Praeside divino numine! Medicinam in alimentis optimam, dissertatione inaugurali expositam, autoritate atq[ue] indultu amplissimae facultatis medicae in perantiqua electorali Erfurtensi Academia, : pro licentia, summos in arte medica honores atq[ue]

11쪽

aromatum, herbarum , radicum dcc sit cephalicum magis, ut fassastatum stomachicum,antifebrile, ut

g. 9. Quid SPIRITUS ARDENTES valeare,

vulgo notissimum est; possident nimirum vim omnem quasi contractam , quam in vino diffusiorem reperimus. Conducit autem senibus prae caeteris , ociando calor vitalis paulatim deficit Item habitantibus in locis frigidioribus, aut peregrinantibus hybem tempore. Et quanquam nonnulli media etiam aestate refici usmodi potu ament, promiscue tamen id omnibus permittendum haud est meque tolerat aeque Spiritum vini acrem aromatisatum, quisbrtasse militis ani- fatum impune haurit Conser Zod Med. Gallis. M. Im . o. De LACTIS mira essicacia contra venena quaevis acerrima, si superbibatur largiter, quis dubitet Mercurius sublimatuS,arsenicum, auripigmentum atque similia melius haud ejiciuntur e stomacho, quam ad vomitum us lue hausto non insuavi hoc po. tuo nec mitigatur alia, quam hac ratione, felicius ardor ab arrossione natus, cum reliquis Symplomatibus, cruciatibus ventris puta, convulsionibus . c. Nam de continuatus per aliquot dies usus, quam Dinam Lacris vocant, temperat non parum aerjmoniam humorum, in scorbuticis, arthridite eXatis, hecsticis c.

s. i. OXYGALA vero, SERUMQUE LA.CTIS, refrigerat magis,diluit abstergit bilenti praecipue in primis viis collectam Egregiam itaque fert opem, quibus Hypochondria hinc a tuant, ade6qtie vis Perse

12쪽

perpetua fere alvi adstrictione laborant nec facilericlitatur passione iliaca, qui tempestive sibi hoc genere potus consulit. s. ra. Ut in summam contrahantur omnia. 5'ppetit, quo Venenorum per os assumtorum Vim e lutere, vermes necare, calculum ejicere , febrium fri, guSaestumque mitigare, humores pravo corrigere ac stacere, flatus dissipare, virium defectum restitue- rei torpentes spiritus excitare, inquietos tranquillaret

possumus c. is 23. Sunt autem optima haec aliquando damnosia, quando permittantur intempestive. Ubi acidum peccat in primis viis, cavendum est a potu ce- revissi dulcis vinique aciduli, utpote quibus mire augetur Item a lacteiropter coagulum Omnino metuendum: Ubi bilis abundat, absttinendum a cerevisita lupulata plus minus amara Ut aspiritu vini vinoq; aromatite. Qui vero pituitosus est, a potu lactis ac c revisitae dulcis non satis desecatae, uti a Thee,Comeque potu laeditur manifeste. Nisi me sellunt omnia, existimo pauperes aqua contentos vel hoc paclo fac, ljus serre inflammationes, febres ardentem, Variolas, morbillosque , quod more divitum haud indulgeant gulae, neque materiam alendo igni aptam ingerant, vinum puta, vel cerevisiam similiter spirituosam. CAPu II.

MEDICINAM IN CIBO EXHIBENS.

