Disputatio juridica inauguralis de sponsionibus, qvam ... ex auctoritate ... Lucæ Schacht ... publico examini subjicit Henricus Moll, Dordraco-Batav

11쪽

unde, recuperatorium judicium Plinius Lib. 3. - pi f. emiis Suetonius in V cspasian ca . 3 solebant enim spondente res quasdam apud recuperator sdc ponere , quas , commilia sponsione recuperatores victor adjudicabant.

Sponsionum autem ex his quae frequentantur tria, sun genera. Alterum quod depositis pignoribus fit pones tertium , de quo in i si gratuitum 7. Lult. . de praetcr. verb de quo sponsionis genere etiam Poeta in bucolicis sensit , dum ait;

Depono, tu dic, Mecum quo pignore certes.

Alterum sponsionis genus interposita stipulatione

cum quis ortam pecuniam promittebat, ni ita esse se ut puta, Titius Stipulatus est aselo, si qua mihi nupierit decem dotis Nomii. dare spondes , restipulatur ejus a Titio , si non nupserit decem dotis nomine dare spondes ρ Argum L a Titio Io8. f. de ιιrb obli item aliud , si rex Parthorum Vivit centum millia dare pondo. De quo in L cum ad pr. Oens 37. . de reb creae egregium tiam de hoc sponsionis geli et exemplum reperitur Apud Val. t Max lib. a. cap. 8 de contentione super jure triumphandi , intor C. Matium Cos Valerium; praetorem de deletione Priorum classis circa Ciciliam Tertium veti, sponsionis genus si , cum al-- ex contrahentibus alicri, finge, dccem tradit in

12쪽

terposita Stipulatione vel pacto nudo , ni ita erit, dii tanta restituat , vel si inaequali Condition fiat,

yri quaxuor , aut sexcentia tanta reddat.

V. Nunc videndum quinam possint spondere an sponsitones in omni causa facere liceat. Quoad pri- uni statuendum xst , spondere posse omnes qui

utar, ac pacisci queunt Non tamen impuber uibris Auctoritate , pr. Inse de auct Duor. 2 o. de inor, Stipui ut nec prodigi l. 46. n. d. erb o set cum effectu non uti, urdi, iiii perservum I. I. 1 eodem quoad secundum , videtur ptima fronte tradita regula per Jurisconsulto mi ci de aleat Vbi pro virtute certamen

iactando vel pugnando virtutis causa jure facit, ct in pecuniam ludere his rebus potes , es sponsiones etiam Mere , si ex aliis , ubi pro virrme certamen non , . Alfirmandum tamen est cum urisconsul

ut faenore in honesta causa sponsiones et licere , minime Nero in anhonesta Nec obstat L ik. -quibus ςbus , ii supra citata leat quae omnes sponsiones hi Hae ustata. interturbare videtur , cum illa tantum loquatur de sponsionibus quae sunt , in lusibus 4Xercitiis 1llicitis. V. Quo

13쪽

Quo etiam facit ratio naturae, permittentis licitam honestamqne animi oblectationem , concedentisque cuilibet rem suam , sub quacunque conditione etiam casuali alienare , a quod sorti omni jure locus sit , nec quicquam vetet spem pretio mi Argum. l. 8. g. I. f. de contrab. empl. eadem ratione etiam urna fortunae pro licita habetur. Secundum . - . I. e t. o vend. Accedit his si pientum consensus Nam quomodo dicitur aduris consulit, nihil esse tam conveniens naturali aequis . t , quam voluntatem domini volantis rem suam is, alium transferri, ratam haberi. g. o. In iit de reridiis eodem modo dicitur nihil esse tam congruum ei humanae , quam ea , quae inter eos secuerunt, Jervare. l. I. f. de pactis. Grotius de Iur. Sesi ac Iib. 2. cap. 3. g. I. denique jure divino, pon sones super subjecto honesto interpositae non impro'. bat inveniuntur. Iudicum cap. 'ers 17. ubi legimus sponsionem celebratam csse inter Schimscho nemin ejus Sodales super Solutiois aenigmatis intra septem dies explicandi. Sed antequam ulterius progrediar , examinandum est i quid sit honesta causa seu conditio , quae in sponsione deducitur generaliter dicendum est,

omnes

14쪽

omne i iis c stipulationes millius esse momenti a eum. 6 27. in princ es L 129 β de verb oblig. unct. l. 7. V 6. . de passis. Nunc non alienum a proposito erit ad majorem materiae dilucidationem aliqua exempla res esse.

se nora quod alici altero majorem punctorum numerum acturus sit , vel quod denaruina numerula cyrediet. vel non egredietur. Stipulatur Sempromus in summa finge i atuor Aureorum, in eadem summa restipulatur Maevius. An rata sit ponii Gouaeritur Respondendum hanc stipulatio em non

Valere. gum. l. 7. . . - Uripti Aleat o alear lusu, cum sit inhonesta cauta , ut exid L nec non ex testimonio Horati m. 3. Carmin. O de et . his verbis, Seu Mavis vetita legibus alea,

apparet, quae stipulationem ipso jure nullam reddits ritu de inui. Dpuiat.

