Musice actiue micrologus

91쪽

tam iniquus reperiatur,inteiragatus an hanc, vel illam errem scire vellet, quin Vestein resipondeat.Hb omnibus etenim artes appetuntur licet non emantur,ab Ompibus laudantur, non inuestigantur. Hb Piem omnibus diliguntur, non discuntur.Quoniam obsunt pigritia, Volupisti'. tiaVoinordinatus modus docendi atin egestas.Et licet quarumlibet artium co lup. natus nobis sit appetitus, pre omnibus tamen alias concinendi disciplina et appetimus et diligimus. 3psa nanch cunctas res viventes allicit iucun ' citate, trabit utilitate, Vincit necessitate. Cuius partes et si omnes sacre, ac prope diuine eristant Satanaen,quam contrapunctum nominat, alijs diis. longe dulcior est, dignior et prestantior est. Quoniam aliarum domicilissi Egesest omnium.llon q) cunctas in se musice disticultates contineat, Sed q) in i s suo effectu,doctum, perluctum, alipconsumatum musicum remit at D e rito igitur oesicissis aliis, ne et in dac una notuum claudicet opusculum, loco postremo Eontrapunctum tanquam in quo omnia musice secreta respontitur Oa3opbilatium studissis enodare curauimus,llon Vs omΠes. nisi quis natura fauet, condat, sed vi ab aliis codita, bona sint nec ue,dijudicare valeant.Ualidi enim carminis conititutio, ut ipse optime nosti, noeonum,scdemeritorum militum est opus, et no omnium,sed eorum ou taxat quoniam poete nascimur quos natura trabit ac allicit. Qui potes inligitur nostris scriptis condant,qui no, quo poterint eant . Sed ne pi' equo digrediar,riae prestantillime, ontrapuncti normas, sipariim pro comuni studioserum fructu,binc et hinc co llectas,in hunc postremo compo: taui librum. Quem tibi trutinendum ostero tuo examini stib icio, arbitrio tuo submitto.Ut te censore crispantes emulorum nasos intrepide queat 'dire. lam a tua lententia nemo in musica . ocabit unqua. Quoniam ite in bac re nec quis qua doctior existit, nec acutior, qui pretcr Viae in cetera habes omnia, prudentia,eloquentiam,naansuetudine, ingenii peispicacitarem mirandam,in omni musico genere, prope diuinam industriam, plurismarum insiuper artium peritiam. rporea cares lampade, fulget lux aus ea mente,extra nec quicqua cernis,intra te omnia consipicis.Deest oculoruin clarit4s,ingenii adest miranda persipicacitas,dencitvisus:viger intellectus it gens es oculo, locuples ingenio, Visiue Virtutis desiectum,nobis

te supplet ingenium. Quare no sistum g xuis principibus, quos babes gra riphili nos, amaris, cierum ut Orpbeus et Hir Leton, ab omnibus predicaris.Uale musice decus et deliti siet Endream tuum a Zoi is et 'Eher siti' protege ac defende.

92쪽

R Argumentum magistri Comeri D librum Quartum.

Sed contrapuncti postremus continet Trim: S cita bac compones, que libet ipse tibi.

licias iiiiiiiiiiiiiii iniitratallis illisutrimi

Sihri Τlicomachus musicus, anendi disciplinam, deo simplicem Lime primitus,vi Plo Tetracordo colitteret nec plus

assa,id est sola voce t. assum enim solum dixerunt Veteres ianside et ast oe nominatur ore prolata,no admixtis aliis musicis Concentibus,qua maiorum laudes cantabantur,Scribit pbilippus Bero Pi,' aldus Spuleiani Commentarii lib. e ac eadem simpliciter, et abs p Vllo Lesb. nNdulaminis lepore prolata,perficeretur.ciar is tamen subinde auctorisi l bus,in Setracorda quattuor,quindecim chordis context/, excreuit. Quibus quintum et sertuin, alip is plura posteritas superduxit -3t ut non una V e tantuna,sed quattuor. 17.6 8. et interdum pluribus,hac nostr i . tempestate Vocibus,catilena procedatariam Joannem x Resen mutetu. h., Sσ.Vocum composuisse costat. Que autem id effecit industria. Contrassolio punctus a inusicis appellatur. Est enim contrapunctus in genere nihil ali n. ud,*peritia Variarum cantilene partiunx inuentiva, Vel est parens nio FrR si dulatioilum,urvist rancbinus lib.3.ca. I.scribit. Est ars flecteditantabi ' leo sonos,proportionabili dimentione,ac temporis mensura.dit enim lusitum in manibus figuli.3ta constitutio cantilene in manu constituentis est musici. are plerissi non contrapunctum, sed composition hanc artarivnominare consueuerunt.Talem denominibus differentiam assignaures. Compositionem diuersarum harmonte partium per ossici eras concordintias in unum collectionem dicentes, Elt enim componere, diuersas bara monte parecto disci etis concordanins in unum colligere. ontra nci' vero est plani cantus diu rs melodqs, subita ac improuis ex sorte ordis natio, de idinsane,in planum cantum,certis consenantiis,ex improuis Haere so orditiare. citur Jutam Contrapunctus, anctore Bacbeo, quasi cou

