장음표시 사용
51쪽
armis sistere voluerunt: quotiescunque fortunam & Maristis aleam experiri contigit, aut victi & caesi, aut victis non dissimiles abierunt. Primus omnium SIGISMVN D V Snoster, quadraginta abhinc annis Amurato lil. vim finibus Regni admouenti, arma feliciter ostentauit, & desiste. re caepto coegit. His proximis annis ottomanus, siquus &audax, idemque gloris auidus, iuuenis, excita &'armata uniuersa barbarie, in societatem belli assumpto , quod hactenus vix unquam factum fuerat, Tartarorum Chamo, sita illis summum eius gentis imperatorem appellare mos est 2 totis viribus in nos incubuit: nunquam Europa tam numeri rosos vidit exercitus; nullus Regum tam ingentem bellici instrumenti apparatum secum in aciem duxit i ipso nominis sui terrore, barbarus Princeps se omnia consecuturum satis superbe sperabat. Frustra; namque iam olim in fatis erat, ut coerciti Turcarum Imperatoris gloria seruaretur SI-,GISM VNDO, & Regi et eius Domui et ut tu quoque Serenissime Rex VLADIS LAE, qui Castris hostio
positis, S Patris, Δ Tua auspicia eo intuleras , in partem maximi venires triumphi. Hostis certe sua etiam consessione victus, magna parte exercitus amissa, nullo parto decore, domum redijt ingloruis. Moschorum vires, Maioribus etiam nostris formidabiles , quis unquam sperare, aut cogitare potuit, cuiusquam potentiae succubituras Θ Cessere eae SIGIS MUNDI armis , qui iusto suscepto bello , biennique labore S molenscum expugnauit ἔ Vrbea ipsam caput Regni Moschouiam , Basilium Suiscium tanti Imperi, summa cum potestate moderatorem , eiusque fratres deditione in potestatem redegit; denique Moschos da
tae fidei , qua se tibi Serenissime Rex V L A DI S L A Eobstrinxerurit, oblitos & rebelles, iterum a Te armis per--'domitos, ea parte Imper ij, quam illi quondam a Regno, di Mag. Ducat. Uthuante, fraude auulserant, mulctatos,e ' pacis
52쪽
pacis conditiones aro uratu suo latas, acceptare coegit. GeRs
quidem illa Parentis Tui, &Tuis Serenissime Rex VLA-D I s L A E , armis toties coercita, non aliam ob causam vio Iatis iuratis foederibus arma sumpsit, nisi ut tuam augeret gloriam, ut prima initia Imperi, Tui selici quem vovemus suciscessu belli illustraret, consecraretque. Neque vero his tantum triumphis clarum & conspicuum essc voluerunt fata SIGIS MUNDUM Regem . Tartari, durum in armis genus, ad vastitatem inferendam, ad praedas agendas, usu & natura sa gens, feritate barbara, immanitate crudelis , multitudine infinita, fide nulla, superioribus seculis tantam clade ni finibus Regni intulerat, ut excisis landitus oppidis, ct colonis partim caesis, partim in tristem abductis seruitutem , ingentes campos, olim cultos habitatosque, Omni cultore & habitatore vacuos secerint. Serpebat hoc malum in dies, ct populationem hoste promouente , semper ex ditionibus nostris aliquid deeedebat ἔ nec quisquam erat, qui Tartarum Iato apertose.
campo , per suas turmas aciem struentem vinci posse crederet': nam celeri cursu & recursu pugnam ciere assuetus, incer. tum fugiens , an cominus arma iiringens, maiorem inserat perniciem, victus saepe , victorem sternit humi i & dum mini. me timetur, terrorem inseri, potiturq. victoria. Hanc tam
immanis hostis vincendi, aut taltem impune grassandi, consuetudinem coercuit animose SIGIS MUNDVS Rex, obiectis hosti nouis colonijs, & munitis frequentissimis oppidis. Quod quidem mugnis prudentiae suit, sine caede & ct lan otii.
