장음표시 사용
81쪽
as Q uelit eau a accidentalis. 3o Causa sinatisque dicatur.3 Controuersi e per sententiam imponitur finis ade ἐκ tra testinant. 33 Ex quo proce ' in quo non eII lata sententia no pares misi ad effeciκm exmclionis. 33 Musa finalis ins scitis sipacbu est principale hominis intenim actus itum facientis. 34 Causa quest finalis in contrusitatis , o ple in re
I causeformali Mitialis an partes rei imitare post
33 Senrentia an teneat iuditii fomlat a partitiis ob
missa. 3ὸ Partes an facere possinis ino De scriptis pro
4. Formalitis ras rubIIantialibus non posunt par
tes in eontrata rufo Feltimis uoluntatibus renis tiare o actur Haliat.
4 Iuditio pendente eorum inio iudice potest pars adeuersari m trahere coram alia bilice o uulit vi dicitis exceptionis litis pendenfie non opposta. 63 Ine tractibin possint naturalia tolli de uoluntas te partiam. Α R enuntiari potest aecidentalibus e tracb , π Iet palliam super eis.
44 rinali cause indith poteti renuntiari.
principalis contiuet Unicam.q Uidelicet disefinitionem ludicii. Vnde quero quid sit ludinum.Respo deo P va nis modis diffinitur. Et primo modo diffinitur sie: videlicet: ludi Eum est amis laetiumus trium personarum in luditio contemtinclum: videlicet: iudicis ractoris:&rel.hane di finitionem ponit Bal. inrub. de iussi.& Abb..in rub. extra delud. eolum ii. N Alex.in rub.C.delud.' Istam dis fini lonem impugnat cardLin rub.e Atra emci si plures alii doctoabluex eo quia non est
reneralis de non conuertitur.riam quando.
selet esse luditium sine actore ut quando tu dex inquirit ex onuo.ciqualiter de quando. Hai eaee. ado p solet esse sine reo: ut quado iudex inquirit generaliter super notollo crimine ad inueniendum malefactorem non contra certam personam: ut declarat Inno. in. bone. de elect. de habetur in eonstitur Regni: si damna clandestina: tamen Abb.lnd.rub.nititur siluare hane diffinionem pro ter duas rationes. Primo: quia ecbet accipi
vitium a communiter accidentibus: nam secundum communem cursum ea usi tu ut Plurimum solent esse tres persone in luditio facit 3 tex ln.l.namadea.s delegus Secundo:lla qua dorceditur per inquisitionem saltem : Lma succedit loco accusitoris :vtid.c. qualiter de quando.& se ex iuris fictione extat accusa tot.verum ista siluatio A bb.non ex toto tua euat rationes eontrarias: quia non acuatit lam quando proceditur sine reo super noto rio crimine:que appellatur inquisitio genera 6 lis. puto tamen saluando Abb.ab ista impu gnatione dicto osse:& presuppono lubtiliter ς ubicunq; aliquis actus legitimus requilli ad sui efficillam interuentum aliquarum Per sonarum potest dati ille actus validus di eiri X qiaamuis non omnes ille persone interuentant terre sed aliqua sit incerta in specio presenti natu:tamen en certa destinatione per rerum naturam puta quia venit certificado aliquo suturo euentu:iste est lex .in. l.quidam relegatus. di ibi Bart.R.de reb.du.vbl valet legatum factum persone incerte que eX aliquo futuro euentu venit certificanda: ct in no est dubium Q in legato requiruntur due persone quo ad eius efficat iam .s. persona legantis &- persona legatarii: utp3 ad sensum. t similiter ineontractibus nam contractus non potest per rerum naturam celebrari nisi interueniae eonsensus duor um:vel nisi due persone interuentini: Vipsadsensum di tii potendari aliqua donatio in qua plana donatarii sit incer ta: &veniat certificanda ex aliquo sui uro euetu exemplum in missilibus que proliciuntur in populum.ut in. spe .lnni de re.di. & tamen per hoc desinit quin illud appelletur Ie
Fri est certus per rerum naturam siItem destinationi: venit enim ex futuro euentu eertificandus:nam per inquilinonem ludex per quirit inditia.& li cotra alique inuenerit inditiadestendit postea ad speciaIem inquisitionem eontra eum: & sic non per hoe des nil esse iuditium:quis immo est reus si Item destinat lce& ex laturo euentu certificandus:& pet hceo posset in totum approbari saluario Abb. t Sed licet ista dissinitio sta siluata videatur prima sicle Pcedere.tia puto ex noua consideratioe
82쪽
vulgatum in dissonibus: nam omnis diffini elo debet habere genus cidisset citis:alias noυ sed hieli recte ebnsiderctur ipsummet cis linitum ponitur loco differentie:ergo nO vs
ni. hoe p3 nam dicitur in diffinitione Q luditium est actus trium personarum in luditio contendentium: di sic iuditium est diffinitusci ipsum et ponitur in differenuis.lbiIn iudi 'Orio oee.2 quod nulla recaltat declaratio quid ditatis lii dii lj.seut siquis vellet diffinite ii Oominem: & diceret homo e si animal in homine eonsistens: nam per talem diffinitionem nulla habetur declaratio hominis: eum differentie se reserant ad ipsum diffinitum.sic in pDosito.si querotare quid sit luditiu: male mihi declaras si dicis: o est actus qui in iuditio fit:quia nihil plus scio nunc pet talem dces rationem si antealciebam sine ea.tQuod sa est ad id quod dicimus de teste qui debet assionare rationem di causam scientie diuersi maduto suo : alias si est eadem ratio cum dicto testis non probat:ut si dicat io litium occi dili homine:& di interlogatus de causi sti δemle dicat: quia stlo: ille testis non proba
seeundum Bartoan .l.λ'de Os5.procuracia. ct Soetan eonsi. xcviii cOl. fida.4'uOlinunderer istam diffinitionem non declaratur quidditas diffiniti prout esse deberet. at nΟ. fra de areat .l.li.lnprin inal .no.'.ci vul.& Pup. . ergo non est bona. Et secundo contra hae' diffinitionem considet Oillud uerbum: con tenderium nam refertur pari formiter ad omnes tres personasluxta.l. nam hoc tu te. &.LIucius. aede uulg.& p. di tamen inquan tum respicit personam iudicis uidetur inepte poni qui alitud uerbum.contendere in ludi tio resertur solum ad partes:ut in aue.ostera tur.C.delit. contest.partes enim dicuntur ad inuicem contendere:& iudex eli medius in ter easa.i.C.de nup. & noti Bartoandaegata ciuitati.clicafi.Tdeussu seu I g. di est texan eum eternLdere ludi. lib.vi. α per hec ruto
in puncto iuris lice diffinitio non est ho 9 na .s et secundo modo principaliter diffini.
