Joh. Helfrici Jungken M. L. Chymia experimentalis curiosa, sive Medicus praesenti seculo accommodandus per veram philosophiam spagiricam. Rerum naturalium veris fundamentis exornandus, & faciliori omnis generis morbos curandi methodo illustrandus con

551쪽

De Medicamentis Purgantibus.

persende concilis m. is. spir. vini, ditur tinctura, cujus do sis ut supra. Si quis debeatior

rns fiant morselli pro adultis num .ij. pro im

f s a. Morsielli pondere dimidiae uncia Vel fiant Musuli solutivi de Iatippa.

v. g. N. Conserv. rosari violari purp. ana.

552쪽

Da Medicamentis Purgantino, 671ms fiant L. a. Morsessi pondere unciae unius. Uti M. Talapp. m. g. f.

cis fiat morsellus pro dosi.' Missant Missessi Di Manna.

v. g Manna elea. m. f. dissolve in aq. rosar. cinnam. & succi citri deputat. q. s. colaturae adde

ms fiant s. a. Morselli pondere unciae dumiae ni M. Manna eles. m. f. tartari purifcatijalapp. resinos. S. V.

f. s a. Morselli pondere unciae unius. Si Pitaia arrident tibi commendo hasce

553쪽

h De Medicamentis Purgantibus. Cum syr. rosar. solui. & balsamo sulfuris vero fiat Massa, e qua formentur Dosi B. g. ad 9. 3. exhibenda . Vusiant hae Pitalae ca

ebuli S. νον.

salis abs th. g. v Cum spir. vini & aq. cinnamomis s. a. Extractum ex quo fermentur pilulae. Dosis a 3. g. ad 9. i. Vel ex so lo heiabori extracto, addita Ammonis resina fiant pilulae, quae in morbis melancholicis & mensium suppressione mirabilii

operantur.

Pro admodum delicatulis xime erit hoc Electuarimn Cydomatum grati s Scammon. um ex hoc tinctural

554쪽

De Medisamentis Purgantibu . 47strahe cum optimo spiritu vini, reiteratis vicibus quousque omnis tinctura extracta sit , &nullus spiritus tingatur amplius, 'Iam paratum habeas Electuarium diacydoniod nondum ad consistentiam insipistat. iij. civit.& cum jam spissescere incipit, affunde paulatim spir. vini tinctum, movendo de agitando spatula,donec omnis spiritus tinctus allusus evanuerit rursus, ultimo affunde aliquid aquae cinnamomi, recoque parum, actum in statutas effunde & serva. i .pSi sint qui nulla plane purgantia assumere queant, eis externe adhibeas sieq. Vnguentum Iesenis alvum laxans.

ris & lento igne coque ad consistentiam melleam, & cum nucis suglandis putamine umbilico impone. Vel applicetur sequens, Emplastrum purgam.

555쪽

vi fiat s. a. Emplastrum vel cataplasma. iMiras habet vires hoc Emplastrum umbili. co impositum solvit potenter alvum, Vermes necat & expellit, stomacho applicatum vomitum,renibus Mumbis urinam , & mammis mulierum menstrua ciet, & abdomini impostum partum facilitate, di si diu gestetur sce- tum expellere dicitur. Vel hoc tibi Maxvelli oleum recommendatum habeas, ad quod

triculum vel umbilicum inunge, superimpinsita spongia hoc oleo tincta, re effectum mirer . . .

556쪽

D. Mia amentis PurgantibM. Ansie u succus tithymallorum lacteus sale nixtus & alvi faecibus recentibus immisitis, Violentetr sed cum dolore alvum movere per hibetur. Haecjam sunt purgantia,quibus varie varialisu mutatis acquiescere sene pollumuS, uni , cum tamen hoc semper observes, ut ita medicamen disponas , ut dc sapore dc odore blandiatur aegro, & quod validam ac suavem vim ex mole saltem exigua spirati semper praefera,

Nimius vero catharticorum usus Galenicis - -c re receptus respuatur, inprimis apo-irga sane dosii, & saepe repetita, maxi-iaustibus propinata,quae ventriculum tenervant&viribus labefactant ,. ut ,stmodum nisi ext 1ibito medica iciat munus.

I Torum tanta sane est essicacia, ac tantum II beneficium,ut etiam ea, , quae aliis pur gantibus ne hilu cedunt mala,movere soleant, Ragis etenim sunt catholica, & materiam

557쪽

De Vomitoriis.

