장음표시 사용
2쪽
De varia conditione & statu Ecclesiae Dei
Quibus plurima Sacrarum litera n oracula. Doctrina de Τestamentis 3c Fce.
. deribus Dei, umbrae Veteris Testamenti, ejusque a Novo disserentia, de me morabiles Ecclesiae casus enarrantinet
4쪽
nevole Lector e omni cura atque labore promo endi studium, a secundam hanc Oeconomiae Cl. Mommae T ριακαυτου editionem nos incitarunt, quum prioris editionis desiderarentur jam dudum oefrustra quaererentur exemplaria. In votis erat , uti ipsi Cl. Auctori licuiset aliquando alteram hujus sui operis editionem repraesentare , ω Ecclesiae fata, inde ab excessu Apostolorum ad consummationem usqueseculi continuo deducta, sto id quod Tertio reservaverat Volumini, pertexere. inter- cessit justissimus Deus, qui Illum, fio etitae abrupto, ad beatas transtulit sedes, satis habens hunc Tantum Virum ingrato, oe deposito hoc coeli indigno seculo ostendisse tantum. luto tamen minus, quantum in nobis fuit, id operam dedimus, ut ne sine =iovo prodiret
iterata haec editio ornatu. Ne quid dicam de Dporum nitore a que elegantia, qua haec priorem editionem longe superat, etiam in- . numera menda, in citatione maxime locorum Scripturae, ex priori
praesertim operis tomo sustulit industria Viri in scriptis Cl. Auctoris versatissimi, eique , dum zixit , Amici imi. Adjunximus operi huic Praelectiones Auctoris Theologicas, in quas, d*m intenti eramus scriptis fus perlustrandis,incidimus. Priores VIII. sunt de Adventu Schilon, ad Genes. X L IX. Io. quibus exorsus est Professionemsuam Theologicam in Athenaeo Hammonensi Posteriores C X XIII. agunt, Variis Theologiae Capitibus ;
quorum seriem Lectionibus ipsis praemisimus. In his siquidso
5쪽
ΤYPOGRAPHUS LECΤORI. te minus examatum, minus elaboratum deprehenderis, cogites, et sim, 'enevole Lector,posthumasse, π destitutas ab ultima Amctoris manu. Breetitas ipsa Lectionum indicio est, haec tantum ad sublevandam memoriam ab Eo in chartam esse conjecta quae in Scholis publicis accuratius V latius deducta meminerunt, qui d centem audietere. Et quoniam scripta Magni Cocceji nocturna versarat manu, versarat diurna, hujusque tanti Praeceptoris sui verba una cum rebus tantum non in succum ae sanguinem veri rat, nou miraberis, s res iisdem non rapo verbis, quibus usus esk triste Incomparabilis, a Nostro expressas videas ; neque id cutipabis, cum ipse Auctor noster summi istius Viri in se merita non dissimulaverit ,sed quantum per Illum profecerit, publice plus semet fassius fuerit. De vita, moribus er obitu denique Auctoris nil addimus,nec quae durapresserint fata innocenti mum hoc,Icelerisque
purum caput, neque plumbeas maleferiatorum, quibuscum comflictandum Beata haec Anima habuit, iras jam memoramus, sed Lectorem harum rerum curiosum'sciendi avidum ablegamus ad accuratam Praefationem, quam Posthumis Mommae nostri M
ditationibus in Epistolas Pauli ad Romanos γ Galatas praemi e Reverendus ataue Doctissimus Verbi dimini in Ecclesia nistra Amstelodamense Minister, D. Guillelmus Anslarius, Cl. Dom
mae, dum vietos inter ageret, conjunctimus. Tu interim fave c vatibus nostris, Amice Lector, oe animum adde ad majora alia quando audenda.
