장음표시 사용
551쪽
f. I. OVPectus tutor, vel curator dicitur, qui, non tanquam bonus paterfamilias tutelam curamue gerit, aut gesturus praesumitur, Rexempla in I. I. g. s. seqq. h. t. Vnde etiam ante susceptam tutelam quis tamquam suspectus re moueri potest. I. s. g. b. t. V. g. si inuentarium facere recuset, V. est. de admin. tui. g. IV. nec iuuat eum, licet soluendo sit, ae L V. I. h. t. quia melius est, intacti iura seruari, quam post , Causam Vulneratam remedium quaerere, i. s. C. in quo caus in integr. rest. nec etiam, licet satis erat, quia satisdatio tutoris malevolum propositum non mutat, sed diutius gralsandi in re iamiliari facultatem praestat, L ra. L h. i. ' -
f. II. Quicunque iudex tutorem dat, ille hodie etiam de suspecio cognoscit. Suspecti post Iari possunt omnes tutores, ita tamen, Vt, si illi Iegitimi sunt, eorum famae parcatur & curator ipsis potius adiungatur, L st. Τ. h. t.
I. III. Postulatio suspecti est quasi publica
& hinc omnibus patet. Admittuntur etiam ad eam mulieres, Vlputa mater, nutriX, auia, soror, di si qua alia fuerit, cuius praetor perpensam pie talem intellexerit, I. i. g. 6. y7. b. t. Impuborra. ' suosi
552쪽
suos tutores suspectos postulare nequeunt, hein ne autem puberes, ex consilio tamen necessariorum, g. 4. I. h. t. Potest quoque sine accusatione suspectus repelli, si praetori liqueat ex ape tissimis rerum argumentis, suspectum eum esse,
g. IV. Tutores honorarii reliquos gerentes ex necessitate postulare suspectos debent, imputabitur enim iis, cur, si male eos conuersari videbant, suspectos eos non secerunt, I. I. g. a. F. de admin. perie. tui. idem obtinet in tutoribus notitiae causa datis, Li. C. de peris. t in reliquis omnibus, I. a. C. de diu. tui. g. V. Si quis suspectus postulatur. quoad cognitio finiatur, interriritur ei administratio, L . I. h. r. Condemnatum ex dolo sequitur infamia. s. LI. h. t. non Vero, si Ob culpam quamcunque remotu8, I. I. g. ιδ. J. h. t. V. tu. commodati LXVII si nulla remouendi causa decreto significatur, siluaeisse censetur existimatio, L . f. a. h. e. λιο st. GR. I. LIB. XVII. TIT. I. Cod. V. 62. sqq.
g. I. π TTilitatem alterius consilio ipsaque opera promouere, quod tutor facit. sine dubio alias ad seria humanitatis pertinet, ad quae nemo inuitus adigitur; nihilominus ta-
553쪽
men princeps interdum propter publicam utilitatem eiusmodi ossiciis humanitatis vim iuris perfecti tribuere potest , quod intuitu tutelae factum, Unde tutela munus publicum dicitur, M'. I. de excus tui. & sic quilibet ad eam suscipie clam inuitus tenetur, nisi iustam excusationem habeat. . g. H. Excusare se potest quilibet tutor, etiam testamentarius. Sed quid, s huic legatum μmul relictum δ amittit hoc post excusationem. si intuitu tutelae illud relictum, quod semper factum esse praesumitur, etiamsi legatum testameninto adscriptum, codicillis vero postea factis tutor datus sit, nisi pater cuidenter expresserit. velle sedare, etiamsi tutelam non administrauit. I. ag. g. l. LIZ.LIy. h. t. alia ratio est, si praetor illam vult tutorem dare, cui pupilli pater quid legauit: hic enim legatum non amittit, quamuisse excuset. ι. 34. h. t. g. III. Excusationem DD. diuidunt inpropriam, . . quae tutori volenti datur, quando scilicet tutelae susceptio in proprium ipsius praeiudicium Vergeret, atque haec a tutela suseipienda immunitatem prae-het, & impropriam, quae tutorem volentem etiam repellit, quando scilicet tutelae susceptio pupillo. . vel re publicae damnosia soret, atque haec a tutela iamdum suscepta remouet, V. V pract. dist. h. dis. r. Verum haec posterior species reuera est excusatio improprie sie dicta. cum nihil aliud sit. quam prohibitio, V. g. Iy. I. de excus tui. vel cumrat. Videamus casus ad Vtramquc speciem pertinentes. '
