Commentaria D. Hieronymi Cagnoli Vercellensis iurisconsulti clarissimi, In titulum Digestis De regulis iuris, ... Nouis summariis ... illustrata, & a mendis quàmplurimis, quibus scatebant, expurgata

발행: 1559년

분량: 530페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

riuiae suscii solenitate actionu modii introduxit.quo. s. di qualiter actiones dentur. ideo pactionibus priuatorii naid infirmari uo psit,ut uiaa uule licet, pro alia detur,aut aliter copetat,quaa iure sjt dispositu. Nisi cu inchoat, tactio inter eos couenerit, quia tunc ..ctus forma & substantia capita paratu couetione, ideo actio copetit Ims ouentione partiti: contractus. n. vidiacimus,regulatur a couetione. Et hoc

visu in pactionibus no infirmat actiomu naodus,uerii cotractus a pactioni-.bus format, regulaturq;: ex quibus inde actiones dant F qualitate, & natura contractuu inter partes initoria.

x - de dicatur.

ii L. XX VIII. Vulpianus.

. D I VVS Pius rescripsit,

eos qui ex liberalitate sua con ueniuntur, in id quod facere

possunt condemnando S. a. D a v v s t dictus quasi,diuinus:

. uirtute sua diuinitate mereretur α Pius t dictus est hic Antoninus xiij. ab augmento Ro. Imperator. eo P riae sanctaeq; uixerit,nihilque tempo. ribus suis asperii fecerit; verum rem, Pub. tranquille beneque pubernave-i xit: ut Pau. Or0sius.& Iulius Capitolinus in Antonino stribunt. Est cla & sumpta ex. l l .per glo.asleg. De- ci.hic ordinauit quinq; limitationes, cu nonullis declarationibus in materia .ite si quis.insti .de act. ubi Aret.

di. i Et e si diligenter iro. decisio So

Tacita pupillaris an matre in medio eri sente caprehadatur Ab expressa vulgari. Accide tia cum tractu tempους conse

mans actum nullum .

L. XXIX. Vulpianus. .

Q V O D ab initio uiti

sum est, non potest tractu temporis conualescere.

Is TA regula quae clara est,traditur εt in c. no firmatur. de re g. iur. in vj. Et sumpta est ex .ll. per Flo. alleg. lo uero pena. eod. quae idem dice euidet differt a praesenti; quia haec generaliter loquitur, & sic tam in χει-bus quam in ultimis uoluntatibus,de iudiciis, prout etia tacit silmmus PQtifex .lia d. c. non firmatur; regula u ro.d.l. pen.jn haeredum institutionibus spectasiter loquitur. Per hanc

192쪽

L. iod ab initio. si

declarationes e5 gerit . quaei quidem post depositam admitti stratione ratificata fuerit , vel post deposita ipsain

adininistrationem praeterierit qui imquenni uiam& tex. illum pro alia limitatione signat Ro .loco praealleg. Sed ibi ces uir pariter impedimentum

administrationis offici j, & sic superuenit habilitas cum accessione tractus quinquennii. haec sunt, quae ibi donationis, quae ab initio nulla

erat, ualiditatem inducunt de operantur. An autem & qn habilitas si

perueuiens actum inualidum conia lidet:prout ex nuc, lael prout ex tuc,

quaedam hic ponit Deci . materia ethbrochardica. uide Fely. in c. inim dile

ta .de re iudi. Institutio, ' inquit, facta spreto patrono est nulla. c.decernimus.xvj.q. vij. nisi post collationε factam non uocato patrono lapsum sit tempus praesentandi ; quia, cui rea prima collatione episcopus recedere non possit, tenetur ut ex nunc illam rata habere,ex quo collatio ad ipsum extitit deuoluta. na superuenit patroni negligentia quς irrevocabiliter coualidat id quod erat eo instante irrhae

bile,uel irritum. non autem id operatur stolum tempus. sic non obstat, i quit,regula praesentis legis, quae pro cedit qn ad firmitatem actus nulli so lum tempus allegatur, secus si allege.etur alius effectus etiam oneris ex tem 'pore,ut est negligentia:Fely. ibidem. Limita etiam ut per Lancel. Poli tum in tract. substitutionum.'fol. Σ

col. ii. uersic.attamen haec solutio ubi quaerit, utrum ' ruatrean medio stan' te sub expressa uulgari contineatur tacita pupissaris. Bar. inquit in i .centurio. Edeuulsa. ten i partem assi matiuam, licet rima admittatur c. ' ita matrem, sed diri hiat, per i .fin. C.

