Exercitatio vigesima tertia, circa opportuna tempora ad expurgationem, in morbis illampostulantibus ...

21쪽

per observandis usum expurgatione in turgentibus vidimus: nec in hunc diem audire contigit. Hic responsuros viros doctissimos credimus, id n6 ausos' sacors , nec cogitasse . Hippocratis auctoritato scribentis; r. bor δ' in euius expositione Galerius, illad

raro attulit. . l . . -

R cte quidem nimium venerandi magistri, sed intimiua rem inspiciamus, nam illud raro statim explicat Galenus,scri-- o bens. Frequentisias quietem humores habere,or in una aliqua par- haec ille, ex quo raro humores turgent, quia frequentius quietem habent humores, comparatione facta ad consistentes , atque sic, rar), est idem, quod non inpius, siqua fides eidem Galeno semet exponenti his verbis. b si, te ratione dixit, raro circa principia morburum oculorum mo' ibis Nenire in usum purgationes, quoniam nons pius turgeant hi mores in principiis , itaque fa a adfixos comparatione, raro turgere, est idc, quod non plerumque, & non laepius, sicq:

poterimus hunc timorem excutere. .

Nam si absoluth loquamur, & sine compiratione ad fixos, humores plerumque turgent,docuit iliud expresse Galenus. Sic Obu 0res pleruvique in motu vehementiori, atque trans trai.co. M ab una parte ad aliam in morbi principio homine infestant, &c. quo nil clarius dici potest. Sed eadem veritatem demonstrat ratio talis; Essectus raritas, vel frequentia dependet a causa,

ita ut effectus ille raro, aut frequenter eveniat, cuius causes, aut raro, aut frequenter eveniant; sed causae turgentiae fretaquenter eveniunt, frequenterque in nostr'eorpore praeter naturam generantur tergo&turgetia. Maior notissima est, minor probatur. Nam causa turgentis acrimonia est,&mo dacii s , sive ex adustione, sive ex putredine, sive ex quali-curique corruptione, aut esu alimentorum, acridine ve. Nil sepius infestans adustione, nil magis communiter eveniens corruptione, & esu alimentorum acrium, acrimonia; ergo

ac mordacitas cum requentia sint, qui sieri potest,ut no iis menter turgentiam efficiant' Quim ultimam, quidam, ra-- tionem,

22쪽

nem,m aximus Gilenῖ dissipulor husti Q iam comm uicavit, cujus labor laudandus est. Ad tertiam, &ultimara

partem accedamus.

AN HUMORES TURGENTES

etiam secta vena liceat inanire HO C P ibinm multis anteactis Knnis, quibus Ga

lenum indigni exponebimus, delineavimus, no vum existimantes, nulloque tunc consulto auctac re, sed unico Galeno usi; nunc vero ad incudem MVocanrs, atque exercitii gratia, praelo parentes, in admΟ cum dotarum,& si quem alium, versatissimum virum in Hip- Ucratis, Galenique dogmatibus exponendis Alexandrum Massariam incidimus. Qui singularis vir non exprolata, nec lubens, sed ad versariorum quodam argumento coactu Malenum in turgentibus secuisse venas concessit, quod scit It voluerit; Inpleuritide descedentesanguine detrahendum. Sedum te*tus,& comentarium illud plures expositIones Quam sed magis dubiae satisfacere voluisse deprehenditur denia per transennam hoc tetigit, quae dicta sint candide telior, ne momus, ex alieno nos latas sectates corrigens increpet alios non omittimus, qui quaestionem agnoscentes, a longeque salutantes, parum tamen aut nihil attulerunt, quorum me lao povea fiat, sudor hic noster sitit. i. Neque mirum est, nanc quaestionem non ventilatim uetandem incipiamus; nam ita celebris est apud Proceres Medicinae expurgatio sola in turgentibus, ut temerarius, audaxqesit nidicandus is Medictis, qui ab expurgatione laturi unguεlum est, quibus verbis visus est innuisse, tempus insep rege

23쪽

Exercit. ita.

tamus illud Hippocratis Oraculum . dicentis: Nise turgeat, quam doctrinam exosculat rr, adeoque colit Medica schola, ut ne phas sat veterum dogmaturn rizatoribuis in illa haerere; cui sententi vis adjicitur sequetibus ration cibus quibus hi ippocratis testimonia confarmantur. .

