Q. Curtij Rufi De rebus ab Alexandro Magno gestis libri octo. In capita distincti synopsibus argumentisque, & figuris varijs, addita tabula geographica, illustrati. A R.P. Matthaeo Radero è Societate Iesu

261쪽

LIBER VI.

Ceballino in armametario abscondito, protiniis regi corpus *rte curant, quid index detulisset,ostendit. Rexad comprehendendum Dymnum missis satellitibus , armamentarium intrat .mi Ceballinus gaudio elatus, habeo te,

inquit, incolumen ex impiorum manibus ere- ptum. Percontatus deinde Alexander quae noscenda erant, ordine cuneta cognoscit Rursus que institit quirere quotus dies esset, ex quo Nicomachus ad eum detulisset indicium. Atq; ' illo fatente iam tertium esse existim ans haud incorrupta fide tanto post deferre quae audie- rat, vinciri eum iussit. Ille Iamitare, eo de teporis momento quo audisset, ad Philotam de cucuirisse,ab eo pereontaretur. Rex iteru quΞ rens an Philota adisset, an institisset ei, ut per uenirent ad se perseuerante eo affirmare citiae dixerat manus ad caelum tendens, manatibus Machrymis hanc sibi a charissimo quonda ami- corum relatanr gratiam querebatur. Inter haec Dysianus haud ignaru S, qua ob causiam accer- seretur a rege, gladio, quo forte erat cinctusὐ glauiter se vulnerat, occursuque satellitu in hi bitus perfertur in regiam. Quem intuens rex

moduinquit,inre Dymnetatum litaui nefas, viliti Macedonum regna dignior Philaru

m quos ipso videretur Illum iam defecerat Vox. Itaque edito gemitu, vultuque a conspecta regis auerso, subinde collapaes extinguitur, ,

262쪽

c APUT XV.

ybilatas Pammenionis F. primum fusectis de Aia comprehenditur. Ex Philota venire in regiam iusso, bal linis , inquit, ultra iam sun is meritis si in caput meum praparatas infidia biduo texit,huisu crimi his nilara reum sub tιtuir, ad quem rotinus indicium detulissese a firmati quopnpiore graiau amicitianis eo uiuis , hoc, naim est simulationis reafacinω O PCebatino magis quam Philota id conuenire fateorr. Fauorem bases iudicem si quod a mitti non oportuit saltem negari potest. Ad

haec Philotas haud sane trepidus , si alumus vultu aestit naretur, Ceballinui quidem scorti sermonem ad se detulisse, sed ipsum tam leui aucto es nil credidisse respodit, v eritu, ne iuragitim inter amatorem exoletum non sine irisu aliorum detulisset. Cum Dymnus semet interem it,qualiacumq; erant, non fuisse re licenda, complexuSque regem Orare coepit, vi praeteritam vitain potius quam culpa,silet iij tamen, non facti vilius, intueretui . Haud facile dixerim, dideritne ei rex, an altius aram suppresserit:dext in ec o grati εpignus obtulit , de conis Ammagis quam celatum indicium esse rideri sibi dixit Aduo mi tanaen consilio amicorum, cui tum phia. totas adhibitus non est:Nicomachum introdu-

263쪽

ei iubet.ti eadem'ii detulerat ad regem, dine expositit. Erat Craterus regi charus in pauci Med Philotae ob aemulationem dignitatis aduersus Neque ignorabat saepe Alexam dri auribus nimia iactatione virtutis atq; ope rae grauem fuisse, ob ea non quide sceleris, sed con Lumaciae tamen esse suspectum. Non aliam premendi inimici occasionem aptiorem futuram ratus , odio suo pleratis pr.

ferens speciem Vtinam inquit, in principio quos bai rei nobiscum deliberassisua fise, min flabiista ratis ignoscere, parerore potius Uηorare eum nrumdιberer tibi , quam U-que ad mortis metum addat,um piin depericulo suo,quam de tuo cogitare beneficio. Ille e

mutari. Scit eos qui misericorumis consumserunt,ompli perare non se at ego, etiamsi ipse vel paeniteηtia vel benescio tuo victu quiescere volet , patrem ei parmeiuohem tanti duc exercit. O inueterata apud milites ruos auctoristare , haud multum infra magnitudinis mafastigium post et , monon aqua animo salutem μ' sui debiturum tibi. a.ddam beneficia odimin Mersi se mortem coninteri puder Superest, ut malit videri iniuriam

accepisse , quia vitam Proinde scio tibi cunii is de salute esse pugnanum Saturasi-umsurrest, ad quoi φrsequodMirarisumis.

264쪽

ios Q. CURTII

tatus a domestici hostibia mam missubmo

ues,nihil metuo ab externo. Haec Craterus. Nec ceteri dubitabant,inta in colurationis indicium suppressiirus non fuisset, nisi auctor aut parti- ceps. Qua menti pium& bonae mentis, nota amicum modis, sed ex ultima plebe lauditiὰ

quae ad eum delata erant, non protinus ad Te..

