장음표시 사용
201쪽
Marria Cornuum Ammonis, aliorumqῖLapidum
roo HIs TORIA LAM DUM FIGURATORUM
i dscribuntur, Post enumeratas Cornuum Ammonis sipecies pauea addenda suntde
eorum matricibus,m quibus inveniuntur: Matrix Cornuum Ammonis, ut re aliorum Lapidum Figuratorum vocatur illa cavitas lapidum seu alterius materiae,in qua Lapides Figurati tanquam in primo &nativo suae generationis loco reperiuntur, & cui plerumque lapidis figura tanquam albcui formae, seu typo Impressa observatur: vulgo: Ein Meinmutier. Hu Iimo; autem matricum tantum tres diversas species depingi curavi quia secundu harum structura reliquae omnes formatae sunt: nam si quis eunetas differentes matricum species adducere vellet, tot enarrandae essent, Quot hucusque Cornuum Ammonis species descriptae sunt. rasis; tis. Circa matrices Cornuum Ammonis, aliorumque Lapidum Figuratorum notandum est primo: Quod, csim matric, ranquam alicui typo , seu is mae 1mpressa si rhina Lamvis P 1gurati, omnia ui- ii oculi creea, quae in Lapide rigurato extra superficiem eminent, in matrice quasi insculpra sint& excavata appareant, & econtra quae in supersicae vel figura Lapidis Fnu- rari excavata observantur, in matri*e extra superficiem emineant, & elevata deprehendantur. Sic in figuris GL 28. n. 3. O . centrum matricia eminet, quod in Cornubus Ammonis depressum est, tiriae de tubercula insuperficie Cornuum Ammonis elevata vestigia suae figurae in matrice excavata relinquunt. Notandum Secundb: Quod, licet Cornua Ammonis marcasitacea st quenter Occurram, tamen Corum I trices solae nunquam, vel raro inve- ruantur, quod saltem mihi hucusque observate non licuit
in qua quamplurima Cornua Ammonis adhuc integra, nonnulla vero mutilata, Vel fracta apparent, nec non copio e matrices istu suo orbatae hinc inde impres extant.
Matrix Cornu Ammonis striati strii divisis, in uianam subrotandam aber
Matrix Cornu Ammonustriatistius praecedente tuberculo divisis maximi .
Admiranda matrix qua otim Lucerna
ta species MedioIani vidi aput Illustrissimum D. MARCHIONEM DE MAGENT A pulcherrimum Cornu Ammonis majus litiatum striis divisisin spiriam subrotundam abeuntibus medio duris
Ad matrices Cornuum Ammonis reserendus quoque videtur japis, quem de,c Eri , P. xirchia unius ter. lib. 8.seel. a. cap. a. sequentibus ve bis : Est & hoc admiratione dignum,an i63ς. in Helvetia prope Lucernam intra montem vulgo: Gottestisaudictum lapidem inventum fuisse inspi-
204쪽
. HELVETIAE, EI Us QUA VICINIAE. ν Ior
ras convolutum, in cujus centro figura DEIPARAE non sine stupore aspec- πὸλε tantium apparuerit, quam & typis addidit una cum historica relatione Pem rum erat sillustris & Generosus Dominus de Sonnenbe ἐκ figura sequitur, quam& Cr P. inter ea ponimus, quae divinum quid redolentinaec dictus Author. Lapidem I. ρnunquam Vidi, &, ut audio, jam ante plures annos alicui magno princi, pi pro pretioso dono transmissus suit; sed alius mihi fuit ostensiis Altorfit in Helvetia,qui revera erat Matrix Cornu Ammonis nigricans, & micis spiein ...dentibus hincinde imbuta, quae ob cavitates a centro ad peripheriam e rem m isu, j. sas & a striis contenti tanas relictas radios ita dispositos praeseserebat, proΠx ν. AI .s, imaginibus Sanctorum apponi,vel appingi solent.Ha antam credendi praebo' habbius. bant, in interna illa centrali, & aspera superficie imaginem alicujus sancti repraesentari, & propterea illum Reliquiarum instar capsulae auro & argem
nua Ammonis hucusque adducta inventa fuissedi timus. Pro complemento hujus tractatus de Comubus Ammonis adverti debet, Ex Matis omnia Cornua Ammonis non minus, ac reliquos Lapides Figuratos secun- magnit dira pedem Augustanum, qui duodecim pollices continet, dc cujus media . pars in Tahala 23. exprimitur, mensurari posse ε, &pro intelligentiam, A 'gnitudinum in hoc tractatu passim adductarum stiendum est, Cornua Α- φρη monis lapidea majora dicta diametro suo medium pedem non superare, nec mediocria quartam partem, & quae minora dicuntur, pollicem adinquare, marcasitacea autem mediocria Cornubus Ammonis lapideis m,noribus similia esse, & ita de reliquis iudicandum erit. Colorem quod a tinet, omnia Cornua Ammonis lapidea ad subcinereum vergunt, mare ..tira stacea verb plerumq; marcasitaceo colore imbuta sunt, nunc magis, nunc minus flavescente, ac splendente.