Prima sit: humoribus quali tate molestitatibus debetur purgatio, at turgentes qualitate peccant; igitura urgentibus debetur expurgatio: Major est expurgationis descriptio Galeni dicentis; haepor atio est hum' sua qualitate molestau tium acuatio; Minor est veris ima, quandoquidem turgentes siqui alii a qualitate molestant et igitur turgentibus ex purgatio debetur. secundo, repugnat, qudd vim re sectio conveniat turgentibus ex definitione expurgationis, & vens sectionis, dicente eodem, definiente que Galeno. Sanguinis missio est e cu

tis, crure omnes horores in erentis eiacua Turgatio vero unum

eligit, Oc. Stolidum ne: emn Medicum Iudicat, qui interfanguinis mimonem, est purgaticnem nullum discrimen constituit Veniant, quia evacuationes; ratione vero evacuati differant. .: TertiAsac. . Si posset Medicus turgetibus sanguine fundere, neutiq ua purgatio formidata in principiis morborum ab Hipp. ad nos, tot turbas dedist et, &frtistra ne quid qua majus dicimus seret expurgatio, exerceretur vero excellenter venae sectio. Sunt en m expurgationes in principiis timendae, securior vero veni secti th, Si sanguinis missio esset in turgentibus' ad mitia tenda, aut propter revulsionem, vel derivationem, vel evascuationis gratia' hos enim usu; venae scissionem praestare lim probavimus sed ob nullum respectum enumeratorum potest fieri Venae sectio in turgentibus,1 Srita nidis locum

Non revulssionis gritia, nam cum m revulsione origo moris revellendi exigatur , atque in turgentibus Unde, re Quo Medicum lateant, videtur usus revulitonis corres on '

24쪽

umsita duc soporael, nec derivationis musa convenit, siques i. ad Glaa deni ineogniti Ioch domiciliaque, quas vicinum, aut quomodo agnoscere poteriit Per quod derivatio st, multo minK G Rcuationis ergo, quae rigide partem resbicit; eadent igitur iratione, non est aliquis scopus ad venae sectionem in huizoribus turgentibu . Qu arta, & ultima; Quoniam ς tale tamedium. aliquat test 'rgsntibu sxpeditet, Hippoci 'tes, G lepus, aliive magnates qui semina in)ecerint arti saltim obiter γel per trari' 'senn m venae sectionis in turg*ntibus M*in1nissete aut saltim

innuiuent. . ν

Vt igitur, quaesiti huius Veritas elucescat, quidque de his

nossentiamus, melius videas, est opereprptium , quaedam Pritis notare. Primo naturam posse, quεmvis ex quatuor liti muribus turgentem reddere, siquidem munus ei expultri cis facultatis, alienum quantitate, tui sua litate a se abigere Quod vero quivis humor p ossit turgere, docuit auctor Pror. Thiticorum, conceptis his verbis. In phrenιticis, in principio '

ζ' Γνη G e,sed crebro permutueri, malum id si quα verba I. Pro hi ιnis lucidissimis, utilissimisque Galenus exponit -

alto ea rationem bis p -οGon humorum, in alia sicias partem mitruum minripem cu demdcc. Vbi, ex copia advertς, ex quo eodem auctore sis a copia turgentia committitur, cuinam alii instrumento . ou am' gladiolove cedet. Secudoadyertq; nin unicam expurgationem convenircqu litate pecς ntibus, sedi se etiam venae sectionem, aidi aptam etiam expurgationem quantitate peccantibus Pri mi nec hoc inutile erit est testimonium apud Galenum,&lor

Atque ubi ait ; Sanguis aut an bifariam natiarae insititis pl. c. Secundi vero, qu5d inplenitudine expurget, est te misito nonsolare

25쪽

inita pepviduit i gratui uti utraque plenitudin his enim, praesenteque febre, evacuatio perse ,ει simplicite dicitur, aliquado verb ob praeallegatos usus adhibetur non unquam illa praecautionis Vatia utimur, quibus omnibus ite 3 - Humoribus inrue, antiquus expurgasse enam

' Ante tamen quini id huius assertionis probationem acoe damus, liceat imprimis dicere ; saepe nos omnes secuisse v nas in turgentibus, re non prae is nec intalici successu; bu-ytis auten sentetiae fuisse deprehenditur Averro scri ris. Dicis Hippostates lier ρων-s noudebet phlis mari, ψι

non indiget, non e si mala HactenR HN' . - . a. traiisdem sententiae suerunt Hippocrates,&Ualenus

