Roberti Marantae ... Tractatus de ordine iuditiario. Cui titulus Speculum aureum, & lumen aduocatorum ... Denuo ex suo originali extractum maxima cura reuisum ac castigatum. Additis suo loco summariis, non sine locupletissimo indice

발행: 1547년

분량: 416페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

nam nouam illationem que quotidie euenito si principalis o Tnsus accuciret aliquem crimi ualiter de iniuria: de non transegillet non posset allus ullo modo eundem crimi, naliter accuare: verum ut omnes decisionesi icludam distingo tres easus: A ut en pn prima accusitio pendet: de non potest alius accusire: quia obstat exceptio impediriua processus stilleci ego se m de hoc crimine ab alio accusitus. secundum Bariolum in. d.l. natus. f. de accusa. Aut sult lata sentcntia condemnatoria ad penam sume lentem: de minime potest ab alio accusett.quia Linet sus enter puultus non debet iterum punii iuper supersus dicta. Aut suli absolutus ciente nouo accusatore : ct minime potest accusati per ea que habentur in.l.si cui . . hisdem. Δe ibi Bartol.fLde aecua.di dixi supra in tertia

limitatione.R emanent ergo duo tantum ca/sus in quibus alius accusire possct Cilicet quando non satacienter csset punitus. item quando ess tablolutus ignorante nouo ac cusatore: ut colligitur ex predictis. ω sem per loquor de nouo accusitore qui suam vel suorum iniuriam prosequeretur: quia dealqs non esset dubium. ut plene di 1 i lupa in quaro. ta limitatione. Ct Nunc reducam istam imo lationem ad pacticam. Quotidie euenit. Unus patitur iniuriam realem vel verbalem in eo pussa um: pluites fuit dictum supra: in iniuria sicli uni censetur facta omnibus suis con guincis. modo ille principalis os sensus porrigit querelam Lia acciant lonem

erimitialem contra iniuriantem Uadunt etl

am de sui confinguinei di porrigunt alias

querelas eriminales iudici de eadem iniuria contra eundem.Dicola dubitanter q iste alieuuerele criminales consanguineorum non

debent admitti: durante qnerela ossensi sed bene poterunt assistere in iudicio per eorum interesse super querela ossensi: ut ille inlutis ans euntatur sufficit nil pena. Et moveor lita consideratione. Nam per illam intuitam ex quo unum est delictum suit semel tantum os sensi respublica: quando .iliquis aecucitur criminals terrugitur ut sitissaciat respublice perlegit linam ct sussiclentem Penam. Ut proba tur in .l.licitatio. .quod illicite. F. de publica . l. si pro late. . .F. de condi. sur. 5. l. an ville. C.de sur. 6e tenet Ab .in. e. de his.co lum. i. de accusi. Sed eo ipso et, aliquis est semel aceus tus eriminaliter: per hanc uni eam accuculonem non intenditur ad aliud

nisi ut satisfiat respublice eulus interest ut

delicta puniantur.I. si operis. C. de penis.l. ita uul ner: tus. Tad i. aquil . unde si ista sa/tisfactio est facta per penam' impositam: non debet alius aecuator idem petere:quia solutione eius quod debetur cinnis tolli tur obligatio. Reus enim eo u lso in penam

legitimam passus est: solust reipublice quod debebat: unde est a re publica liberatus.idem si siti factio est in fieri: ut pendct proces

sus: nam omnes accusationes icnciunt ad

nam penam : ergo tanquam superuacue sunt repellende : quia potius veta arent re

publice aliquam utilitatem facerent:cN quo pro esus fulsis lone unica tantum accu/satio sitim cli. ad hoe facit .l. si plures .ff. de accit . de quod nota.Bala. in .i. si pluribus

ta C de legatis primo. C et Q uarto decla

ra regulam de deessionem prcdictam : venon proeedat in prcluditium iudicis in qui rentis. quia si delictum cit tale de quo po test inquiti exosqtio: non obstante stos fensus estetit ciuiliter ad vindictam : potest nihilominus iudex inquircre : Δ ipstim os sensorem pena ordinaria punire. 5 ratio pa/tet ad censiim: quia per aetton regiussiter inrentatam non est nil, factum respublicersediolum parti . unde iudex sabens pote narem inquiten ei potest delictum punire sitis ficienter per inquisiilonem . per ea que haebentur in eapitulo primo de collu.detcg. Δ ea que dixi supra inc primo requisito In prima de quinta fallentia. Quia iaciat per transtractionem non potest pars impedite ludi cis inquisitioncm ut ibi soli dictum : ita

minime per actionem ciuiliter inulto tameeum non posse diuersitatis ratio ass gnari secus autem esset si criminaliter aperet de iniuria: quia tonc iudex potest irrogare re nam legitimam I illam arbitrando pro qua

Iitate delicti: Ae sie non est opus alia inqui sitione. per ea que supra pluilcs dixi. 6 G Φ Llmlta nono principaliter dictum re qui suum non procedere quando delictum est tale de quo potest copia oscere de puνntre ludex ecclesiasticus Δ seculatis . vide blassemla des: vel de usura: vel sisti li: quia licet fuerit quis accuctus & punditus coram ludice ecclesiastico: potest adhuel terum accunil & puniri per iudicem secu/larem:& econtra. Δ Una pena per altam non tollitur .lex. & ibi Abb.lia capitulo statium us

242쪽

Ex quo enim diruerse pene imponuntur per cluersis leges una petra non tollit aliam sed ambe concurrunt secundum Abbatem in disto capitulo me: deest materia quamlplene ponunt Cyn. Bald. 2 Salyce in . . qui Lepulchra.c.de sepul. viol. de Matth. n con 37 stitu. multe leges. in secundo nota. Cet L lemita decimo non procidere quando aliquis

fuit accusatus de aliquo crimine coram uno ludice cla fuit eontumax : nam si verum ae

cuntur non potest opponere alias suit de

opponit exceptionem litis pendenti .lia plene eoncludit Barm. in .I. sepulchri T. de se Pul.vio. Ac Barto ina. ubi reptum. F. de Lidi. de Alexand.ln.I.quamuis E. de in ius vocari.' aspius dicit Bariolan dicta.l. sepulchri in fin. o si quis pro eodem delicto fuit citatu s co ram duobu s ludicibus: A lo utroux soro fuit contumax: si ruit eonderimatus ad penam conrumacte per utrunqiladicem:potest bis

exigi dicta pena. 6c se pro eodem delicto

patitur quis duas penas contumacte. licet contrarium uideatur tenere Baldaa. l.si pia

ribus sfide lega. primo ubi dicit Φ soluendo semel penam liberatur. Mihi uidetur opt tuo. Bartol. si uerior: MLa'dubium de dua bus penis pro eodem delicto procedit in de. licto principaliter commit A quod est unum