extra delud.ul delicet: ladiutum est inuestigatio quam facit iudex secundum iuris ordine 3 per uarios modos ad ueritatem elici cndam: ct elicitam custodiendam Et hane diffinitio nem approbat Abb.ibl.& A lex an. in rub. c.
de lues ista diffinitio posset mordereri: quia uidetur restringere lutatum solum quando ludex processit secundum latis ordinem ter go si ex forma naturi uel rescripti. Pi incipis trudex posset procedere iuris ordine non r uato:prout est quando processit sine figura iluditii:& sola facti ueritate inspecta:prout in Regno proceditur in causs ciuilibua. sequeretur ibi non esset luditium: quod tamen est falsum .cum ibi citam interneniat per natu dicis:actolis: di rei ut in.c. scrus.cle ver b. fg. CtTertio modo distinitur iudit lun iecutie icium Casp.de cald.ln.d. t ub.extra de lud. vc iuvitium cit caula in iure reddendo neccstaeris polita cum interpositione per narum.
dissinitioncm puto indubitantar non proce dere nec ellebonam nam omnis bona dissi nitio debet habere aliquid loco generis. t.habetur ina.i. .dolum sede dolo.iud in hac difffinitione loco genetis ponitur ille terminu SI caula.& recie consecrando hunc terminum causa:eli ternilnus magis specialis si sit iudi ilum.quod probo ad Icnsummam causa est ipsi materia que in luditio deducitur re agita turret declarat Alex. Δ alii Μodo. lna. postsi Illi. .depac.& ln.l .cauci S.C. de transi. Δ cutextan.d.c,sorus.de veraJnvblista duo. su ellium.& caula .ponuntur ut diuersi. ci dica Plenius in.Wparte prin. si ergo causa est ipsa materia que deducitur in luculum: sequituro luditium est continens caula vero contentum unde differunt ut continens ciconten i.
tum: sed negati non potest quin generalissicontens a contentum. Preterea. Q iudulum isit generali usperpenditur clare ex dictis A lex .in .d. l.polia liti.& ibi etiam Iac vhi iactedisserentiam inter iudit lunucausim: litem:&instantiam. di dicit Φ iuditium dicitur a cita tione v s. ad finem sententie: ct sicco ni Tnet sub se litem:α caulam: Κ in uanuam ergo in nomen generalius:vnde male diffinitus per nomen h)ect i quia videtur diffiniit per suu individuum:quod fieit no potest:scut si verlemus diffinire quid est homo: ci dicerimus homo est perius rationalis mortalis. ilia est mala diffini: lo:qula loco seneris haberet λύ ludiuiduum.spetvim: ct sic nsi esset hene ocmonitiata quidditas ipsus diffiniti & sequiaretur Unum inconueniens Q quot sunt cause tot essent iudiata separata in genere. quod noeli verum:qula qri diffinimus iuditium:acclapimus ipm tans unu tantuin abstracto confideratu ira: ct non prout est hoc ludit sumta illud A illud dici scut dicimus delassitio iudicis: ut declarat Barto. In .l. . colum ai. ω
83쪽
sto in predicameniis. Ct uario modo rufinitur secundam Abb.ln.d.rub. extra de tu
al. videlidet: iuditium est discussio cause que coram iudice luridice fit. hane diffinitionem
rum signifiea. di potest esse bona hee diffini
tio quιi bene probatur per .d cisorus. ci dise re a precedenti quia illa ponit iplam causam Ut genus: &' ideo non procedit: ut supra dixi impugnandolpumasta vero ponit ipsim discussionem eatia genus. quod stare potest: qiit i allud est dicere eaun quod est quid de is Perinde aliud discussionem eause:que distustio refertur ad personas interuenientes in in
.dluo: quia eaula ipsa de per se non discutitur. t Putarem tamen vitta predictas diffini nones donorum posse & quinto modo dis finiri luditium:videlicet: ludulum et iustius ministratioque fit a ludici in causa proposta
coram eoAee di sanitio est bona o generalis i
re eonuertitur cum suo diffinito: di constat ex genere cie differentiis nam inquantum di citur:est iusticle ministratio: lituri est genus: quia comprehendit sub se plures speties. ni potist ministrati iustitia inluditio: Δ extra luditium: ut habetur plene in decisio. x xliii. consi.Neapo. &ad hoc sint prodita illa tria capitula Regni: videlicet: unum quod incipit ad realesasti plum. aliud quod incipit. Omnis prelano.& aliud quod incipit. finis preeepti chiritas &αln q tibus locis ponuntur exem pla de iustitia ministrand i extraludiit illiet potest etiam poni exemplum in causis bre oloribus, re in illis in quibus proceditui te uito veloIuxta an eten. nisi breuiores. ot ibi Barto.& docto.C.de sentcn ex pericu. recisecti .d: siibmersis.& ibi gloF. 5: docto. c. de naufrag.lib.xi. Item Φ iudiclum sit ipsi mi/nistratio iustitie eoillotur ex text. ln.d. f. rus.lnquantum dicit ipsi materia que proponitur in luditio dicitur caula: sed dum dise itur disturbidit lum.dum finitur.spersin. tentiam diritur iustitia: se ergo finis dicitur et lustitia. ipsum discutere dicitur ludulum:vω quis luditium exereti dicitur ministrare
iustitiam: quia quicquid facit est ut veniae ad finem : se ad ipsim iustitiam idest ad sen/tennam e qua sentenua ura dicitur iustitia ministrata: sed dum est in fine dicitur lu/maministrari. hoe probatur in l. i. . post orionem.' de ori har. ubi post originem iuris suetum inuenti ludicis ci nrugistratiis qui iura redderent ' de se qui iustitiat. mi nistrarent: quod lus proculdubio reddunt dum ludulum exercent. quod potest ex ipsa
