De Hebraicae typographiae origine ac primitiis seu antiquis ac rarissimis Hebraicorum librorum editionibus seculi 15. Disquisitio historicocritica Johannis Bernardi DeRossi ..

2쪽

ANTIQUIS AC RARISSIMIS

HEBRAICORUM LIBRORUM EDITIONIBUS SECULI XV

DISQUISITIO

EX REGIO TYPO GRAPHEO

4쪽

PHILOLOGO PHILEBRAEO ATQUE ERUDITO CUILIBET RARIORI sAC SECRETIORIS BIBLIO GRAPHIAE CULTORI .

Hebraicae typographiae incunabula illustrare aggredior , lector humanissime, vix hucusque ab iis eisdem scriptoribus delibata, quorum studia vitaque omnis

in hebraicorum librorum cognitione versata est. Buxtorfium intelligo , Plantavitium , Hottingerum , Bartoloccham , Scabraeum , Christophorum volsium,

qui hebraicas vel rabbinicas bibliothecas ediderunt, quorumque auctoritati Che villerius , te Longius, Mattairius , orlandius, Μarchandus, aliique si qui sunt, videntur potissimum stetisse. Cujus rei ea sane est praecipua ratio quod praeclarissimi illi aucto

stram scripserint, unde luculentiora quaeque peti poterant ac debebant hujusce generis monumenta. Hinc vix constitueram de hebraicis xv seculi edi-

5쪽

tionibus absolutissime agere , quod eas primum anquirere undique magnoque mihi studio ex italis judaeorum synagogis comparare conatuS sum , ut

certo mihi exemplo illarum omnium , si fieri posset, ratio & fides innotesceret. Spem non fefellit

eventus, brevique factum est ut non modo antiquiores omnes ac praestantioreS consequerer, sed ea etiam copia consequerer ut paucissimae mihi

deessent. Rarissima hac suppellectile gravissimoque

praesidio fretus manum operi admovere non dubitavi, eo quidem ordine, ut primum quae auspicatissima esset hebraicae typographiae origo quique primus ejusdem foetus, investigaretur; dein vero singuli qui xv seculo ex ea prodierunt , codices pari diligentia ac brevitate recenserentur, certaS ab incertis,-ac venas a falsis supposititiisque editionibus accuratissime distinguentes. Pari, inquam , brevitate ; ne prius fastidire haec operis volumine, quam legere inciperes. Perperam porro viderentur haec studiose a nobis quaeri, nisi de singulari etiam harum editionum praestantia, raritate & usu tamquam coronidis loco dissererem selectisque confirmarem exemplis. En institutum hujusce meae qualiscunque lucubrationis quam tibi, nisi φιλαυria me decipit, nec inutilem fore confido nec prorsus ingratam.

6쪽

SERIES CAPITUM

TOTIUSQUE OPERIS CONSPECTUS.CAPUT Ι.

3 . . . . Pag. I e hebraicae σpographiae origina variae Iudaeorum ae tarisianorum sententiae expenduntur. Vera origo primusque illius D

tus satuitur. I

CAPUT IL

Primus qui severas, liber hebraice impressus recensetur atque illustratur.

CAPUT III.

De caeteris hebraicoram librorum editionibus ab hebraicae ι πυ-phiae origine usque ad annum MCCCCLxxx. O

CAPUT IV.

CAPUT V.

CAPUT VI.

Annales hebraeo-t Graphiei ab anno MXD usque ad annum MD. ηs

CAPUT VII.

De hebrateis editionibus secuti XV certam anni notam non haben tibus . ub

7쪽

CAPUT VIII.

De heb Icorum Ebrorum editionibus ab eruditis hucusque relatis ad xU seculum , quae falsae prorsuo sunt ac supposititiae. ro

CAPUT X.

Seucia loea exhibentur, in quibus hodiernae hebraliae editiones expeteribus essitionibus se. XV emendantur atque D lentur. δ

CAPUT XI.