Sed nos loquimur in penis contumacie: Aem rei ueritate due tuerunt contumacie: Ic fie olant delicta.undesnon est mirum sidue pene exigimrur. Nee potest dicere reus: non debuisti facere me contumacem in secundo

luditio ex quo semel eram pleuentus in pri ino: quia eum lex deneget sibi huiusmodi

exe nones preludiciales ut supra dixi: sequi irvtenebatur comparere etiam in secundo . ludicio. unde qqla non comparuit . Ille simiritia erintemptu, iudicum: merito duplici

vena puniri debet. Cet Et per illud dictu Bittoli in .Hsepulchri. in fin. in sero ad q6.

Quotidie euenit Q debitor obligat se de sol

uendo peeuniam ad certum terminum per

publicum instrumentum Uel obligationem fictam pencs acta mile: de ambe ille se sp ture publiee habent executionem paratam in regno. De obligatione penes actaaenene

in ius vocan. dc per Matth n deci. xxx. t filio Neapo. De instrumento liquido est ii rus magne curle. que incipit. lt cm siqvide bitores cice. Et in litis duobus casti. us est sollitum sere in omnibus cui iis huius regni e xi gi penas pecuniarias a debitoribus quando accuantur ille obligationes ves innitimen ta ad rationem tarenorum trium pro quaelibet untia debita. pone modo. DchitDr non soluit in termino: creditor accuset sibi obflligationem vel init tu mentum : propter qua cunctonem sult condemnatus au penam predictam: post modum creditor proro 'gat terminum debitori: quo termino elae o : debitor non soluit . creditor iterum accucit: qucro an teneatur lucrato soluere

aliam penam e. Et dico Q sie: ex quo his des . . liquit contraveniendo: unde sis debet re nam solvere 2 per illud dictum Bartollin. d.

I. pulchri. in fin. Unum superest ad dere pro complemento predictorum.Quo

niam pluries dictum est Q quando quis non est sufficienter punitus : potest agi ut ue rum puniatur: quomodo erit irroganda ista pena sufficiens ut quis non sentiat dupli

per illa.qo.si accusatus aliquis fuit de climi

ne non expressa Quali rate Que crimen gra uabat: utrum Poterit iterum accusari cum

illa dissitate violus ounlatur: Δ tenet Q sic Et siquit puntius ex prima accusatione:qua liter sit puniendus ex alla: Δ: distinguit. si primo soli punitus in pecunia: A nunc uenit si militer puniendu s in pecunia sed in maiori sutnma : debet in hae Leunda pena sup pleti id quod defecit in prima. si tamen se cunda pena esset corporalis: Δ tuue debet pecunia sibi restitui si ipsam soluerat: Δe si non soluit non tenetur eam soluere: sed so lam penam subibit eorporalem. Sed totum dubium stat quando utra*pena est eor/poralis. ut si pro secunda accusatione Me niret amputanda manus e cie pro prima suu fastigatus: quid erit agendum rex quo pri ma non potest restitui. Bartol. non decidit: std relinquit enltandum. Ego pro decisior ne huius dubii dico tune non punie

tur in corpus ulterius: ex quo prima nori potest restitui per ea que nota. Bartol. ln.l. elcganter. .ροι reprobos. fide pigno.ectio. e re Bald. in capituIo at fi ciciles . de ludie. oc Patis in tracta. sndi in uersiculo executio idiciat de indenato ut eruatur sibi oculus speciaura ober.Μarar. P h

243쪽

dexter: si sub per errorem erutus sinister: non debet sibi ulterius elui dexter: non ob stante Φ non suti lassicianter punitus secundum sententiam:ex quo prima executiore . nitui non potest: ita etiam concludo in casu notito : Ethee decisio videtur elle de men te Ia B.lnaaulianus. columna nona in fim fide condit.inde. Puto tamen o si illa pe na corporalis prius irrogata sult nimis leuis attenta qualitate delicti: iudex posset com mutare secundam penam corporalem in pes viatiam : ad hoe ut delinquens remaneat. sufficienter punitus. di hoc ex arbittis sibi a iure concel IO ex causa. per text. 6c ibi Bat tO.1n.l. quid ergo. s. na glautor M. de his qui n ot.lnfam. ει .l.hodla. di ita gl0.Ede nis: ci .l respiciendum .eodem titulo.s et Sed

posset adhue fieri dubium: si eκ secunda ae

cuculone veniret irroganda pena mortis naturalisuunc videtur dicendum non est curandu quis suli eorporaliter punitus quia reus non indiget in casu ii O remtutione pone eX quo mors omnia solvit. oc ista ultimac grauissima pena omnes penas absorbitiun. de uidetur dicendum Q debeat damnari ad mortem non obstante prima pena in contrarium uidetur e quia licet aliquis ueniat clam

nandus ad grauem penam : si tamen passiis

suit aliquid in corpus: puta Ioneam carcera/llonem: lita est luita muri ut pena mitigetur.

cc e Tndiabilis in.ibi diutino fi de penis. in o.magna bi quarti dicunt. Δ e.ct fit hoe ex quadam misericordi Lut dicit ibi gl .unde illa ellet hie dicendum ut illi pena eorporalis prius irrogata sit lusta causa alleulandi pena

delinques es letaliquis homo facinorosias di seditiosus auel si fuit crimen detestabile: putales: maiestatis vel astasini: vel aliud simile:

certe non et Iot tunc pena mitiganda contra huiusmodi scelerato Mnon obitante Φ alia

penam leuiorem in corpus pali fuerint. dc eflcdtra sistet aliquis homo bone vite: di causiliter repertus sust in desicto: ta homici

