifici est potestas, tum nati Tam sublimior m hominis seu moralem, tum Tudiorem seu

physicam effrigendi. Quod igitur pensum dignius unquam inveniet 3 Nonne, divino taCtus spiritu, stylum arripere, maximaque Virium Contentione id agere Oportet, ut opus naturae supremum ab omni parte Praestet absolutissimum i Iam vero hoc pensum perinde est dignissimum citque dissicillimum, nec raro, oheul fidelis natura artifi- Cum peccatis deturvatur. Quot opiscum opera humano Corpore induta, si ignis Promethei per eorum artus dinfunderetur, tristem ducerent spiritum, et vel brevi fato perfuncta ad inferos descenderent, vel infraua atque mutila degerent, quoniam auctor eorum Parum habilis, pravam Corporibus structuram indidit. Alia porro, philosophorum toga, Aesculapii angue, Poetarum lauro, Oratorum testudina aliisque hominum praestantissimorum insignibus conspicua, si animam iis inflare posses, idiotis, stolidis, fatuisquo adnumerarentur, sal,TiCam que perversama conditoribus sibi impertitam ConquereTentUT. Quoties vultus, atrocissimo animi impulsu Conspicuus nullatenus par foret tanto affectui, si primaria eius li-Πeamenta tranquillitate imbuta fingeremus.

15쪽

Si quis causas horum omnium indagaverit, facili negotio sibi persuadebit, partim quidem illud pensum ma-Nime arduum esse, partim vero Praesidia negligi, quao ad sublimius artis fastigium Opificem evehere possint, Circumspectam scilicet naturae obserVationem, studiumque fabricae humanae et partium congruentiae sedulo excUI-tum. Lava ter, naturae observator ad colendam Physiognomicen diligentissimus, permultis artisciis Cum natura ipsa comparatis, haud raro auctorum peccata in iis in- Vestigavit, ac vituperio perstrinxit. Conferatur Operis

Physiognomici 1) Vol. I. p. IO3. - Ol. I. P. 1 I p. Vol. I. P. ISO. et ΙST. - Vol III. Sect. V. etc. Similia offert Gali u). Vasta artifici patet area: ars longa, vita brevis, theOria difficilis, praxis ardua, quae potissimum eam PicturRQPartem attinent, quam historicam salutant. Haecce artis plasticae Pars omnium longe gravissima est, Cili non SO-lum omnes subsunt singulatim exercendae, Personas Pii

gendi, Tegiones. animalia, flores, aedificia aliaque delinuandi, Verum etiam Praeter peculiarem ingenii dotem, inveniendi scilicet singulaque rite concinnandi, et praeter habilitatem penicilli administrandi, multis aliis scientiis auxiliaribus sic dictis opus est; istius modi sunt: notitia historiae Ciam antiquioris tum recentioris aevi; Mythologia uel historiae sacrae; vestimentorum cultus quo Singulactaetates Utebantur: Architecturae; Optices: Geometrices; Archaeologiae; poetarum classicorum; denique scientia proin I) Pli 3 siognomiscite Fragmente. 4. B. glirich. I77ς - 23.1b Anatomie et Physiologie du system e nervetiae en generat et dii cerveau en particulier. par F. I. Gali et

16쪽

portionum atque fabricae internae seu Anatomiae corporis humani, quum uti g. 6. exposuimus cardo I Otius ai- iis in homine VerSetur.

g. B. Sod quid tandem Anatomia Z multi interrogant, quasi

mirantes, quum Partes Corporis humani non nisi intimae

modo formam versari debeat. Quodsi quis artis ignarus interrogaverit, animiam suum Bd g. 34. attendat, qui de ambitu Anatomiae, unicuique artisci scitu nocessariae, sa-cile ei persuadebit. Magis tamen eorum opinio Consideranda venit, qui ambitu illitas scientiae iam cognito, nimirum artis vel periti vel sttidiosi, Anatomiam neutiquam disciplinis auxiliaribus inserendam, Sed potius super- RCUam, inutilem, quin imo perniciosam, asserunt. Opifi-Cem Enim Ca permoveri aiunt, Ut corpora exhibeat nimis Emaciata, quasi torrida, Cuteque CXuta, StruCturam senatomicam exquisitius ob oculos ponere stUduat, penitiorem naturae ipsius Observationcm negligat, quae, si quam maximo colator, Anatomiae studium suspendere Queat, etc. I His aliisque eiusmodi obiectionibus strenue occurrerutanto magis meum Esse arbitror, quum Coae OTUm, imo nrtificum magnus sit numerus, qui eas vindicet ac defen

17쪽

hoe modo disputare tentaverunt: Ex quo tempore, aiunt,

reliquiae artificiorum Graecorum et Romanorum sint repertae, omnes Retates mirataS esse eorum pulchritudinem, proportiones egregias, formas Vix non divinas, positum venustissimum, VUltUS argutias, Summamque ossium otmusculorum Concinnitatem, quibus Omnibus recentiores

aevi artifices ut plurimum irritis conatibris inhiarint. Quomodo, inquiunt, Veteres tanta opera Potuissent praestare si Anatomia opus fuisset, quum, uti Constat, legibus cautum esset, ne Anatomia a medicis Pertract iretur, proptereaque artifices nec ad eius notitiam POTVenirent, nequa ipsam in usum vocare possent Z Quum igitur auctores illi, missa Anatomia, ad tantum artis fastigium eveherentur, quidni idem sperare nobis ii obit ΤQuaestionem hanc sua Periclitari audacia et temeritato non diffiteor, Verumtamen nrgumentum huius obiectionis sat habet gravitatis, quod diligentiori examino dignum sit, siquidem artisces omnes, Vel qui Anatomiae dignitatem agnoscunt, unanimi sere Consensu, Veteres huius scientiae plano ignaros fuisse affirment. Illius obiectionis autem altera pars, quae scilicet a tisiciorum Romanorum mentionem lacit, submovenda est, quia, quo tempore apud Romanos artifices Graeci artivacabant, Anatomiae scientia bene innotuerat. Attamen his nihil difficultatis obiectioni detrahitur, tum enim artificia romana graecis longe cedunt, tum Praestantissilua