heas- trapositis Vocibus,concora concentus, araeprobatus.

inus.

e trapinicius duplax:Simplex scilicet et Co ratus inuenitur. Sim pler Sit plurium cantilene partium per notas sipecie tibi similes, concomordin/tio ut quum cboralis contra Eboralem;breuis cotra breueimsin pliciter ordinatur. Doc modo.

93쪽

Piscantus Tenor Titus Basiis Soloratus autem contrapunctus:Est plurium cantilene partium:dis cretis concordant is ac diuertis figuris conititutio hoc β sequitur modo.

Cantus Tenor tatus Dasiis

Cum Concoid nil secundu Boetiit: sit rata duaru Vel pluriupermixtio vom: et vox nec abiit sono: nec lanus abs Q pullu: nec pulsiussine motu fieri possit: motu secare necesse elemotuum i alii equales Qq inequales fui. Et rursuo inequali ii atq8 Pius aist minus inequalestalii nimiocriter. Exmotuum autem equalitas, Mequales sonos fieri levitaequalibus:inequales conuat Et quidem mediocritiaequalitate fonos consonos:ex omnino autem a se distantibus ossibilos procreari. pinc est quare Pytbagorici ultra Disdiapasomui et i s erius lib.I.cati clarumnulla consonantia:ob nimia extremorn distant riam: sistere posseconcluserunt.Quanto igitur sioni propinquiores: tansio triauiores existunt: et quo distant amplius:in eo consionant minus. QNc seni Sosionantia duoru sonorum mixtura sit: Vniformiter auri sincis des ex i equali taliu sonorii i auresincidetiaeuenire potissimu amimensitor.Sonieinin acuti celerius*graues audiuntur. Queas inoduanu ofastigiatus momento penetrat: Quod vero hebenus est retinusuendita: sed cum mora et segniter:Similiter:vibrata vox audita: pervellita fodi Celi' cat; S: uis obtudit:veluti trudendo: Sa linit ii ldλ. Oeca.i .

φ Quonia finistitudo vocu consonantia no parit: sed dissitantitudoarocu sit r a te Vnisone dicuntur:alie non ianitione sunt: quarum Vnus est si

94쪽

nus Tlon unisone vero quarum una grauior,altera acutior est non unis sonarinil,alie equisone alie consoile, alie Enanaeles, alie dissonc. ei quises ne sunt. que stimul pulse, Vnuin er duobus solium etficiunt, ut Piapason et Pisidiapason.Consone,que coinpossit uni seu perni tum sonu reddunt. Diapente et Oiapason diapente: Emmeles sunt,que cum confisite no sint. consonis ramen proxime assistunt.Ut ille que tertias.sextas, ct alias inis perlactas concordantias senant.Pissone Vero sunt quaru soni impermittati insusuiter sensum feriunt.

si Gr predictis claret consenantiam, quam alio nomine concordantiam Tine, dicimus,else dissimilium inter se vocum in unum redactam cpncordiam. toti uel eli ut Tinctor scribit diuerismin nrixtura sonorum dulciter auri bus coimemetis. Jel secundum Stapulensem tib 3. Sit soni acuti paulis stibus imirrura,si a teri Vmfouniter P auribus incidens. Quarum apud praeten. ncos duodecim in usu seruantur, licet nonnulli replicatione predictai v. plures babeant. Unisen ,-8

B,e. 6 Pissonantia, linquit Boetius. Est duorum sononim sibimet impero mixtorum dura alip asipera collissio.Uel, Ut Sinctor ait, est diueribru nuxstur naturaliter aures ostendens.sauarum sunt novem.