S1.tu n e iudex ex causi prioris pene corporalis posset vii misericordia in mill stando penasa mortis per gloan.d.l.si diutino.'Cet Nono principaliter requiritur ad validitatem inqui s31itionis se fiat per ludicem competentem: allas non valet: ut in toto utulo si a non compe audi. an autem talis procissus eoram incompetenti. de quid de eonsessione. Vide

diuus.sside custo. reo. Δt Abba. oc doctoan capitulo at si clerui.de iudi. in quibus locis dicitur Φ e sellio facti indirium ad toti ueram coram eompetenti.& idem tenci Aloc. in consilio.xii . columna quarta in primm volum1.Quod qualiter a quando procedaesa vide Iason. in .da. magistratibus. et Sed

quando iudices sol mant huiusmodi inquis.llones solent addere unum coadiutorem ex

Parte cur te eligendo unum ministrum scununtium vel executorem euile: qui assistae. inquisitioni ct causim e X parte cur e dcfen

dat: utrum hoc si de subitantia inquisitoni ves ad quem emctum datur tali 4 coadiuicndie se non eli de lubstantia: nam fama habet vim accuatoriMut sepia dictum fuit: Δ po/test eo linquisitio sine eo.ut declarat Rhb. in capitulo cum clamor de telli. cd soli 1nductus iste procedendi modus per capitulum regni in numero. 17 .quod incipis. pleiuno colaringit.quod capitulum innuit Q luelcis in inqiusulonibus dcbent achibere coadlutorem euila: ad effectum ut si continpat se itisententiam absolutollana: repcriatur cictus e diutori: cui appellet ad ui riorem no Onecuricialias nemo appcllaret. 5 se tu

ria posset tedi P iniquam scntctiam. Si tamen

ludex procederet sne coadiutore. tunc lata sententia tenetur iudex quam primum certio

rare supellorem de dicta sententia lata. ii superior infra mccm tot est lubere ludici ut mictat ad eum proccuum vi causim reuideat emi inde ac si cllit appellatum. Assii insta menum superior non rescribit iudici:ex iune la pso mense sententia transit in rem iudicatam hi si iudex non Mittorauerit superiorem unitur arbitrio super loris. Ita hec cmnia dee

re eoadiutorem in t noulsu lone est utile pioιpter remedium appellat lcnis: cit quia rete. uatur iudex a Gulorando super lorcm: sed potest facere inurponi appellaticnem sub 22 nomine eoadiutoris: Δ: iste coadiutor alio vocabulo in ture communi appcllatur proemotor inquisitionis. cundum δ bb. Δ Fra.

s et incimo pilnciraliter requiritur ut pro cedat inquisitio.* ludex inquirat i eas hos

iure pia missis ci non in casibus prohibui

244쪽

ed quia hie melius quam alibi radit oportu

num adhoe ut ista materia reddatur magis

notabilis:lnuestigabimus qui situ illi cisus in quibus iudex potest procedere ex omito ad inquirendum a in accusitione Partis.

va etiam sciemus casus prolilbitos: Per Ic

εω P' nilamque se habet in contrariorum eadem ri est discipitri t. Et presuppono regulariter

inquisitio est prohibitat: per regulam luris que se habet ιν nemo sine accusit ore dam' n. Nir.ut dixi supra in ivio.principali huius sexte partis.lt princip. di non fit nisi oblaeitur deeommodo publico: di se ad publi

tam utilitatem:nam iii causi ciuili & ad commodum piluatinum: iudex regulariter non loquiis ut dicit Angean trata. male. ln uer

sonetndlatio.eolum u.i secunda ubi illus dicit. in aliisitio no potest fieri nisi delictum sit eommi Ium'dolo uel lata culpam .idem

tenet Innocen. in capitulo ad noli ram. delii Hur. Λ Bartorin. l. liii. hoc autem ludi elam .colum .i. fide damn. lnseel. lite regule recipi inr nonnullas sallentias in quamplu/ribus casibus in quibus iudex inquirit in ossitio etiam ad commodum priuatorum de

in eriminalibus similiter in quampluit so 4 easibus. Ct Primus igitur casus in quo lu/deκ potest inquirere exossitio etiam a deommodum priuatorum est ubicun* Minus in aliquo usurario manifesto:qui extorsit usu/ras ab aliquo debitore:&propter clus forte potentiam non audet debitor repctere ab eo

usuras . nam tune ludex etiam nemine tente votest inquirere cotra eum:& ipsum compellere ad restitutionem usurarum. text. est in eapitulo eum in diocesi.&ibi Ioa.de an in secundo not. de usur. de Abba.lneapitulo tuas.ln secundo not.eod. titulo ubi plus di cle Abba. non solum potest iudex cogere' ad restitutionem usurarum poli usuras rece

pras sed etiam ante solutionem potest ex ossillo impedire ereditorem ne recipiat seu exl pat ullaras: de hoe caua vitandi peccatum.

idem tenet Ioan . de ana. in capitulo tuasan

in Ultimo nota. Δ eit glo in capitulo ex litetris.de siponsi. & Abb.in eapitulo ad nostram et secundo columna seeuuda de iureiur. ubi dicit de mente Innocen.. iudex ecclesiasticus potest procedere contra eum quem ha bet suspectum de usura ad penitentiam im - ponendam: dc erit utile per consequeuilam parti. quia non poterit imponi si lutatis penitentia nisi Ussire restitiantur parti. Adde hal.

li 2 C.de accusi. ubi dicit vln ciuili causa regulariter non procediuur per inqui stilo nem nisi contra usurarium: ct idem Bald.