.gem fuisse cursurum t Nec Ceballini quidem

exem alo, qui ex fratre comperta ipsi nunciasset. Parmenionis filium praefectum equitatuGOmnium arcanorum regis arbitrum, imulasse etiam non vacasse sermoni suo regem, ne ina dexilium internuncium quireret: Ulcomachum religione quoqtie deum adstrictum, c5- scientiam suam exonerare properasse Philotana consumto per ludum iocumque pene to eo die, grauatum esse pauca verba pertinentia ad caput regis tam longori forsitan superuacuo inserere sermoni. Etenim non credidiste taIia deferentibus pueris; cur igitur extraxis. set biduum , tanquam indicio haberet fidemρ Dinaittendum futue Ceballi numisi delationen eius damnabat In suo quemque periculo magnum animium habere cuim de alute regis:

timeretur, credulos est debere, vana chioque deferentes admittere. Omnes igitur quaestionem de eo, ut participes sceleris Indicare cogeretur, habendam esse decernunt. Rex admonitos ut consilium silentio premerent, dimit-i tito Pronusiciare deinde uel in posterum iubet , ne qua noui initi consiliIdaretur nota. . Inuitatus est etiam PhiIotas ad ultimas ipsi epulas:& rex non coenare modo, sed etiam δε- miliariter conloqui cum eo quem damnaue

265쪽

rat, sustinuit Secunda deinde vigilia lumini-husextinctis, cuni paucis in regiam coeut Hephaestion, Craterus, Coenus Erigyus. Hi ex amicis. Ex argim eris autem Perdiccas&Leonatus Per hos impetratum, ut qui ad praetori u excubabat, armati vigilaret. Iam ad omnes aditus dispositi equites, itinera quoque obsidere iussi, nequis ad Parmenione, qui tum Μedismagnisque copij praeerat, occultus eua

deret. Attarras aut cum iecetis armatis intra

iierat regiam .huic decem fatellites traduntur: ouorum singulos deni armigeri sequebantur. ni ad alios coniuratos comprehendendos distributi sunt Attarras cum trecentis ad Philotam missus, clausum aditum domus moliebatur L iuuenum promtissimis stipatus. Nam ceteros cingere undiq; domum iusserat, ne occulto aditu Philotas posset elabi. Illum siue seri curitate animi, siue fatigatione resolutum somnus oppresserat quem Attarras Orpentem

adhuc occupat. Tandem ei sopore discusso cum inijcerentur catenae; Vicit inquit,bonitate tuam rex inimicorum meorum acerbιtas nec plura locutum , capite velato ita regiam adductit.

Postero die rex edixit, omnes armati coi-- rent. 6 millia fere militum venerant: Priterea turba lirarum calonumque impleverane

266쪽

regiam. Philotam armigeri agmine suo testeabant, ne ante conspici posset a vulgo quam rex alto cirtus millic esset. De capitalibus robir svetusto Macedonum modo inquirebat exercitus t in pace erat vulgi. nihil potestas regum valebat, nisi prius valuisset auctoritas. Igitur Dymni primum cadauer infertur plerisque quid patrasset, quoue casu extinctus esset, ignaris. Rex deinde in concionem procedit, vultu

praeferens dolorem animi. Amicorum quoquae moestitia expectationern haud paruam reIIecerat.Diuic demisse in terram vultu, attonito stupentique similis stetit Tande recepto a n o, Pene, inquit, milites,hominum sceleret

bis ereptus sunt Deum prouideri yisericordia uiuo: cono ictu rue vestri venerabitu coegit, ut elumextius parricidu irascerer, quoniam sti illis,mis uniurii anteafructis est,terfortissimi viri ct de me ops e meritu referre a huc gratiam possit . Interrupitque orationemnii litum gemitus, obortaeque sunt omnibus Iain chry Vlae. I tria ex , Quanto, inquit, maiorem

in animis vestris motum excitabo, cum tanti sceleris unctores ostendero , quorχm mcntIonem adhue reformido, ct tanquam salui psint,nowinibus abstinet Sed intenda est mentoria pristina charitatis, ct cois uti impiori ci

Arimi detegenda. Quomodo autem tantum re DF si eami Parmenio illa aetate, tot meis tot paren' iis mei meritis deuinctivi, omnium nobis amico

rum vetustissimus, duiem se sceleritarunaisit. Minister em molia Peucolflum, mense

trium

267쪽

tervi eiusdem amentia in capti mei aboronauit. Fremittis undiq; indignantiu querenti- unaque rota concione obstrepebat,qitalis soletes se multitudinis,& maxime militaris, ubi aut nudio agitur aut ira Nicomachus deinde, de Meti Α, Ceballinus producta, quaeinlii se detulerat exponui: iullius eoru indicio Philotas partic ps destinabatur. Itaque indignatione pressa,vox indica siletib excepta est Tilm rex. uuali inquit, ergo animi vobis videtur, qui hu-

iis rei delatum indicium id i sum supproa

Incertam rem defer.ns, torrienta hon timuit C barinus, Metrone momentu quidem tempora distulit exonerares, preo, ubi lauabat, irrumperet Philota selin hiHItimust, nihil credidit. O magni uinitium=' iste regis si periculo comou retur, paltu non mutaret 'indicem tanta rei sol licitin non audiret Sub nimirumsilitiUMi-ημι, ct aridastes regni rari tem animum ad ultimum nefas impulit patri Media pras. - . se apud multos copiarum ducὸ meis ρ ρ ens'itibae maiora quam captistirat Orbitri queque mea, nod sineti berusum flernatur. Sed errat philotas. re vobis liberas,pMehtes,consane ineos habeo. Vobi aluis Orbus esse no possuri. spistolam deinde ari' ohis ii tercepta mi;

quam ad filios Nicanoi em, Philotam scri- arserat, recitat , haud sane indicinm graet