Secunda Scilicet. Quarta

oncordantiarum alie simplices stu premarie, ut Uni nus, sertia, quinta, et sexta, Elie replicate seu stcundarine que et equisone sunt precedelitibus, dupla dimensione concepte. Octaua nanφ cum Vnisono, decima cum terotia duodecima cum quinta, et D edecima cum sexta, sono

coit. Hiie triplicate,scilicet quindecima, que et Udison

95쪽

et octaue sono equatur Decim septimaque et tertie et deme. Decima nona que quite et duodecime.uicesima,que et sexte et tredecime symbosili3at sono, et sic deinceps. ocordatiarum item alie periecte: alie imperrecte.Perkcte sunt,que in certis proportionibus radicate,numerorum prelicio probabiles existunt . Imperstae vero cu probabiles iid nnuinter perfi&ctas tamen collocate consonum efficiunt sonum.Quarum nomina hic leguntur subscripta.

s Quarum quelibet simpliciter ducta, duas tantum voces recipit, licet per commixtionem plures recipiat.

et Prima due concordatae perfecte eiusdem speciei se sequi, non permit tuntur,sed bene diuersarum.Potest tamen octavum kqui octava, dumsi modo dissimilibus accontra s procedant motibus,3nquit Franchinusii s.ca.Sui

Secunda,due concordantie imperfecte,vel etiam plures:se sequi simul rendendo vel descendendo permittuntur. εἰ Tertia, Imperfectas coucordantias sempersequaturerinamior persecta, puta imperfectam terresiam Vnilanus, perfectam quinta, perfectam sextam quinta , pereecrῆm octaua:Vt morus lib.F. a. declaratist Quarta, Plures eiusdem spe G Dciei placaeconcordantie immobiles, te sequi permittuntu i mobiles Vero non. εἶ Quinta, a inima nota,vel pausa illius, inter persectas eiusdem speciei concordantias mediare non susticit propter paruum,et quassi insensiisibilem eius sonum licet a plerisis contrariu sit seritatum..Sexta, Onsiringere potest viminima, Vt semiminima,partibus contrarie procedentis hus, discordantia sit huiusmodi enim discordantia latet, nullam auribus inaerens lesionem. auendum tamen est.nedue vel plures simul iugatum Septima, Breuis vel semibreuis discordans, a contrapuncto relegas Sussi tamen qui breuem in quadruploiet Semibreuem in duplo diminositam admittunt disco:dantem.

96쪽

norem: vrquacun* aliam Vocem secundum toni exigentiam rsub quo regulatur. Secunda:modi musit nolimi ex parte sent vitant iudistis nant nan. omnes preter decimas, Tertia, Π concordanins perfectis, Duuquam ponatur Vox mollis contra duram nςc ecotra. Sed aut mollio contra mollem, dura contra puram, aut saltem naturale.Τlaturales nisancipites,et cuia i bmollibus et cum duratibus concordabunt,doc modo

T Ello R Dasis non vMens Basis valens. Quarta, Si tenor in morali nimis profinade procesterit, transponatur ad quintam,vel quartam:si necessitas id efficiat, ut in bymno Quem ter ra, licet videre. Quinta: Omnes catilene partes in principio et fine veteres in concora dantqs perfectis potiuertaque lex apud uos arbitraria est. PVν Sexta, Una Voce sursum, et deorium gradienta:non est opus Variare thago reliquas, quia imobili voci plures consonant e mobiles possunt coaptari. rio. Seprima: n omni cantilena:consonantie querantur propiquioresnidque distant nimiummission)ntiam sapiunt: 'Tradunt Pytbagorici. iae octaua: nor una cit at is dulce habeat melodia: in vagis collatioci i Gl Ilona: Si tenor acutas et excellentes tetigerit:discantus poterit descendere:ad locum tenῖIS. Pecima. Si tenor cadendo tetigerit graues bastus scandat in locum tenoris luxta concordatittarum exigentiam. os tandecima: Dis cantilena:formalibus clausulis sepius venit exomada C Puodccima:Si tenor et ausulam discantus habuerindiscantus econtra clausulam tenoris occlinabit: clausulando aut de decim3 in octauam, ut de tertia in unis ulmi oc modo.