n. e. . . si tres.de pace tenen.Nam debet ista

verb i in te Ilipi de ista inquisitione que fit per iudicem ecclesiasticuna pro si lute anime. Nisenim possum intelligi de inquisitione secluen cla per ludicem L cularem: quia de iure cirulli communi iudex secularis non se intro miti it in crimine usurarum ad puniendum duplici ratione. primo quia de iure ciuili usui e sunta,ermisse Ocnon reperiuntur prohibite.l.eos. C. de usur. hi Iustinianus Imδperator qui fuit vir catholicus permisit usu ras. Δ hoc tenet Bartol.in .l. prima colu lii. C.de sim trini. & fide catho. α Cardyna. inclemen .1.colum ti .in ii.q.de vir. di Philip pus decius consilio .clxx.vnde quod fit te ge permittente non punitur.l. gracchi MC. de Hlut .secundo quia est crimen ecclcsasti/eum: cie eius inquisitio & punitio spectat ad

nam ista est pulchra & difficilis qO. super

quo de iure ciuili tomaro seu communi non eitdullum: q, nee inquircndo nec raecussalonem potcst iudex procedc re ad nam: quia non eli crimen de in re ciuili ex quo permittuntur usure. ut modo dixi.&tenet Philippus decius in.d.con sit .cl x x .colum.lli .sed stat dubium in duobus casibus: Primus eliquid de iure canonico: Secundus quid de lore constitutionum regni: per quas prohibentur usure: & punitur usurarius ad penam publicationis honorum . ut est constitu. que incipit usurariorum. α habetur in ri tu magne cune in numero .ls. qui incipit 96 item procurator &e. et Quo ad primum casum stllicet utrum ludex ecclest fiasticus possit inquirere criminaliter constita vili rarium vel ipsum accusitum punire aliqua pena criminali in hoc sunt opinion. contrarie. Nani Bald. & Salyce. in . l. im probum .c. de his qui nota. infra. tenet usurarius nullo modo potest criminali tetrualu:ex quo nulla lege cauaur: na rectruspec. iurMOber.Marar. P ihi in h

245쪽

vluras de eon senili ldsuentis. idem tenet Io

quarta de usur. de plene Phili p. deri in dictocosilio.clxx.ubl plures rationes allegat. Natus ean onteum introduxis tres penas confltra usurarium prima est priuatur comunione altaris . nam non potest recipere corpus

Christi nee debet stare in ecclem quando eelebrantur diuina. Item non debit pelliri in ecclesia: tertio ιν non admittitur ad oblatio nes fictendas.lle tres pene traduntur in. ula in omnibus. oc ibi per Abb.cte Ioa.ana. euiar.ltem potest compelli ad restitutioneu Iurarum di si non restituit: potest ex com munieari. secundum Alba .in. c. preterea. de usur.ulita ergo istas penas non gebet usuraδrius puniti ei iminaliteM.quia nulla lege caue

improbum Lilicet usurarivsexigendo usuras committit doIum :ergo tenetur pena cruminis stellionatus unde puniri potest pena arbitraria criminaliter propter dolum. ci illa

partem sequitur Pet. Philip.Corn. in con silio xlxan tertio uolumine tibi facit de lioe unuplenum.eon sit. multas rationes at lcgat.Et se habemus duo eon silla adinvicem repug nantia .Et certe pro prima parte multum D cit textan eapitulo cum tu .in fin. de in uersi

eutollit autem.de usur. de potest ponderarili Iud eapitulum in tribus loci ς.nam in prin

es p. dicitur pene inducte per Later.inense consilium conrra usurarios habent locum donee usuras restituant:ergo sequitur Q illis restitutis eessant pene. Secundo in dicto uerseulo illi autem. dicitur Q usurarii pauperesq'il usuras restituere non possunt:non debet ulla pena mulctiri. Tertio in fine dicitur: in restitutis usitatis liberatur usurarius tam a peccato quam a pena. 6c sie paret per dictum ea pitulam in tota uis luris canonici consistit

in faciendo restitui usuras pro clute anime de ille qui non potest restituere non punitur aliqua pena. Nam si posset criminaliter puniri si non habet in ere deberet saltem luere in corpus cum oblieatio descendae ex delicto. ut habetur α.l. ii quis id quoλε de lur. m. iudie. X in .l.quicun*.c. de seruis iugi. Sed lex eanonica dicit expresse Φ nulla pena pu/nlatur: dc idem quando usuras restituit non punitur .ut dicto capitulo cum tu. in fin. sed

ad illum text. tespondet Pet. Phili Corn. lndicto suo consillo. xl x. verum est Φnulla pena punitur scilicet loquendo de pe vis inductis ad restitutioncm usurarum con

tra non restit uentes: que stini pene latera nensis consiti Idilicet tradite in dicto eari

tuto quia in omnibus. de Vir. Non tamen negar non puniatur usurarius criminalitereX delicto per eum patrato in mutuando de

recipiendo vsbras. Pro secunda parte facit text. ln .e.cum in disces. de ussit .vhi proba tuPΦ crimen usurarum potest in ludicium deduci per uiam ac talonti: ergo debet purniri aliqua pena naturali conuenienti illi deelicto: Λ sta illum texi ponderat Pit. l hsi

usurarius pluites delinquit: primo insim delinquit mutuando sub usui D.quia iacit corra preceptum diuinum Δ canonicum.quod cles=. mutuum date nihl inde sperant calea pitulo consiliit t. de usor. secundo delinquit

suras recipiendo: quia tunc exequitur suum malum Propositum. tertio delinquit Usuras non restituendo. sed omnes pene indu ciea lege canonica tendunt contra hoe tertium

delictum:ergo alia duo si non punirentur:

remanerent impunita.quod essct contra potaleam villitatem. Ut autem lina q. rc ma neat decisa: oc habeatur ipsus vera conclu sorepo adhereo hule secunde parti.rt puto in. Pet. Philip.corn.esse veriorem Δ ma

risiuri consonan. Pluet Q usuratius possit criminaliter inquiti precidente fima vel aceeuathes vigore talis processus criminaliter initi potest puniri pena pecunia ita ad at tit ibum iudicis ecclesia illes. 5 ad corrobor.inda

ista partem. adduco primo ore nes tatio nes de iura adducta oc cons derata per Per. Phlisp. Corn. in dicto suo consilio . xlx- in tertio volumine que hcne Uidentur n.ilitaν, re.C Secundo ultra rationes per eum conesideratas adduco: iudex ecclesalltcus ex iuxta caua sibi vin potest adiuuare cancnes addendo notum penam licet non possi tot taliter statuere contra canones plo. st nota bilis in cle.ne romani in ver si tolli. Δ ibi ei υ

subest statutum 5 e.de penis. dc Felyn. in .c. irrestagabili.f. ccretum .col is verse. limita hane conclusioncm cte.de Om.otel. ubi esstcit Q potest addere nouam penam pecunia riam re idem Felyn. in A. quod super his. colum. . uersic.s.llitur L ptltr o Δ e.de masio. de obe. unde in proposito licet per canones no caueatur e X presse qusuratius puniίε criminaliter:nlsisblum ad illas ciuiles oen astraditas in dicto caritulo quia i omnibus ta