inde vel li ludulum a ludice: quia dicitur tu ditium quasi luti tali lo: sicut ludex dicitur quasi ius dicens .lta hee omnia vicuntur incccisorus. Unde sicut iudex dicitur ius dice re: oese lustitiam ministtaa: ut habetur lat. n.F. de lust. Δ tu .ita de iudi ilium quod de
Rendlta ludice dicit ut ipsa iustille militiira clo: As se ipsa dictio luris. C in sequitur inelmnitionet que fit a iudice Δ e. noc vc i hi mpono ad disserentiam priuati: qui sine suci
tio potest facere iustillam pro3 imo reddcri do sibi ius suum:quia tunc dicitur seruare tu ris precepta .l.lustitia. .i.sside lust. Δ tu. Item Ponitur: quia non potest dari lυ ditium sne iudice: eum ab eo denominetur tans a dige4 niori: Ut.Sesolus. C et sequitur in dius ni tione . in eausa proposita coram eo Ac. ista verba pono ad dis tenuam iustiuam inlnustrare per ludicem sine propositione alicuius cause exemplum.quando ludex emittit hanena nullus portet arma:vel ambulet de nos, cte: ves blasphemet Deum: vel simile: nam dicitur iustitiam trinistrarerct tamen non dicitur ludolum:quia nulla causa est proposia coram eo nee adest ira aliqva forma iuditii. Item per hoe dico: in eaula proposita eo ram eo: apparet Q luditium non m test dari vhs non tu aliqua eausa ciuilis vel crimina. thequia istud nomen:eausa:est generale comprehendens ciuilem di criminalem: ut dice
citur eausa materialis ipsius luditii: quia sine ea non posset luditium in esse produci. S c 'Iline sumpta occasione opportunum est hie discutere:quot eause considerantur iniu/etitio: super qua .et. dico Q scptem cause e n/s de tantur iri luditio: videlicet:eausa materiali t eiust e sciens: ea una formalis : eauci sub/stantialis : eau L naturalis : eausa accidenta
estor materialis: & diatur causa materialis tenerice illa ex qua immediate aliquid sti&illud quod fit ex ea appellatur inaurinum r
84쪽
f. siquis.sside pigata. eXemplum ponitur in Φ.cum ex aliena .lestitu. de re diui. ut quan clo ex argento fit cratera argentum appes titur causi materialis: cratera vero materia tum.&' declarat Bald. ln.l dictam. colum.l . C.de condi. ob eau. de Abba.in proh decre. colum .pen. Ubi dicunt caule cardinales dicuntur esse quatuor scilicet materialis: es,
ciens: sormalis : & finalis: & ita declaratur 7 que sint iste quatuor causi. t Et dicitur caussa a Gos quod suit principium Omnium: videclarat Cardy. in item.dudum in . . ab olimcosumaj.de se l. causa autem que in ludit lodiducitur dicitur a casu: quia eas liter eue nit: Ut .d.ciso ruride verb. sig.in pro sito autem quo ad iuditium causa materialis ipsius
ludit tu distur ipsa causa que in eo deducitur: siue sit ciuilis : siue criminalis: Vtid.c. larus. quia ex ipsi causa immediate fit ludituum: Δe disium potest appellari mater latum. An autem id quod est statutum vel dio , positum in materia censeatur etiam disposi/Γum in materiato:& an unum Veniat appel laclone alterius: de econtra. dic regularit tech non. text. est in .uigni. . si lignum. & ibi glo.&.l. serulus.ff. de.lcgaij. di .LIlibrorue mis. & Ibi Bartol. 9.Mi cuLe.titu. 5 .d.l.si conuenerit. .siquis.ss depig.ata. et Ex quo insertur si debitor pignorat siluam ceduam e non censetur pignorata nauta que fit ex lignis illius silue: quia obligata mate
xla non censetur obligatum materiatum.tex.
est formalis truda. si conuenerit. . siquis. de ibi per docto.vbl Bald.mouet pulchrum Δ quotidianum dubium scilicet an creditor posta a sit prohibere debitorem ne incidat ligna in silua pignorata:& distinguit: aut silua est ce/dua: de non potest pronibere: aut non est cedua: oe tune secus: ut ibi per eum. a 3 π Fallit tamen id quod supra dixi quando
eadem est ratio in materiato que est inma teria ut si statutum prohibet vendi frumen tum extra territorium: censeriar prohibere etiam sannam : ut noti Felyan cadiu, eran/ao ctim colum .li e lud. si et Secunda causaque consideratur in ludii lis est causa efficu aqens dicitur autem causa efficiens illa que sa/cit actum vel opus mediante materia: ut ducit Bald.ln.d.l.dictam. colum.li. Uersi. modo dubitatur &c.C.de condir. ob cau. Δ Abba.
in probe. decre.colum .fin. ubi plus dicit: q, ascausa efficiens potest esse proxima cie remo ea. potest exemplificati inedificatione . nam
ipse saber murarius dicitur eaula proximaque immediate facit murum:dominus uero qui facit edificari dicitur causi remota .cau si ergo efficiens inludi uis est : iudex: actorci reus: quia iste persone faciunt iuditium: Ut in.d.e.sorus.& not.Abba. in rub. de iud. oc illa dicitur causa proxima,ex quo abistis Per sonis immediate procedit luditium. possct etiam considerari causa remota in luditiis: ut . quando aliquis litigat per procuratorcm. na Procurator est causa proxima: dominus ve ro est eausa remota, vel potius procurator pollet dici causa efficiens instrumentalis pcrea que declarat Ab .in.d. prohe. decret. LO lum.fita 6 t Tertia causa que consid erratur in luditiis est causa sormalis.dicitur au tem causi formalis illa que consistit in ordi ne vel modo a.l. tradito ad faciendum ali quem actum: puta: quando aliquis actus debet fieri cum aliqua solemnitate iuris: illa so/lemnitas dicitur forma ipsius actus. eXcm Plum potest poni in testamento in quo re quiruntur septem testes pro forma : adco ins unus deficit testamentum non Ualcra. uvnus. & ibi communitet docto.c. de testa.