97쪽

ae Credecima:Si bassus clausulam tenorus aflumpserit: tenor clausillam discantus dabebit. Vel si bassus clausulam discantus tenuerit: tenor suau struabit clausulando:Vt in regula precedente ostensum est:hoc modo. iE Quartadecinia:discantus raro supra tenorem quintam teneansed in

perfectas concordantias sepius.sI IC.Dassius infra tenorena raro vel nunqua locetur in sexta:nissimoyses quatur octaua:sed in perlactis scpynss. IG. Sibastus sextam sub tenoreoabuerit: Discatus ponatur in quinta supra tenorem clausulando iri teaiam hoc modo. -

cI Pecimaseptima:discantus raro faciat saltum per quintani sursum : sed per sextam et octauam sepius. iii et octaua infra probibeturireliquis in teruallis omnibus concessis. Ie I8.Dalsus per sextam saltare probibeturiatioo modos omnes commu

nes babet. I9. In quartis nai:contra is, non consonet:quia causat Tritonum. si zo.quarta etsissimpliciter ducta drisona siit:coniuncta tamen concordi minixtioni:concordem cum extremis efficit medietateia uinquit Fran:

ae zI.quarta duobus tantum locis in contrapuncto admittitur. Primo quando inter duas octauas clausa quintam infra babuerit: Quian supra Anagquinta sit non valet cosonantia:Ex ea Bristotelis qui Tnagnostes:idest noste lector infatig4bilis a Platone nuncupatur ratione:qua in problematib' sonos grauiores dis onos acutiorib: dissonis magis sensibiles esse decla: rat Secundo quando tenor er discantus per Vnam:aut plures sextas pros ios '' icedunt:tunc Vor que nredia est:quart)m sempersub cantu tertiam vero, supra tenorent seru /bivboc modo.

99쪽

- incessimaquam, Ileere irium erit arm bustis Cyronibus, scalam

decemlinealem Vt forment,fori natam cancellis distinguant, , ta ut singuεla tempora,lingulis cancellis, clauibus rite signatis,ne contusa notarum comixtione impedias,inscribere valeant.Prenitantius tame est abis scaς la condere, quod cum o mcile siit, a scala incipiant adulescenteriboc modo

Τlec id parulfaciantra rones,quo nam pacto signa ipsa conferantur, ecquorum inordinata relatione,tot errores in musica emersere, ut non facile ut cognitu, quo nam calle quis p tutus incedat. Quo circa si uiano signum conferre quis voluerit,diminutionis proportionum p naturam caute at tendat,ne facta relatione butus ed hoc, alterius mentiris vel excrescat urdeficiat.

Risice musice simplicitas, varias cantilene parteis nesciuisiduas p noltro euo subtilitas exposcit.Hucto enim toto:augenrnr et parteis illius.Partes autem quibus nunc mussici Vruntur.plures luntlcilicet Iantus:Tenor, Senoracutus, a Delodia,Concorsoans,Magans, ontratenor Dasiis, r os plures Sed quonia in conmius ni usu omnes non suntine stequentioribus non iubil dicemus: de rariorisbus autem supersedendum duxImus.

α Piscantus:vt ranctor refert.Sit cantus diuersis vocibus constitutus. Sol'. Dicitur enim distantus,quosii diuersus cantus Quo nomine omnem inen com

100쪽

nor est cuiuslibet catilene vox media.uel ut Satar'lib.3.ca. scribit.stist cuiuslibet cantilene relationis Hudamentui dictus a tenedo eo sp ominum in se partium consoliantiam respective teneat.

Bassus scit potius Passis:est cuiusuis cantilene pars infima. Vel est his monia grauiori voce concinenda:qur et Dariton' dicitur a Vari quod est graue:u in b mutata:eo . grauiorein cantilene partem possideat.

suralem cantilenam Veteres naininabant.Tlos autem quoniam discantus pars est cantilene ab at te discixtenta describemus. Discant' est cuiuslibet innuiuue pars suprenia iaci barmonia puellar, Voce modulanda. Tenor acutus est cantilene pars antesvpbema Uel est baritonantis descus:plerum. enim bassum decoranduplam cit eo consonantiam faciens. Reliquas partes studiosius quiis se magistro describet.

Di naustilis formalitas.

mn, Quom omnis cantilena formalibus quibusdam claustulis veniat exors croci nanda: Quid clausula sit dicenius.Est igitur clausiula vid inctor sis ibit Santilene particula,in cui' fine vel quies vel perlactio reperitur. Uel est Vocum diuersimode gradientium in consonantqs perffciis coniunctis.

abuim: Omnis clausula tribus constat notis vltima : penultima : et anpenultima. Secunda: lausula discantus tribus notis constata: vltimam semper habebit sursum. Tertia:Claustula tenoris tribue etiam constat notis vltima semper de scendente, Quarta;Baritonantis clausula: vltimam: modo supra:modo intra te