6쪽
BENEVOLE LECTOR, Atuimiis hucusque in occulto; nunc in publicum prodimus. Pythagoras discipulos in ludum admissos certo tacere icmpore jussit, & audire tantum. Ita & nobis videmur justam temporis mensuram, tacendo & audiendo implevisse. N que tamen animum ad scribendum appulimus, eo consilio. ut scribendo assectarcinus , aut caVeremuS.
studium iu desiderium nostrum bene merendi de Ecclesia Rcsormata, cui ha- fienus alia vix ratione utilis esse potui, hoc qualicunque argumento exponerem. Timotheum serio monuit Paulus, ne nexue eret, sed exsuscitaret δε--m. quod in i . ITim. 4:I . 2Tim. I:16. Id hi 'nos tentemus, quis vcrret vitio J Ipsis olim gentilibus visum, omnes homines summa ope niti decere, ne vitam transigant Mentio. Sed ne in scribendis prologis operam abutamur, occasionem 3c argumentum operis narrabimus. Ante decennium disputationem scripsi de temporum s in qua propositum fuit ostendere, quomodo Deus olim locutius Regit cum Patribus πολυμερῶς πολυτρο ως; in Postremo autem dierum nobiscum in Filio. Hebr. i: r. riinc in rete fuit , omnem illuc attuli. Puer autem eram. ideo& ως νηοπος tunc cogitavi. δc locutus sum. I Cor. I 3: II. Praeter spem illa exercitatio a multis sereno vultu excepta, ab illo tempore, me nescio, recusa est. Ante biennium cum inviserem Migium. quod Patria mea Charius habeo, in quo utinam mihi liceret obire diem f) rogatus sum, ut illam. tertia vice, auctam δc illustratam, emitterem. Ad d mesticos reversus lares. dum manum admoveo operi, tanta se obtulit rerum Varietas, ut illico judicarem, opus justam disputationis molem longe excessurum. Ideo e re visum. semota disputatione, plenum componere tractatum, Rin illo, pro dignitate materiae agere dc periodis Ecclcsae. deque vicissitudine dispensationis, caelitus circa illam observatae. Id omne in tres dividi libros potuit, quorum Primus Ecclesiam inde a lapsu ad introitum usque Israelitarum in a yptum;Secundus inde ab exitu ex AEgypto usque ad Cluitam natu*; Tertius inde
7쪽
inde 1 Christo nato usque ad consummationem seculi describeret. Unum au-- tem volumen tres hos capere haut potuit libros. Ideo duos priores in unum redegimus. Tertio secundum destinavimus. Horum prius nunc tibi exhibemus; alterum brevi, ni secus visum fuerit Deo, in cujus manu sunt tempora nostra dc Opportunitates, adjecturi. Quae autem hoc volumen tangunt, de iis ita habe. Exorsi id sumus a Genesi. Quicquid post lapsum primorum accidit Parentum ; Illustrissima quaeque de Christo oracula; Vitas, Fidem, Virtutes Patriarchatim; Peccata illius seculi R desuri stulta consilia & incepta; divinas λdmonitiones, castigationes ' poe- 'nas, in illo enarravimus. Patriarchas gratia Christi servatos, nec accepisse onerosem illam legem. quae per Mosen addita est. sed , coram Deo ambulasse. 8c in fide mortuos esse, ubique ostendimus. Abrahanai exitu ex Ur, introitu in Canaan. Jacobi itinere in yptum. Josephi in AEgypto exaltatione absolvitur liber primus. A Genesi perreximus ad Exodum; inti ad Leviticum, Numeros. Deuteronomium. Hic dura in AEgypto servitus, plagae in AEgyptios immissae, mirabilis ex AEgypto exitus, longa in deserto itinera, Promulgatio divini laederis. Institutio culciis legalis. Erectio rabernaculi, Leges tum Ecclesiae. rum Politiae.