Item in stipulatione in qua est sor a Ve precedat interrogatio di sequatur responso a. v. . stipulatio.sside verb.oblig. Item in tran/Lerione super alimentis in qua pro forma
requiritur decretum pretoris cum cause cog nitione: qua ominista vittatur transactio a.
eum hi . . si pretor.fs de transactio. idem in alienatione rerum minoiis vel ecclesie: ut in toto tiru.m de reb. eorum. Δ .C.de pred. mi noμ in auct. hoe lus porrectum. deJacro Lia .eccles. t Item ubi lex vult Q si aliquis actus celebretur in scriptis illa talptura dict/tur forma illius actus secundum Bald .in.Lan colum.lj.C.de suis di lepitl.facit. Lcontra ctus.& ibi Bald. c.de fidanstrumento It ubi Princeps dat certum ordinem ingestri pio: ille ordo dicitur forma: qua ommissa vitiatur actusa .cum dilecta. α ibi plene per Telyn. de rescript Possunt etiam mille alia exempla inuestigari ex variis .ll. in corporς luris In quibus aliquid requiritur pro forma. t Illa dicitur causa formalis que dat esse reloe ommissa vittat actum.l Iulianus. . sed si quis.mad exhib. Δ .c. super questionum. Uerum.& ibi per Fely.dc. rudentiam in si, de om. deleg. oc .cis t. de elec.lib.vi. ct Card. in cled. l .in. X. q.dereb.eccl.noμbe. et Inproposito autem dicitur causi formalis. ludist
85쪽
Ilb Alus: Ie s quitur illis e5testatio: ct postea
fiant probationes di demum seratur semenstuaralias sententia non vue si iste ordo oc sor ina ommittatur, vel peruertatur.l. prolata ct ibi Bart.C.de semen. Item st ludex sedeat pro tribunali est deformam solennitate tu
fessionem ludit talem ut preludicet qua doti in figurbi missis ibi hoc etiam dicit Bal. ide
C.de agri. ct cen. lib.xi. Δ: ita velificatur illa clausul i sine figura ludi: ij, quando Princeps vaeausam committit, quia censetur sublatus omnis Ordo formalis luris post tui quoad sotinnitatem rion quo ast ubi antiam proba
men.la versi. 5c figura luditii. Δ: Lanstaneanclemen. pe. n ver.& figura.' ibi etiam Caecina. Oe docto.de verbo.signi. oc Petr. Philippus corii .in consi.3 4. colum. lj. in lucta tanii uolam de Socin. n consa. xcvi. coluai. in. . - uolum . si et Quarta causaque consideratur' in ludit lis dicitur cause substantialis, ct dici tui illa super tua consistit tota uirtus,nomen de Mectus ipsius actus axemplum in cOI tractu emptionis de uenditionis ubstatia ipsius contra aus est res de precium, nam sine illis non notest eclebrari talis contractus de nul Ius esset.l.fi.C. de contrahen. emptio. 5edai. sta.titu. 5 institu. eo. . preclum. sic etiam inhidsilis subitantialia ludit lorum dicuntur ip
si actus substantiales ludi ili. prout est libellus
viis eontestalloiu ramentum calumnie pro
batio. 6e alii similes. t. d.l. prolatam. Δ: ibi Barto. 5e doct.c. de senten.oc habetur i0 clomen.dispendiciam te iudici6e declarat Abiu
7 etiam tangit an publicatio Ac conclusso sit de substantia processus seu luditis, de quo plene diram infra in . i. parte congrue in io loreo opportuno Et non putet aliquis esse unus
de idem exemplum id quod posui in sot/malibus ludi ili cum lioe quod pono in sub
latam. in substantialibus uero eonsidero proprie ipsos actus interuenientes quos supiadias λι Tt Quinta causa que consideratur in iv
ditiis e it eausa naturalis.dicuntur enim naturalia aliculus actus eaque ueniunt tacite eπnatura ipsius actus abini eo Q dicatur si edicimus in mutuo in quo tacite uenit e X na dira ipsius ut reddatur eque bonum.l. cum quid t. si cert. peta. Item in contractu ven ditionis in quo tacite enit ex natura ipsius tuenditor teneatur de euiatione .l.non dusthitatur.C.de evictionibus.& d. in uendendo fide contrahenda emptio. item ut uendi tor non teneatur ad dandum , sed tantum ad tradendum.l. ex empto. 'de actiGnti emPt O. oc. l.si ita. I.sside contrahen .emptio. de .l clavibus.eod. tuu . Item in contractu deposui uenit dolus oc lata culpa tantum ex natura ipsius in locato uero uenit etiam lculs incommodato etiam leuissima asi ut certo. h. nunc uidendum se commoda. lita dicuntur natu ratu actuum.de quibus euam habetur in.l.pacta conuenta ibi glo.'de contraben. cm ptio. sic etiam in lucillis considerantur natu ralla luditiorum, di sunt illa que ueniunt ex natura ludii ii tacite ex lutis dispositione, de
de his potest poni exemplum per splures iuris regulas loquentes de natura ipsius iuditii. primum exemplum est de.l. ubi ceptum .inde iudici hoc enim est de natura luditii. ut ubi ceptum sit. ibi debeat finem accipere. se eundum exemplum est dea. in hoc iuditio. fisa.her. ubi de natura iuditii est ut si in dira uiduum.probatur etiam in&nulli.C. de luci. ει in. i.de seq posci seu.6c Spe. lntitu. de arbi. ζ.sequitur.colum. 4 versa. quia Cn. ne tu ditium die. tertium exemplum est de .l. sin. de stu. 5: litaexpen.oc. l. non dcbet actori. inde regu.liir. bi traditur regula Q de natu ra luditii est ut in eo seruetur equalitas inter actoreni cie reum di non claudicct. quartum exemplum est dea.properandum. in prin.c.
delud. v bl de natura ludii si est Φ instantia
eius finiatur triennio vel biennio secundum Q inludulum ciuile vescit minalc:vt ibi hastbetur.quintum emplum est de.l. sole muri de ibi glo. de docto fide lud. ubi in iuditio tacite venit quicquid uenit ex natura actionis Propos te. sextum exemplum est de .l di es. atem sciendum .m de edit .edict. ubi omnia accessoria post litem eontestatam veniunt ex natura luditii: etiam si non petantur.pos,sent etiam de alia exempla poni que pct se studiosus luestigator querere Δ adartare potest.