VIII. in

15쪽

Finge quod ludentibus Sempronio Maevio, Antonius Iohannes , qui ludum inspiciebant, ad sponsionem venerin , depositis pignoribus , vetana terposita stipulatione , alter quod Sempronius , alter quod Maevius vinceret. Idem credo respondendum quod sponsio nulla sit ut ii . . si quis sponsionis sn Li . st prascript verb. apparet idque probari videtur ex d. l. de aliat. Quae generaliternoquitur, unde generaliter est intelligenda argum l. de prelio. . . de ubi in rem ei. l. i. g. i. 'de Q. pr. . suadetur etiam ex eo , quod inspicientes ludum , tanquam ludentes puniantur. Auio interdis. δε Estis se Cleric Unde etiam credo repet posse quod solutum sit , es causa dicta sponsionis, uni Dropter comparationem proxime relatam, tum tiam propter L si de aleat qui lon Mis. Idque etiam probatur , in constitutione praedicta a leatum, dum prohibens Imperator , Iudere inspicere, subdit , si contra factum fuerit , nulla sequa tu condemnatio, sed solutum reddatur Mactionibus

competentibus repetatur.

X. Subiicio etiam hic quotidianum illud frequens exemplum, nonnulli lusores posteaquam sere totam substantiam ludis prohibitis misere poenitentia di,

16쪽

et , recipiunt viginti ab aliquo promittunt

quinquaginta si in posterum luserint , quaeritur an hujusmodi conventio valeato respondeo quod sic, motus argum l. I 2I. g. I. st de verb obligat cum haec stipulatio ex bonis moribus concepta fuerit de r. l. . a pactis es l. 6. . eodem.

Ulteri is Titius sciens navim Sempronii appulis

se , dissimulato o G una eius rei pei itiar, ignarum, super Navi Sempro iiii appulsura sponsion pro 'Ocat, ii aequali Conditione forsan , ut ipsum allice ret, acta est sponsio; vicit itius, cuius erat certa victoria; dicendum quod in hii Gajus circum-icriptus est , ut sponsionem fac ret, propterea ex quo stipulatio intervenerat , usi subtilitate obstrictum , doli tamen exceptione uti pos e , ar t. 36. st de verk obligat se L F. C. de inui stipuiat nec non hoc, ne ullis malitia sua sit lucrosa ut ait Iutis- consultus h. l. i. in princ. . de dolo.

Quaeritur facta est sponso inter Sempronium MFlaevium, in luctando, currendo , saliendo vel hastam aciendo , aut alio simili modo ; Sempronius pecusae ad certamen venire, an agere possit Maevius tanquam

17쪽

qnam vicerit Z statuendum quod sic argum Ig. D. . de verb. Obligat f. i ct e t. venae l. 4. de conae se demonstrat. l. 39. 1. de R. I. I I. Nunc videamus quid dicendum de illa sponsione

quod cras erit pluvia , vel non rit, item de illa, quod imperator, ante Kalendas Majas in Italiam veniet, vel non venit t. de qua in L Io. . de verb ob eat. Item quoa Titius erit Senator Romanorum vel non. l. 7. se l. 3. . eodem cum enim hujus modi stipulationes non sint turpes, inhonestam causam ron costineant, nihil causa est quare non admittantur , idque argum 7. . . de pactis Io. in ne juncta l. seqq. . de arit empl. 'venae XIII. Quaero ' scin qui crapula vel ebrietate delectantur, c Diunt proptCrea ad sponsionem, quod alter alterum in bib do vel dendo superabit, an rata sit sponsio 8 prima frontes, non improbandam sponsionem videbatur , propter . . in princ. . de aleat. quod ameri verum esse nego quoniam in sponsioni ous illud praecipuum est , ut causa in sponsione deducta in piciatur, an sit honeila nec ne l. 7. . sin.

18쪽

, ysibi ad bimaequales Juo modo obligant potatore .c

ialta Aodatur, qui plures inebriato

ralius sis diores extraorit. I V. Licet sponsionum praestationes veniant ex natura

, ditione utuntur , filo modo Comm Unis 1t. Or

I 2 1is e Bostli a Pacis ub. . cap. 'nVeniun- tamen plurimi qui neglectis uilitiae praece- ti; d sponsionum praestationem actionibu com-

-n o miserunt sua sponte ac non coacti persolve Reliq vim est ergo declarare , qua actione ex si onsone gendum sit. Actione ex sponsione agenu esse indicat Cicer locus , in Orat , Pro P. Omiatio, quam rationem habuit apud Mum

Num nobilem urisconsultum sponsionis ud - , C. Aquili, sum ex sponso egi , in hoc semona judicii , causaque consistit.

19쪽

Bre, iter tamen distinguendum puto inter sponsionum genera superius relat. In primo sponsionis genere, si pignora Derint deposita , penes tertium partibus praesentibus , directa praescriptis verbis , contra tertium , actio competit. Si vero partibus absentibus pignora fuerint d possit , utilis actio , praescriptis verbis , locum hab. t. depositum enim fuit pignus per dominum ea leges, ut si vincerem mihi daretur Argum. l. si cum venderet. 3. g. de pign. ali. Iuncrata 6. f. depos inpr. in secundo vero genere , clari istini juris est , ex stipulatione duas prosicisci actiones , tam condictionem certi , si certa fit stipulatio, quam ex stipulatu , si incerta ut dicit imperator princ In 8 deverb. oblig. in tertio vero sponsionis genere , ibi pacto nudo fit sponsio , statuendum est ut in L U. C. de transeo i. i de prascr. exb.

20쪽

Ornatissimo mosi ima Juveni, Viro

JUCANDIDATO

cum pro grata Donoratiu

cum Laude disputaret.' Iec qui divitias multo sudore paratas vi , ' ciui Felix, ab omni parte deatus m hi us P est Musarum, Laudis amicus ti hsthie divos numerabitur Inter

ii impalla, ursum concedit c auram.

In perpetuum perpetuae Amicitiae.