I. I.

VArietas ciborum adhuc major est. Suppeditant eam partim animalia, partim vegetabilia. Quae a

13쪽

rigetabihbus desumuntur, sunt vel frumenta, vel legumina, vel fructus, vel radices, vel olera,vel turiones. Animalium autem quaedam terrestria, gressilia, reptiliaque quorum alja quidem integra instar ostrearum, alia particulatim apponi solent, carnes videlicet, viscera, glandulae Adde his ova pennatorum, itemque butyrum caseumque parata e lacte nonnullorum quadrupedum,& habes apparatum ciborum longe copiosissimum. s. a. u condimenti loco adiiciuntur, sunt itidem diversa: Nonnullis adspergitur sal communiS, fontanus,marin aut fossilis; aliis assunditur acetum O. teumve, quibusdam sacharum aut mel plurimis aromata usitatiora , piper, etingiber, artophylli , cardam

mum, unamomum mucis,nux mosta crocm , vel horum loco, lia Iauri, majora inalma,ro marinus, origanum,

semen arva, anisi c. Atqui & horum additione notabiliter immurantur estulenta. s. Jam videamus, quid singula valeant. Et FRUMENTORUM quidem secalis praesertim atque tritici usus quotidianus est in pane. Melior est rite fermentatus: vj nimis acidus est, biliossis&pituitosis

convenit, verum hedit hypochondriacosue lienosos. Recens fragransque optime nutrite Qui vero prae Vetustate situm contraxit pessimus. Placentarum autem dignitas aestimanda ex iis, quae massa farinaceae admiscentur, uti sunt butyrum, lassulae, ceras, pom dulcia c.

s. 4. Nutriunt similiter ALICA ITISANA

ex tritico, hordeoque vel avena decortiCata Pulmeam

14쪽

Jus generis. Augent insigniter lac atque spe a. Et

quandoquidem viscosiis abundant particulis, dubium haud est, quin acres humores temperent; nam&utilia deprehenduntur in Tussi sicca cceteroque catarrho tenui, quemadmodum in omnibus doloribus a scorbulo seu praeternaturali salsedine sanguinis atque serioriundis. Quibus vero nimia obesitas aut corpulentia molestiam creat,vel crassi viscidique humores damnum inserunt, ii rectius abstinent ad ejusmodi alimentorum usu.3. . LEGUMINA, uti sunt pisa, lentes, fabae, phaseoli, ciceres&c. flatulenta equidem omnia censen. turi atque ideo ijs fortasse salubri , quibus abdomen collapsum est Nociva herniosis qui flatibus infestantur Speciatim pjsa recentia Guniora sunt enim

dulciora veteribus contra naturam fructuum laxant alvum satis commode. Decoctum lentium in expellendis variolis experimento plebejorum laudatur, sicuti cicerum rubrorum in purgandi puerperis consilio anicularum; quanquam apud Veteres etiam reperiamus horum encomia in simili passu.

g. 6. FRUCTUUM disserentia talis existit: Sunt quidam impliciter dulces, io , p in majores, at , minores dactyli,jujubae c. in mitiganda humorum

falsorum acriumque mordacitate omnino es caces; quidam ex acido dulces,ut ceras, armenIaca, pcr cara, pruna,mala,mora fragro,gro Olaria &c bile ac pituitam abstergent ja, quod adhuc potentiis praestant magis acida, citri poma m nesque , granata, herberes, ahcs c.

quidam austeriqujd habent, ade6que adstringunt, uti cydonia, mes Aa, sorba, corna N nrorum quaedam species;

15쪽

dam abundant succo aquosiore, unde restigerant Dotenter, diluendo bilem saliumque aerimo am ii 2

dulcedinem inclinant, minus succulenti ac votius oc

T V quorum lacultates iere coincidunt cum his qV- 4 litibus cap. recensui. 'm'. . I 'ADiCES, quarum usus in culinu D

.: Vm msed recensitis Ductibus videntur nemost GDaura, ra' seriesertim siccati,utpote magis fanidi'

nauent autem id peculiare pro reliquis , Quod alvum

moveant promte, si cum pingvi Tlo comedantu si , porri , acerrima δ is a L p. ma Urinam calculumque, cient sudorem Σπ

lunt sanguinis impuritates, necantque vermes Sola 8. OLERA, quae foliis, caulibusve in s ram

veniunt, sunt vel fatua maximam partem vel acidi sunt, symachia, hiatum, regis, hisis, Iocusa, lis Teudium,&Ra primo loco nominanda erat ri si 'quippe qua Medicina DC annis usus estpopultann

