Phosphorus septicornis, stella aliàs matutina. Hoc est Sanctæ metropolitanæ divi Viti ecclesiæ Pragensis majestas et gloria quibus illa, per tot secula, orbi nostro enituit semper clarissima

681쪽

re citius ab M ioso opere cessatum suit. Fidem porrδ' fecerunt prodigio, tertia die eadem campanae, pro paschae solennijs parvo labore & citra negotium motae, nihilii; tetricum aut trist scut ante, sed laeta omnia cum incredibili Gluptate audient

uni resonantes.

' Iamq; pedetentim appropinquabat,quamDivina Majesta, pro impervestigabili sua sapientia; qua firmiter disponit omnia, a i imponendum tandem perduellioni, juxta ac haeresi licentiose nimis grassantibus modum, ac postliminio reducendam in Regnum Catholicam Religionem,uerumque sui &Sanctorum suorum cultum, restituendum denique Metropolitanae Ecclesiae pristinum deciis, destinaverat, dies: dc tunc novis it

Wi ostentis templum inclaruit.

Initium factum die tr. Septembris, sive sabbato ante Do minicam XIV. post Pentec. quo brevi post crepusculum vesper- aro umtinum, horam circiter nonam, sudo de tranquillo Coelo, splen- prodisium dor ingen, luet dissimae nubis instar,ab occidente exoriri, paula timq; adurgere, & per horam ferὶ supra Album Montem undidiqueversiim scintillans consistere visus est, inde postea oblongo ductu ac sensim Pragam versuς ferebatur, scintillas senues, & in momento evanescentes assiduis mittens; ubi vero templo Divi Viti appropinquasset, facto superne circa summitatem seu fastigium templi semel duntaxat circulo, videri desset, ex adverso templum multa luce illustratum subito apparuit, quod ita fulgens ad horam usque duodecimam permansit. Haec admirabundi spectabant multi, non tantam qui in aeompluribu, turri, verum etiam, qui ad portam strahoriensem, & in monte'. Laurentiu excubabant vigiles, ipsi quoque circuitores aua obeuntes. In alios erat meo cedatis Monam syr de Libanici, Equestris & antiqui in Bohemia ordidis Vir, vigilarum,& cohortis ad portamStrahoviensem tunc excubantis praefectus, religioni sub utraque, sed postea Catholicus, qui haee udisse se, de cum eateris comilitonibus suis non sine admiratione &stupore spectasse narrabat non semel Tot ae Cario- Oo oo 2 nico,

682쪽

quas praenuncius, sequuturi paulo post meliori, pro Religione Cathol. status.

nico, jurejurando etiam, si opus es et, id confirrcire paratus. Quod idem alius Nobilis & miles strenuus Burgan Strogetica xy de strogetica, tum quoque rei actae praesens, sed alibi ex cu bans, interposito boni & honesti viri nomine testabatur. Prae- . terea apricolae non pauci ex villis Albo monti contiguis, vel non procul inde dissitis, eadem nocte, eodem tempore, qt. nubem illam lucidam & scintillantem stetisse supra monten diximus; planitiem ejusdem montis, ad vicinum usque Viv bum a regio pallatio, quod astellata ligura Stellam nuncupa, mus, probe omnibus notum, in qua paulo post de summa rei memorabili praelio certatum, Marteque pso iudice decisur .

fuit; totam quam plurimis, ac pene innumeris ignibus opertam viderunt: ita uti nonnulli, sicuti nuper, exercitum aliquem ibi castra locare arbitrati, rebsisque i is,& pecoribus imprimi metuentes, in proximos sylvarum recessus ea mature abigend constituerint. Sed ubi demum ignes minui, di in unum cciri' obari, sursum lite in aera axtolli, & Pragam versus instar igneae ci in longum pro tensae trabis, ferri conspexerunt, timere desierunt; atque hoc ipsum deinde man E Prasam venientes 'luribus recensuerunt , 'Caeterlim in Me politano templo nocte illa, praeter visa sntu, coelestia lumina, nihil auditum fuit; sequenti primunia. die, horam circiter mediam & duodecimam noctii, cum denuo refulsiisset templum splendore admirabili,Himnus SS. Ambros j & Augustini eucharisticus, seu gratiarum actorius solen-nissime decantari auditus est, pulsatum quoque majus orga num, ita ut vicinia tota, praesertim arcis area, cum psal lentium vocibus, tum fistularunt organi clangoribus personaret; mulctiq; idcirco e primo somno excitati, Palatio etiam satellites, dc cubicularii aliqui nec dum quieti traditi, haee spectarent pla-1ὰ attoniti. Uno fortasse horae quadrante, duravit hoc po tentosum iubilum; summum post hoc silentiem sequutum. Observatum deinde est, diem hanc suis. ipsissimam, qui Maximilianus Pa variae Dux, Princeps rerum gestarum flori

