장음표시 사용
231쪽
ri 2 Commen. In V sati. allum nam q.
sam habet rationem. quia illa prouisio non fit cum conclusione, immo solus relator, qui recipit informationem ex commissione sibi iam, potest facere prou i sione, quod nominat in curaotre est . idoneus, α quod portetur procellus Caceli. aut reg. Cancell. pro huiusmodi adsignatione facienda. & csit haec via pollerior, breu o uitar et magis eXpedita. L. fin. C.de adopt. t post declarationem huiti linodi literς execilioriales cuna declaratione prouisse expediuntur direct alicui ossiciali, cum literis sit blidiarijs ado cla-les ecclesiasticos uixta stilii ordinariti,& fiunt praeconi rationes,& banni menti publicationes. sed ante omnia, si declarationem factam Sc notificatam iudici delegato, ut pol it resipiicere & ad scredire & melius sentire, adhuc generalis locum t. vel gubernator suo casu, charitatiue monere delegatum sblet cum cartha priuata, S non expedita per cancellarii, ut ab huiusmodi oppresione cesset,et consulat sibi in reuocandoprocedimenta per eum facta,aut in comparendo de suis procedimentis ratione rcdditurus. Bel iuga rub. de occupat. temporalitatum . nu. T. Vers. Inarime, quia princeps .et Marq. in Uscalium namq.vers. quςro etiaquid si pranatus .ibi .conliillius tamen faciet. putat hanc admonitionem initio faciendam , statim ubi quaerimonia ab oppresse facta est.Sed litere monitoriales prim A secundς hanc vim o tinent, nec haec monitio post declarationem factam estet neces.saria,nisi ad maiorem contumaciam praelati et iudicis ecclesiast
ci delegati, cui iudices seculares ex debito ossicij lubenter deserunt , et coacti pro defensione regis iurisdictionis & pr eminenti ad grauiora haec dc acriora juris remedia deueniunt, quasi iniistia a nolentes. nolentibus igitur iudicibus ecclesiasticis delegatis, acquiescere literis regis aut eius ossicialium, ad quos haec caula pertinere potest, Vt dixi, sic erit contra eos proce dendum , ne alias regalis domini regis de comitis Barcino r ne depereant et in contemptionem Veniant, i de via excessus aliis aperiatur, in commendo similia dc principem iura impe-Djobtinentem parvipendendo. l. 2.in fine. Cod. de indictavi, duita. tollen. ibi. cum satis in humanum esse videatur.
232쪽
dc o .fin. ibi .et nota non dari Viam malignandi. Vnde Gregorius ad Episcopum Syracusanum. ait, ii negligenter ea,quq m te usurpantur, omittimus eXccslbs Viam allJS aperimus. an. peruenit. a. distinct.s 3. facit tex. in Can .paratus dcbet esse .vers. nacui licentia iniquitatis eripitur,Vtilius Vincitur. 236.I. Quoniam secundum August. loci, nihil est infelicius seelicitate peccam lium,qua poenalis nuri itur impunitas,& mala Voluntas velut interior holiis roboratur. glo. In contemptum. in cle.grauis P. ne igitur . de sciatent. eXcoimmuni. ruic pertinent quς scribit Re- bufin ordinat. galli: tit de appellat. tamq.ab abusu. glo. i. ubi optima praxis ponitur, in hac materia seruanda,contra iudices e clesiasticos usurpantes iurisd .regiam in calii non sito procedentes, & iurisd .abutentes ad quc in locum recurri potest, Vt contra abusus istorum iudicum officiales regij sese opponant. non igitur mirari debent iudices ecclesialtici etiam delegati , si contra Violentias eorum,quas plerumq. faciunt in prouinciis inquib. rex habet imperii iura,& non recognoscit in illis superiorem, dominus rex insurgat, mCdri omni b.huiusmodi violentias propuliando, praemissa cum primis monitione charitatilia, Mparti instanti coram iudice delegato,cautione praestita coram domino rege vel eius ossicialib. ad quos spectat ,& firma iuris informa debita secta.Nam siue ad partis priuatae supplicationcm, cum firma iuris siue ad fisci regis instantia cum simili firma, resicribatur per iudiccm secularem,qui rescribere potest,ut praemi simus, iudici eclegato, semper debet esse prius firmatum dire tum in posse iudicis secularis, tam parti priuat ad cuius inflantiam iudex delegatus procedit, Vel fisco eius cui tae , quam ipsi tu dici delegato,& iuris tirma in forma debita secundu leges huius patrie facta, & admissa per iudicem secularem,s dc inquantum, consilio de procedimentis per delegatum factis, i cscribitur
iudici ecclesiastico monitorie et charitatrue, moncudo cum de rogando,ut celkt ab oppressione & procedimentis, S ea reuocet, aut compareat in regia. aud. banchum regium informaturus.