insti. α nibsti. fiositae praesenti

limitationes,&si in se vere sint,no tamen sunt de regula nostrae. l. & ideo

ineptae. Prima enim de tempore, cuius in iij hominis memoria n5 extat in cotrartu, non est bona; ex quo de initio non apparet, & renita loquit quando initium est vitiosum,& paria

sunt non este, vel esse,& non apparere. vulga.l. duo sunt titii. ff. de testa. tui. Emidem desectum patitur secunda limitatio, nam procedit ubi actus est validus,& regilla loquitur qua lotest nullus.Tertia qn causa conlirmas superuenit, non est etiam de terminis regulae loquentis de solo teporis 'tractu, quomodo intelligitur.l.fi. C. si maior factus alte. rat. hab. ubi alie, natio 4 vel obligatio rerum minoris, absque iudicis decreto facta, non varet. n tamen post legitimam aetate, id est xxv. annum sub silentio minor allienas tacuerit,amplius retractareno

Potest; verum perinde est ac si ab initio cum decreto fuisset alienata. Αetas enim maior sit perueniens illa est, quae alienationem confirmat, secundum hec . quaedam doctorum consilia ad intelligentiam illius i. adduce-

tem. ultra quae uide Anch. cos. xxx-

Rom.in singui. 78. Iudex .ubi citae d. l. fina pro limitatione reguIae p- sentis;sed ut dici loquitur quado causa confirmans superitenit. Ego dico 'ultra superuenientiam aetatis legitim E concurrere etiam tractum teporis quinqueni j; ex quibus lex speciali. ter confirmationem induci. Est etia alius similis casus .in l. Vnica. C.de dct.

'di. ubis donatio facta' habeti admi histi atione in viae no subsisto, essi

193쪽

De reptilis iuris. I

. senti regula τ quae ab initio non ualent&c. Certum eli enim matre innaedio stante tempore conceptae uulgaris,& morte inde sublata,locus est pupillari. d l. fin. ergo sequitur Ψ ab initio iuerat aliqui non conualesceret.dicit Politus. oppositum defendens disputando hanc regulam locuhabere ait,in dispositione a testatore expressa non autem in ea qua lex subaudit sua inter praetatione,cum ingis potestas hi lic regulae non subiaceat,iit facit testat aris uoluntas. matre ergo in medio stante lex subalidi tam substiti itionem talem sacere noaudet. Si uero moriatur tunc stati insibaudit m po t. antea uero mortis illum inscelicem casum non expectandu minime conssiderat lex. si enim ista pupillare rigorem &uerborum tenore subaudit, pari, inquit ratione pol subaudire quo tempore uoluerit,quia in lege initium suae interprettationis iure infinitum non est: ergo nec regula ista dicto casti potest Emeum allegari. Dato i haec opimo,

quam lior I teneo procederet, adhuc

bona non esset limit.ad hanc regula loquente, ubi a principio quid nullusuit di initalidum,an tractu temporis conualidetur. In casu enim pdicto pupillaris substitutio ualida senap fuis

iet tempore quo subaudita fuisset,&sic non esset tractandum de contialidatione. Fateor lex aliquo speciali casti, ratione certa quod ab initio nullii fuit pol tractu teporis ualidusacere quis dubitat. praedictis adde et XIatrimonium quo ad seM Usentiam e Abb. in c. uenerabilis. col. x i. vers. ex pulam non reqκint, ρο influuium Di

illa D. Et adhuc sub tali sensu, ista regula non limitatiir, sed restringitur , seu declarat eo casu non procellere. Postremo tres alias limitationes ad istam regulam. ponit Phil pran. in . . c. non stinatur.q in non sunt de terminis regulae:& prout gi. & doct. ibi

declarant.noni est solus temporis tractus,qui inducat conualidationem actus nulli sed alia accidentia. Et supenca. iterba illius pulchrae glo. circa medium dum generaliter soluendo ad. dicta contraria, inqu: illud quod ab initio nullum est non firmari solo teporis tractu,sin has regulas . sicut. n. tempus non est modus in diicendae nec tollendae obligationis, sic nec reparadae,ait: iuribus ibi alle. sed nouo subsequeliti consensu interdum tacito,interdit expresso sublata, inquit, causa impedimenti bene firmari, ut in contrariis.ad Quae adde ea quae posui. supra in l. uelle non creditur. in ultimis colli. dum tractaui de ma

dato

Matrimonium sola consenseu contrahitur,o' quomodo probetur. Papa matrimonium consumasum per ci

di,iduum iure dinino. NM.f. πιον ante copulam potest religionem inuito viro intrare ecur ροβ.

hac gl. Axcept. notantem ut id qd nullum est quo ad ueritatem & opi-ῶionena, tractu temporis non cons

maturi sed quod est nullum quantum ad ueritatem, sed quo ad opinionem aliquod confirmari potest, non ut in in statu innocentia nu. I. Verba an sinι necuseria in contra

nuptiarum.