Lapides Uguratὸ Intorii serpentum in modum in 'se convoluti , ct squamati: Nautilitae dicti.
NAutilites nomen suum trahit a NautiIo Aristotelis secundo, cujus ret inta is
Concham praesesert non solum externa facie, sed interna quoque structiva, quae non minus, ac illa Conchae in suas concamerationes dividitur per septa transversa incurvata, & in superficie lapidis squamarum in modum coalescentia, cum suo siphunculo concamerationes pervadente. Lapis quoque unicum habet anfracturi sicuti ipsa Concha, quae LBellonio ita describitur. Secundam Nautili Conchae speciem ab Aristotele Et mutui traditam esse hanc puto, quam nostri artifices)n magno pretio ad vasa d, con M.tioribus abacis accommoda conficienda habere solent &c. & paulo inserius. Murrhinum igitur Nautilum hanc dicere poterimus. Hulus amplitudo cum
superiore Nautili primogenere in convenit. Sed paulo magis est crassus, Prior praeterea Pectimculorum more striatus est, hic omnino glaber septis nimirum arctissime & aequaliter unitis) parte interna infinitanabens inter--. i stitia,
205쪽
stitia, undecunque nitidux, ac mu colorum Varietate splendens. Subit, de circumagenti a se in pulpuram, candoremque maculis. Qtra plura de Nautilo demerar onsulae dro nis 'de Te q. yypar 263. Sesmri de Ag -Lώθ. m. 734. ET Eo mine rineo de id octavo. e Mila mem .dio. I 3λi lConcba dicitur praeeo nomine ν-το Pist em, & Nautam significans . qiua piscis, qui est Polypi species, in concha delitescens per mare instar nautae navigat: a Gessierogermanice: Ein Fabrieuel oder Schi ultri vocatur, adeoque & noster lapis eis Fahiauit er Sehon ines seis appellari oebet, nisi velimus cuin Gessera fiat. 28 . negare Cochlaam margariti seram Ronde litii esse speciem mutili secundam Aristotelis, sed esis o do est Boranno descriptum issetiautilum ab
Arist, eur UnIcum. Igitur discrimen inter di stum Nautilum. ω rio strinia Nautilb inruites lem Inte I uri, nis l. interim Cin μαώι vinolia glabra, in lapido vero In situ septa shuamarumio. modum eItra planam superficiem emineant, quodam Oaber μ tem sol ummodo materiae crassiori seu densi L, e qua septari lapide con- C-- flantur, adscribendum puto, propter quam inmaequalemcoalituin Mim, re nequeunt.. Videturaterum Uum, Uddin terra lapides generentu a gumentum, nam ii concbamutili esset petrificata, tunc Nautilites deberet etiam, quemadmodum est Concha, glaber existere .l l l i l
- - SPecies: Tab. ,,. Nautilites Squamatus sine striis major subcinereus Limius mira stus. Ἀλ
Nautilites Squamatus sine striis mediocris subcinere uinius anfractus Nautilites Squamatuet sine striis marcimus submereos cumphunculo concam attimes pervadente b. kMa..ci . U I Primus&ultimus figuras expressas medietate superant, omnes tres au-
208쪽
Cochlitae nomen suum trahunt a Cochleis, quae Concharum sunt spe
cies turbinatae, qtua figura sua earum conchas intortas, Aturbinatas praeseserunt, ideo etiam germanicer Schnec enstein vocantur. Quemadmodum autem Cochleae propter diversam structuram, & spirarum dispositionem diversa quoque genera constituunt, & varia sortiuntur nomina, ita non mimis Lapides Figurati, Cochlitae dicti, diversimode audient, prout nimir in figura tua nunc hanc nunc illam Cochlearum speciein
Praelaterunt , ut ex enumeratione generum patebit. Antequam autem hanc aggrediamur,pauca de Cochlatarum generatione proponenda sunt. Cout rari quidsint.