233쪽
legatis procedentib. contra laicos, cu multarum , impostion b. Vel in casib. regaliarum, Ut contra regios ossiciales officia sual exequentes. nam in his casib. fisci procurator comparet Sc firma iuris facta,petit rescribi ad eflectum reuocationis aut coparitionis .iudex enim delegatus non potest imponere cotra laicos multas, nisi pro resectione expensarum in sua curia ea de causa 3 factarum. quia multe de regalib. sunt. cap. I. ibi multarum poenarum q. compendia. que sint regalia. in Dud. Isem. ibid. not. et amicti S. nu. i.7. &in vers. poenarum. in prouincijs, in quib. reges habent iura imperij, iudices delegati contra laicos procedentes, non Utuntur multis aut poenis tit. si quis ius dic. non obtemper. D. nisi in locum expen. Vt dixi, aut in causis,quς ρομsunt in foro ecclesiastico tractari in c. 2.5c cap. fin. Vbi glo .iur
men. de foro compc t. in sex. cap. cum sit Senerale. ex .eo. cap. . de excepi. ita sex.cap. decernimus .de lenient. excomuni c.
in sex. sed censuris ecclesiasticis.In terris ecclesς libere utuntur. quia hic regalia in eisdem terris,ecclesiς sunt. Bal. in d. cap. I.in fine.quq in . regalia. sic intelligo tex. in cap. quamuis ex m- municationis gladius.vers in causis vero iudicialib.sess. Σ . de Iesermat. inconcit. Trident.&in cap. 2. vers. per tant statuimy ordent. de inuocat. brachij secular. lib.7.Vol. I. constit. loquntur liqc iura de causis ad forum ecclesiasticum pertinciatib. etiam contra laicos . Auster. Vbi stip. reg. r. dc plenius post reg. . ira Vers nunc sequiitur castis .sub rub.ue potestate ecclesiae super laicis & rebus eorum. Maranta de ordin. iudic. distinct. u. Sc erit ob cruanda distinctio suo casu . de qua in capite. Romana. P.
contrahentes. in line. de foro compet. in sex. Obae tuandus tericos itionis ibi.en causas deson for: & in d. cap. quamuis . ibi. in caulis ciuilib. ad forum ecclesiasticum quomodolibet pertinenti b. ec in liis ipsis paene huiusmodi contumaciς dc multae applicat tur locis pijs, in dicto decreto expressis, non fisco cutiet eccles tabcς ergo si iudex ecclesiasticus delegatus quia cum Ordina i)s tam extat firmata concordia , quae obseritatur. procedit mccmporalibus dc in aliquo eius procedimenta nocent fiicali ,
234쪽
patrimonio, quod cons sit in prouentibus poenalibus multis
ec alijs emolumentis , quae thesau rarius regius colligit ut in Margarita fisci. dubio. 6. 7. 8. ves nocent pauimonio regio dc Caesaris,quod consistit in reditibus suae coronae,Vt lariis, i cni, tibus, tributis, coenis, albergijs, decimis, & aliis reditibus legi qui regularem habent prquationem in ciuitatibus, Viliis de castris,& quae Veniunt ad manum baiuli gencratis vel procurat ris legi3 patrimonis. Mier. in dict.constitutione. les caules. coli. II. Alionsi A. Versic. quςro hic,qui; dicatur causa patrimonialis
domini regis. latius idem Mieres colla. s. in curia Barcino. Fer- dinandi. I. capit. 29. quia quandoq. contingit. Versic. secunda