8 Nuptiae re bum quidsignificet. si Filia nubes indigno an dote faι ita

Meritate teneat, sed ut praecludatuta io Nupsia replent torram: viviruta γ'

endi nullum: sic intelligendo glo. disum.

194쪽

N VPΤΙΑ S non concubitus, sed consulas facit.

H AE c regula clara est & ssiptat ex Il.Pgl.alle g. Dec.hic trahεs ad nisi ci iocii materia nuptiaru,&matrimonii litura scribit .versi ila legetes,consueteS.repeteres,& tractatus coponentes,plene de ipsa materia scripserui, a ideo ea hic non inculcabo. , Solus igit consensus matrimoni ii iacit, &sne illo minime phitur. ut hic. & in C. fi . ubi tex. no.de spon. duoru . & in I.a patre furioso.st. de his qui sui sui uel alte.tur. ubi furiosus ratione defi

cientis consensus matrimoniu phere

non pot,ut ibi p Iasin j. col. Quo atralis consensus,& matrimoniu cocludenter probetur ex cohabitatione,&alijs signis .ponunt C po. in c. illud. de psum p. uimma Ang. in uerbo matrimoni u .et ij.cum sim. si in copula accesserit est maioris roboris & fi a mitatis cu εt' Papa illud tunc dissoluere non possit,neq; dispensare: secus q5 p copula non es, confirmatum,

religionε ingredi psit:secus si fuisset

loquitur hic in i. col.Deci. du ad persegione matrimoni j copula requiri

ait, Abb. enim in d.c.ex publico. col. 4 iij.no.ex gl.6.li matrimoni si quoad sui essentia,comixtionε, carnalem necessario non requirit. Est ergo, dicit

matrimoniu uerit ante copulam: ut

probat in c. s. de spon.duorum. & in ca. i. de uolo. in vi. ubi dicitur. ' vmatrimonium instituisi suit a deo inflatu innocentiae,sicq; tepore institutionis consumatum non fuit,& inter

L. nuptias. E.

iiiii, copula is minime interuenti te,

cu uirgo semper remanserit: ut late habetur in summa Ang.in uerbo, trimonium. et ij.g. xxiij. verba auteinstitutionis ponuntur in c. fraternitatis.Xxxv.q.X. Accedant ad cofirmatione pii ictorii no. per d. Praeposi. ind. c.fi. colu . fi . ubi defendendo coemopi.doct. facientiu differentia, an matrimonium sit per copula consim tu & consumatu,uel no, ut in primo

casu ditatui non possit neq; fieri diuspensatio, secus in secundo ex causa. negati minime posse dicit,4 quin matrimonium de iure diuino magis m- diuiduli sit qn p copula est consumatum,quam ubi solo consensu cotr ctu est. na per copulam fiunt duo in carne una,q est potissima causa retadens matrimonium individuum.d. c. veru .de conuer.coniv. habetq; tunc

suum coplementu, Pp quod a deo institutum fuit, ad procreanda sobola di euitandam fornicatione quae in copula consistunt. Praeterea ex quo noreperitura deo dispesatu o matrimonium P copulam consumatu,sed bene reperitur dispensatu γ matrimonium simpliciter contractum: d.c.verum.& c.ex publico. ecclesia q Chrsestsi imitatur. c. significasti. de electio.

faciet εt ipsa disterentia inter simplis

Rip.lib. ij.de restri. c.j.dc ij.Vt igit ex praedictis apparet, veru & legitimum matrimoniu solus consensus facit,ut hic,sed eopula accedente pficitur 3c consumatur , ut distatui non possit. Sedi virum in Ictu nuptiarum necessaria sint verba3Bar.hic. sequi up glo.

volentem F sic. in prin. l. cum notis. simi C. de praescr. xxx. n. sed coitetesti reprobata;vt per Cano.in c. cum apud.de sponsa. Bal. consxxvij. li.j.