86쪽
Osexta eausi que eonsideratur in luctilis
est eauci accidentalis. di que sit causa acciden talis declarat Bild. in.l. in vendentis. colum fin.in. 4. l in fi. c. de contrahen. emp. ubi di sacit accidentale aliculus actus dicitur qui quid aduenit ipsi actui iam substantiato : vehabetur in .d.l. pacta conuexata. & ibi glo. αde contrahen .emp. e it enim accidens secun dum Dialect.quod potestes Ie di abesse ab aliquo sublecto preter ipsius subiecti corruptionem . Omne igitur pactum quod apponitur 'in contractu emptionis preter rem ει pre clum dic Itur aeci acntale: quia sine eo potestitare contractus secundum Baldand.l. ven dentis.eolum fi.sse etiam considero in ludi liis.& dico omnia que emergunt in ludi uo: puta:per Oppositionemalterius partis preter formam ct substantiam luditis dicunturaecidentali xemplum pono des. quo ucs.c. de iud.& l.i. I ibi Barto.C.de Or.lud.υt s porrigo libellum in quo peto hereditatem:aduersitius opponit mihi questionem status : illa questio incidens dicitur accidentalis: quia absin ea ludit lum procedebat in petitione he/reditatus. potest etiam generaliter poni exem/plu m in omnibus exceptionibus quas litiga tor opponit contra personam aduersitii: vel contra testes: vel contra libellum in ea si bus in quibus parte non Opponente procederet iuditium luxta textiln.Ued si susceperit.ffideludi &.lata clemum. ibi Alexan.α docto. de Procri&.l. pontus. . rati .is de procure. l. fi. C. de excep. ina omnia dicuntur aeci
dentalia r quia superess subricatur quoddam nouum incidens iuditium: super quo liabet necene iudex interloqui: di sine iis procede rei iuditium principale:qula rio tangunt subso statiam nem formam luditi j. Tet Septima re vltim i causa que eonfideratur in ludi ilis est causi finalis:dicitur autem causi finalis illa ad culus finem aliquis amis fit:quacissante ces sit effectus illius actus.l.adigere.*. cui sal. de
se olim in luditio causa finalis dicitur sentella diffinitiva: quia ad hune finem deducitur cauia in luditio ut per sentenuam terminetur i. properandum. c.de lud.& Unusquisin con sequatur quod suum et t.c.cum eterni.de re iudie. lib.Ui pro hoc est tex. formalis. ct ibi no.
in. l. . fide re lud. bl habetur st per sententia i imponitur finis eontrouerse. t .Ad quem finem iura multum festinant ut sit litium fi/vis.' . de re lassici odio habent ιγ lites ex litibus oriantur. termInato C.de stu. 1 Iii Mip .Sa. 4. it pretor. n. de re iud. Δ . l. non distinguonus. .questum.'de aib. Δ.l. susius urandum .in fi .c.de. re.crcit Δ Q ipla sententia sit causa finalis luditis p3:qulaea ccssante eessat effectus iudicii: qui enectus est ipsa executio.nam ex proculia in quo non est i a ta sententia non potest deueniri ad effectum
res iud. S. l.si cum nulla s.de re lud. 5 a. si pacto quo penam.ln fi.C.de paci. 1 Illud com probo per unam pulchram declarationem quam facit Socan cons.ccli.col.vit .ver.eC IN Lobatur Δ c.in. ii .volv. ubi dicit e rauci fina uniustu lut actiis est principale intentu 3 hominis fietentis illum actum. similiter idc3 Socata conssili x. colu.vi. Uer. confirmamur etiam 5 c. n.li.volu. bl ponit allam declara tionem dicens: st cause que coherent dispositioni & que inspecta luris dii post lone inclueunt re a ictam ad ita disponendum dicun tur esse cause finales : de qua matella traeetat Battol. lni .l.il fin. 'de dona. sed in materia luditis principale propos tum pro sequentis luditium est veniendi ad senten claui : ει ipsi sententia arctat ad forman dum iuditium cum suo ordine 2 ergo ip sa dicitur causa finalis. et Que aurem sit causa finalis in contractibus: ct que in te satis declarat Bald. in.l. .colu. ii. c. de salsi. eausa adlaci. Ieg: α dicit Bald. in .l. genera Iitcr. colum .ll. in .il. Opp. c.de cruci cicit. Φeausi finalis dicitur proprie causa di non
alie cause: immo dicitur causa omnium alia rum causarum secundum Aristote . quem
ibi allegat Bald. idem tenet Bald. in rubri. C. de institu. ct substitu. circa princip. t Posset et tam dici eausa finalis iudi ili ipsa iustitia: quia pet examen ludus peruenitur ad lustitie ministrationem e que fit perip sam sententiam secundum Andr de Ysern in constitu. cultus iustitie. C et vidimus quomodo iste septem caue se considerantur in iudi iijs . Quero pro complemento huius secunde pariis: an pos, sit silum de voluntate litigantium ficti tu
in effectu scilicet an partes possint renuntia re sormalibus vel siubstantialibus luditiorum A se de aliis causis supra declaratis. Et pro solutione huius. q. reai sumo omnes causis
87쪽
ssim q. Ficie mle non potest renunciari ' 3squia eum ludicium sit quid matellitum ab ipsi clusi in iudicio deducta non potest inessse produci sine cius nistelli: de sic neu partes ne in ludex possent sacere in fit udicium abs* causi materiail: quia elut impossibilerer rerum naturam: sicut si faber uellet sacem nauem abso lignis Ac tabulis.tex.est ina Per sevum. .fi.ffide usu cie his.sain.l.ubi repugnantia.ffide regau. Secundo capta caussam efficient In oc dico idem: Q hule cause non potest tenunciari: nee produci in esse laelsum abis eausi e facienti: qilla esset ridi culum sicut nasci filium sine patrialaleel.s. ea obligatio.T.de pr ur.5c per doe in rub. 37 lnst .dea 2. et Tertio en causifornialis super qua adhibetur talis distinctio: A ut enim est