regula est, quod procuratores fiscales.Vel nocent iurisdictioni regiς dc sunt usurpatiua illius .ut quia procedit cotra regios officiales, his casibus et similibus procurator fisci comparere solet in regia ait dien.& firmare ius dicto iudici delegato 5 eius procedimetis quocumque nomine factis,& rescribitur iudici delegato. Vt su p. obseruauimus. si contra laicum proceditur,priuatam personam;& is ipse comparet,ut dictum est.& pariter firmat,& pariter quoq. rescribitur eide iudici. dc contra eum proceditui modo,quo supra diximus. 5 hic est modus optimus occurrendi violentiss ,quq Plemnq. ex procedimetis iudicum delegatoriam inferuntur lisis personis miserabilib.formidolosiis,timidis & timetis ut iustu est,censuras eccles.&est remediu Valde necessariu. Ite alioquin causi; trahatur stib coloratis pr textib. ad soria eccle. siasticium rex non potest tollerate, etia ex caula miserabilitatis, paupertatis Viduitatis,pietatis.& sic plures ex callib. notatis.ῖ Auster. in d tit. de potestate ecclesiς,super laicis & rcb.ecit u . in qua pontitur.I s.casus. inqui b.iudex ecclesiastic' cognoscit de laicis
sunt recepti in hac prouicia.in qua no potest diciquod no audiae
miserabiles,aut liustitiaensi reddat pete lib. na ad hoc est in iliuita regia aud. pro pauperib. cotra potetes,magnates,diuites, viduis,orphanis,pupillis, religiesis, rasterijs. institutaria dicta sumaria, 'etialia,sine scriῖusdc alia pleraq. adexpeditione iustitie ' O 6 neces'
235쪽
. et is Commen . in v sati. alium namq:
necessarianduocati pauperum,procuratores. nec iudices Vel re-
s latores exigunt aut recipiunt salaria a pauperibus . t Quamobrem dominus rex non patitur causisti ad Drum ecclesiasticu trahi, extra casus ad eum pcrtinentra omni iure. Mier. in c. 3;. ne ex beneficio concello: curis Barc. Ferdin. I. collat. s. in verti.& qualiter cognoscet papa Vel Imperator. dc vers. sequitur in te X.ad nostium colistorium .dc ibi. dc in desectu seu neglige- . tia. dc ibi .dicit tamen idem Innocentius. latius autem in vers veruntamen in cathalonia dominus rex. dc sub lequitur quaedam
cuilia regia Alsen. . sub data Barc. I . Octob. i a a dc plura
comoda tradit quae miserabilis persi,na conlequitur in contillario principis. idem Mier. in cap. 2.les causes. curiae Barc. Alsen. q. coli. Ii .vers.sed an personς miserabiles pro sitis causis possint habere recursum ad iudicem ecclesiasticum t ibi. attamen curia regia non patitur per laicum vel alios contra laicum. etc. dc ita
Z seruatur in hac patria. hinc l quoq videmus quod prohibet dominus rex causas laicorum ad curiam Romana trahi. quia prouinciales vexarentur laborib. dc eXpen. extra sitan prouinciam litigantes. officiales quoq. curiς Romanς omnes caulas trahe rent ad suum sociam. de qui b. scribit plura ad hoc propositum Igneus in l. m chesmos. P. non alias. parte a. numeri II 8. ad Sylla. D. dc Netai ranis dicit quod curia Romana non Vult ouem sine lana. in lib. . P. ad partialitatem redeundo. vers .dc pasquil lus quotidie noua carmina cridat. ibi. alis dictit, quod curia Romana. quos authores in hoc latum referro. citat Igneu SCymim. dc Lucam de Penna. extat autem pragmatica R. Martini sub. die. 9. Iulij rs08. qtia illam causarum euocationem ad curiam Rom. profictis laicalib. aut ab eis dependentib. fieri prohibet, 48 sub grauilcb. poenis. J dc est iustum, ut sua quisq. iura tueatur, Scunus iudex non mittat falcem in messem alienam. can. cum ad Verum. 96. dist. cap. nouit de iudic. ex. cap. per venerabilem. qui filii sunt legit. ex. quamobrem receptum est, ut siquis l. v cus citetur ad curiam Roma.vel si inde aliquς literς manat pros milio .factis,citat' firmat ius ibo aduersatio in regia aud laqua Oppresi
236쪽
oppressus, Sc inde emanant litere stillat . huc pertinet pragina.