, aicquam reperiatur praestantius. Haec sunt,upos O pcrgit pag. 8. quae post Ao. cathartica rivulgaria succos corporis sinceros colliquani, iamiseris data, centro mali, ventriculi fer- timentum, aliarumque partium depravantia, tineutiquam pertacto, chronica infirmitate uimpente etiam exhaustis propinata, suppe-utias e vestigio attulerunt. Quod velo Galenici timiduli,talia non prae sient suis praescriptis vilioribus vomitoriis, nec hinc fidant, inde venit, quia in pharmacopo liis praeparata vomitoria sunt cruda, incorreri ex falsis fundamentis enata, viribus eximiis oriata & corrupta. Si vero hi a suis praeconisceptis erroribus remitterent, & veriora Chymia fundamenta haud adeo damnarent, mChora sane medentum fata proditura cssent Ised redeamus ad nostra vomitoria. Haec qui- cm squia magis contra naturam vomitus agit si am purgatio, etsi operationes suas non perinsiciant absque anxietate , totiusque commoti0ne: contremiscunt enim saepe labia, cali- Irat oculi, & extrema frigent, quia ventricuus rei molestae injuria convulsus totus sursumissipetuoso conatu fertur : Nihilominus t Ren, si alias Emeticum sit naturae Consenta-ptum, & additis aliquot resol ventibus, abster-

558쪽

4 3 De Vomitoriis. salutiferus maxime erit vomitus, si modera. mine compleatur. Et licet tam operosus efἡ-ctus nil sane nis terribilia spiret, tamen recollectis viribus, pacatus deprehenditur archeus rquicquid enim impuritatis ac illuviei ventri culum,& viciniam infestabat, hac via commmdiori eiectumei . Hinc Lien, & ventriculum contingentes partes, via hac brevi & expedita omnibus exuuntur noxis imo&ea quae crassioris sunt tenacitatis ventriculo excutiuntur , ac cori quenter tum reliqua corporis sublevantur.

Cum tamen interim valida haec viscerum coneussio non sit cuivis, hinc Me proclivitas cujusque naturae , ac humorum propensio lemotus attendatur.

Ad vomendum vero aptus est nauseabundus qui firmo stomacho, & capite, amploque pectore existit. Subito haec exposcitur medela cum aestuant praecordia; os amaricat,frequens salivatio, hypochondriorum morius, amaruis lenti ructus,& alia iuncta adsunt. Econtra vero cephalalsia in malignis, & haemorrhagia Iacessitus, sicut nec in tabem pronus,qui extat stis viribus, & exuto robore, animo facile linquit, nunquam ad vomitum cogendus.

Conducibilis vero maxime est vomitus, ubi ventriculi salus claudieat, quicquid enim Iri

559쪽

De mitori . 67seo cruditatis nomine venit , & ex singulari corruptela, maligna eslamatione cerebro notium est, imo ipsum venenum epotum, subitaneo hujus adminiculo sine omni ejicitur

stipse stomachus crebriori vomitu exagitatus praeter naturam, vomitorio sensim ex-hbjto curatur.

Non bilis quovis modo corrupta, non ipsa

atrae bilis rabies, nec mucositates pituito se salinae,in intimis etiam viscerum cuniculis con lentae, inconcussa remanent.

Sic θ labriles poroxysmorum insultus, dum inchoant, hoc praesentaneum eXquirunt auxilium c Febrilis enim focus ventriculo plerum de vicinus est, hic vomitorio legitime adhibito, aut extirpatur, aut infringitur, ne fomitem vel vasis vel cordi remittat. Ipse enim sepe natura in tertianariis, & quartanariis Vomitum movere solet, quidui ergo artifex motam camarinam , amplius commoveat, ita enim revocatur miasima, vel influxus cohibetur, ne originem febri praebeat. Omnibus porro catarrhis spicula hebetat, e praeservatione etiam arthriticos mire sublivat. Nec asthmatici, nec anhelosi, si modo integro degant pulmone , a vomitu ar cendi.

560쪽

48o Vomitoriis. Jam vomitorium propinaturus , tempus oportunum notato, ii cnim sincerum lubet eticere succum, ieiunis exhibe. Sed si duriter in is mobilis existat , strata gemate adhibito, nimirum post pastum, unius horae sipatio interjecto,vomitorium propina, ita enim vacuatio facilitatur,&bonus cum malo succus extrahitur: in i pso actu cum vomendi conatus angit, oculos comprime,& caput in prono situ repone,& si opus differatur nimium , digitis irri

tetur.

Si vero nimia violentia fatiget, compesca tur,cucurbi tuta ventri im posita, & sal absinthii cum cochleari recentis limonum succi ex hibeatur I vel fomentum adstringens ventri a priplicetur, aut laudant optati aliquot grana porrigantur, ita enim placida quies fontem obturat. & stomachum confortat. Sed ipsa jam adeamus vomitoria, inter quae

valentiora , quae ulterius vires miCndunt, quam alia fortiter saltem turbantia , triumphant. Haec vero a Vere purgantibus non natura, aut specie, sed gradu saltem disserunti vis enim in his excellentior, in purgantibus vero

Quod vero sepius purgans , vim induat emeticam, ab humoris es iciendi dispositione dependet, volatiliores enim ti biliosi a natura alias