& plurima alia enarrantur.Inprimis id nobis negotii credidimus dari. ut doceremus, Foedus gratiae quod pactum fuerat cum Patrious etiam cum Israela publice &solemniter ese renovatum. Legem autem, quae subintravit, Foedus gratiae non tollere aut irritum sacere, sed illi utiliter adjunctam, ut illius umbris sdes excitaretur & aleretur; Rut tanquam paedagogus , qui illius sinis est. Nam & Ponti sex secundum legem inititutus, illius Typus suit. Etiam Tabernaculum erectum in deserto. Etiam altare. & sacrificia omnia cottidie in illo oblata. Hic dissicilem materiam de sacrificiis 3t donis, de disserentiis dierum. ciborum & potus, de lotinibus iecompendio tradiavimus,ut quam hisignis in institutis illis lateat sapientia, cuivis obvium sit. Pleraque oracula quae Moses. aut alii. ut Bileam. Vaticinando protulerunt, haut praeterivimus; ut nec scandala populi, murmurationes, fastidia, conjurationes, castigationes. Etiam foederis in Moab ante obitum Mosis pacti mentio facta. A Mose fit transitus adryebosiam. qui populum inde ad yudices. quorum fides& virtus memorabilis sitit. Sed illorum tandem pertaesus populus petiit Regem& accepit. Ibi de Saulo, Davide. Salomone aliisque, usque ad captivitatem.tum decem tribuum, quae in Assyriam; tum duarum. quae in Chaldaram abductae sunt, agitur. Hic habes delectum v. marum rerum; insignes mutationes, tum in Ecclesia. tum Politia; populi desectionem a foedere. a cultu. a fide Patrum;& severam tandem rejectionem. In Regibus observabis multorum βιους α όξους. Qui
8쪽
- tervallo misit Deus Proflutas multos. Inter illos insignis fuit Elias, nec ni . B0r Elisa. EvaticiniisProphetarum compendium doetrinae de Christo Θεομηωπω extraximus, ut ita omni modo fides fieret, Christum sub V. Τ. minime ignoratum, 1 sanctis agnitum ' exspectatum. omnibusque illis exstitisse ιαι - σω σε ας ἀιωνίου,
In captivitatem etiam deducta Babylonicam quis ibi populi status, quae conditio monuimus. Ibi de insignibus sanctissimisque Dei vitis, Daniele, sociisque illius,
yc. actum; quorum fides, constantia, martyria, honores,debent nobis esse totidem exempla &solatia. Ibi de bucadnerare, illiusque visionibus. &successoribus, deque interitu illorum sermo factus. Ablata Monarchia Babyloni rum secuta est Medorum &Persarum; quorum lavore & benevolentia populus Dei vinculis solutus terram repetiit, Urbem instauravit, Templum recondu. dit, cultum divinum restituit. Sub illorum tamen mansit servitute , donec , devictis illis , in ditionem venit imperii Macedonici, subjectus regno Syriae. Tandem tamen &his.laxatus vinculis, αυ-οριἰ recuperaVit. quaerandem a Romanis ablata est. In illo cum Israelitae essent statu, apparuit Christus, qui ab illis excisus e terra viventium, sanguine suo caelos placavit, & Deum mundo reconciliavit. Nec impune tantum scelus illis cessit. Urbs enim illorum
excisa est.&sanetuarium deletu in; consummatio decisastillavi seper stupentem dc propterea tanto sedent tempore ne Deo, Rege, Principe, Ephod. Populus
autem Dei, antequam id fieret, exire jussus ascendit e terra. AZam magnus fuit dies I reel. Hosi: II. Et in hisce versatur. benevole Leeior liber Secundus. Usi autem sumus in enarrandis hisce stilo facili verbisque tritis, imprimis autem sermonibus ἀγίου. Operam dedimus,ut secundum notamam fidei, & analogiam veritatis omnia exigeremus ; nec ab illa discederemus. Quare rogamus Lectores nostros, ut ita de nobis sentiant; Veritatem cordi no bis fuisse; Scripturam ducem dc Magistram; nec in ullius alterius nos jurasse verba Magistri. Sicubi ver deprehendamur errasse,seu voce, seu ratiocinatio . ne, id omne deprecamur. Ausim autem sperare in Domino, Illos,qui Volumen hoc legere dignabuntur, illum inde fruimina percepturos, ut Mosen & Prophetas majori deinceps cum
luco 3c intelligentia legere possint. Quod enim ipse ego haecce meditando emolumentum ci i quidni id aliis polliceri queamyin quo si non fallor pretitum ope
taetrae retulisti satebor. Id te etiam. Lee tor scire velim OpMῖh ,ut ut parVum, vile. ' non sine cura & lucubrationibus consedium i md maximi fuisse Iaboris de tor rebus tarn dissicilibus& intricatis clare pauciS Verbis, & ad ca- Ptiam xudium disserere,quorum imprimis aediscatio curae nobis suit.