26쪽

ia ad aliam, inquietudinem excitaret Nel Ne sentione, vel re 1atione , quamprimμm minor e , prius' i ad exteriorier is inspapulaa. Haetinui maximus methodi eustor. T lL: at Pro audi oritatum tamen ripitatς aliquae sant rationes quarum prirna sit. ac inexudecubitus, hRim,ris. in pi . Imrincipem misitsanguinem, , turgenti. mississe Iea Galenus mitt1t sanguinem metu decublius idissitne υ detur turgenti misisse. . trix eat eo probatur, quod sanqui-inis missio,&expurgatio easdem utilitates praestant, sic sunt insedemunt tertio revulsioni sciliced, decumbentis humo

Secundo Superabundantes' humores sunt evacuandi v nae sectione,turgentes sunt superabundantes; igitur debent ve sectione evacuari Μajorem confirmat superitis ad ducta venae sectionis descripti . Minor docetnra Gileno sic de turgentibus loquentis Nam cstmfuperab d '

27쪽

Quarto , Quernardmodium Μanardus optime de reli e di esitas, vult, ob M urgenia D 0mmetiam eudam, quoniamin se iis eiacm momentientia oppera m , qua Galensis ipfebet turgentia ρb Sic nos vice versa; 4n urgentias in qua proculdubio'nguis mittitur comet ri tu annotatain turgetitia, expurgandum ; ira OD:mul laudinem, sua ob id,quod intellectibus adetquetur piscere possunt. Quare ad argumenta, pro Oppolita parte militi aanm, diluenda accedamus NAd primum exleeudo notabili responcietur, videlicethurnores putridos, dc in quati:peccantes,. posse ei iam venae se- ione curaram; qui ut ruebamus in plenitudine nisi quin titate meassen infectionem non paten emtui; quae n in sunt hujus loci. I . uno ZUia: . . Ad scicundum; Iam probivimus, .venae sectioni' praeeta puum r medium esse in multithditae, rein sanguinis presenm. Nihilominus tamen posse multῖtudiram laeundari expurgatione inaniri; sicitiaexpurgatio; mralitate . . praecipue; ciuibus secundario venae sectioncm jubemus. . ,Ad tertium, dices in turgentibus , sanguinem muta pinis cautoriὸ, atq; ad partium principum tutellam , misdatigimalus multis auxilire praeitauius in custodiaepartium illarum , in pestilentibuS- nii Ast quartum, ultimumque dice , Hippos ratemn

28쪽

Quae si vera sint, i artis Gilemeg prine lis eoiisentieti

tia , ignoramus profecto, quomodo Hispanorum doctior Doctor Franciscus Vallesius in suo illo ingeniosissimo li- .mhro, sic sanciverit sermo erat de turgentibus. Dim cutem s

tales purgandos succos, nulla alterius e crationumentione t

quia Neri turgentia femper refertur ad vitisn, nunquam bitror ad copiam. Haec sapientissimus Vallesius Verumenim' vero cum probaverimus, turgetiam ad pirtes animalis sentientes spectare, posseq; quemvis humorem, ita irritare nam turam, prurireque,ut dc sanguine de membro in membrum mittat, sicque in turgentibus, sanguinis missionem partim expiscitὸ, partim implicitὸ defendendo gravissimos viros. adduxerimus, & non videmus, quomodo possit expurgari se Doctor Vallesius. Secundo, interrogandus erat; si vites, labor atis ἡ humorum turgentia collaberentur lNam 's gentium rubori proavidebat Gainnin essetne prognosticis et elinquendus is aegrotus' Legimus enim Costria vicem purgetionissupplere. Et dicebat Hippocrates; Si Nerὸ irtus imbcillas veri glande e st utendum. Et ut postremi hujus exercitationis parti ultimim imponamius manum, studiosiss1-ris, non vagabundis, quae Michael Villanovanus iarsan reprehensus, quod Manardum perstringeret,scribemus pro Mictari

Valle sit cennaris. Parcant mihi ejus manes, si pro veritate quod in ea fentio ingenupprofitear. Namferendum non erat, ut in Medicam posit. δῖfPar.

artem jam re centim, error aliquis irreperet: quod fiscite alio- pag. : viforet, ejus viri auctoritate, qua magne a multis penditur. Nυ-

yatisne viventito nominibue parco, non quod in eos sugnam de trectem; haetenus ille. E cujus judicio adaequataq ra- tione mortuos, sine invidiae crimimine constat corrigere, nominareque posse,&decere. i