195쪽

De regulas auras. 7

de pupillo .i g.meminisse. ad s. st. de bitror. nullus enim est bonus sensis.

no. ope. nu.oes scribetes in l. ex facto in prin .s devolo. Mod. Τaurin .i rub.C.de pac.& in i .cu sid. col. xj. n. si cer. pet. Et quia de nuptiis hic metio fit. multipliciter sumit ea vox:vi P Abb. in c. tertio loco. col s. de psum p. ubi

quas accedere no debet qui ἰ D5 sunt vocati,s eu inuitati, ut ait Α-ret. in cis s. xiij.col iij. allegas rex .i c. s nostrates. xxx. q. v. Postremo' ad i. si

filia .c si adductis hic p Deci. in mare-ria illius legis .addas Alex. in coccclx. I i. v. ubi tradit de filia nubente indigno an dote se faciat id igna, & pariter ad n lateria ait c. sed si post. xxv. annos. C. de inoff. test. adde i scribi ero Dec. cos ccxxx i Et sicuti nuptiae re plene terra, immortalitatemq; humano generi praestant:ita virginitas paradisiim replet. c. nuptiae. xxxij. q. j.sVM MARIUM.

Vultq; hic iuri sconLdicere,neq; pacto,neque stipulatione fieri posse, ut factum non sit factum, quia impossibile est,& impossibilium nulla est cia,

ligatio, unde mirum non est si, ut ait hic iurisconsul id neque pacto , neq; stipulatione comprehendi potest: ita ut actionem utilem, aut paci uni utile possit eis cere impossibilitate inspecta& attenta. Diuiditur in duas partes. in prima ponit dictum. In secunda quae est ibi,quod enim. limitationem ponit. . umpta est eX.ll. per glo. alleg.cum similibus. No.ergo i neque per pactum,neque per stipulationem fieri posse quod factum non se factum , nec per testatorem , neque per legem , se eundum gloss..immo nec per de ii qui priuatur hoc sol ', ut facta insecta possit facere, si- , ue ingenua quae produxit, ut hic DDec.& fuerunt accumulata per Ias. di alios in l. i. in g. si uir. ff. de acquiripo squia, secundum theologos ibi re Ricta infecta per jummisistipulaik- iato ,hoc contradictionem implicanem fieri non posse. rex factum , ct non factum. Et deus

lex per iam fictionis facta 'Qn pol ea quae odictionei plicat. veper insictu facere possent. ibi P eos. sedi de- & lex bene possis, e Viginitas an quomodopsis restitui P m du di xii a fictionis facete Ἀρ infester deiam eiis haberi facta, ut hic p Dec. I ac de

Facta quomodo per fictionem psint fie

ri insecta. an procedat in his qua

L. XXXI. Vulpianus.

VErum est neq; pacta,neqi sti

pulationes factu posse tollere , quod.n impossibile est, neque pacto . neque stipulatione potcoprehedi: ut utilem actionem, aut factum efficere possit.

I N tex. ibi, factum efficere, pactu, potius quam factum, lcgi debere a alios in d. g. si vir. R in l. non dubiu . C. delegi. Videntur aut male loqui ' Deci.& Iac& alii dicentes 1 virginitate a deo restitui non posse. sequentes quod Hiero. dixisse refert, in c. si Paulus.Xxxij. ' .v.audacter,inquit,di-ca,cu oia possit deus: virgine silicitare non pol post ruina. si uis. n. deus nequeat facete quin fuerit corruptap pdicta,virginitatem in pol corrupte restituere, cum ora possit. ideo gl. in prin. l.vilicae. C. de rapi. virgi.ia verbo no psit ait,ui licet ab hole vitginitas ablata restitui n5 possit,a deo in sic. Et dictis Hierony. aliter intelli

196쪽

L. Ierum est. F.

sere Archi. In d. c.s paulus., Dicebat sit impossibile quoad ipsum motivuHierony. hyperbolice loqui in laude cum in possibile sit in enere * h

uirginitatis S illi tex.contradicebat. mo sit initis uiueret Deci . hic. latius Alii secumlum Archi. dicunt, cp du- Alex.& alios m d.g. sit uir. ct per Bar. plex est status virginum. s. status in- ct repetentes iii l. si is qui pro empto tegritatis, S llatus dignitatis:& deus re.inde usuca. Et si opponas iterit, aiunt rc parare psit. i. ad statum uirgi 6 4 fictio no cadit super his quae mei nitatis reducere per amotionem ona ri facti sunt l.in bello. is da ni sc rruptioni, , sed ea reparare non capti qui loqvj uidetur, per viam se potest. i. ad statum dignitatis uirgi-