tu ea

683쪽

signis, ac bellatorum ea tempestate nemini secundus : qui pati lo ante, reducta ad obsequium superiori Austria, in inferiorem .cum eaercitu venerat, habito clim Buquojo ac caeteris copi tum Caesarianarum ducibu1, de rationibus praesentis belli se rendi, dc quantum fieri posset, celerrime finiendi gravisinno consilio, dehortante licet Buq olo ac renitente, salienata tria, quam primum petendam decrevit. AEquo, spero animo lectorseret, ii id pluribus, ct ijsdem quibus in Marte Moravico rixeibis, avia modicum digredieas hie eXplicuero. . Cum enim Palatini copiae, quibuου Chri ianis Princeps Anba in suprema cumpores a praeerat, a mordovicto, q4od exustoreau Mo, oppugnandum frustra susceperant, a Caesariani νγ -

, in Mo aviam sese recepi sent, eo haud dubia in Vo,

qu o a a se, Die ra. Septembris,qui erat, ut supra innuimus, Dominicus XIV. post Penteco L De modo 'sedi prosequendi, σὰ id tandem faciendum ἡ Republica foret, serio Gliberare caepi Tametsi vero Suquo ι - Bazari sentenria, qui nulta Duebecta

mora Poheu amperandum suis innixus rationibus exsomasat,plia

ia alienin fueris, a/duum enum . periculi id fore di tirans ; cρnsul iis vero sibi videri, si refugientis hosis vestigia dun xats mant, sprius, qua illa a tergo refluuis, loca occupent: in Mo- via copiosiorem adhuc esse annonam, quae in Bohemia futuria parcissima s p opiora etiam fore A siria contra Bellenum a xilia, e modosecuritati Caesaris melitis provisum. Olerim, uti quidam sex tum reli Mis, non fatis aequo animo id ferebat Buqus-juae, fui portas quam benis nutisur a vetiis, quoΗ Maximiliani

684쪽

quo si quam Mars propitius duret fortinam, ea non sis

mmiliano esset cessura; eos vitarbatur inclisatior ut d visis cons, ipse centra Moravas, rem gereret, ac demum in opimiori Auserias viciniori, adeίδε, tutiori ovincia laberna captaret. Bav.tra men contrarium firmiter sentire, π negare Austriam diuturnis militum hostis,s exhaustam, in commearu Nedimu , tot exercialibus posse fulmere; in moria vero Pohemis prae nientibus, .cune DB praeripientibus, parum vel nihilo erari: proinde salubris-ri consilio si vitaret, si uti antea consiluissent, Bohemiam os issperant, ac in ea de besii fixa, hostempoH se trabant, ars ranaι- ad consigendum adigant. taui si nudibi pedem gere voluerit, O

mnema, pugnx occasionem vita e contenderis, 'agam M i Ret,Ascaput e sepetendam ; non dubitares, eo vetacia αν arcemf luris, concursuras ni exparte Palatini vires, qui ι cum tolerabilius futurum sic certamen, quam eo esurie, morbis, frigore aliis di incommodis. Autumnum jam praecipitare ; ideo', siHemigerendis bH rebis ad Ua, saevis te satura loce is ingruat,cum pisci hos futuram Husicilem dimicationem e temporis nimirum injuria, s hosium oculte ae palam carpentium hine indes erum-Mis; ἰ:iis; Im tum impet rem re Aa iam valeo adhue tantis visias, ariae Ducit buή, ut sese comm Gin Belleni possint tueri : si eguerint auxilio, di Elea. Prin- mittiposse in tempore. Denis ex uno conssctu uni Per pendero,

i-- ωρ i qui si usseratur, non geri bellum sae duci. O revera, fuisse hoc utile consertam, nec quicquam ab ulgo potuisse suaderi rapientii , eventus, sese demum rei aris e cax resis, monstra it. Nam si

. in Moraviam movissent, facili ob commeatuum inopiam, dision bis circumcirca devastari aut tu eausam Bohemorum procli et ribus, retrocedendum fuisset a Bohemi veris Deme, utpote anni tempore ad prosequendum bel , minime idoveo, instante, 'atiuis habui sis respirant, ei suos per orium metius eommuniendi, nec non auxilia ab Hungaris, oe abs contrahendi. Igitur assent

685쪽

peti, celeriorigre seupraeeunti cIam, unde digressi tu mut, revertamur.