554쪽
g. IV. Prohibitio, vel excusatio impropria ἰ ob fauorem reipublicae adest, si tutor miles est, f. t . I. h. t. & actu adhuc militat, licet inter nocturnos custodes solum, qui sunt Romae, i. g. l. 4. h. t. Qui dimissus ignominiose, nullum habet priuilegium, L 3. f. i. h. sin missio causaria. vel indiferens sit, ad
tempus immunitas datur, de quo ιδ. I.3. h. qui vero militiae tempus honeste compleuerunt, id est , veterani, intra annum plenam remissionem habent, post annum vero a tutela filiorum aliorum Seteranorum non excusantur, d. I. g. pr. La. I. h. t. v. tit. C. de meus veteran. Ad prohibitos iure Rom. etiam episcopi s monachi pertinent,
g. V. Excusiatio impropria ob fauorem pupiluadest, si ca) inter tutorem s pupillum lis intere
dat , scilicet de omnibus bonis, aut plurima parto eorum Lar. pr. Τ. h. t. b si inter tutorem parrem pupilli inimicitia capitales intercesserunt, nec reconciliatio interuenit, s. v. s la. I. l. 6. S. II. e. h. cc in furiosis, minoribus, prodigis, & iis . quos sub tit. de tutia. g. IV. recensuimus. VI. Excusatio propria ob fauorem tutoris ad est . sa) propter numerum liberorum. Olim Romae tres, in Italia quatuor, in prouinciis quinquuexcusabant, pr. I. de excusat. tui. Nos neque Romae, neque in Italia, neque in prouinciis veterum Romanorum commoramur; comparative tamen. loquendo magis cum ciuibus urbis Romae conuenimus & sic tres hodie indistincte excusare puto. Requiritur tamen, Vt sint riui I. a. g. 4. h. t. aut in acto mortui, pr. I. b. ugitimi, i. a. s s. s.
555쪽
adoptiui non connumerantur, Zpr. I. h. t. neque nascituri, V. tit. de fiat. hom. I. V. Prosunt etiam nepotes ιx filio, quippe quos auus paternus in sua potestate habebat, non qui ex silia, ae pr. I. h. t. g. VII. Porro b) excusant tria onera tutela non adsectatae, Ut tamen plurium pupillorum tutela eorundem bonorum, veluti fratrum, pro Vna computetur , S. s. l. i. t. quia rationes semel solum reddendae. quarum multiplicatio maximum onus tutori adfert, Isi. g. 4. h. t. Idem est, si quis tres curatorias, aut CommiXtim tres curatorias &tutelas habet, i. a. S.'. A. h. t. Imo licet unam solum habeat, illa tamen tam diffuse sit & ngotiosa, Vt pro pluribus cedat, I. St. β. η. h. t. Contra excusationi locus non est, si priorum pupisiorum aras prope pubertatσm fit, ita, Vt tantummodo δε- mestra tompus reliquum fuerit, i. II. pr. h. t. vel, si altera tutela sit honoraria. I. U. S.'. h. t. is. HX. Excusantur c qui potestatem aliquam habent, id est, imperium, s. s. I. h. t. da maiorre
ro. annis β. U. I. h. t. non officere etiam puto, quamuis aliquod tempus deficiat, neque contra-xium in La.pr. h. t. expresse habetur; punctum enim in moralibus latitudinem aliquam haberi e) iconsiliarii principis, Iso. pr.A. h. r. f gramma-τiei, rhetoru is medici Romae, I. U. I. h. r. hodie omnes professores & doctores diligenter legentes . nisi pupillus etiam professoris filius sit, ari I, 17. g. r. s 7. h. t. Idem obtinet intuitu presb- .esrorum, diaconorum s subdiaconorum nou. IV.c.F. apud euangelicos excusatio intuitu omnium clericorum est voluntaria & propria.
