Joh. Helfrici Jungken M. L. Chymia experimentalis curiosa, sive Medicus praesenti seculo accommodandus per veram philosophiam spagiricam. Rerum naturalium veris fundamentis exornandus, & faciliori omnis generis morbos curandi methodo illustrandus con

211쪽

rro De Radicibus. nil secum vehunt,unde non mirum lapiuscule homines defraudari, non tantum de pec ma, sed di thesauro omnium pretiosissimo,s nitate ipse. Si oleum ex radice separandum veniat ; s me radicem siccatam , contusam grosse indς vesicae cum sufficienti aquae quantitate, & destillationem persequere tamdiu, perque dies aliquot, donec omne oleum sentias prolectum: Aquam decedentem siemper retarcias vel recenti vel prius egressa , oleo separato, aqua. Ita fit oleum Angelicae, Callina Gemeianae, Imperatoriar&similium,quastobaretio-

res fibrillas, denegato hinc superfluo&mmio/ humido , olei suffcientem copiam implica,

tam obtinent.

Si Extracta ut vocamus Radicum expeti lmus, quae ex di Versia materiae,terrae,ialis,olei, sint. particulis constant, accipimus Radicem vel Angelicae, Valerianae,calam. aromat. Car linae& c. Incitam radicem minutim, immittimus cucurbitu &ad uncias duas radicis addimus duodecim, aquae, vel fontanae vel ex ipse radico destillatae, uncias, cum spiritus Vini unciis quatuor. Atque in cucurbita probe clauia maceramus , lpatio viginti quatuor hora-

212쪽

37r depuramus, ut tum fit trari probe possit: siquo. rem hune filiratum destillamus ex M. R. du- nec tres liquoris partes egressie sunt, quem ad alias radices extrahendas . vel alii usui adeo ς uia quasdam radicis vires vehit. Tunc

ccum remanentem exime, vitro vaporato.

rio immitte i & lento igne ad justamio spissa

ic metbodo ex omnibus radicibus , ac nectis aromaticis, fiunt Extracta. Quae: legitime fiant, sequentia veniunt ob, se M. Balnei calor in abstrahenda a qua, seu humiditate, sit temperatus quo Vitrum sine adustione tangi possit, principaliter cum

succus crassescit, ne tunc calore fortiori adhibito , adustionem empyreumaticam contrabat Extractum. ii i , ae. Quando succus crassescere inelpit,aecisericulam nanciscitur,per quam humiaitas eva, poranda impeditur,spatula lignea crebro agiretur,& quod parietibus vitri adhaerescit,cum reliqua commisceatur massa Quae,cum ad consistentiam debitam redacta est, vitris sic. cis indatur,&loco sicco caute serVetur. Spiritus vini additur aquae , ut tam salinxquamgesinois extrahantur partes , S prout

subsectum vel plus vel minus resinosumi se ritu

213쪽

idii dis Radicitat. ritui vini dosis i vel augenda veI minuenda

erit

3. Cum praecavere haud possimus , quin subtilissimae & volatiliores avolent particulae silinae, hinc illae restitui debent v g. Si ex Cinnamomo,citri corticibu , roremarino, majo- rana, lassanas &c. Extractum extet,accipe sacchari candi tantum, quantum est duodecim Extracti pars, huic adde olei ex eadem radice destillati qs pro Elaeo saccharo,& hoc Extracta commisce, o restituetur ablatum. Vires cum radicibus concordant,nisi quod hic concentratae, & B j. plus earum obtineat, quam radicis uncia una,vel binae inpius. Exhibentur convenientissime in rotulis, NMolsellis v. g N. Sacchari albi J vj. aqua Angelie. vel Mebs

se soluto & ad consistentiam manus Christi inspis ato,addo Extracti angeliea subtil. pulv. gj. s. lCarlinae. Si j

Oω eorundem ana. gutt. V.

Ms. f. Morselli qui sunt beZoardici , alexi- pharmaci , &ab acre maligno insigniter praeservant.

