Joh. Helfrici Jungken M. L. Chymia experimentalis curiosa, sive Medicus praesenti seculo accommodandus per veram philosophiam spagiricam. Rerum naturalium veris fundamentis exornandus, & faciliori omnis generis morbos curandi methodo illustrandus con

111쪽

g3 De Sanguine. in hunc modum construxit Lampada: Recipiebat, V. g. Vas Vel vitreum vel argenteum ad hoc opus artissiciose paratum : huic artificiose factum et lychnium , cXqueasbesto, cuinriose adaptavit, & igne solari, per speculum Concavum coacto accendit. Culus tum famma vel tranquilla luculenta & immota , vel

nubilosa, depressa scinti l lans, aut prosperum aut adversum hominis statum, e cu)us sanguine lampas parata est, significare dictus Burg- grassius certo asserit. Fides stat penes expcri

mentum.

Interim tamen hinc inde apud Authores leguntur historiar & descriptiones urnarum ardentium, qualis fuit Patavii Maximi Olibi ivasculum , item Oliverit, aqua sive liquore limpidissimo plenum , quod Arto suo fratri

reliquerat, ut exinde pro Commutatione aqua Varia , certum sui status caperet indicium.

Ipse memini relationis certissimae mihi factae, ab artificioso pariter accuriolb Bernense P eL Veto,nomine duPreZ, qui ipse tale vasculum vitreum prope Grenobiam in Patria sua cum esset iuvenis miles , se invenisse insepulchro antiquo, referebat, quod per menses aliquot ex sepulchro extractum & in domum affinis translatum arserit , donec ex incuria Monachus accurrens manu non bene pre

112쪽

le Sanguine. 8shensum, ad terram proiectum fregerit vascu

lum a

An vero haec ejusdem sint materiae cum suis pra descripta lampade vitae , aliis dijudicandum relinquo. Ex hoc item fundo educere volunt alii occultum illud vincului quo desidentium con glutinant animos, & mares ad foeminas, & vi cisti m foeminas ad mares cogunt. Credun turque uti hoc illi, qui applicato quodam medicamento ad arteriae pulsum Virgines & mulieris in amorem sollicitant, ut non sint resistendo, simulatque unguenti ist jus vires & spiritus per arterias, ad partes corporis nobiliores perVCniant, asi Virtus magnetica in cor, iritus vitalis officinam diffundatur.

Te elius in sua Medicina Diastatica ad

reconciliandos dissidentium animos hunc nobis recommendat modum:

Sume sanguinem hominis e Basilica snistri brachii salientem in tantundem alcoolis Vini optimi, per infundibulum recipe, digere bene clauso vale per plusculos dies , postea destilla ex M. B. per alembi cum ad siccitatem, phlegma separa, & ultimo egressum spiritum oleosum serva : De hoc exhibe Si. ad gij.

113쪽

so De Sanguine. Jejuno ventriculo in vini haustu alteri personet quae odium alit,aliquoties repetendo.

Georgius Phaedro de perfecta Epilepsiae

curatione praescribit proportionem: Sume sanguinis adhuc calentis Ivj. 55 al-coodis vini Jj. macerentur in cucurbita ampla quadraginta diebus, post ex M. B. destilla, de singulari opera separetur candidus a flavo liquor. Liquoris flavi sumatur scrupulus unus ab ipso Novilunii tempore, prima aggressione datus facit ut agitatione sedata deservescat Comitialis ille furor, neque ulla in omneSannos consequentes Epi Ieptica concussio deprehendetur.

Libavius maxime extollit suum oleum coeleste quo restitui posse in agone constitutos, nisi moriendi advenerit terminus, refert. Elaborat vero hoc suum oleum coeleste plane dc omni ex parte, ut nos supra lampadis vitae EL sentiam , sed omisso spiritu vini, ut oleum nanisci statur. Quod spiritu vini addito non prodit, sed in sal volatile oleosum mutatur. oriri porro ex hoc secretioris naturae fundo volunt magneticam vim, dc arcanum, quo rustici ac venatores pecora & feras sibi conciliant , ut ad alios non divertant,& facilius irre-

tiri queant. Hane autem Mum iam ita parant: Sumunt sanguinem ex Mediana vel Basilica

exin

114쪽

De Sanguine. Faextractum, hoc implent ovorum aliquot putamina, tum optimo luto & vesicis claudunt, &paulisperseponunt', utque dum sanguis Concrescat, quasi coagulatus sit, tunc gallinae alias ovis incubanti supponunt , per duas vel tres septimanas, vel tam diu, quam gallina suis incubat ovis , tu noumunt haec ova sanguine putrefacto repleta, & in furno pistoris, tamdiu quam solent coqui panes , ponendo eX- siccant. De hoc pulvere propinaco depraedicant,quod qui sumserit, ad eum a quo sanguis fuit prolectus, trahatur ut serrum ad magnC

tem.