talis forma que principaliter te lut fauore partis: de illi sorme potest per partem remiviri per regulam l.pr. .depact. 6c ualet laeiciam Exemplum in iuramento testis: nitems tenetur iurare pro sorma t allas esui de Politio non ualet sint iuramento .l. lurisiuerandi .c.de temg.de testibus. Ae ibi A bb. 5edoc. ct .cauis. de test . oetamen potest per partes remitti iuramenta testi: de valet clus depositio: inest texan. .luls.de mi AbNin ali nonssignat rationem predictam T. Mest forma indu cta in fauorem partis: A ut est forma que principali rex respicit lus publicuro lili non potest renunctari: prout est ipse
de causis.de omine eg.6e ibi expressse hoc tenent Abb.dc Io. de imo. pro hoc est tex. lnia A.sed quia Ueremur.c.detur.ealum.& in ed.ce lit.conte.&.l.nemo potest Lde legi. Os 1- Quod tamen intellige sane procedere qn Partes vellent omminere formam ludi in Ae vellent q. sit ludictum: de stanteria valeati in kntentia ludicis:quia hoc sacere non possunt :sed si partes vellent ex toto tollere in Elnem ludinarium: Δ: Uellent ut iudex procedat ut arbitratori ne id facere possunt: dei valebit sentencla in vim cuiusdam arbitra menti seu pacti. ita dicit Abbanae e. cle eau sis eolai.&lbi etiam Fel .inalsi.eol.de ita dehet intestis quod no. o.jA.Mn Uerallust Rrium.de relu&lib.vx oc tangit plane Abb. nxi .eolasti.& v.6: ibi etiam Io.clelmo.delibet. u. probariar per ea que habentur in . iai. cc5.inclus* lud. partes possint rati ficare sententiam nullam : de valebit in vim pacti.& ista plene ema miriat minaee assi la suo commen.constitutionum Regni. in
preIudiis in. iij.q.ptinc pall. A n aut posit ni partes facere iudex pronuntiet si/ne scriptis.In hoe repello varietates doctorum . nam Bartana. quoties. c. de priuileg. schol a. lib. xli. tenet Q hoe potest fieri per Partes: oc valebit sententia sine scriptisadem
dulo.que incipit.versiculo tertio di e. Constrarium videtur tenere glo. in .da. fi. in verilliust tum circa fi de re iudie lib.Ni.rutar ua Lluari posse utraneti o . ut distinguae mus modo predicto. ut partes volunt Ut in toto iudicio ommittatur ordo luris: de
tune potest esturi in sententia ommim ista latinnitas seripture:quia tune iudex censet tur quidam arbitrator per supradicta et aut partes volunt ludicialiter procedatur in aliis actibus: di sententia seratur sine scriptris: de tunc fieri non potest per ea que no.
Speean n.de libet.concep. .nune dicenda. ver.ixam enim est communis opin. nlu si partes volunt ommittere ordinem tu
marium in toto processu possunt hoc sacerre: secus si in aliquo actu rantum:vt dist Ce
llam do. occide re lud. lib. vi. 6 Abdi de doct.lnata. de causis. extra de ome. delen Quarto : est causa substantinis in qua per omnia facias eandem distinctionem quam feci inrausi sot mali:quli iste due cause quoad hoe pari passu ambulant per ea que D U.
go nalibus ludicit. Et ex predictis potest dec arari illud quod dicimus in eontractibus oein virimis voluntatibus in quibus non po test per partes renunciari sormalibus nemsubstantialibus per.l.nemo potest. ff. de leo. d. dcd.si unus.c. detesta. quia ista formalia tendunt in fauorem publicum : ad hoc.sne salsitates committantur.Liubemus. lnfi. c. ec testa.&s.fi .c.de fideicon. Z no. Barr.lnea.nemo potes.in M.q. ita colitotur no. per plo.& Bar.ln.LOppoan .d. l. nemo po test:nam illud intclliolior. sin ille actus se cius sine solennitate lcgis remaneat proprie ille idem: de eum illo vigore qnt esset eum Plennitate: non enim potest testator facere et, sit restamentum: de fiat coram quin . vel
quod erit per clausulam codicillarem appost uam de qua plene per Bar.lna .i.stae lu.coδ
88쪽
SPECVLVM AUREUM: iudicia sine ordine lactriario sed Φ sit quod
ea arbitramentu sic:ut . s. dixL Quinto:vi Caula nituralis:sita qua facto hae almam nem quedam veniunt ex natura ludicit papublicam utilitatem ut est peremptio insta/rie per triennium.l.properandum.c.de lud. et ista naturalia non possunt tolli per partes aprorogando tempus instantie: Ut nO.glo. α Bar.de Alexan.da.properanda. in P in. 5e ibi eommuniter doc. oc dicam plene. in s. 631n. .Parte huius tram questim veniunt ex
nutura ludivi ad utilitatem partium: de illis Possunt partes renuntiare di facere non veniant: di potest poni exemplum in alascas bus.s .exempliticatis in ima causa naturali. preter peremptionem instanue: ut de re ita gula ubiceptum est iudicium dicit nam potest pars pendente uno tu ditio coram ludi ce trahere aduerarium coram sto iudici si non opponit exceptionem litis pendenue: 44 de valet iudicium: quia si non opponit cen setur eonsentire: β: tibi imputatur sim A bb. de Ioan.de imoan.e.cu.Μ. serrariensi S OLRde eo stl.Ac Balan.l.nulli circa si c. de lud. oe ibi etiam Iasb. eolai .ergo. P3 de consensu paruum potest tolli ista naturalitas: ocratio est quia respicit fauorem ipsarum partia e reus vexetur in diuersis tribunalibus: in habetur in.d.Lnudu.similiter I also exemplo de. l. solemus. ff. de lud. ubi est glo. que
ponit verum intellectum. rvi H non veniae in ludisorde quo nominatim actum est in ter partes no veniat.sequitur ergo POD sunt partes sacere o non veniat in iudicio id quod ex eius natura veniret:&idem possu εχ mus dleere i aliis similibus exemplis. ct 1 corroboratur ex his que in simili dicimus icontractibus in quibus possiuat naturesia tot a Ii de voluntate partium: nam Ualet pactum 3 in contractu emptionis Q Uenditor non to 4neatur de evictione.l.emptorem . . qui asiti