9쪽
Neque etiam silentio praetereundus est Vir summus Johannes Coccejus, b.m P eceptotolim noster; sne quo haec praestare haut potuissemus. Sub illo prima studiorum posuimus fundanaenia:illo auctore ' duce linguas sacras diligentius
excoluimus;imb & in sacrarum literarum ingressi sumus mysteria;quae tanta sent, ut inde omnis dependeat studioriim salus&successus. Ni enim sundamenta bene ponantur aedilicium nunquam erit stabile.Ni orientales linguae studiosus colantur, multum deerit Theologo aptitudinis ad meditandas sacras literas. Potest quis sne illariim subsdio eloquciater concionari, subtiliter disputare acute a
Meresed ut sine illis Scripturas penitissime intelligat, Spiritus S. mentem , &phrasium divinarum vim plene capia possibile haut est. Deinde R in gravissimis hujus voluminis rebus scripta illius diligenter consuluimus, & in plurimis immensum ab illo adjuti sumus Quare s quid utilitatis ex hisce hauseris si quid dia diceris si quid profeceris primum gratias age Deo T.Ο.M deinde vero sanistissimo huic viro cujus memoriam commendamus omnibus sanetis. Habet Eccle-sa Resormata rationes multas & susscientes, ut in tam eximio lumine sublime glorietur. Fuit enim beatissimus Vir amantissimus, illiusque defensetiolidissimus. nil novi aut diversi quicquam statuit a minimo apice librorum nostrorum Symbolicorum Catechismi puta Heidelbergensso δynodi Dordra - .nae quos iiDros quanti secerit, qui illum noverunt viventem testari possitiat. Fuit etiam divinarum literarum inteipres egregius. Omnes hujus seculi homines antecelluit exquisitissima linguae sanctae notitia. Fuit denique, dum viveret, Vita innocens, proposto sanetus, magnarumque, supra quam dici potest. virtutum. Ego si Viri nujus obliviscerer, nomen illius si tacerem, benes adia illius ni in coelum extollerem, in honestatem ipsumque Deum peccarem. Finem jam facio dicendi, Lector, teque valere ' nobis favere opto. Scripsi haec in antiquissima Urbe Lubeca; quam Deus. Auctor & Stator Civutatum, in amplissimum esserat fastigium. Eundem publica voce obtestor atque precor ut MMnificum nobilissimae hujus UrbisSenatum custodiat servet protegat; & longissutia statione mortali iungi strat: Ut Reverendissimum illius Ministerium omni gratia cumulet, illique det φρονει, εις φρονῶ: Ut cives denique illius omnes cumulet pace. opibus, omnique gratia-
Domini nostri Jesu Christi qui est heri, hodie, R in secula. illi si laus , honos,
10쪽
FUrtivas lacrimis . Gulielme, exemimus horas, Lucrati parvae tempora frata morae :Et dedimus Genio , qui prima ab origine Munda G Da deductum secula nectit opus. Eantaque sit loquitur sapiemia Numinis, inter
Sacrorum varios deTeneranda modos:
ernum ex adytis qui fert penetralibus ignem , Et rutilum rctoo tollit ab axe caput. . Eventu 'peras spem. covinctissime Momina, Ea primam ornamit docta juventa facem: Cum nos ante duo Lugdunum lustra sodales Duceret ad Sacrae regia Agna Via. Tesseram amicitiae veteris damus. I licet: altum
Os solitos planctus Musa reversa gemit. Visa diu felix . S ocellus Belgica Mundi , Caelesti circum lumine fusa caput.
Insolius hαrret caecae caliginis umbru, Subtextumque diem nubibus esse dolet. Cisrmat in Europam Celtas Bellona, volenti Unica sussciens perdere cunecta Deo. Nosque secuturae caput Sprimordia cladis, . Inde modum heuo non positura, facit. Laeta seges quondam, nunc nil nisi campus aquaram es. Et flet. S immissas fletibus auget aquaF. ides exclamant: Cur flammas inter S undam miserabimur laceris praeda cruenta comisy Cursequeris raptum, Vahalis, cur, Uala, Rhenum: Amplexus veteres brachia vestra nexant 'Tu quoque, Fleve, tuos irata voce mantes fluis . S servo littore multa doles. . I Cur nitor, S tantis migrant ex urbibus artes,