Paracelsus hoc modo paravit sanguinem Hydropicorum , Podagricorum, Scor buti corum &c. post putrefactionem vero, a Gallina factam, non exsiccat, sed per diem sepositum ovum seponit, & tunc massam Contentam cani vel porco, per tres vel quatuor dies non cubato, ut hinc eo avidius devoret,projicit. Et hoc modo magnetica methodo morbum hominis migrare in bestiam vere asserit. Bestiam tamen per tempus inclusam servare ne noceat , & postea globo trajicere ac occidere praecipit. De hi sce experimentis Paracchus, Ten Zelius & alii mira depraedicant, verum cum rarλhaec sint experimenta , liberum cuique linquo

115쪽

sa Da Sanguine. quo judicium. Interim tamen his fides non plane deroganda, cum maxime constet admirandus rerum naturalium Magnetismus principaliter etiam in Animali Regno. Restat ut quid moneamus de sanguinis re. centis & calidi potu , quem multi maxime commendarunt in Epilepsia debellanda. Sed cum in hunc finem meliora &generosiora prostent remedia , & sanguinis crudi adhibi tio, bestialis quid obtineat, etiam maxime in . certa sint ab aliis relata experimenta , m Crito cum aliis maximis Medicis rejicimus, principaliter cum sufficienter notum sit , quantum detrimentum afferat sanguis extra vasa grumescens, quod maxime hic timendum,ne hoc modo epotus in ventriculo concrescat, & majora inferat mala. Si tamen quis experimentum facere vel ir, suadetur illi,ut subitis post sanguinem epotum motus ac cursus concitatior instituatur ad sudoris elicium, ut sanguinis in ventriculo concretio impediatur quoad possibile. Ante omnia tamen videtur sanguis bestia-irum, cum notum sit, quantam metamorpho- sin hic instituat,quale exemplum habemus de puella cui selis cruor ad Epilepsiam curan 'dam propinatus,totalem fere naturae m u tationem instituerat,ut in aedibus illa imitata fuerit fel cI

116쪽

De Lacte. 93felem,VOce, saltu, mures venando&c. ut testatur Ueinrichius demonstris cap. I s. Consul tus ideoque erit cruorem humanum iri spiritum, sal volatile &c redactum propinare,ceu Medicamina ab Hel monte , Boylaeo & aliis

maxime recommendas am.

CAPUT II. De Lacte. in m certum est quod Iac fit, tam inceria

tam esse ejus materiam , variae Authorum docent opiniones, aliis pro materia sanguinem aliis chylum , aliis vero sanguinis serum credentibus. Quoniam vero autopsia ipsa in hoc opere nos deserit, squis enim vidit naturam lactificantem , hinc dubium permanet, quam probabiliter hinc etiam opiniones proferantur, sicuti bene sentit Cl. Ammannus r ua ad discentes Parane si Sylviani, pro defendenda stia assertione lac generari ex languine , hoc suum producunt experimentum , quo ostendere volunt chylum qui est lactei coloris, beneficio Alcati mutari in sanguinem; & sanguinem beneficio Α-cidi iterum abire in lac. V.g.

117쪽

R a Lacte. Lac in sanguinem.

N. Lactis recentis ius. salis Tartari re. verberati , J1. misce , & in olla capaci Coque, horae fcre quadrantis spatio, quo lac abit in li lquorem rubicundum sanguineum,innatant,

bus in superficie quasi fibris cremore Con. fiatis. Sanginem in Lae N. Sanguinis praecedentis ex Lactege . rati q. v. instilla guttatim acerum , & videbis statim sanguinem mutari in Lac. In Experimento primo dicunt, sulfur crudum. In secundo exaltans alcati deprimi per acidum, unde sulfur, pristinum suum colorem nempe album in lacte recuperet. Verum Experimentum hoc tam dubiam reddit rem, ac supra in d gi ratae opiniones diversae. Quomodo enim sultiir crudum chyli ut vocant, tam brevi tempore, & debili naturali calore, beneficio alcati ceu contrario, mutari queat in sanguinem ; E singuis rursus , Crebris circulationibus exaltatus ope acidi abire inlac,durum videtur creditu. Tempus enim