Praeter haec ex radicibus parari solet farinaceus pulvis iacularum nomine insignitus,

214쪽

IDE Raducuneum iacum instar ad fundum descendat ob censuram oveFri severam,vilius habitae hactenus fuere, tanquam pulvis viribus orba. tus , sunt vero alii qui non penitus e foro M e dico eliminandas cenient , cum nil sint aliud quam subtilissimus pulvis, a crassioribus separatus particulis, ex hac causa inventae,ut palato magis arrideant,nec tanta copia,vel maioridosi offerri necesse habeant,parantur litinc in modum:

Primo statim vere, uti Martio , Aprili, quam primum folia egrediuntur, ut cognosci saltem queant, collige fodiendo radiuum sutificientem quantitatem, quae a terra mundenώtu ab exteriore cortice separentur.

Post in mortario lapideo contusis tantum undatur aquς,ut pulticulam quasi referant. haec lineo immissa sacculo fortiter exprima,tur ut exeat lacti similis liquor: qui in olla te Eta reponatur per dies aliquot, donec iacula ad fundum sedeat, tunc decantata aqua , cula cum spatula lignea exempta, in loco sic. eo,sed umbroso extendatur ut siccescat. AIii absque aqua addita, contundunt radiaces,& ex siucco expresso, per subsidentiam iaculas colligunt.

. Con

215쪽

3 4 De AFhorssus. Conducunt in affectibus,ad quos radix ipsa

laudatur,

. De Truncos De Adore. RAlicem truncus sequitur, hic densioria

bus, sed laxioribus , patentioribusque corrustat poris , unde tam potens minime obtinet ssat quam cortex, cui Ceu spongiosiori copio. sius communicatur, &utplurimum volatile, trunco vero firmitatis causa fixius; huic vero in specie trunco plus , alteri minus virium ductoris voluntate concessum est. Cum vero iparti culae omnes fere in oleum & sal obrigue- irint, ignis ope ea separanda erunt. Sic ex trun- ico destillarnus spiritum, oleum, sal,&c. v.g. N. Ligni vel Quajaci, suxi, Aloes, Ebent, Santali vel quodcunque libuerit , minutim conscissum retortae immitte , ad collium re- plendo, ne vacuo concesso, materiaque Calo re extensa, Vitrum patiatur naufragium, repletam ligno retortam cupellae impone armnariae,&recipiente adhibito,igne gradatitti

admoto , destilla leniter donec phlegmate

216쪽

. . De Arboribus. .

egresso Diritus cum plus liberiori prodire in

cipiat oleo, quo viso ignem intendere poteris, donec nil amplius exeat. Tunc refrigeratis omnibus separa spiritum cum phlegmate, &oleum, quod si a istore empy reumatico liberare cupias, misce cum fabulo puro , & de novo ex retorta per arenam , lenissimo Iem petigiae , rectificato, donec leni calore subtilius oleum edestillatum sentias, crassori cum iabulo relicto,quod remove.

Vel si subtilius adhuc expetis oleum , semedus partem unam , aquae An tanae partes duo decim ,& ex cueurbita per Balneum destilla, ut cum aqua subtilius saltem ascendat oleum, relicto classiori infundo. Vel ex vesca cum refrigeratorio destilla,ac Citius rem perficies, praeprimis si ma)orem olei copiam rectificare animus sit.

Remanentes in retorta carbones, incin

res redigi pollunt.&ex eis sal separari. Iam dantur ligna,quae praeter oleum,Volatili sale in farciuntur,ut optime odorata, Liginum Rhodium, Cypreisum, Sassa fias, &C. haec ali ter tractanda pro exemplo. Ligni Rhodii lax. vel xx. prout libue rit , divide pes medium, & inodoram albam partem ligni separa,flavam vero optime odoaratam minutim scobinatam vesicae immitte

217쪽

i g De Arboribus. cum suMeienti aquae quantitate , additis salis tribus vel quatuor manipulis,ac subito destitilationem institue, Δί prodibit oleum subtile &clarum quod seleta per separa, aquam vero rCliffunde rursus & destilla tam diu, semper reα affundendo aquam egressam separato oleo, donec nil olei amplius exeat, quod intra tres vel quatuor tape dies ccssat; oleum vero pri-nst die egressum subtilissimum , ut de odore suavissimum deprehenditur: reliquum etsi in copia maiori egrediatur, vilius tamen est , di admodum tenax ac inodorum , quod lucri causis, subtili oti miscent destillatores, unde est , quod raro purum inveniatur hoc oleum. Quod si suavitatem perdat, ei restituitur guttulis aliquot vel cinnamomi vel garyophyllo