ne munire Imperium, tueri fines, propulsare barbarorunt m petus . Illud vero felicitatinet, an virtv p imputandum, nullo unquam Rege Poloniae, Tartarum pugna eampestri toties Usum fugatumque, nunquam tot prospcris experimentis prohatum , vagum .icet hostem teneri S vinci posse , interdum laetiam ita acie in ordinem redigi, ne se loco sine sua pernicie mouere queat . Nemo hic a me narrationem rerum gestarum
53쪽
go Orat: o in panere Sigismundi III
stirpis Maiestatis late fusi radii, ut nihil occultum celatumq iesie patiantur; in excelso virtutis tot Mi Throno omnium oculis conspicimini,omnium tacitis iudiciis designamini. viles &plebeiae animae, homines quos sors nascendi puro proiecit sub aere,quos altius attollere caput no sinunt laedi &ignobilis ot tus initia, de quos progenitorum suoris vilitatis piger pudet q. , serpant humi, & vitiis immersi in sordibus flagitiorum deliteia scant. Vos qui Maiestatibus tot Imperatorum , tot Regum tot Principum, quorum augusto sanguine editi estis, fulgetis: VOS inquam, augusta, vos magna & sublimia decent; a vobis exempla petunturi, non magis magnitudinis,animi, quaa :modestiae, temperantiae, S pietatis, sine qua nihil arduum faexcelsum animo cogitari di suscipi potest: ubi h e desuetit bripsa quoque humana vilescit prudentia, & optimae constitutaei familiς praeceps ruit fortuna. Vos ad omnes praeclaras adtiodnes, & SIGISMUNDUS Pater, &Avunculus excitat, Heiactor nostri seculi FERDINANDVS Imperator, errorum tinctor, Haereticorum salutaris pernicies, monstrorum orbis Christiani pacem & tranquillitatem ambitioso impioque austra temerantium, Herculeus domitor . Vos denique uniuersa hae e Respublica, in qua & cui nati estis, suo sinu receptos, amplexulauet, fouebitque ; vestris sauebit incrementi S, praeclaros vestros, quos salutis publicae causa suscepturi estis, conatus, suis promouebit consilijs: haec Patria, haec'mater vestra est, huic & amorem debetis , & tutelam; in vobis vivit Rex nosteri SIGIS MUNDVS, uiuit eius pietas, Iustitia, Prudentia, ac inuictum animi robur. Vos ei per quem in lucem editi lestis, vestris Heroicis actionibus aeternum duraturam parietixeam , quam morte etiam sua sibi parauit, immortalitatem.
54쪽
Αbbate Vachocensi, Referemdario Regni, &c.
56쪽
viless. aediculas regina anim9rum eloquentia. Ingens , acre
velox sit, necesse en ingenium, quod ιιla subit incolendum. Eo vero quantum polleat Mercurialium unus virorum Ram
nes Lipse, ipsius in dicendo scribendoq felicitas,cuius
argumenta hic prae oculis habes, non obscure indicat. Mihi proinde dixisse s ecerit , eum pomaquam primum Regentis Cancellaria Regiae , deinde Res rendariν Regni munus praeclard jurimuit, Eccle-sam CuImensem rexisse; demum nuper eius Pedum, is Insulam, Primatialis alnitatis Archiepiscopatus Gne sinenses, Cruci, Infulae Pallio , omnium plausu, aetate adhuc sorante, 'bano Octauo P. O. M. Ossoluam auctoritatem interponcnto, pcrm-
58쪽
t GIS MUNDI I II. Regis nostri, ScReginae CONSTANTIAE ossa tu
mulamus, Potentissime REX Seremssimi P RI N CI P E s, Illustrissimi, Reuerendissimi, Amplissimi Auditores. Omnia ad laudem, omnia ad luctum dixi, cum-ε
illius , quem me tacente loquuntur omnia, lugent omniatar Reginae illius, quam nulla aetas tacebit. Ipsa omnium vestrums
59쪽