246쪽

inen tueo in episeopus potest addere nouam penam eoaliauando eanones:& punire spe sum arbitrio Rosed ad penam pecuniariam ex luxta mula scilicet ne tale dilictum receptionis ussararum pertranseat impunitum: divi alii usaram piant exemplum: & celsent formidine pene a comittendis usuris:ut dicit text.i l.si operis .c.de penis.&. l. quicunq3. ζ. si secerit.C.de hereti. Solent enim pene

exaeerbari ut alii capiant eramplum. l. aut

vi hanc partem eonfirmo:quia hodie mul/tum inolevit usurariorum temeritas: di instisemper est credendum usurarius nullam penam niagis timebit u pecuniariam. qa semper auarus eget: & ex quo incepit fabricare in gehennam non curabit penas spirituales: ut tenet A bban.e.ut clisicorum in fin.de vi 5 ho.ele.Et propterea ut irrogetur pena delicto conuiniens: & que magis timetur:

dico in epist opus poteli ipsum criminaliter punire pena pecuniaria que debct postmodum erostari per episcopum in fabricam ecfl

Hese vel malium plum usum ne ipse etiam arpuatur de ultio cupiditatis: secundum Ab baan dicto eapitulo ut eleucorum in ii.& in --ὼ -' .ceterum rein e.dilectus de cm. ord. Moante diaboloaerius exercent usuras non indicto capitulo licet.' Γ et Quinto addu nulli christiani quam Iudei di i fideles:quo hitur unia ius eanonicum appellat usuras cri supropter delicti frequentiam est permist sim iudici penas ordinarias austere. & illas exacerbare & nouas reuas addere, text. est Mihi Bartiin princip indicta. l. aut sic a.se fin.'de penis. D.l pi in Mi prin.' de abigeis

bitanter esse permissum episcopo augere ponas eanonicas:& punire usurarium ad situm arbitrium pena competenti: luxta dictam. L

iudex eccieliasticus debet & potest illam pen im irrogare que magis timetur: ratione culus rimoris censendum est ipsum a delinque dosore cessaturum.glo.est in capitulo liciti glos magna.circa fin.& ibi Abb.de pcnis: retexi.ln eapitulo quoniam frequenter. in fin. ει ita glosin versiculo magis timeri &e. olite non contesta.& plo.in capitu lo de causis in uerseuloeerta in fi. de ossi deleg. di Fe lyn .in eapitulo irrefragabili.*.ccterum eol. prima: & ibi etiam Abb. ln. lli. not. de ome. ordi.ubi videntur decidere hunc eassim demente hosti Dicunt enim in iudex ecclesia/lsticus pro elimine ecclesiastico etiam con/tra laleum potest irrogare periam pecuniari,am si illa magis timetur a Pena spiritualis. sed in nusso casu potest magis conuenire pecuniaria a contra Usurarium: qui peccat ex rabie amisi te & copldstatu:vnde puniri de/hetin eo in quo deliquit: ut pena sit delicto c5formis.l. si fugitiuLC.de ser.suo.sacit rex. in .l. sanemus .c.de penis Ad quod habetes respeetiam imperatores huius regni impo

fuerunt penam pecuniarum contra usurari

os .c publicationis omnium honorum : Ut AEdilr constitu que incipit. vusia rariorum: cimen: & ille qui committit usuras dicitur eo mittere crimen dicto earli Dio quia in omnυbus:&.e.supere .devsur. Sed crimen diciιtur omnis operatio mala que potest accusiridi puniti eriminaliter in hoc seculo. e apo stolus.lxxxvi.dist.&Voan. e.pectatum: de reritur.lib. i.& Fely i.caestimonici. col. ili. de testi. t Q Usura dicatur erimen. apparet ex ordine titulorum re rubricarum in decretalilius quia post titulum de mitis est si tua/tus titulus de usiatis immediate: ct dicti a b/ha.ibl in continuatione rubrice q. usura est

species rapi ne di pi prerea continuatur cambrica de furtis: Δ dicit Ioaniand.ln .cri catum de reς lur.libro. i. Q non rc peritur malus malum A si usura: A idcm tenet I cI. de anain.e. i. ln fin .de vlur.Unde sequitur cffsequentia necessaria:q si est cumcn.dctat aliqua condigna pena puniit: quia si non puni retur essct contra publicam utilitati re: 5 impunitas pateret usum ad maius malum ω delicii mu Itiplicationem ut inquit si nec

ror C et Sexto adducitur quia omnis ille qui delinquit contra prohibitionem Iepis debet puniri pena arbitraria quando lex non statu it aliam penam certam. glo.est 5 ibi Bar.i. l. nemo martires.c.de sic rosin eccles. ει plo. in cicili .lnfi.ln vers.cinctioni.de ulla fi lio. Cle.& Alex .in addi.ad Lar.in .l. hodie. ff. de penis:ubi dicti Q uenire contra preceptum

lens est pena arbitratia sed certum cit Q cssmictere usuras est sacere contra preceptum legis:quia omnl iure sunt prohibite .ut D t. doct.1n rub.c. ct extra de usur.erso ecbee usurarius puniri pena arbitraria : quia vcnie

247쪽

eiu dubius & sunt opiniones hine inde Ocbcmus sequi in dubio illam opi. que magis fas

uel publice utilitari:& mapis coheret regu iis iuris communis:ut not. Bar. 6e doct.ina. an prin .ssi tu .ma. di est rex. ct ibi Bar.in Li.4.ri. .de cadu. tol. pro hoc eli tex. formalis n. l. hoc modo. m. de condi. & de mon. sed hie stantibus istis duabus opicontrariis:

nam legalem.Dato enim Q non ossin dat oximum propter clus voluntatem :tamen os sendit rempublicam quia artems tat actum a iure prohibitum ci penalcm. Non ob stat.d.capitulum cia tu.de Usur. in stum sule ponderatum in tribus locis ut supra quia totum illud: pitulum loquitur de penis lare onsilli inductis ad renitutionem gis fauet publiete uti litati ista o . que tendit ad puniendum delicta pena eondigna:a allaopi. que inducit impunitatem di auget materiam delinquendi:ergo lita opi.eli amplecteda quia magis adheret regulis iuris: que sunt