Non cessabant interim toti illa septimana in templo Divi Viti prodigia; singulis quippe noctibus horam jam ante, lania post duodecimam, aliquid extraordinari j & portentosi, vel vi- dendum vel etiam audiendum sese exhibuit. λnte diem is Septembr. circa noctis medium, rursum coelesti lumine coruscare

visum fuit; auditi quoque sicut antea, canentium quasi Sacerdotum chori, & organum sonans; auscultante dc super hii non paruis obstupescente etiam Palatino, cujus jussu, cum satellites, & illi qui ad portas templi excubabant vigiles, ingre is sui sient templum, ut viderent, quid hoc fieret, omnia protinus evanuerunt. Quod idem Palatino tertia nocte, quae erat ante Dominicam XV. accidit; cium enim audito iterum psellentium ad organi cantu, ipse ad templum, experiundi gratia, quid lapilem rei eget, cum festinatione properaret, duobus tantum cub culariis, & paucis quibusdam alijs comitatus, ubi ad pergulam, iae in templo est supra portam meridionalem , legio Oratorio affabrE splendidique extructo insignis, venisset, subito omnia consuieverunt; sibilus duntaxat quidam tenvis eminus, & quantum observari poterat, circa D. mences-lai Sacellum, strepitusque praetera lenis, absque ullo fremitu, quasi hominum tacitἡ dc presso pede deambulantium auditus fuit: paulo post vero exortus undique fragor insedis, non aliter quapi fi columnae templi ruerent, tantum Palatino de cael ris pavorem incussit, ut exitium aliquod grave praesenti in di- ferimine veriti sine mora redem referrent. Auxit porto recedantibus' vel fugientibus potia horrorem, ventus a ter

quae dum etiam palatinus ipse euriosius spectare coη- tendit. fragore terri

turi

686쪽

praeci ptii impetu irruens, qui faces omnes uno affatu extin in ideo aue Palatino attonito sit mi ii subsistere in tenebris aliquamdiu, donec ministri alias accensas faces attulerunt, necesi e fuit. Interim suos, ut rem hMic tacitὸ haberent, nec ulli revel rent, serio admonuit; prohibere tamen omnibus non potuit,

nin primum a pallatii custode, qui ibi singulis noctibus ad

institorias mercatorum ossicinas excubat, demum etiam ab alijs, casus hic divulgaretur. Iussu dein praefecti cubiculi, satellites Malij multi facile quinquaginta numero templum ingre s, ambitus omnes de sacella diligenti studio lustrarunt, excus sis etiam supernὶ in pergulis cunctis angulis, Papistas, ut dicebant illi, quaerentes k sed quia nulli fuerunt, nullos inven

ctipta,

runt .

Mira Eate mirissim , & alicui sortasse incredibilia vid buntur; sed quae testimoni js gravissimorum virorum, Decanii primis Ars enij, confirmantur, dubiumque si quod obrepat saetiὸ omne tollunt. Est mihi me manibus chirographum praememorati Decani ci Ossicialis, viri uti dequaque clari simi& fidei integrae: in quo scribit, haec omnia habere se a testibus oculatis, cum per se, tum per alios, praesentibus Prosio Praeposito, Macario &Κo,a Canonicis,Adolpho item Emericho I ris utriusque Licentiato, & Consistorij Archi Ep. Secretario, Notarioque Publico Apostolico &Caesareo, ae Joanne Agriacola, tum quoque universitatis Pragensis Notario qui Notati iis ossicij sui causa ad hoc specialiter vocati, suerant, dilige ter examinatis, qui mirabilia ista vidisse se de audivisse tellati sunt, idque etiam jurejurando confirm rimi P quibus derogare fidem, & tot oculatos testes aversari, hominis esset nimis inis creduli Jc alleui φυσανθρωπιου simi lis, si non pejoris. Unum hie doleo,quod publicae fidei tabulas, sive Instrumentum ab ijsde mirotat s publicis super his confectum mihi sat studiose in L ehivo Capituli quaerenti, non dum videre licuit: spero tamen. quod ubi reliquum, quod adhue ingentem scriptorum farragiis nem facit, perlustravero, me illud reperturum , modo non a misium