16쪽

teste Pitu. Lib. sto. 9. Haec in universum humectant, lubricant alvum, promoVent eXcretionem e poctore ac pulmonibus. Magis refrigerant acida tm portulaca, sedum, extergendo bilem sedant ard rem stomachi aestum sitimque hinc oriunda. Quae acria sunt, possident facultatem diureticam,prae caeteris diaphoretieam atque aperitivam, resolvunt sangui. nem congrumatum , stimulant venerem , uti Mere- folium, petroselinum o iculum , nasurtium paloire, ac fortense, dracunculus, piperitis c. I. 9. Neque contemnendi sunt TURIONES asparagi, exinde diuretici, dupuli vel ideo probandi, quod cum virtute aperitiva concurrat laxativa sive le-nj ter per inferiora evacuans, in solamen eorum , qui epatis lienisque obstructionibus vel vomica pulmonum vel strumis laborant. Vehementius operantur tenella germina sambuci, siquidem vomitum movent, paulo liberalias alsiimii in debilioribus praeser. tim ac delicatulis, ade6que modus colligendi ea, i. e. decerpendi sursum deor anave vix attendendus venit. s. o. Satis de alimentis ex Regno vegetabili, transeo ad Animale. Ubi ante omnja monendum existimo, CARNIUM in genere disserentiam haud esse parvi pendendam, si aetatem spectemus. Videlicet indurantur quasi cum annorum numero fibrae, adeoq; pueris senibusque post casum dentium infirmis quam. cunque ob causam uniorum animalium, pullorum: agnorum, vitulorum, esus omnino praescribendus est: Quibus vero ventriculus contingit robustior, qui exercitia corporis amant, aut laboriosam degunt vitam. his convenit etiam durior caro bubula, vervecina G

17쪽

merea ratione pinguedinis observandum est similitest 'eam non omneSaeque tolerare qui enim bile ad alit' a anhelosi sunt prae ipsi obesitate nimia neque ea II nihil0minu ad temperandam corbuticorum

salsedinem, si recentes edantur, mire valent testaturque

m .p. Alias degaminaris notissimum est, adversus phthisin optimos existere, quatenus acidum destruunt, in hoc sectu communiter peccans. Si quid enim aliud certe Leti viatiles, praesertim quando testas deposuerunt durior prosunt ad acrimoniam illam obtundendam insidoibuto ni

tacta. Quae pisces captant,ut anates, anseresque ferae, cygni ciuer

tis haud ingratum. Granivora autem arrident Omnibus, proalimento inserviunt. Ita enim Juniperi baccas sapis redo letque

18쪽

Ietque turdus, adeoque ab his avide ingestis vires medicamentosas acquirit procul dubio. Ac fortasse passeres, troglodytae contra caloculum adeo decantati vires, quas possident lithontriplicas, impetrant a vermiculis, quibus victitant. s. 13. Suggerunt autem volucres prae caeteris peculiarem scibum ex OVIS capiendum: Imo quae usitatoria sunt gallinarum ova, de quorum utilitate ita sentiendum puto. Solent mulierculae praegnantibus, ne abortum faciant, OVorum germina, ut appellantur, propinare cum vino generoso,ac possent fortasse pari cum successu propinare integra, imitando eos, qui vel claritatem vocis servare, vel robur virile augere cupiunt. Nam Torbilia co-iose nutriunt, laco semen augent, unde vix permittendaliis, quius pollutiones nocturnae molestiam creant. Alioquin certum est, ab iis corrigi humorum acrimoniam,adeoque in gratiam aegrorum vix excogitari posse commodius al.imentiam, praesertim si lubricandus sit venter Si enim alvi fluxio contigerit, satius erit vitella exshibere ad duritiem cocta cum tantillo macis nucisve moschatae, vel