In destillatione sessastas, de cypressi, multi

non adiiciunt sel. In destillatione igni per retortam,t squot egreditur; qui ex cucurbita petarenam lenissim ε rectificetur,& exit prina o phlegma, postea sipiritus acidus , quem seorsim excipe , in lebribus malignis, insignium viri u , propterque acidas volatiles particulas , Diaphoreti-Cum eximium suppeditans. Dos. ad 51. Cum a in card. benedi vel alia. Porro ex quibusdam paramin Lignis duplienu

218쪽

De Arboribus. I77

EF otium, sive Extractum, Rest sum, o salia

Si ex Qu aco res sem'velimus, sume hujjus ligni nigri restinosii rasipati q. v. assundespiti vini Tartaris ali, q. s. macerentur in B, donec spiritus sit probe tinctus , &Εssentia 'situratus,tunc ad mellaginem abstrahe,& r manet Extractum sapore & odore ligni satis

impraegnasum . .

Si mi m desideres, ηι. Ligni raspati m

iis coque in vesica cum aquae fontanae me suris vl. clausa tamen vesica cum suo Mem- bico, & refrigeratorio munita, recipuloque posto , horis 24. liquorem egredientem semper reaffundendo. Hoc decoctum ori . albumine cIarificatum ad mellis formam im spissa. IHaec Essentia liquore aquoso solvitur facilius, quam resinosa, unde optime cum sculis, cerevisia, destillatis aquis, pro intentione Meoici exhibetur , sed dosi optime mensurata , propter salinas acriores parti-:

Si spirituosum simul & aquosum assum

das menstruum , utrumque & resinosum, ι& falinum nactus eris EM , tractum.

219쪽

CAPUT IV. Rohorum herbarum consis utima doces. HAEe pro fibrarum , & in fibris pororum

coarctatione, vel dilatatione, vires vel fortes, vel dissolutas magis obtinent, unde Min quibusdam plantis salia & copia 65 robore

antecellunt, e contra in aliis. Sic quae poris, praeditae sunt arctioribus,aquq copiosiori prae-dludunt aditum,quae si abundantior irruat,salia nimium solvendo, plantarum debilitat viores: Conspicimus hoc in eis q uae frigidae vulgo

vocantur, hae copiosam aquam, rorem ossi caincia vix praevalentem, promunt,per aquam igitur nimia dilutio , salinae conspicuitatis hostis est. quo plures itaque ac subtiliores plantarum fibrillae, eo copiosiora ac volatiliora salia obii Rent,unde pro horum quantitate, vel pi us vel minus calida existit herba. Virtutibus hisce delineandis non aptiord tur via ac per ignem , hic nobis constitutiva plantarum primordia, ut phlegma, spiritum, salιoleum &c. ob oculos ponit, inter quae unicum sal pro copia re robore viribus conspicuum est. nec enim oleum assicit linguam nisi salinae in eo obriguerint particulae, culio C in

220쪽

lliis otiatur. Sed hic ad ignotum specificae vir tutis asylum tamdiu confugiendum erit, do nec conspicuae reddantur harum particularu, variatet figurae & com positiones. insudandum itaque sed ulo hic estat, ut omne herbarum sal ad genuitium redigeretur sthema , quod tamen in uno , quam alio facilius perficietur; siquidem quae sale turgent , facilemque spirutuum secessum , & accessum patiuntur, figuris magis conspiCuis donanturi Primo separaiada adstat aqua,haec si ex vul eo frigidis,utpote postea salis quantitate Conosiantibus separari debeat , procedimus hoc modo: pro exeplψ sit Endivia, nastuti. aquar. cichoreum dec. Ex his contusis succus exprimatui, &depuretur vel per subsidentiam, vel filitatione , si vero viscosis fuerit siuccus, ut

botraginis. buglosse &c. calefiat:atque tum cucuibitis st aneis immissus , ex arena humida destilletiir, vel leniori,vel fortiori calore, pro . ut vel testigerare, aut magis, aut minus aqua

debet, si enim fortiori pellatur igne,ascendiit magis particulae activae , caloris sensu pn

vitae.

Si vero herbae sint calidiores, &aqua plus astivis i m praegnata expetatur particulis, nec