nulla reuocare. In hoc. n. cosistit uirginum dignitas, quae nunquam corruptae fuerunt. Et hoc non pol dens facere,quin corrupta suerit corrupta

diopi .ista sequi uidetur glos in ii. c. si Pauliis .alij aliter exponunt,ut ibi perlirchi. Ex conclu. praedicta non posse deum facere quin factum sit fatium,

lib.i. dicente deum'non posse peccare: quia peccatum potius detrahit potentiae faciendi bonum, uel abstinendi a malo, unde nota posse facere qa malum est,impotentiae non adscribitur: secundum Τheologos, ut ibi per eum,pariter taligeiatem an de blas Phemia condemnari possit ille qui dixit, si s 'apponiasse nostra donira , tu rini Hriserat questo mi hai tollo, stante statutos pro qualibet blasphemia quis tali puniatur poena. puit etiam qui sacere dixerit,hoc deum priuari nepos . A sit secunt ad prandium maiorem do- mod. Peruli.ind. g. uuir in iij. coismilium,quam ipse sit,inuitare. 'Sos modo autem 'per uiam fictionis poc M. sit fieri, ut facta pro insectis habeant, cum fictio super impossibili non ca- t serui quoad ius eluile habhur perna da ,sitq; impossibile:ut hic dicit tex. lis,etiam in tenando ad pias causas.sacta infecta fieri: Rii. non posse legε 1 Iu, elisite hic quomodo intelligat ν . . fincere impossibile in suo genere ut 3 Semitus per quem, uoi refueri1 in v filius fit maior p tre, aut Ψ furio- troducta.dus consentiat. Sed bene fictio legis i Semorum natus quo iure Diteo cadit, quod impossibile est in aliti tui. suo indiuiduo, particulari casu,no s I ui xistinate duplex.

in suo genere possibile sit.Vnde s m 6 Meci Lntia non faciunt Lares. ii lex fingit tu tuuiti uiuere: licet hoc sed subparuist.

ctionis,* ius facere nequeat, ut facta pro insectis trabeantur.ad idem i. de

facti postliminio non continetur. i. sictio postlimini j in eum locum non habet:ut ibi per gi. Ria. τ immo locae habet ficti metiam in his quae sunt ta

ctionein postliminii susti ab hostibν .reuersum semper in ciuitate suisse , quod esse uel non esse in ciuitate, fi-α proculdiibio est. In d .l .in Dibus .l cornelia fingit est, qui apud hostes decessit, praeambula hora captiuitatis decessisse,quod facti est. Et ubi inuenitur legem n5 fingere super his qliae facti sunt.Uel est quia cestat aequitas, ex qua inducta est fictio. i. postliminium .isde capti. l. leniq;,& 9. factae. 'solle.aut est ex desectu extremorsit cum haeredes .g. i.ffide acqui. poc&declarat Bar.in repe. d. l. si is qui pro emptore. in tribus primis 'ppo. α

197쪽

L. X X X Ir. Vulpianus.

et V O D attinet ad ius ciuile, serui pro nullis habentur

non tam e & iure naturali, quia quod ad ius naturale attiner , omnes homines aequales sunt.

s V M P,T A fuit ex. ll. per glO. alleg. Diuiditur in duas partes . In prima ponitur bimembre dictum. In seculia,quae est ibi,quia quod, assignae rationem secundi dicti. No. quan-r tumlattinet ad ius ciuile seruuin se

nullo haberi. Servitus enim de iurecti illi comparatur morti l. seruitute, infra eo. ideo in personam seruile ciuilis obligatio non cadit. l. in personam .7 eo. Et a ciuilis ossicijs repelluntur serui .l. in omni biis.T. eod. Et a testamenti iactione etiam ad piam causam, licet per ius ciuile ad serititutis statum redactus quis fuerit,ut per alex .in concclxxxij. lib. v. de tandε de ipsis seruis idem est iudicuim, de equis Scalinis,lta Paul.de Cast .in l. omnia. in s. per illum text. delegas iis ij. Gl. hic, iuris i ciuilis appellatione omne ius praeter naturale intelligit,& consequenter etiam gentium&praetori iam comprehendi. Latius

tradit lac post glo. in l. si id quod . ff.