Graecorum opera multo sunt antiquiora. g. Io.Quodsi paulo attentiori studio concinnitatem artisciorum Graecorum anatomicam, qURm Ssructura externa

refert, investigaveris, nihil Superest, quam ut statuarios graecos cognitione humanae fabricae catenus saltem im-

18쪽

butos fuisse censeas, quatenuS ea ad excudendam externam corporis sormam necessaria est. Eadem Hallerus ratiocinabatur, quippe qui a signo Marsyae antiquo, Florentiae servato I) argumenta Petiit, quae Anatomen Graecis bene cognitam suisse testarentur 2 . Quamvis Marsyae signo modo laudato vix aliqua probandi vis adscribi que-ot, utpote quod procul dulbio seriorem agnoscat originem,

varia tamen Hallorus I. C. de artificiis Grascoriam generatim proposuit. Si Varia Consideramus auctoriam antiquiorum ossata de artibus, Opiscibus, eorumque vita, satis atque actis, m0gis minusve scitia dignis, non immerito sperabimus, fore ut mentio etiam sat studii anatomici, cui illius aevi artifices vacaverint, V. C. Phidias, Myron, Polycletus, Scopas, Agasias, Praxiteles, Lysippus, Apelles

rel. Caveas autem, ne decipiaris, si tale quid speraveris, etenim ne minimum quidem occurrit vestigium, quod artifices illius temporis optimos quosque, scientiae huic operam naVasse nobis Persuadere possit. Propterea reliquum est, ut exploretur, an medici illormn saeculorum, quorum multo pluris interesse debebat, Anatomiam novisse, m tractaverint et ita coluerint, ut aliquid utilitatis ex eorum scientia artificibus redundare posset

Splendidissima artibus veterum in Graecia lux affulsit, imperante Periclo, Circa Olympiad. LXXXIV. quo quidcin tempore Phidias sideris ad instar antecessoribus duis Pra collebat, artisque generi celsiori et sublimiori

viam muniebat. Si animaam nostrum ad opera eorum attendimus, qui Phidiam antecesserunt, siVe graecae sive ab P eale Galleria di Firenge, di P. Benvenuti. I 817. Distribuet. 17. - 2 . Tab. 35. et 36. ab Libliotheca anatomica. Tigriri I775. T. I. g. g.

19쪽

hetruscae suerunt originis, Congruentiam Proportionum et elegantiam corporis partium mirari iam oportet, etiamsi positum violentius distortum et laboriosum cultumque externum singularem et nimis exquisitum dixerimus. Propterea ad haec dirimenda ordiri oportet ab iis modicis, qui artificibus Graecorum antiquioribus Coaetanei esse potuerunt. Hinc vero multum dissicultatis disquisitioni nostrae adiicitur, siquidem certiora demum ab Hippocrates inde nobis innotuerunt, huius autem auctoris nativitas in

Olympiad. LXXX. 1. incidit, quo Graecorum artes iam

Aules et litterae semper fere aequabili passu incesserunt, eiusdemque matris, cultUrae nimirum, gemellae sunt habendae, siquidem his vigentibus illae etiam florescebant, decrescentibus illis hae vilescebant, et Utraeque novis nuptae vinculis ceu Phoenix ex cineribus suis prodibant. Eadem a principiis earum fuit Tatio, Ut pari laterentur progressu et decremento. ΗiStoriam institutorum civilium et culturae Aegyptus sacile exhibet vetustissimam, quamobrem artis salutaris primordia ibidem extitisse probabilo est. Agrippa I), Clemens Alex. 2) et Theodoro tus 3) Apim, Aegyptiorum regem, eam inVenisse existimant. Athotis, alius eorum Tex VetustissimUs, libros anatomicos scripsisse traditur si); neC minus librorum, quorum Hermetem faciunt auctorem, qui Aegyptios primus litterarum usum omnesque scientias docuisse perhibe-

20쪽

tur a) sex de medicina, primusque eorum de Anatomia ipsa disseruisse seruntur. 2)Attamen narrationes istae Parum fide dignas sunt: quamvis enim crebriores CadaVcriam incisiones, servandi sun eris causa institutae, multum opportunitatis Aegyptiis suppeditarent ad CogΠOSCendam interiorem corporis fabricam, ratio tamen qua COTpias incidi et servari curabant I) nec non eorum Consuetudo, Parascitisteri, qui

corpus secuit, lapidibus prosequendi si) satis superque do-

coni, CadaVeris iΠCisionem tantum Propter necessitatem ab iis esse Concessam. Partium internariam structuram parum Curasse Videntur, rinna inter omnes divia Igata fuit

opinio, cordi quotannis ad quin JUGgesimum Usque annum Drachmas duas ponderis adiici, post haec vero eandem particulam quotannis detrahi, donCC mors sΠbsequatur. 5 Plutarchi es latum, Aegyptios inter epialas sceleton Circumtulisso, ne inter delicias necesSariae mortis obliviscerentur 6 non ita accipiendum Videtur, ut nudam ossiUm compagem intelligamus. Mumias potius aut earum effigies ligneas fuisse putant γ), etenim Galenus demum voce

q0idem haud in probabile Videtur, sceletos a veteribus paratas, veri hominis Ossa suisse coaptata 8 dum qui nunc maxime in illis regionibus Vivunt Iudaei, veram