ut omnia crimina habeant suas penas.l. san cimu S.C.depecis:&. l. si operis. e O.lli.&tatito magis procederet hec opi.hodie in regno ubi iure municipali constitutionumvsure eraminaliter puniuntur: ct si equod deficit in pena iudicis ecclesiastici potest suppleri per iecularem prout fuit dictum superius: N t Net Cemiame. i de usui .litavi. Et ad predi cta facit tex. in .c.ltatuimus.in fi . de malequubi contra blassemantes statuitur pena Pecuniaria ultra alias penas spiritualis. Q3 C et Et retenta ista parte que uidetur uersorde magis iuri consona: non obstant ea que in contrarium adducebantur: maxime per Phili p. deeium in .d.suo consi. clxx. Et pri mo in situm dicit Q usurarius petit usurus ericonuentione & uoluntate partis promictentanensi seonsilii s usurarum ciuiliter tam c.ut pater ibi i princce illud quod dicitur in.d.versi.llit aurern. cq si usurarius eli pauper non punitur: con

firmat hune inteIectum sua si ille pene sunt

inducte ad compellendum usuratium ad D tisfactionem ecflante sitisfactione propteri Paupertatem eessant etiam ille pene. Δ smi luet sacta restitutione cessant: ut dicitur ibi in Κquia cessat peccatum quoad deum: diu te pene Ium respiciunt animam & corrcpetionem peccatoris. sed quatenus ruit offensa respublica per patrationem delicti & recep tionem vibrarum: requititur alia sitis factio Pr penam criminalem.ut pluries fuit dictu perlus: unde ODLi illa non est naturalis perna dilecti nee sum lens sed solum tendit in fauorem priuati Ut usuras accipere. dicendia est posse irrogari allam penam lassicientem arbitrariam pro eo quia fuit eontraueritum

preeeptis iuris diuini di canonici per saltssa/ctione respublice.lalcitatio .quod illicite. αde publica: ct per ea que plene dixi supra

quando est actum ciuiliter de delicto ad restis unde non debet dies in dolo nec in erimine punibill:ex quo nullam iniuriam facit uo 1 o et vento ac secundum dubium principalenti quia .id hoc de facili respondetur: quia lex prohibens usuras prohibet eas recipia a sponte soluentc quia is qui soluit non pecν eat: sed tamen is qui recipit usuras.glincit iaca.debitores .in uet sicu .reddere. de lurclur. unde in materia usurarum tota prohibitio legis est in recipiente ut ia.consuluit:de usur. α ideo non consideratur voluntas soluen

tis: quia siue soluat voluntarie siue non: semper peceat recipiens: & venit contra preeep tum legis:Unde merito puniri debet:& tan eo magis quia semper presumitur debitor inuitus solueremam soluendo usuras videtursbi eruere oculum: idicli plo. ln. l. i. m. de sol u.& Bal .in .l.lnderatas.c.de usur.sie in simili videmusin quolibet actu a lege prohi bito Q. no excusit voluntas partium: quin remaneat prohibitio & sortiatur pena lega Iis situm effectum.l. non dubium .c.de legi. Non enim excusatur adulter si dicat se adul/terasse mulierem volantem:quin habeat pelrestitutionem potest etiam api criminaliter: ad te huiusAE .scilicet an hode in regno possit iudex inquirere ex ossit locontra usurarium nemine aecusante Et licet pcreonsti usura riorum.istud crimen dicatur esse publicum radeo Q quilibet depopulo admictitur ad ac culandum sine ad denuntiandum:vt ibi ha heiur:tamen hoe est corrcrtum per ritum magne curte in numero. l . qui incipit itemo nullus laicus &e.ouocauetur non admi cti quem ad accusendum de aliquo erimine nisi suam ue I suorum iniuriam prosequatur: item hodie curia secularis in regno non vorset ex ossicio inquirere de tali crimine nisi interueniar accii stilo in sorma:adeo Q non iurficit sola denu vallo: ut est alius illus magne

llus admictatur di ci& se rc mancto inlusio* hodie in regno ludex secularis non p5e ex omito inquirere de crimine usurarum ni si appareat aecusator: qui suam uel suorum iniuriam prosequatur : si ita tenet Par an ira

248쪽

usas in uersi. inquisitio.'eolumna ter. uersui os oc hodie in rcgno sunt sublate die. An

autem in crimine usurarum stantibus indi/llis pol,lt deueniri ad torturam vide socci. tenentem P sican consi. aiy.eolumna fianti. UOl. cit Ioan.de atra .in capitulo.quia i omnibus colum. xlx.de usurluto tamen Q ia/ hoe regno non possit dari toctura in erimune usurarum:ex quo ubi irrogatur pena pu blleationis bonorum non irrogantur tor ment.l: quia nou censetur pena ultra relega tionem per capitulum regni: quod in splurtormanta ita tenet Paris in tracAind. lnverseu.tortula in capitulo an incaua pecunias rotria die. sed pro crimine. usaratum est eςna publieationis bonorum.Ut in constuviura Horum:ergo cie.

os SECUNDUS Casus principalis in quo

Itrmictitur inquiri ex officio eit in omnidereoqiod commictitur per conspiratione

A ndreas de Hernia Bal LAIuarotiti Card. Idicto capitulo primo. . conuenticulas I det

Archi in ea tuto conlu rationum, di capitu lo siqvis undecima questi. prima Δ: Pe. Plal. . cor.in consilio. 2 l6.i tertio volu . de Ioa.de anaan rub.extra de scisma. columna prima

in fine:ln dubio autem semper presumuntur fieri ad malum ex quo sunt de genere probi ahitotum fim doe in locis p realico. de Atelis. lln .c.illud.col .pe. x xl l .dllt.ubi plus dicit: Qetiam si eontra nocentem sit conspiratum: semper presumitur ad malum: idem tenet Alareas de penna in.l.magistros col. s. c. de profesti medUux. et Tertius caius est quando est vendita ancillasiab pacto ne prostituatur.allas sit libera nam si emptor non obseruat pactum iudex inquirit ex officiorci facit illam exhiberi ut peruent.it ad libere ratem texast ocibi Balan. l. mulierem. c. si

manci .lta verici: ne prostituatur.