men tenetur tunc venditor ad precis restitu. 7nonem: non obstante Dacto st rio inrugatur sde eulmonialia Puat tex. sing.ln. .emp torem.&qui autem. 6: ibi Bart. Δc no. plene Iomian.Li .eOl.fi c.de peri. eccon .rii. en. dctaeo cautela est pro venditore Q faciat pactu Iaeχ pressem ut non teneatur etiam ad precii Isrestitutionemran teneretur a a pretium : ut I4
Cpra: similaer dic ubin testametuo: deculus natura est viseeundum tollat primum
6. posteriore.ium.quhmoain.lnM.Aca. . oeli .sside inlu.ru. test. Δc .l.sincimus.c.cl.tella. de tamen huic nature potest derogari per testatorem:quia potest testator in primo testamento ponere talem clausalam derogat Oil am ut non tollatur per secundum.l.iiqulsi
principio teli amenti. Δ: ibi Bart. F. de lentii. dea. si mihi de ubL an legatis.1Lde leg. .l Sexto:est causi accidentalis: Δ in hac nulum est dubium Q potest perpartes ei renu
viri. quia ex quo per partes emergit potest per easdem tollia .elus est nolle. ff. de res. iur.& hoe est etiam expeditum in contractibus in quibus potest renunciari accidentali hus do valet pactum sit per eiS.l.pacia coneuenta. di stl o. 6c doct. ff. de contrahen. emp. cit ratio est quia tangendo accidentalia non tangitur in aliquo virtus formalis: neci 2bstantialis actus. Φ Septimo de vi. O:est causa finalis In qua breuiter concludo potest tolli per paelexnan s.declaraul caumsa finalis iudicii in lpia sententia: oc tamen nulli est dubium Q possunt partes litigantis renunclare sententie de sacere Q in causa nciseratur tentia: tin:quando pendem e late transiguntique transimo regulariter fiesuper re dubia ci lite incerta alias incepta. iai . de transit. dc ibi no. per transi monetra ponitur finis controuersie absin senten Has.s fratris. ει per totum tLc.de transiet. Et ex his remanent expedita ea que dicenda erant sit per hac secunda parte : unde vento ad tertiam partem. Rober.Vcnu F.V. I.D.
Ius nutinali primmum tempore Ade linem m. Commme ius quo tempore inuentum st. Naturali ius se Marium rationis sto si inue
Quod tibi non uis alteri ne feceris: er e contra. Legis naturalis tempore omnia erant communia: ex Iesernes e Ilituri es non erant: sed homines uuturaliter uiuebant. Centiam ias odfri mcl
Lex mosayca o prophetica dieseruatur:o aligeri potest ad decisonoe: ea arum. Primur Imperator:Pusterit. Leges inulis scis primus dedit.
Regiis letibus Mad sita tempus Oenos
89쪽
emce ξ. Tia sententiadroferendo dicit in Christia Medere. ConsuIes romani quando exeati. 1o Lex illi quomodo o qualiter seruetur. 17 Tribunus quo temore in R Onia creatis sit. σι Euangelica lex continentius diuinum ex naturale 6 Senatores romantepondo constitis. immutabile: er inter chrimanor seruistur. as Precores Hoelestia R omanis. Fa Apoliolica sexprestriinligi ciuili inritiIovitar
a O Impanum undebabaetoriginem. causarm.
a1 Imperatorem deponere ad quem spectet. F3 I d uiam potest per principem AIlinguio Enda a Iu ceu alii id appellabantur. tari licet non in totum tolli. as Lura ciuiis φια annis ante aduentum CF i S4 Lex canorica an o quando debeat obseruari. Derint. Leges ciuilis candi Mobin et reprobmerus 84 Te votegratisinuenta est lex euangiliesuexapst sentur stolica, o lex canonica equitas etiam nume. So Ius canonicum dicitur ius PGregulatum. ST Canonicumbis seruatur in ino foro in rant f ndu Decrerorum liber an eon meratur interliger eas serabitim personarum. noracas .es sitainenti currio a quo stedditur. Is In decision. s euusarum laxeamnica preerturys Dicta.S. Patium an possit ad de Onem e με dictocuiuslibet Saturiri mallegari. Ss Dirum ali us Sancti meroritati ueteri uel noa
Aentiza neehabentuim legiti decisonitas causarum. so Cisse iudecretis inserti non debet seruari ut ea sio Papa potest turdistinum Emitur: nones. 6ι Ira dia man si ius sieparatum. st Liber decretorum γα tempore rumpilatus: er quo Ga Feudorum ius an fit separatum. tempore decretalium. i sis Liber'viorum a Post appellatur exance ausa Leges omnes an hodie snt in ulli. yenricus. 31 Ius naturali secundarium an hodie obstruetur 64 Iinastudorum qualiter snt hodie m obstruuntia. 34 Ctins derelinquens patriam periclitantem eiaspera os Consuetudines eudormi preferunti riuri coniis dit priuilagia. ni iura seu libus quando eo uetudo ου Turgentum era immutabiles.ο eontra iliad Pria re is fetaorum sunt rationabilis.er quando reps staruere non post vi expresederisus per κω PMdorum ume 35 Lexinosa a ansit hodieri observantia inter Bri m. GT.π58. amsi ORAppellano in causa findalideserta non elatur per v Iudei lagenam arcammuat, o secivium eam n appresenignon Irocessus intra pilaqua
ss Iulei-ant super Iegem Moysi: ex super Chrsili os Iurastudor seruanturin ecclisasticis D dic
preceptis. TO IV Iongobardum an tius separatum, o a mi 33 Iuramentum Iudelem mateontractum perip bus condit .sum celebratum qd alias erat inualidus. γι Ius langobardum an hodie obseruetur in Rema o Iuctus per legem Ram iurans pChriiliarii Iudi Sicilieamme . a.77.o numero.γλ n ad ramenti obseruantiam compellitur. 73 Iuris Iongobarda non est curandum ius in laco urior Iudeus nonpotest iurare per euangelia. ne* per est eius obsernanua secundum Ioci coRetudine. Christum, o iurans e pellitur ad obse uan 4 1us Imaoburdum est iura nimo tiam iuramenti. 7s Lex licet dura ueliniusta seruanda eιL
Tutius blasi emia Christidicitur. γο Paria sunt scire C scire debere.