λοή. Sed QUADRUPEDUM usus longe amplissimus est. Cumque carnium paulo superius facta sit mentio , lubet paucis

attingere partes reliquas Imprimis quaestio erit, num Η hneu lare valeant, e . g. pulmones vituli ac vulpis in affectibus pectoris, epar cervi agnive in morbis jecoris, renes vervecum, taurive in vitiis renum, M. Mihi salvo aliorum judicio ita videtur Frustra occultas fingi proprietates atque virtutes specificas, cum non dissiculter ratio reddi queat videns. Quis nescit renum saporem uri- nola In quem a perpetuo transeunte lotio acquirunt Quid ergo mirum, uisim possideant diureticam. Notum est amara Omnia, absinthium,centaurium,eupatorium,cichoreum &c vi aperiendi pollere in morbis epatis quis deneget eandem bili, qua jecur animalium omne tingitur. Substantia pulmonum cum prorsus membranacea sit, quis dubitet, eam copiosa gelatina gravidam esse optima profecto ad corrigendam humorum acrimoniam in tuta raucedine, vel ulcere pulmonum. Atq; ita testiculi etiam

prodesse poterunt ad augmentum permatis; cujus gratia collectos vidi cum cura Spost decentem pramarationem inter sercula me se, cum castrarentur pulli gallinacei.

19쪽

s. r. Etenim quid cochlea quaeso, ut REPTILIUM minoque mentio fiat, ostrea cum cinarae atque asparagitu toni sa liud agunt, quam quod liquor seminali gener do asellam o, beant idoneam largamque,accedente ab a tectis aromatibus stimulo Ad quem modum Jura instaurantia 6 consummata cum stet κ

'. o. De BUTYRO idem audicandam, quod de pinguedine carnmm: Neq; causa est, cur canis axungiam in phthisi v x Iferamus butyro magalio si enim adjectum sal quemquare tier liquid Impedit non salitum idem servari atq in tam

casione autem id reticere neoue in quo peccatur tota die temne in

febribus ardentibus aliisque biliosis, cum inappetera coniuncti si T. Ita ' ess ς':*' multi modis praeferenda sint. Nam vi λά st FRV V V largite perfunditur assat a

x , meque CASEUS omnis Husdem dignitatis est ne ue m

pingvis nutrit non parum traduntque Zoroastrem in desertis caseo

. V Antiquus acrior est ac saepe putriis

rum si quis eo abutatur, esitando subinde haloces aliosve pistes carnesve muriaticos metus est, ne scorbuticos colores atque ulctra sca

Hydropici ergo in quibus serum abunda non modo tolerant alecum enim, sed praesentaneum inde levamen sentiunt'

etenim

20쪽

ACETI usus in culinis quotidia sest pene, adminImum in i et artis vel embammatibus. Qna vires habeant etiam alexiphar-m de potestim mihi Ceniam stor. 13. Refrigerat autem qiusistitit bile espurgando Sumq; in ea persuasione homines agre-

ne ciebus aestivis vix ferre posse calorem radiorum solarium, si reficianis ejusmodi acetariis, brassica muriatica, oxygala Sc. E contrari si quis acidos humores in primi: Viis collegerit, canelnus uno v vitare debet, quicquid aCἰ dum sopit et Acescunt autem dulata quoque in tali stomacho ; atq; ideo tonos pares experiuntur dolores seu cucumeres comederint acidosi 'accharo conditos fructus omnis generis. Nam e tantinae ad assiones uterina pronae ab utroque isto alimentorum genere udun.

ter Quid pueri patiantur ab usu panis artu similiumquoi dibus divitum adum m. vidiaerm Dec. II. An x s. asa. in schola. D AROMATUM deni l virtutes innotescunt vulgo Nemεὐε sunt ea cephalica, optima in Vertiginτ, memoriae imbecillitate, hedio odine sensitum riunt stomachica ,optimam anoreAia vel apepsia, Scarminati 'ID V stitit optima excitantia mia q