ut quando plures conspirant seu coahirantios C Φ Quartus easus est in omni Gun mise ad aliquod malum stinui tex .est 6cibi Bald. in .l. .c.de monopoliis: ἰue autem sit penali torum conspiratium seu Lactentium constu emicui Mn. Dic Φ diuerse pene sunt ita tute

per diuercs leges in iure primo enim est pona exilii di publicationis bonorum quin imponit dicta.Lprima.C.de monopol. ccurado est te X.ln. l. denuntiamus.c.de his qui ad Melesia. niag. bi imponitur pena ultimi suppliti aertio est lex an capitulo .i.6 eonueticulas.de pace tur.G.ubi singuli coniurato res pii nlunt ut ad unam libram aure Ruarto est lex luneta glo in .l.qul lillestum.1fide collestalltcl.ubi imponitur pena legis luile ma lastatis .Quinto est tex.lna.i. 5c h.C.de sedi tis. ubi imponitar rena grauissima: cte sic pena mortis contra issos seditiosos: turbantes piabit eam pacem: de quibus etiam loquitur tex.in. l.siquis aliquid. autores.ssidepenis. habetur in cipitulo seditionarios, cte ibi A rehi. xl i. dist.sexto est texan. l. aut sacta in princi. st de penis. ubi non statuitur citra rabilium personarum:nam in ea poten ex os

riaeOl.pe.de pacetur.fir.5 Abb. lna. ad iio stlameolai in fi .el. i de iureiur.pt o hoc est tex.tri .l. ecqui Φ. .aduocatos .ae de ossi pro eon .ubi iudex ex officio potest date aduocatos miserabilibus perinis.Quod corrobo ratur ex his que habemur in .c.regni: quod incipit. ne tuorum: Δ allo:quod incipit: si teporia: ubi datur potestas ludicibus inquirendi pro iniuria illata pupillo ci vidue : ct siemisitabilibus personis: verum ille sunt istere arbitrales tamen hoc est eautum etiam iure eommuni per predicta. Hoe sine intellige

quando sumus in pupillo oc vidua paupere:

quia tune numerantur inter petBnas miserabies allas secus. ita tenet Abb. de ibi etiam Batha an addi.m.c. signi ficantibus:de osti.dapena eontra coniuratorta sed puniuntur pro ito leg. t Quintus casus est in his que no/ln his qualitate debeti oce nius:Unde innuit ille rex o ista sit pena arbitraria 5 variabilis smdellini atrocidit .st per illum tex. puto di ningui debere omnes penas predictas sm sa. o- cti accidentiam oc qualitatem. C et Selas ta

men in quando I iste eonventicule sitnt lici .rna QR quamo fiunt ad bonum finem: de tuc m . . Ai: non puniuntur nec possunt inquiri: immo i

- μ,-z tunc sunt omnisure permisse texaest in ea pl/

tolle liquentiudici exacturnam in his poeinquirere es stupplere etiam parte non peten

eun gloan.l.li. . fi.c.de tempo app. de glo. Il.fillus. .veterant. 'de procur cri Sextus rasus est in omni causa pia: nam potest iudex tam ecclesiasti cus a secti laris inquirere A mςedere ex ossitio in Gusis piis de ecclesiatur

249쪽

inquirere:& generaliter in omnibus causis lare: quia ill.i elt Ucta omni o in dcc ut non concernentibus peticulum anime : ut super Batto.in.l i.col .li fide pub lud. 5 ecA .ln- penitentia imporienaa pineti iudex inquirc tem. t ncn luxurient ut A e. P istum. α in re:& Ut enitetur peccatumsta hec omnia te it 7 autenialearum usus.c. de relig si et Duode cimo inquilli iudex quando neres iecit inuetarium: ct creditores dicunt plus esse in bo niso sit descriptum in inucntatio: nam PD testiudex initantibus creditoribus inquire re S acciperc Probationes de domo heredis torquendo etiam seruos heredis . rex .ca celsi per docto.ln. l. hi .i. ζ licentia. et f. C. Miure dest.Uerum lita inqiil stlono est eA me H roomeroqvia fir ad instantiam ereditotum

d.c.ad materi.Im .el. ii colui.& habentur in. caua naufrasti di in omnibus causis depene piceopus in sinodo.κXX U. q.vi. dentibus a naufragio: di contra surripientes si et Octauus casus est.nam potest iudex ex bona mustastorum: Δ induisu totalis fit letossitio inquirere de luribus plincipis. ex ast uaro velo α summari .rex .est Δ ibi perdot

lta vente. ne prosit. & liabentur in.c. i. de os II 1 fi ordi. T et Septimus casus est quando episcopus habet suspitionem de parentela inter coniuges: quia potest iudex eeclesiasticus inquirere de impedimento quolibet matrimonii ad taetendiam ipsiim leparari.te X.eit in .c. porro.in s. & ibi Abb.de diuor.& not. plo.

in , i. si qnis intra .C. de bo. Proscrip. saetiim de omni pecunia fisco applicim da in q

xi 4 senatus mde iure fi sis. si ' Nonus casus estriam iudex propter magnum scandalum euitandum potest ex essitioinqui iere & prosi

here ne scandalum comta letatur absque ac cusatore ita tenet Cy.ln l.i .in fi.c.de ri' no pol.& Bilan. l. muli rem.C. si manes. ita vetnle.ne prostitu. G Decimus ea sus est: sapotest iudex generaliter inquireret rcuintia uel cluitate quam rcpli contra omnes maIefactores' Ut purget ipLim malis homnibus pro quiete publica.teX. est in .l.lii. 5 .l. e prudex ex offitio etiam nemine acclisante con

lariter est e trarium .set ad priuatam utili ratem inquiti non potest secundum Ear. ita.

rit iudex ex ostulo de omni crimine Δ inluili comm a contra ecclesias& ecclesiasticas personas. ω similiter de omni crimine com inisset necelesia. tex. est & ibi Bald.in .l. SD quis in hoe genus. c. de ept.&.cle. Undesnomni erimine sterilegii inqilli potest ex os filio petr dictum tex. nam omni inlulla facta in clericum dicitur publicum crimen: ct nil bet potest aeeuiare: ct iudex exo intio inq/rere secundam Barro .d.l.siquis in hoe oe/nus. ιγ Iasin .l in prout mi alis. de