687쪽

missum saxonicae Pragam irruptionis tempore, an. t o. quo im 'Domo Decani, qunia tutiora cum alijs mature discesserat, Coronam Regni & potiorem Ecclesiae thesaurum comitatus,occupata a Vigiliarum praefecto, non pauca Scriptorum monumenta, a Militibus Lutheranis distracta & discerpta fuisses onstat; propeque erat, ut etiam Libri Erectionum, grandi a XIV. Volumina, primatium fere Archivi nostri clenodium cum cum licet amissi rebus solati ut in pyrobulos, de alia similia pyrei pul- . veris involucra, pro facilius onerandis selopis adhiberi solita, eonverterentur sic obiter transitura in auras, nisi in tempore , unus accuratior e ministris Ecclesiae intervenisset, qui eonciliato sibi ejusdem praefecti famulo; observatoque die oportuno, quo ille abesset domo, non libros tantum, sed scripta reliqua omnia inde extulit, & in tutum deportavit - Eratis dignunt, inmemoratione existimo, vel propter hoc factum nomen ipsius) Ioannes Hrdy Cursor postea ArchiEpiscopali, Consistorij . ante quinquennium defunctus, vir in expediendis sibieci missis rebus dexter, industrius dz cautus, secretique tenax& fidelis; qui primos aetatis suae annos ut plurimum apud praelatos Ecelesiae Metrop. potissimum DecanosArsenium&Macarium in serviiij traduxit ;.. ideoque multa ex his, quae jam recensuimus, memoria ipse tenebat, eique sic omnino accidisse, mihi non semel referendo per conscientiam testabatun ..Habemus auum hic documentum evidens, quam pericu- periculosunia Ibsumst privilegia, literas& alia hujusmodi ' Onimenta dς' pubi i iii tineri in privatis aedibus, ubi furto,incendio, At alio quocunm pii.ati, que sortuito ea su facile perire possunt. Quapropter nos dam- bus, no proprio cautiores redditi, audita pridem, nova & salutari lege fimiter deinceps, observanda, pleno in Capitulo statui mus ; ne de secreri ri con lavi, in quo Archivum Ca Piruli ser- .. . - .vari solet, ulli quicquam efferre liceat ,, sed ibi lustrent rc uari des,

gant Capitulares, praesente Decano, vel scholastico qui Capst Ops, lege laia, tuli Cancellarius est, si quo opus habeant: quod si tam grande prohib lux aliqyid. sit, ut pervolvi totum commode in loco non possit,sas

688쪽

ίόο . 2 et1 His tr Gonix quidem stillud deferri clamum tanto melios pe lustrangunt Da tamen, ut intra triduum sito restituatur1crinio. Feci ego in me ipso, priusquam lexhaec cotidita esset ideoque ut condere tur, author fui iniciunt qui primo mei in domum Decan lem in Menus mense, quidquid de Privilegijs, induliis, varijs

contractibus, Fundationum instrumentis & similibus, quae alia cujus momenti habentur, inveni; scuti etiam Erectionum Liabros, Acta Capituli dcc.. codices quam plurimos manu seri tos,etiam quadringentorum annorum aetatem sustinentes) inde

nimia levari, atque in de bitum, & ab antiquo jam destinatum

locum reponicuravi.

. Ad Palatinum redeo, qui hisce portentli visis & auditis,

Palat nus de multum conturbatus, tametsi ad speciem Catholicorum praesti rebus sui tu sijs haec attribuere videretur, tacite tamen alia apud se volvens Fi animo futurorum anxio, haud obscure sibi ipsi metuere, nateque ominari caepit: praesertim ubi die sequenti, qui erat 2C. Se . tembr. de exercituum Caesariani dc ea varici conjunctione, ocpaulo post, de illorum in do hemiam recta profectione cognovisset et tum enim re cata ad animum, sero licet, impendenti-. lim periculorum magnitudine, in varia distrahebatur, urarum

aestu fluctuans ingenti; & proceribus Regni iam his, jam alijs, iam omnibus simul, ad colloquium vocatis,id potissimi in quid

facto opus foret, si hostis continuato itinere pragam versita contenderet, aut data pugna copia, victoria rem retur, sollicite perquirebat; ita subinde maestus ac trillis, ut tum statim ea res a pluribus pro inauspicato futuri mali omine acciperetur - .. jus ille quasi praescius,rebusque suis jam penitus dissidens post habita quini cunctatione, filium suum primogenitum paulo ante Bohemiae quoque Regem a statibus desidia turn, ita joria. securitatis gratia, Berlicium ad affinem Praydeburgi Electorem, misit; quem usque Brundusiam, quod tribus milliaribus Pr si ιὶ ad ειει- ga distat, cum Aulae suae praecipuisfuerat comitatus. Ipse de-