Petri .3. de anno asso. sita in tit. de Episto p .dc clericis. cap.3. Sclunc vidc mus , quod iudex secillaris inhibet iudici delegato Apostolico, per clericum impetrato, ne procedat contra lat- in cum litum subditum. Specii l. de compet. Iudi.aditione. P.i .versscdpone clericus trahit laicum. lub nu. 29. sc pondera dicta spec. quia est catus frequens. oportet tamen secularem iudicem,qui inhibet, non esse repertum in fatica iustitiae.Specul. ibid. per iii Ia,quq allegat. plura scripsit idem Mier. in tradi. siue summula de afilictiora. dc oppressionibus .veri. modo vidcdum est.& vers. t de generaliter dominus rex debet M tenetur defendere quam et . cum q. persenam iniuste oppresiam in principatuCathalom .vs. allum ram q. hoc autem remedium domi us rex, seu eius Locu-ten .dc is ad quem pertinet,etiam ex officio absq. partis petitione impartitur ex debito regalis officis. Mier. ind. capit. ne ex beneficio. vers sequitur in tex. ad instacia. dc ibi dc nota,quia benedicit ad instantiam. Contra siquide Violentiam, Vim dc oppressionem siue iudicialiter,sive extraiudicialiter facta, lominus rex defensionem praellat oppressis, dc hoc est tam innatum regi, Ut ab eius corona separari non possit, nec possit rex hoc auxilium denegare. Mier. In d. cap. ne ex beneficio.Vers. Sc nota.quia be-IO ne dicit ad instantia. M ibi. nota quod hic dominus rex restringit istam regaliam recurrcndi ad ipsium. sed nunquid possit in totum illam tibi auferre. etc. dc vers. sed nunquid princeps poterit concedere alicui Vniuersati. idem indici. cap. les caules. vers. sed nunquid ex priuilegio potest concedere. 3c ita d. stim-ma siue tractatu de oppressionib. vers. Attainen ex causa paupertati saetc. ibi. sed scio Antonium de Butrio. dc vers. quoniam ut superius dictum est. dc ibi sed ut superius dictum et t. Competit autem hoc aluberrimum remedium defensionis aduersus opprelsionem dc Violentiam etiam , iudicialem dc iudicialiter factam , non Eliam laicis sed ec clericis 3c omnib. perlbnis op- praessis Sc Militatis. Hilq. in v fat. alium namq.Verb.oppressian. quia Vlat. loquitur generaliter dc indefinite. dc est tauorabilis. oppraesciis
237쪽
oppressis Modiosus opprimentit siue opprimens sit ecclesiastriscus siuesecularis Sc laicus ide MariasὶVssauctoritare dc rogatu. α vers. sed quero,an lub his verbis, omnes homines. hic eXprisiis, si clerici ita telligantur.t Quia clerici intestiguntur sub generalitate viaticorum & gaudent Viat. fauora b. tum quia subsunt regi in multis, quia tulit populati in sua terra: tum quia hoc congruit legi canonic cin cap. dilecti ex. de foro comp. quia cjcricus excipiens eo loci, potuisset sic iuuare priuilegio anglicis concesse, nisi 1e Bluturum certo lao promisistet. cum ergo hic Vfalium naq. cum similita plurib. loquatur simpliciter re indefinite, poterit 2 clericus hoc remedio uti. 1 et quod dicitur statuta laicorum,non ligare clericos . in cap. ecclesia b. Marii de constitui.ex. non procedit cum clerici volunt se iuuare ipsis laicorum statutis.ex quibus infert Marq. ibid. clericos ligari Ulai.cathalonie, quoad tem-13 poralia.quia eos prose receperunt. haec ille. sane t ciericus,qui se opprimi praetendit per iudicem ecclesiasticum etiam si beneficio principis iuuari possit,Vt dictum est, tamen non adibit iudicialiter principem,vel illius locumten .aut alios,a qui b. hoc remediumpeti poteli,neq. firmabit de iure colam eo,quia non potest in cum consentire,neq. ad eum prouocare obstantib. decretis canonicis .in cap. significasti. Vbi.glo. fin .desero compet.eX. not. in cap. quod clericis . . qui textus magis congnin huic quaestioni, que respicit temporalitates ipsbruin clexicorum, tu quib. potis simum seculares iudices possunt iuuare ipsos clericos oppressos a iudici b. etiam ecclesiasticis,& ab alijs quibuscumq. personis ex regia piaerogativa. facit consti cutio apostolica,quae in bulla carne
domini contingntur.et II. q. I. in summa,et per totum. caeterum
iudex secularis, ad quem hoc ius regale , de quo loquitur perti,net,ex officio poterit monere iudicem eccieliasticum ne amigat talemclericum;vel quia scandalum generatur iupopulo,uel quia turbatur publica Pax. vel suscitantur ri Xae, quς monitio, extra iudicialis defensio est principi iura imperis obtinenti reseruata Couar.in d cap. s. nu. 3 practicar quς sic in regno Neapoli tanqobseruari Gibit. Afilictis. Decisi . sic inno castellae. ibide.