556쪽
g. IX. Excusantur n absenter reip. causa,quamdiu absunt, & post reditum per annum adhuc, g. 2.3. h. t. quibus adcensentur etiam comite absentium qui sunt intra statutum numerum, L I. I. a. t. h qui aduersa valetudine laborant, propter quam ne fuis quidem negotiis superesse possunt. g. . I. h. t. i qui tutelam gesserunt, a cura excusanis tur C. b. t. ne quis duplici onere gravetur k qui imicitia causa a patre pupilli dati, g. st. I. h. t. g. X. Excusantur, il) siliterati. & qui simul peritiam rerum agendarum non habent, ι.ε. s. vlt. h. t. ast si hanc quoque habeant, rationes tamen per alios commode confici non possunt, nec in ha-cillis fissis, herbhaeletem, de quibuS Carpet t. p. a. c. 4. d. 7. nisi hereditaS non sit ampla. Excusantur m pauperes, si se impares oneri iniuncto probare possint, j. h. t. De excusatione propter bona dissita diximus ad tit. de tui. curat. dati ab his s. XI. Qui patri promisit, se sore tutorem. quae
est tutela pactitia. V. Stryx. caul. contr.se f. a. c. 2s. I: ar. a tutela se excusare nequit, L IF g. I. F. h. t. nisi noua causa deinde superueniat, de qua non cogit uit promittens, V. g. aduersa oletudo, I. Io. g, vlt. s l. it. L t. Ita quoque, qui tutelam suscipit, ubi se excusare potuisset, iuri suo tacite reis nunciasse censetur. . g. XII. Excusatio iure Rom. intra so. dies adleis ganda. V. g. ILI. h. r. hodie terminus arbitrarius' communiter est & Omnes excusationes instar aliarum exceptionum una Vice simul proponendae, V. rit, vi except. Prωponitur autem
557쪽
excusatio coram iudice luseriore , g. Is J. h. t. quod si vero ea per sententiam aufertur, adpellationi locus est, i. s. pr. h. t. ex quibuS teXtibus reliqui V. g. l. ao. dea . tui. l. ιε. h. t. l. m. I: I. f. de adpellat. explicandi, quos alii eum in finem adlegant, Vt probare velint, tutorem statim a delatione adpellare posse, quod tamen erroneum, quia sola delatio gravamen nondum insert. I. XIII. Qui falsis adlegatio=libus excusationem meruit. is onere tutelae non est liberatus. f. m. I. h. t. sed periculum administrationis ad eum pertinet, ex quo datus est, I. r. C. si tui. vel eur. Dis a tig. excus Idem obtinet, si causa adlegata tamquam insuffciens reiecta, ML. dea . tui. Vnde quia litis euentus semper dubius, periti suadent, Vt tutor pendente cognitione tutelam nihilominus gerat, addita tamen protestatione, quod
hoc ipso sibi praeiudicare nolit. LIB. XXVII. TIT IL
Vbi pupillus educari, vel morari debeat; & de alimentis ei prinstandiS.