muta quaedam de generatisne Cochlitarum flecvndum Diluvia r pro nuntur.
P Rima & communior opinio est, Cochleas in Universali Cataclysmo
ab aqua in terram re sportatas materia terrestri pisce nimirum prius corruptoὶ impletas fuisse, quae tractu temporis petrificata, nunt testae per tantam annorum seriem quoque consumptae, tanquam alicujus sor- imae seu typi figuram praesesert. Fatendum est, hanc opinionem Omnium z,bisi is esse captu facillimam,praesertim si solummodo intelligantur Cochlitet laeves, cum plerumque Concharum interna iacies laevis sit, sed, an simili modo etiam possint Cochlitae striati aut tuberculis donais produci, majus subest dubium; Etenim figuram suam striatam, aut tuberculis donatam ab inte na Cochleae lacie, quae plerumque omnino laevis, & polita est, acquirere nequeunt L multo minus ab externa testae yarte, quae materiae intus contem
tae nil destructura sua communicarε potest i V q. I.
Ad evitandam hanc dissicultatem alia exorta est opinio, quae vult, tedi Asia Ditram in cavitate Cochleae coni tam una cum Cochipsis lapidem conversa esse, & sic externam Cochleae faciem quoque, sive striata sit, sive tuberia ν η ' cutis donata, optime conservatam fuisse, sed, si haec opinio vera esset, tunc in omnibus Coctilitis deberent deprehendi vestigia Concharum, sive testa. rum, hoc autem non fit; cum sere omnes Cochlitae tam striati,, q'auxim 'berculisdonati e puro lapide calcario, aut saxo arenaceo, vel etialismare sta constent, &nec minimas alacrius testae reliquias contaneant.. Unde
209쪽
non sine ratione conjecturandum est, plerosque hujus di lapides in terra a peculiati semine generari: ut taceam quod, si materia terrestris eavitati Cochlpae inelusa una cum εesta in i pidem eonverteretum, berent ad minim illiconsiae panes, quae intra spiras lapideas delitescunt, observari, intra quas tanquam inipsa substantia lapidea sepultae per plurimos annos a corruptione maesti vari pori issent , Rused Mamen non minus resp1cit comatastam, quam striatos'. Harum autem partium unquam nec minimuiniudicium comparuit. i i ila Lapidibus Figuratis hujus Classis nullas hasernins adhuc perspectas vim tutes, loca nativa in fine en merationis specierum cujuscunque generis
Lapidum Figuratorum Quintae Classis. Cochlites Terrestris. Cochlites Umbilicatus.
Alites ' ramidatis seuCylindroidaeus, Echinophorites.
n m Uero elongatus vocatur illa spiralis Cochlitarum pars, quae paula-ι tim angustata in aeum desinit, sive postea sit acutum, sive o au lusum, seu est ipsa productio orbium clongata, dc in acumen de sinens. Echnuhensumma auste echumam indi.