238쪽
Couarruvias.numero.3. sic in regno Franciς. Igneus in . d. P. non alias. parte. 2. numero. IIs. et Carol. degras l. lib. 1. cap. p. itaque dominus rex aut regius senatus non se intromittit
de ijs, opprestionibus cognitionaliter et in modum ordinarie iurisdict. neque ut definiat cautim , quς ad suum tribunal forte non pertinet, sed per modum extraordinarie defensonis, Ut vim repellat; propulset, oppraestium subleuet, S iudicem ecclesiasticum quodam modo reducat ad viam iustitiae et tramites legitimos & deserat i appellationi interpositς per grauatum, cui non vult deserre in casu appellabili. vim enim Iacit. AZeuedus ad . nout compilationis legum castelle T
numer. 3. Vers at si laicus. quod in omni prouincia, Christi,nis legibus stabilita obseruari plurib. demonstrauit Couar. ubi. su p.Vers. quinto iustitia huius praxis.post afflict.in d. decis 2 .
Auster. ind. cle. 2. reg. a. fall. xxx. AZpilcuet. in capit. cum cotingat,de rescrip. remed.i. neq. hic recenseo iustissimas ra-
rationes, quibus haec praxis iustificatur , quas scribit exacte Couarruvias eo loci. Quam obrem argumenta Petri Ben-nij. Illustris Doctoris, ad hanc prouincia transmissi superiore anno per Illustris. Nuntium. Santis. D. . Papae, incuria domini resis residentem, pro comionendis litib. quq in hac ciauitate fuerant exsuscitate, occasione comendarum seu prς-ceptoriarum et Castellaniς Amposte, ordinis siue militie nospitalis Sandii Ioannis Hieroselimitani inter comendatores c th.danos ex Vna,M commendatores eiusdem ordinis Aragonenses& valentinos ex altera parte,non ossendunt hanc praxim in his regnis totius Hispanis ex antiquissimis temporibus rem ceptam . procedunt enim in ordinaria cognitione rerum ecclesiallicarum et negotiorum vel spirimalium vel temporalium, perlonas ecclesiasticas, vel bona earum , aut ecclesiarumn respicientium.)Quae cognitio contentiosa&iudicialis ad regem non pertinet. d. capite. nouit.d. Canone. cum ad verum. capite decernimus. capite aut clerici. capite clerici.de iudic. capi. 2.
239쪽
Commen. in v sati. alium nam q.
cap. si quis contra clericum .cap. quod clericis. de foro compet.