requiritur quo chylus in perfectum sanguinem , &sanguis rursus abeat exaltatus in lacicum tamen videamus nutrices deficiente lacte , post pastum subito lac sentire in mam

misis

118쪽

De Lacte dismis. Videtur hinc experimentum hoc etiam alias ob causas nimium insufficiens, ut demonstret veram Lactificationem. Acidum enim est in lacte , quod adveniente alcati deprimitur,nec vero perficitur; dc addito rursus acido fortificatur, ut naturalem recuperet colorem. An ideoque sanguis ex lacte adeo leviter x intra tam breve tempus, nimirum cx chylo sanguis, & exsanguine Lac generari possit, maximum me manet dubium, inprimis etiam cum

Lac plus phlegmatis Obtineat quam sanguis, quod tamen si ex hoc factiim esset, rationabiliter minus contineret, nec etiam Lac Sal volatile largitur , quod tamen si ex sangi negeneratio facta esset, in copia obtinere deberet. mero iseus hinc es chylum lactis immediatam esse materiam, qui exstirimosis o variis circulatio num rectoscationibus dulcificatis , ac inde perfectisatimenti particulis dulcedinem hau sit, quod ex quadrupedibus vaccin confirmare comperimur , fidives pabuli constateramuου essectus,aestare enim ,perfectis herbis ac plus siri uosis nutrit duste magis a refectumpraebent lac,quam hyeme, framine repleta

Destillatio Lactis ad demonstrandas particulas constituentes , instituitur per cucurbitam vitream prasitam,lenissimo tamen igne, ne oleum empyreumati qum egressum inquinet

119쪽

De Lacte. net liquorem , medietas ideo saltem abstra.

Ratione virium quae ex destillatione sipe. randae sunt, supersedere possemus huic labori, principaliter li interne adhiberi deberet ede

stillatus liquor, qui quidem pro antiphthisico

recommendatur , sed in effectu nos deserit valde. Si vero externe in oculorum inflammatio. nibus exhiberi lubeat, adjiciantur essentiae saturni quaedam guttulae. Vel sume Lachis &Vitrioli ana. p. aeq. & destilla donec incipiat egredi phlegma subacidum, quod mire in di.

ctis oculorum inflammationibus, item rubore mammillarum,conducere prohibetur. In substantia vero lac maximopere Phtisicis prodesse , ceu naturae nostrae familiare in primis humanum, ex ipsis suctum uberibus observarunt Crato , Schenkius Riverius &alii. Observari tamen volunt in ejus exhibitione tres sequentes conditiones: prim6: Ne adsit capitis dolor ac debilitas . secundo nec Febris: tertio viscera flatibus non distenta. Duplex vero hujus exhibitionis est intentio , ut ulcus abstergatur & consolidetur, cui intentioni tamen plus facere videtur serosum , ut asininum vel caprillum ; Si vero nutritionem solum

120쪽

solum spectes, muliebre ex ipsis uberibus suis

Hic vero eligendum semper est lac mulieris ianae, bonae constitutionis, candidum, globosum, suavis saporis, cuJus guttula ungui superfusa non facile diffuit, seu instar unionis dccry stallinae guttae integra subsiliit. Mulier vero non conturbetur mariti congressu,nultimque optimis nutriatur alimentis,& a vini potu arceatur; quod de in elegendis nutricibus observandum venit.

Ma faciunt, egregii Medici, lactis curam iocuranda Podagra: an vero in omni conveniat Podagra maximum est dubium: inprimis si ex constringentibus particulis acidis materia Podagrica Conflata est, quae sem per sere frigida videtur.Ubi vero particulae volatiles acredine pollentes , ut fere sunt biliosis , eam constituunt; tum ratione Acidi q uo abunde reis

tum est lac, convenire magis videtur. Singularem vero tradunt methodum in perficienda hac eu-ra,qualem ex Ephemera Uin Medic. Germane. 'I. huc reseramuου.

r. Lac quod assumendum, sit de rubra vel nigra vacca, nec praegnante, nec seniore,&si haberi potest,de vacca, a quo vitulus jam sublatus est,& quae taurum nondum admisit. a. Lac unicuique bibendum secnndum