de cond. indeb. declarando qualiter status serui anni hi latus est tam de iure ciuili, quam praetorio & gentium secundario . Sed hanc declaratione reprehendit Fortu. Gamia in l. manumissiones .col. pen.ff. de iusti. & iur. quia tu fgentium in iure distinguitur .ubiq; a iure ciuili. Pro certo interpraeratio glo.& doct. repugnat uerbis nostrae legis loquentis simpliciter de iure ciuili . Non tamen discedo'ab eo ' suod hic dicitiir, de iure ciuili circa eruorum statum,locum etiam haben procedere de iure praetorio acentium secsidario,ut post alios scriit Iasiti t. si id quod . ubi sequitiir dc defendit doctritiam Bar. de iure get Itium prim euodi secundario. De quo uidendum sunt quae scripsi in rub.T. de orig. ivr.quibus adde A queri. in ui .ing. gentium. s. de iustit. N iure:

Hinc,inquit, usqDe ad legem ii anu-niissiones, tractatur. de iure gentium

primetio,qd nihil aliud est qtiam naturalis instinctus,qui hominibρ ineth

sicut cuilibet animati. unde illud ius. gentium pri mei u recte ius naturale appellatur.in c. ius natiirale. dis in c. I. sed in lege,ait,itianumissiones, usque ad i ius ciuile. tractatur de iure gentiu secundario,qa nihil alius est qua constitiitioiles, qdam ab hominibus exigente necessitate & naturali ratio ne promouente fatiae, unde illud appellari potest acti uum,primum itero

passuum. l differentia & distinctio

probatur eodem modo. instit. de iure nati ra. gen.&ciui. nam in g. ius autem ciuile. de iure gelisi prime uo tractatur. postmodii in g. ius aut getiuis tractatur de iure gentiu secundario . ex quibus iuribus apparet seruitute introducta suisse de hoc iure gentia secundario, non de prime uo, qa ius naturale appellatur. g. singuloria. insti .de rerii diuisio.& post beatu Thomam scribit Card. Alex in c. ivsgentium col. j. dist. j. decreti. Et si di 3 caς,li immo seruitus itroducta suit

P Noe Pp ebrietatem, & sic ante ius

gentium secundarium:ut est tex. in c. vj. die xxxv. distin .ergo est de iure- gentiu prime vopGlo .m c. ita quo ritciam .de iudae BataVeron in tract. uerisui tutum .in j. rub.de sertii. persis.& Α-quen. in s.l nianuivissiones .col. ij. dicunt,cta seruitus qitaedainest de iure diuitio,Em quod peccas es citur peccati seruus . cap. cum redemptQr. xii .

q. ij. Alia est noui testamenti, per quam in seruitutem redacti sunt i

198쪽

L. quod

daei oui de lege veteri erant a palsonein Xpi .c.& si Iud os .ad fi . de iudi . Alia ex lege naturς introducta ebrietate, ut praedixi. quae non est proprie seruitus, sed subiectio qda , qua in scipietites parii P prudentes, sapitatibus prudelibusq' subi jciunt. arta seruitus est de iure genti ut de qua laquitur tex .l. ex hoc iure. θ l. manu ni issiones fῖde iusti. dc iure . Quinta est de iure ciuili,de qua in g. serui. instit. de iure pers b. Sexta ultimaq; de iure canonico, de qua in praeal. c. ita quor udam. Tres primae seruitute species luateriae nrς non coueniunt. tres sequentes in una re incidunt,& si . n.a

iure ciuili & canonico certi modi introducti sint per quos seruus quis efficiatur, seruitus in ipsa sp de iure getium remanet, queadmodu de dialoin dictis legibus d F. Secundo not. Pst de iure naturae status seruorum noeli an nihil aliis, cu eo iure oes homines aequales sint . quae .n. naturae sunt,ficiunt,& sicut caeteri,qui de iure ciuili caput habet,bibunt . s. comediit, audiunt,loquuntur, intelligunt, moriunt,crescunt & decrescunt. Im g l.

hic in s. Ideo naturalis obligatio in seruunt cadit d. l. si id quod.& scripsimus supra in xxij. regula inci p. in insona. in naturali . n. iure ex instinctu naturae ola erat coia, nec Ina tale ius erat dare seruitutem, sed olum una erat libertas c. ius naturale. i. disti .eκ quo insert. ibi Card. Alex. qui diceret aliquem seruum suum, probare teneretur, cu iure naturali quilibet liber nascat. d.l. manumissiones. Fortunius in Gartia. in d. l. manumissiones col. f. nec iure, inquit, naturae oes homines sunt aquales, quia alii natura prudentesialis ingenio obtuli, ebetiores alij, quidam pulchri, nonnulli desomnes quidam aio & corpore magni, multi Diuo parui. ς qualitas ergo

rcferunda cit ad ea quae iuris sunt a

attinet. E.