'Mo. tu.vade puta predictis 2 etiam deludex exossitio contra produrentem set ipsturam salam υel stilenam in lydlilo: ci potest lollum o inire ex sola sus illone scripturre: nis probet ii l.im esse utram rex. est Δ ibi Bal. A, cili in. l iubemus Me proba. Δ dicit ibi Bal in fi .. scriptura redditur sv ccta coipso Q, habet aliquam i a suram in loco sus e icto: & nota umim bonum casum qui thi tes euenit i luditio: Q index sciest ponti erasal P producentem scriptotam suspectam li/cet non clare probetur q si salsa: & lice est mellate: Quia in allis criminitiis debent esse

probatione pluee clatiores.l.sna. C. de γ . Die aut sola mytilo transfundi nus v handi contrarium in ipsum prodoccntcni: des aspitio pro vetitare habet ν ita dii it Lucus de penna in. l.vaciamurcolai. veis, cu .cst ot

250쪽

soeo aliud 'rtlaIe dce. c. de bo. varan .lib. de sias saeit huiusino di inquisitiones contra 122 cimo. Ct Decimo sexto inquirit iudex elericos prout de his dixi. supra circa primincidenter contra testes deponentes falsum cipium huius sex te partis in fine prime car vel .aeillantes in luditio: ci potest illos e X rapte. Versi.isi . modo. oc vers.seu. σεχ li.

ossicio punire. tex.est de ibi Bald ed docto. in.l. nullum. C.de testi. eb in capitulo super his: de penis: de not.Bartol.in .l. lli. O picte re fide suspe.tuto. 6: idem esset in prodii cente Alsos testes: st possit putilii ex ossicto

Inquirit iudex de omni crimine Ubi inrcr uenit accusitor qui colludit seu prevaricatur text.ess.int .sall.iciter.c. de aboli per quem ita tenet Bal.iri. d. l.lubcrnus. columna pii ma. c.de proba.& Ulde quod dicam infra:

per ea que dixit a versiculo precedenti: de Las versie.xlij. Clxxiii Inquirit ludo in

producente faliam scripturam: Δ per ea que tra calumniatorem etiam nemineaecusanter dicam insta proximo versiculo.

33 C t Decim o leptimo inquirit iudex ex os ficto generaliter de omni delicto eommisseeoram se: vel in luditio incidenter: dum ip/s cognoscit de aliqua principali eausa: hoe

enim oneratur eontinentia causerita dicit Bil J.io dicta. .iubemus. eoluta: secunda infin. ersicuIoq iluto. c. de proba. de Barto. lta declarat Bart.ln.l.i.col. i ad turpi I. dc ibi proprie est text.1 n. i. fi ratio est quam su/pra dixi sed quia istud dictum Glumnie co mittitur coram iudice: unde metito lude inquirit. ut dixi supra Uersi.xvi.& .xvii. 5e ita dicit Bar. in . d. l. .col. i. & tangunt Bald. α doe ina .i.C.de calum. 6 r. ina. ii. q. si pia b lico.F.de adult. col.lii .versa .quarta reguin .d. lili. spreterea: Δ probaturin.d. l. nul Ias la Se. C et xxiiii. Inquirit iudex prop/lum de not. Bar.in.l.ii. si publico. colu. iii. ter incidentem quellionem ubicunq; enim versi.quarta regula fi iam de adiit. & ina. sis incidenter cognouit de crimine:potest de ila a 3 qua pena. Edever. signi. C t Decimo Ioinquirere:texr.est in. l. pcn.C si aduer. li octauo inquirit iudex de luribus ecclese de her per quem ita tenet Bar.in.d. . si publico de bene filio edelesillico:qui i potest inquire col.ii in fi. verse. secunda regula cie. ειυυre eontra pol dorem benesuli: Ut doceat de omnino Bald.in. l. quod eultandi. C. de quo tituIo possidet: cic similiter contra pos iam' condi obtusicausam. Ct xxv. Inqui

minurucare. ilecto. de setnen. 13i Ca xx . Inquiriti adta de delicto com/nt iudex ex ossicio de iniuria sicia scholari de in isto casu est spectate et iudex sne accusatore inquirat ac priuato crimine. ita renet Bald. in aucten. habita .col. V .sequitur vers.

alias scituris die.C. ne fit. propa. ibi plus di cit Q solus rectoresultatis uel prouincie inquirit no aut o 4 exeom.lib.vi. s et Decimonono inquistit iudex in omnibus casibus in quibus ac cusitor non probans excuntur a pressumpstaealumnia qui numerantur pergio. in .l. athletas. e.iIum ni itotisside his qui not. in xas se ita dicit Bar in .d.s calumniator.

V t xx. Inquirit iudeκ ecclesiasticus con/ 111 in.l.senatus.sside ossic.pres. si lxxvii. misto per situm ossicialem in ossicior oe isse

indistincte inquirit.si uero extra ossicium d liquit: tunc in uirit ita demum: s est no torium: Λ non aliter. Fm Barto. in. I. squis forte. si.'de penis ciuideteN.cum ibi no. per doc. ln.l .ii.C.de sipor. ει quod not. Earcitra tenentes bonaque debent distribui pau/peribus . vel ad alias pias raucis.sm Bat t.1 n. d.l. si Vacantua. oc facit hoc contra heredes non adimplentes legata plauuxta not.in auctentaloe amplius. c.de fidesco. 5 Bat . in .l. ne quicquam .sfi. Ede ossic.procon. de in. l. seruo alien .lia princisside lega.i. Ac Bart. in ε ro I. quintus.F de an .leg. .& ln. l. seruos. F. de

Inquirit iudex contra facientem iniuriam sit societatibus uel famulis: dummodo cit men sit notorium:alias secus quia esset su/spectus: sed notorietas facit ecffare sitispluo nem.Fm Baran .dd.siquis forte. i.sside re nis. C et xxviii. Inquilli ludex de omni erimine notorto.text.est de ibi pIene Bal. deSalyc.lna. ea quidem.C. dea u.& And. de Yser.in consti.humanitate:colli. I habeturcio de probitare vite de idoneitate & mort/ 13. in.l. i.C. de custo.reo. C et xx lx. Inuul hus aliculus eligendi promouendi:vel ordi rit ludex 'ecialiter de omni crimine supernandi. It quando visitat episcopus eccle quo precessit primo inquisitio generalis ad

SEARCH

MENU NAVIGATION