3 Eccles a non stimpedit de animabus Tutior m. γἀ Videlicet. dicito, eg declaratoria o restialaria 44 LIosaytalea quoad matrimoni inter Iudeos fer precedentiam. - - - . m Inui Gius Q dcclaratio ad Constitutionem Putes , Iiacis licet facere actus secutam eorum ritur qui talem. in e temptum stati mrimiane non icies r. Regni Sicilis o nume. s r.e 2 .cum sequentibus. 45 Quo ad circuncisonem inter linteos seruatur lex si Scripture ordom legibus non inbuitur ubici dimota ca. mens distonentis est certa. 47 Christo adumiete in do cessauitlex prophetica. s3 Consuetudo in ciuitate approbata habet uim repser a x ah, stelli pii pecum m accepitidemstatusco ex ormes de ciuitate illisins mare tenenti omittit Pod comist Iudas uendendo Christ m. 24 Contrarietassemperesseinanda.
90쪽
ditur: sed ad necessitatu ordinem reducitur. 28 Rer legandumesi donec limitarioprobetur. Ss Primo nominatus censemur maior o digetior. νο Μarudunum o nobilinemrictbet minus digno
93 Argumentimi semitin deontrario sensu in statuto distonmte super to' prouiso a ture conam. 4 contractus mulierit in Regno Sicilie eontrahentia notane proprio non ualet fine mundualdo. I Mulier uiuens iκre romano in Sicilis Regno De
munduvio distari potest. t so Consuetudo ex notoria obseraunia te ins eust
1 non extat memoria in eontrarium tabet inmissis o pri legis. 97 Ceneralis obseruanria o tonsuetudo non indiget probarione M suscitia allegari.o min. 99. 3 Exsola probatione urias capimii iuris Francora presumituro φbatur φ iure Franeoia uiuatur. - consuetudo nulla est fortior o melior iliarico ni eonfomur.3ot Iin Francorum si speciali onerosum o e tro
or Iudicium unde on nem Misit ex Fando sat eo
est o tria tempora e5siderantur quo ad tu ris inuentionem a tempore quo deus creastuli primu hominem. Adam. I n primo tem te fuerunt prodita tua lura seu trest eges In licundo tempore: tria alia iura: seu tres leges. rn tertio tempore t tria alia iura: di se conclusiue silerut nouem lepes a tempore inda usui ad hoe tempus nostrum: prout Rb breuibus verbis declarat A bb.in .eirmite .col.v.de sum .irl. Ac fi .cato. et Quam iastinen materiam amplius de plenius declarando realsumo de dico sie: in primo tempo/re eum deus ereasset hominem ad sui maginem : ut dicit rex. cum glO .c.hec imago. xxxiii.q.v. di habetur Geri. i.& Saplan. li .statim fuit inuenta puma lex:que appellatur lex naturalis:que est duplex.slex natu ratis communis: oc lex naturalis rationis rUt declarat Α rchLlnc.lus naturale.& ibi etiam glo. f.dist.& hee est in effectu illa diiun/ello quam factunt d . in m. delu. natu. in prin. 6c in. . singulotu.lnstl.de re.diui. Dum cicut Q lus naturale est duplexaeprimeuum ci secundarium: rinde enim est ac si dierarent:lus naturale commune: Δου hoc est pn meuum: Δ: ius naturale rationis: oc hoe est
' neundarium. Γ et Creato lguur homine decreatis alius animalibus brutis pro seruitio hominis: ut habetur psal.viii. Omnia sublectili sub pedibus clus dicissili prodita prima
lex nature: que dicitur communis: oc ideo appellatur communis: quia est indisserens in omnibus animalibus tam ratiunalibus si brutis: oc ista prima lex nature: seu ius na rurale pri meuum comprchendit in se quo/dam naturale institutum : prout est marisci semine coniugulo:liberorum procreatisci eduratio: ct prout sunt alit appetitus naturales: qui sunt eommunes omnium ani mauum.de de hae lege nature loquitur te X. lna.i. .lus naturale. Edelust. Ac tu. 5: in stude iv. nat.1n prin. &ln.d.c.lus naturale.i. di glo.ln.l.sed si lege. .eonsuluit.sside pati here.& in.e.cum in ossiclis.detcsta.dc glo.i.c. illud. vlli .q.li.que glo.licet dicat Q humana est prebere reuerentiam illi a quo quis beneficium accepit: ut per hoc videatur sentire αhee obligatio anthidoralis sit iuris humani .squod tantum hominibus commune est rtamen veritas est o habuit originem ab isto iure naturais primeuo ct eommuni: quia is animalia bruta ex quodam naturali iustinectu solent diligerehenefacientes sibi ci prerstare lills fetultla:vt inquit Nico. de Neap. inm.de oblidan prin. di Iac in.l. ex hoc iure.col.χi.sside lust.&lu.ec ibi ponit. xviii. Do.esticius quos producit ista obligatio a 6 thidoralis. C et Secundo in eodem tem pore post errationem hominis suit prodita alia lex nature. s rationis: quod dicitur ius naturale secundallu: de ideo dicitur ratio nis: qusa tantum hominibus est ccmmu Dis: & sic animantibus rationem habenti bus: di non brutis r prout est religio er P dcum: ut parentibus 2 Patrie par min