acquisibilia, quemadmodurn aequirit dominus, ita acquirit seruus, qua-uis postea maxime de iure ciuili noita retineat l. placet. ff. de acquir hae. red. l. frater a fratre ff. de cod. indebi. cu not. Nec creda S, inquit Fortu. velle hunc lex assereξ iure naturae seruuliberu,na si seruus natus est, liber noest l. ij. ifile na. rest. sed hoc dici i naturalibus seruti, ita homine esse ut liberii. Et ideo si co sentit, sic obligari acquirereq;,dia sibi cosetit,ac si libers est et, ut dixi. Ius' at naturale duplex est,unu ui in hole cadit .aliud uret in brutis cadit. institu. de iure naturali. in prin.cu ibi not. per gi.& docto. Ecp Car. Alexan. in c. ius naturale col. l. dist.j. du ex illo tex. not. ius nate sPaequu iustumq; esse. qa intelli sit de

iure naturali in homine, no it in brutis cadente. Illud. n. iustu& aequii dici non psit, quia in brutis iustitia, aue aequitas non cadit, ut per eum. Τer c tio not.ibi oes homines ς quales sun ede iure naturali. φ accidentia non faciunt diuersam specie. hominum . n. quidam sunt albi, aliqui nigri. non ulli magni, plures parui: & in oes homines aequales dicit. accidentia er*o praedicta non faciunt differre specie: sed differentia in substantia illa facie diuersam specie. hoc .ia. si ho est alatronale,a brutis facit nos differre. hoc uero F est mortale , .ab angelis nos differre, ita Bart. in l. i. in princ. in iij. col.ff. de acqui. post . facit tex. no. in l. s.ff. de lan .instr. l plus & minus nofaciunt differre specie . de suo tex.&dicto.vid. Dec. in c. ij. ad s. de iud.&in c.caeter u colli. vij. eo. ti.& in c. post cessione .col. i. de iubat. Brun. Aste. la .

199쪽

De regulis Iuris. 76

ri s rore decedente, an dicatur lucratiuum uel onerosium: adueniitium, 'uel prosetatium.

V X X X III. Pomponius.

IN eo quod vel is qui petit uel is a ouo petitur lucri potiturus est,durior est causa pe

titoris.1 Es T autem'potiri, tenere , quasi in potestate habere. Et cum genitivo iungitur, iit hoc tex. hinc et Salu . Cui factum foret urbis potiri. Aliquando est obtinere, clx in potestatem vendicare, iungiturque ablati-uo:ut Caesar tandem potitus est GalIiau. Et secundum glosi . huiusce legis exemplificari haec regula opti

autem sumitur ex illa lege, quia ut ex inscriptione earundem legibus apparet , coniuncta lectione historiarum in proposito seruientium,ilta antiquior fuit illa. ideo ex ea non potuit c i , sed bene ex l. is qui destinauit i de rei ven.& f. i. t. primae.1Luci possidetis.1 N o. ergo ex ista regula, quod 'siue actor, siue reus de lucro tractet,

durior est causa petitoris . facit i. fauorabiliores . di in l. pari. infra eod. ubi materiam latius explicabimus . Et intelligas ubi ambo de lucro tractant e sed si actor tractaret de damno

euitando ,conuentus de lucro, fauorabilior esset causa petitoris,& du-tior causa conuetiti. l. non debet g. in re. cum glosinfra eo. Ex isto text. mentionem lucri faciente , occasionem episcopatus Deci. de causit,& titulo lucrativis

quaedam tetigit. Adde scribentes

descrip .lib.x.ubi est text. in hac materia principalis. Alexand. N Iason. iiii. inter stipulantem, in g.ii rem .if. de uerbo.obligat. Curi. Seni. in con-s.lix. colum. hna. glos. & docto. in I. penult.ff. de cotidit. ob cau.quae dicit

lucrum esse voluntatem adimplere. zald.ad. si . l. ij. C.de reuoc. his quae

in frau.credit. dum ait, ' legitimam intelligi semper deducto aere alieno:& dici tit. lucrativum respectu creditorum, unde concludit, quis do ligatio is galis dicitur tit. lucrativus et

di ita consuluit Iaso. in consi. clx j.