I. I. SI disceptetur . ubi morari, vel ubi educari
pupillum oporteat: causa cognita id praesidem statuere oportebit, I. s. b. t. In Cau sae cognitione vero euitandi sunt, qui pudicitiae impuberis possunt insidiari, d. l. s. aut propter
558쪽
spem Decessionis suspecti sunt, t. a. h. t. Rem
lariter apud matrem educandus pupillus, si vitr cum ei non induxit, I. r. C. eod. quamuis & hio causae cognitione denuo opus sit, qualem induxerit. Cui praeses educationem iniungit, is necessitatem habet, ut hoc faciat, G. r. C. & si id circo aliquid a patre pupilli relictum, hoc ami tit, qui educationem recusat, I. r. g. 3 A. b. t. l g. II. Ius alimentorum decernendorum pupillis praetori competit: Vt ipse moderetur. quam summam tutores, Vel curatores. ad alimenta pupillis, vel adolescentibus praestare e heant. Modum autem patrimonii spectare de-het, cum alimenta decernit, & debet statuere
tam moderate, Vt non Vniuersum reditum pa-
, trimonii in alimenta decernat, sed semper sic, ut aliquid ex reditu supersit. Ante oculos habere debet in decernendo & mercedes pupillarum,& sestem, & tectum pupilli, aetatem etiam conis templari , in qua constitutus est, cui alimenta decernuntur, I. I. pr. S. t. Aq. b. t.
De tuisae & rationibus distrahendis, di utili curationis causa actione.
g. LINter pupillum & tutorem quasi ex Con tractu nascitur obligatio, s. a. I. de oblig. qua quos
559쪽
quas ex contr. & exinde duae proueniunt actiones. Altera dicitur actio tutelae directa, de qua hie, quae datur pupillo aduersus tutorem, ad id, Ut rationes gestae administrationis reddat. reliqua restituat&damna sorte data resarciat. I. II. Si plures sunt tutores, distingue. Si omnes coniunctim administrarunt, quilibet in Iidum tenetur, si reliqui non sunt soluendo; alias Vero beneficium diuisitonis locum habet, 1. F. de admin. tur. I. r. f. ιo. seqq. h. t. Vel etiam heneficium ordinis, siue excussionis, si unus principaliter damnum intulit, Vid. l. s. g. II.
g. III. Si tutela est diuisa, iterum distingue. Si
iudex, aut rasator eam diuisit: Unusquisque pro sua soluin administratione conuenitur, nec reli qui tenentur, nisii eum, qui damnum intulit per dolum aut culpam, suspectum non remouerunt, I. a. C. 'da diu. tui. Si Vero ipsi tutores inter se res administrationis diuiserunt: non proin hisetur pupillus unum ex his nihilominus in solidum conuenire, d. a. saluo tamen iterum beneficio excussionis, si is soluendo est, qui gessit.
g. IV. Rationes iuxta inuentarium sunt redindendae , hoc ergo producendum, & si tutor illud producere nolit. pupillo res suas iuramento in litem praestito aestimare permittitur , I. I. pr. F. de admin. tui. Data & accepta sigillatim exprimenda atque probanda, ita tamen, ut non ubique exacta probatio requiratur . sed aliqua-
560쪽
De contraria tutelae & utiliacitione.
I inori contra pupillum Vicissim datur actio
tutelae contraria ad indemnitatem conseis quendam, V. g. si pro pupillo aliquid impendithona fide I. r. pr. LI. r. h. t. etsi euentum aduerissum habuit, quod gestum est, L s. g. . eod. Item, Ut pupillus tutorem liberet, si personam. vel res suas, fideiubendo& oppignorando, pro pupillo obligauit, ιε. h. t. Salarium non Consequitur tutor,nisi testator, aut iuderi V. Carpae. φλ. 2. c. H. d. Αο. n. F. tale ipsi constituerit, Las. f. doa . tui. aut leges prouinciales aliud disponant. Cons. Escobar. de ratiocin. e. 2δ. n. l. q. Eas tamen operas tutor solum gratis praestare tenetur, quae a quolibet patre familias praestari solent, unde si tutor peculiarem artem, Vel opificium Callet ataque operas praestat, V. g. tamquam aduocatus, medicus, sartor, sator, &C. mercedem operarum praestitarum omnino petere potest, Id.
6. II. Curatori adolescentis, surios, prodigi. Ventris etiam. actio tutelae contraria utilis eodem modo, uti dictum, competit, ιι. S. a. h. t.