eitum suum . inum etiam, uxore cum residuis liberis curae Procerum com-

bitia, misia, die 13. Septembr. Prasa discessit,ad exercitum, qui per ia

689쪽

tempus adgmanicium oppidum eastra tenebat,. prosectuι; haud dubie consito, ut militum animos praHentia sua confi r re & ad agendum sertirer magis accendere silentium interea itinemplo s. Viti fuit, Rec qui uarnis portentosum visum auditumve, per tres hebdomadas 5 ampi

us; donec iterum post flem ai. Octobr. qui Divae Urialae, κsocietati eius XI. millium Virginum MM. & quidem in Eccle- isa pragensi, ac per universam Dic e , sub ritu duplici, ita solentes, sit cer est, templum totum multς splendore illuxit ; anditi quoq; plicatio nocti, Rpplicantium, & per ambitus templi semel albe iteruna Tηmplo ν

de cum ipso alij non pauci existimabant, .suisse ejusdem Divae sociarumque ejus, propter despectas nuper, , ἐχ unicum altarim. Cyrilli de Metudi, violatas, disjectas & conculcatas sua heliquias, vindictam debitamque Calvinistis poenam a Dindagitantium preces. Addo ego,- aliorum quoque Caelitum , O praesertim SS. Rer Patronorum, pro saluto Maximiliani, P Misiis. Uriae Ducis inclyti,utpote oppressa: tunc Religionis catholicae da isti, Dues, acerri ai ac praesentis mi vindicis, sui a pristini cultus Restat ratoris aeterna laude dignissimi, qui hac ipsa nocte maximo indiscrimine versabatur, supplicatui uim fuisse voces, id quod ai thoritate etiam aliena, Griptorim; eximi j iaci a relatione con-

690쪽

Anhaltinus cum sis a tir I ridericum proximus anteibat, men claudebat Vicanuι Mansoldi, Comes Sit -- natu major. I latinum,praeter aulicos, cingebant duae Multum turma Spaldor bre Ducis I iinme j : decisi mi ferantur universum fuisse Ie sorogravissimo in hostiam exercitu selecti. Buc 0- ea κocte tanto intervasio a. .'όζμά. a 3 Bavaricis aberat, Ot in resubita, s ol nocturnam caliginem im-

.u. '' pedita, ait long diffici ima, si vel maximὸ voluisset, ne θυῖα isset

adesse Maximiliano, quemfervaru i cu iter ascriminis pro ι. nescium. Et nox issa luctuosas, G furum, ni pro ipso divinus Oculis vigilasset: Hungari enim, qui in primo agmine via ductor sus aderant, i Uri in devi per sisas, itinere per quod ista

Ars impedito, toties remorati sunt rumat omnes At di legiones, ut, cum deserarem, se ante lucem ὸ Iuis erroribuι posse ad casn Bavarica emergere, re infecta, benἰfatigati omnes sedem rei Ierint. Accessirepente excitatuι ab m atris ex panico terrore

Amuliuo cum ea perturbatione, ut sibi ipsi vix a mutua cade rem perarint. Omnium sententia fuit, si ista expeditio oce Uet, Base varis, copias infernecina clade deieri potu e . sequuta brevi post, nempe die L Novembr. singulari divis ni Numinis ope, colebris illa ad Pragae maenia, in Albo Monte, Victoria, qua Religionis causa tanquam optima triumphavit, N, ii Erit . M quam in templo Divi Viti hoc ostentum, veluti prodromui inTemplo no- quidam, noctu antecessit. Cum enim post undecimam horam ctu mirabilis noctis templum ingenti rursus lumine effulsisset, ita ut ardere Visi' intus omnia crederentur, facile res haec impulit milites, qui ad portam meri iei obversam excubabant, ut per rimam ejusdem portae, quam aliquot diebus ante de industria latita exsci' derant, int spicerent, experiuri quid ibi seret. Et viderunt primo tres viros ; unum regio in habitu, &supra humanam. staturam augustiorem, coronam capite auro dc lapidibus un-. di the fulgidam, sceptrum sinistra manu gestantem; alterum . senem quendam longa talari veste, & supra Sacerdotali sui e pellicio, ut vocant,dc stola indisium,snistra librum tenentem; . tertium juvenem facie pulcherrimum, Angelo magis quam ho-