libr. ij. Est ergo legitima, quota bonorum , non quota haereditatis. l. p pinianus. g. quarta .ubi omnes scribentes notantiis de inossi c. testa. Alexand. pulchre in l. sina.colum .ii. C. de

edicto diui. Afflict. iii decisione regni

clxij.& ccclxxxij. Iason. iii alictent. nouissima.colum .penui. C. de ino T. testam.Ripa, iubi lina rost.Are.in l.j. col.xxviij. num. Is 8. inde uulg. Titatust uero dotis onerosus dicitur. ut per Dec. in consi.cclx. Omitto plura

quae in proposito dicere post ena,cuimmateria vulgatis sit S cunctis obuia. Postmodii late tractat hic Dec.nii quid lucrum dotis,quod maritus facit ex forma statuti ob morte uxoris: dicatur ex ca lucrativa, uel onerosa, aduentiti limq; aut prosectiliuὸ cocludes ut quavis titulus dotis onerosus dicatur,quia pro oneribus a rimo- iiij dos dat, lucru in tale,inspecta caproxima dr,ex ca lucrativa,& aduentiliu potius qua prosectulum. Contrarium in consuluit ipse Deci . in cosi. lvij. sed male ct contra comune, ut ex relatis peripsit ni mei ibide liquet,

ct per Cor.in aucten. ex testantento.

col. iiij. C. de collat. tibi respodet motiuis Roma. quibus consultationem suam sundauit Deci. & hanc esse c5m c opi.testat Bal. Nouel. in tra

200쪽

L. semper in stipulationissitis. E

de dote scii xxi. in xxxvii. lyeciali , re id sequimur quod adium est unde si no appareat Ahi id affueris,conseques eis ut id sequamur quod in regione in qua id actum est frequentatur id ergo si neque regionis mos appareat, quia uirius fuit ad id quod minimum est redigenda summa est.

lset A lex ponit timcntisrem diastinctione, id ei, pol dii ii di in tres partes, prout sunt tria dicta. Scaa ibi,unde. Tertia ibi quid exsto. Sunait haec regula in qualibet sui parte, exit pergi.& Deci citatis & ex alys infra alle. ga. In text. ibi in stipulationibus , α in caeteris contractibus. stipulatio e go,' ut hic ait gl.co tractus est, large in & improprie. & sequuntur coiteryra F. docto.ex quo non est obligatorius, Cotinui Iui kcui dum consuetuitim prae nisi ex parte promitrentis,per d. l. luseres sic uidisse consilliu per alios. Et

ideo Deci . post naiadu opinione mutauit priu concludendo, ut hic uides N in I. j. l. illi. C.de secun .irup.& latius la con l. cclx. tibi Eni hanc comane opinione colu luit, Fm quam eEo Et consultiis relpi,ndi. Et certe qsi statura, ut coiter fit, ob mortem uxoris lucrum marito deserrent, sciti niu ui deretur dicere, Ψ acquiratur patri, contra uerba,& mentem statii toruin

num. s.

dιa mn coluit,tenetur ad interesse. Disso lito quelibet recipis interpratario a consuetudine.' In contractibus an consuetudo contralia iiii,inde regionit attendantur λbeo g. contra tuin supra ti. proxi. dcl.quilita ff. de uerb. obl. ubi contractus ad stipulationem sit aequi par tio. de quo articulo per Ias in l. stipulationum aliae.in prin.ff. de verb.Obl.

r consuetudo ad uitium m pereatum tendens,non ualet neque excuset.

s Consuetudo aιιenditur in Acidis anima

obl. fol viij.in vers.v.qu ritur di per Moder. omnes in I.j.isii cer.peta . Nota primo, tu= in stipulationibus& contractibus potius inspiciturqa actu ni quam quod dictum est, ut hiero Notariu ,cui commissi fuerunt inst/- per Deci .mens. n.ct uoluntas tot unimenta n η defuncti, quomodo posit faciunt, ta in contractibus Ua in ul- extendere iri tumentum iuxta consuram tiniis uoluntatibus : ut hic re in i .ii I. C.de liber. praeter. S . C. plus ualere quod agitur. to t. tit.& in g. disponat. in auth. de nupt.& in l. in conditionibus. in prin .sside condi .dc deli Oi .cu.

alijs quae adduxit in I. semper in o I scuris. sit praeod. Actum' intelligit

1 Y Y V I I I I viiloiaritie possum expresse: uerum et taci-L. XXXIIII. Uxi 'p'λ' vi E 1ri et . Rar.hic Alex. Are. .li 0 SEMPER in stipulationi- in loci insta alleg. iacit regula l .cum bus& in caeteris contractibus, quid issi cer. peta. e taciti,dc cur

dine magi In contractibus post consuetudinem re-vonis quod minimum est siquimur. s i Consuetudo diuersa probatur per instinmenta diuersi tenoris.

SEARCH

MENU NAVIGATION