ex. non in cognitione extraordinaria & e tra nidi tali,et quς magis ad repellendum Vin Oppresbionem,et VeXationem pertinet, quam ad definitionem aut caularum cognitioncm et, lecti nec
hanc autem curam et solicitudinem principes seculi imper ij iura in sitis dominijs habentes perpetuis temporib . sibi rescruarunt , aduersus quascunq. persenas, etiam ecclesiasticas, etiam iudicialiter procedentes, etiam contra suos silbditos, etiam δε causis ad eorum serum pertincrib. Can. petimus Can .istud.II. qia I. Can. quidam monachi. 16. q. I. nam quos ecclesie monita nocinendat disciplinapi incipum seculariam protinus excludit. et
inuiti clerici dei ciuntur,qui commonitioni non parent, et qui a proprio praelato Violentiam patitur , a rectore prouinci ς vel defensore ciuitatis subleuatur. Lu .sspenna in t .si coloni.q. f.de agric Ol. et celit. Et, II. C. quini mo,si Oppr ssis quis debitum neget fa uorem;Christum quodam modo negare Vide Pur.in Can omnis F.q. I. ibi. qui autem negant. Accedat teX.in Can. fli1s vel nepotitia . q. I.nam i rex ibi poteli adiri ad punitionem eorum,qui bonis ecclesiarum abutuntur,epE oporumvel archiepiscoporum in liis negligentia et incuria liuellecta. quinimo principes seculi intra ecclesiam comprimendi superborum ceriuces,habent potestate,ut quod per iudices ecclesiasticos effici non potest, hoc per disciplinam reipub. Milem exeqtitioni demandetur. n. principes seculi. 13. q. s.igitur ubi non adest prςsto superior, qui liberet oppresIos a iudicib. ecclesiallicis et potisiimum delegatis exi sientib.m prouinciss remotis a sede et curia romana, poteritprita ceps secularis auxilium suu miseris Sc afflictis ministrare, et sese opponere oppresiloni et violentie , interim et donec a summo. Pontifice praestetur iure debitum auxilium, nec est locus concedendus abusibus et excessib. iudicum sua plerumq. commoda quaerentium. neq. vero haec secularis potestatis cautio et pr . uisio, contra Violeni iam et oppressionem iudicum ecclesiasticorum dei atorum nam in ordinarijs, concordialii perius cita-i
240쪽
usurpat, nihil de causa definit, non cognoscit, sed pro quiete subditorti pro tranquillo flatu prouinciae, pro aequitate retinenda, pro iniuriis Scoppressionibus reprimendis, interponitur,& cui umina reuerentia ecclesiae debita, cu maturitate, ec monitione prς mitia,& magis monendo, quam corrigendo, exercetur. CO-uar. in d. cap. 3sinum. I. per totum. CaroluS Carcalionen. de alii Vbi lup. Belluga de occupat. temporalit. n. T. Vcrs maxime,quia
princeps. Minimo recognito processu facto per iudicem ecclesiasticum delegatum contra laicum; dc intellecto, quod iudex eccletiasticus in suo casu procedit, pars querelans dc de Oppres-ssione recurrens,remittitur ad iudicem eccle iasticum cum eodem procellti. Sc haec revisio fit summatim dc sine processu aliquo,sine tela iudici j velo leuato udice dc querelante auditis,dato in regio concilio, in conses Iu ,loco honorifico ipsi iudici delegito ad lignato, Sc nullum a partibus recipitur salarium Sola rcgia maiestas dc regia praeeminentia atq. suprς ma potestas in his spe batur,& ut ab iniuria dc oppressione potentiorum, piopter iurisdi stionem, quam exercent delegatam,miselli dc debiles defendantur,contenditur. hoc vero nihil est in rcpub. excellentius, nihil utilius, nihil magis necessarium' Itaq recte Mier. in d.summita de oppreis. dc afflict. confirmat hoc regale de ius altum regium, tam proprium esse principi habenti in suo dominio imperis iura, ut ab eo non possit separari, tua in principe regia potestate, dc quod non potest hoc ius a te abdicare,nili regis sedi
nuntiet.in hoc deniq. iure alto dc regali fideliter ac diligenter obeundo dc exequendo facit rex o cui chiritatis; implet, quod iurauit. iurauit autem protegere ac defendere populum tuum ab iniurijs,d iustitiam mi mitrare. Afui t. d. decis . 2 . nu. i. pr clare in hanc excellentiam principis prorumpit Sobertus rex
Siciliς in coniti t. incipiente.ad regale Listigium. dc pro defensione huius remedi 1 necellarii in repub. contra aliter sentientes,Vbdenda optima additio ad finem gla. ibi. hoc statutum multi prς-lati. quo loci demonitratur hoc auxilium extra ordinatium co- pecere principi imperii rura obtinenti, in suo dominio, dc iure concedi.