268쪽

aio Q. CURTII uiolis consili praeferentem. Namque summa

eius haec erat: Primum vestri curam agite, de- itide vestrorum .sic enim quae destinauimus,effieiemus Adiecitq; x x,sic esse scriptam, ut iurad filios eruenist, a conδεν posset intelligi: siue intercepta esset ,falleret ignaros stenim Vm nin cum ceteros participes sceleris indicaret, Philotam non nominani Hoc quidem illius non innocentia se potentia indicium est,pa sic abi sumetur etiam, quibus prodi=οt , t cum de fefateantur, illum tamen celent. Ceterum philotam ipsius indicat ita. icamqnta , qui mihi consobrinus; ait, , ct in Macedonia capiti meo impias comparauit in dias, soci'um seis conficis adiv xi Hic Attalo, quσgrauiorem inimicumnon habui sorer suam in matrimonium dedit. Hic, cum scrip semei pro iure iamfamiliaris psius ath amicitia, qua lis sors edita esset Iovis Hammonis oraculo; tu stinuit rescribere mihi se quide ratulat quod

innumerum deorum re eptus essem ceterum miserer eorum, quibus vivendum esseto eo, qui modum hominis excederes. Haec sunt et iam pridem animi alienat a me, ct inuidentis gloria mea indiciari qua equidem milites, quamdiu licuit, in animo meo regi ridebar enim mihi partem inerum meorum abrumpere si in quos tam in aconiti Ieram, vitrores mihisacerem. Sed iam non verba amen

' da sunt, ungua temerita peruem ad gladios.

269쪽

vos simihi creditu Philotas in me acuit. si j sum dimissis, qu me conferam milites' cui ca put meum credam Equitavi optimae exercisus

parti, principibin nobilissma iuuentutis τηι praefeci; salutem, stem, victorim meamfidei alis tutσleque commisci patrem in idem fastigium, in quo me ipsit posuistu , admoui Medi 'am , qua ηust.vulenti 'vio est, tot ciuium sociorum, millia immo eius ditionis subieci. Undὸ praemium petier ,periculu existit. uvam sit iter in acie occidism potius si prada, quam ciuis victima. Nunc seruatus ex peruulis. qua sola timui νεη incidi, qua timere non debuissetis dentide a me milites petere,quod suadetis ut am.Adjestra m M ad vestra arma confugio, imitis vobis salum esse nolo; volen- tibia ηοηρο m, η vindior. Tum Philotam

eligatis post tergum manibus, obsoleto am1-culo velatum iussit induci.

ARGUMENTUM.

nem motM,ab Amynta, ae ιν ad indignationem instammatur. Acile apparebat motos esse tam miserabili habitu,non sine inuidia paulo ante conspecti. Ducem equitatu pridie viderant, sciebant regis interfuisse conuiuio Repente non reum modo, sed etiam damnatum, vinctum intuebantur. subibat animos Parmenionis

270쪽

quoq; tanti ducis, tam clari ciuis fortuna; qui modo dupbus filijs Hectore aqicanore ortia' tus, cum eo quem reliquumtalamitas fecerat, ' absens diceret causam. Itaque Amyntas regis praetor inclinantem admisericordiam cocionem, rursus aspera in Philotam oratione cona- mouit. Proditos eos esse Barbaris; neminem ad

coniugemsuamneminem inpa ,-adparen tessuis reditum: velut truncum rpus demto capite onestiiritu, De nomine, in aluna terra ludibriam h sfuturos. Haudquaquam pro Cipsius Amyntae oratio grata regi irit, quod co- iugum, quod patriae admonitos , pigriores ad

fetera munia exsequenda fecisset. Tunc Cor- nu quamquam Phlipis sororena matrimonio secum coniunxerat, tamen acrius quim quis quam in Philotam inuectus est. parricidam esse Legis,patriae, exercitus, clamitaos: saxumque, quodforte ante pedes iacebat,arripuit,emissu rus in eum, ut pleriq; credidere, tormetis subtrahere cupiens: sed rex manum eius inhibuiti dice da prius causae debere fieri potestate reo nec aliter iudicari passurum se affirmans.

CAPUT XVIII.

biloim primum exanimatus, mox recept ante

m,causam suam, absente rege defendit iis

amnia egis argumenta diluit. TVM dicere iussus Philotas, siue conscientiaieti periculi magnitudine amens&at- pnitus,no attollere oculos, non hiscere aude-