stram, ipsa humani geperis conscientia, sub tantorum Maleis state Nominum, magna orbis Numina venerat ut e nec qui cis quam humanum , aut mortale , nisi quod hodie tumulamus, caetera immortalia, diuina, sempiterna. Vtinam ct hoc ipsum , quod mori potuit, si aeternum vivere non potuit, saltem ad vota Orbis vixisset inisi hoc aeternum vivere suisset. Vtinam & Polonia tamdiu hoc spectaculo caruisset, quamdiu adhuc carebat: neque enim , quae ante nos fuit, Polonia tantum par eodem in feretro, quia nec in Solio unquam aspexit; infelicior nobis, quia non habuit; felicior, quia non amisit. Sed haec vota & lamenta post sata, sicut haec non extra vota, & lamenta intra klatia . Nempe eodem lanere, quae inter gemitus, & lacrymas funeramus, per ipsam ianu-
ram cineramus, noua Sceptra e paternis enata auspicantes ,
aut vetera in novo, & redi uiuo SI GlS MUNDO continuantes: dum Te, VLADIS LAE SIGIS MUNDE, pio Vladisiais, & Sigismundis, ex rogo hoc paterno Regem natum , & Electum, S paucos post dies ad istas aras inaugurandum , 'lici redhibitione nacti sumus. Sed tamen neque, Tu, Noue Sceptris, Antique fatis, & meritis Rex, amisisti amisso Parente Fili j pietatem, neque nos sub Nouo Rege pristinam erga amissum caritatem. Nam &Tu, maluisses Patrem , quam Regnum, & nos utrumque Regem ; si aut Regnum diuidi potuisset, aut non totum uterque meruisset. Verum quod dixi, Nobilissimi Auditores, iterum dico, moomnia sub augustissimis illis Nominibus dixisse et neque plus dicere, aut vos a me audire posse, quam quod vobis ipsa
tantorum Nominum ingerunt oracula: quorum alterum vel
ipsum intra se capit MVNDUM; alterum in una , qua CONSTAT, virtute omnes. Dicam tamen ; quia silentii instar erit, quo venerari tanta Numina praestat, pauculae
tot, tanti'. in hae atrata publici luctus Panegyri, quem magis singultibus, quam verbis loqui decet , dixi lia .
60쪽
STANTIA Regina , non sibi tantum, nec una sua, sed
gentium, populorumque vita vivebant , ut merito vita tot salutes complexa immortalis esse debuerit: morituros tamen inter mortales vixisse, hae ipsae mortalitatis exuuiae , quas gemebundi aspicimus , adstruunt. Caeterum, si quis 'nquam mortalium ita natus est, ut genere , ita vixit, ut virtute se. Pra mortales, communemque mortalitatis sortem stetisse videretur: ambo isti tantum altero mortalibus eminuere , quantum altero immortalitatem meruere. Sic enim ille in Regnatrice Domo natus, sic in Imperatrice ista i ut si nouos Reges ipsa consors Diuinitatis potestas, supra humanum genus fastigiat; quam sublime eorum stetit fortuna ξ quos Regale genus ipsa vetustate antiquius, e tot Regum, atque Imperatorum sanguine propagatum, genuit Reges Regum Genitores P in eam dudum claritatem , tot aetates , Regna , Imperia, conspirauerunt, ex omnibusque demum mundi splendoribus haec tanta lux coaluit, ut nihil uspiam clarum,
nihil Regium esset, quod lumen huic , & ab eadem sibi non mutua uisset. Illinc praesulsit Gottici Regni vetustas, triumphati Orbis gloria illustris , & propria ipsius Regis Domus , in quam te tota pridem condidit, decora; illinc etiam incly-- tum Iagellonicet stirpis genus, 'licibus Sarmatici Regni Sceptris illustratum. Hinc Augustum Austriacae , hine clari sesimum Bavaricae Gentis decus, ex ipsis Oibis terrarum scep- tris, Imperijsque enatum . Vtrobique nihil in genere nor Regium, aut tale, quo aliquid Europa, quo vel ipse orbis nobilius haberet .Qui quotquot sceptris Christianitatis regna-
tur, tot Principes, tot Reges in eam affinitatem coegit , uti vel ipse mundus angustus tantae magnitudini foret,. nisi nouum ipsa sibi quaesiuisset , inuenisset, subiugasset: nee Christianus suffecturus, nisi cstum propinquar sibi magnitudini Marogatiua nubendi consuluisset . Quanto angustior inge.