Usus editionum fee. XV in eonfirmanda hodiernarum lectionum veritate satuitur; ubi de inteoritate nuper controversa I Sam. VI ιθ de bethsamitarum eaeia ejusque adversus incredulos divinitate .

8쪽

SERIES CHRO NOLOGICA

HEBRAICARUM EDITIONUM SECULI X

QUAE IN HAC DISQUISITIONE

RECENSENTUR ET ILLUSTRAVTUR. Quae designantur asterisco, eae in auctoris bibliotheca reperiuntur.

. r. R. Le

XXIX. R. Immanuel Mechabberod seu eo intriones poet. 4 Brixiae a sa , Chr. I 492 4s XXX Misena ctim eomm. ma monidis fol. Νeapoli an, a 32. Chr. 24 2 3 XXXI. Biblia heb. eum punctis in 4 min. vel 3 Brixiae an. 2s4, Chr. 149 XXXII. Pentati heb. eum V meghilud O asarod in s Brixiae eod. an. I494 sa XXXIII. Psalter. hebri eum punctis in aη Brixiae eod. an. 349 I

9쪽

XXXIV. Prophetae priores eum rharg. O com. Rimchii O get nid. fol. tibiae eod. an. I ρε MXXXV. R. Isuae alphesι Opus alphesi cum animad. fol. Consantinopoli eod. ann. I ' XXXVI. R. Aser Arba turιm seu IU ordines fol. consantinopoli eod. anno I 94 33ν XXXVII. R. Dav. Aνvdraham Seder testod seu ordo precum fol. Gog . an. F . chr. I49s 3υ XXXVIII. Proverb. eum comm. gersonid. O mirι fit. an. 2 7, r. 3497 3IT XXXIX. Isaias O Ierem. heb. eum com. Aimchii fol. G spone eod. anno 18 XL. Maimonidis More nexochim seu doctor perplexor. fol. absque anno O Deo ues. XLI. Biblia heb. eum punetis in fol. absque anno O loco 6o XLII. Gemonidis Comm. in pentat. in fol. absque Leo O anno 63ν XLIII. R. Ieh. Leonis Nosed tinfim seu disillat o favorum in s. absque anno O loco μ. XLIV. R. Nathan Liber Ararch sv lexico talm. fol. absque anno O loco. XLV. Arisba Quaesta O responsa in absque anno O Meo 6sν XLVI. Nachmanidis Comm. in pentat. fol. absque anno O Meo MXLVII. Penti heb. etim a farod O meghilud in 4 absque anno O Deo fr. XLVIlI. R. IV. Albo Sefer i karim in 4 absque anno O Meo 68 XLIX. R. Ralonymi E, en bochen fati lapis lydius 4 ab ve anno O Deo. L. Maimonidis Iad achataeha seu manus fortis fol. a. νol. absiue anno O loco cs

EDITIONES FALSAE AC SUPPOSITITIAE

HEBR. LIBROR. SECULI XV.

XXI. R. Biniamin Zeον Quaesita O responsa Venetiis anni ι499 F

10쪽

ORIGINE AC PRIMITIIS.

De hebraicae t ographiae origine variae judaeorum ac chrisianorum sententiae expenduntur . Vera

origo primusque illius foetus satuitur.

multa eaque praeclarissima sint hominum inven- et, ta, tum nullum est communi existimatione typ a graphia praeclarius, nullum illustrius, qua nostra

Omnia quotquot sunt, posterorum aetati transmi tuntur, nosque ipsi qui commorandi diversorium, non habitandi a natura habemus, ad immortalitatem nitimur. Haec una, ut rectissime asserebat Bodinus, cum omnibus omnium veterum inventis certare facile potest, digna profecto, de cujus inventione tot nobilissimae urbes certatim contendant, deque ejus

Origine, progressibus, auctoribus primisque conatibus splendide ac copiose disputent quamplures praestantissimi viri. Qui si tam accurate de hebraicis typis ac primigeniis hebraico-