장음표시 사용
151쪽
dueem belli deditum ab eo, ad quem confugerat, Thraciae Regulo, in urbem in catenis reduxit et hoc quoque illi in malis indulgente fortuna, ut de eo populus Romanus , quasi de vero Rege, triumpharet.
Egregium vero solatium , quale Antiocho etiam contigit supra nulli a Romano victu est.
1 Ertium cum Africa bellum, tempore exiguum,
nam quadriennio satratum est in comparatione priorum minimum labores non enim tam cum vi- Iis, quam cum ipsa urbe pugnatum est sed plane ma- ximum eventu quippe eo tandem Carthago finita est. Atque si quis trium temporum momenta consideret, primo S commissum bellum profligatum secun do, tertio vero 7 confectum est. Sed hujus causa belli, quod contra foederis legem adversus Numidas quidem parasset classemin exercitum, frequens autem asinis- fines territabat. Sed huic bono socioque Regi favebatur. Clim bellum s sederet, de belli fine tractatum est. ψ Cato inexpiabili odio delendam esse Carthagias nem, in cum de alio consuleretur, pronunciabat:
a Bellum Punicum tertium scribunt Plutarit, in Catone Eutrop. 4, 3. Aug. Civ. 3, i Epit Liv- α s. a Confectum , finitum est. 3 Sublata. deleta est. Hoc sensu Ovidius Sunt aliquid manes . rhum non omnia finit. ω Puncta. Inceptum. Sic Liv. 3, 13. 3 eodem sensu committere Iudas. Idem a 37. sit g. r. ii 3. Et tuba commissos medis eant aetexe udor. Sic ommissa proseripsis, 3 fulta opponuntur apud vellej. 2, 6 . etsi nouignoro, committera belliam, non de initio modo, sed tora ejus duratione dictum . in f 4, 2. 6. 6 Poene confectum , piofligando inne finitum. Sie profligatum krbis excidium , hoc eodem capite. 7 Patratum . finitum est. s Ditionem, teriitorium. 9 Decretum, plane depofitum Sesilii tum non esset. Q. d. Cum vix bellum suscipiendum esse decrevivent R inani iam de fine belli tractabant. io Uide Cic. de Senect. t Exaequippe reouans Senatoribus os uice Republica crederent ιμο μι enita
152쪽
servebat obsidio. operis portus nudatus primus, di sequens jam destertius murus cum tamen , Byrsa quod nomen arci fuit . quasi altera civitas resistebat.12 Quamvis profligato urbis excidio , tamen S fatale Africae nomen Scipionum videbatur. Igitur in alium Scipionem conversa Respublica, finem belli reposcebat. Hunc Paulo acedonico procreatum, Africanio illius magni filius, 3 in decus gentis assumpserat, hoc scilicet
fato , ut, quam urbemi concusserar avus , nepos ejus T 3 everteret. Sed ut quam maxime mortiferi esse mor
sus solent morientium bestiarum sic plus negotii fuit
1 cum semiruta Carthagine, quam integra. Compulsis in unam arcem hostibus , portum quoque maris Romani s obsederat. Illi alterum ibi portum ab alia urbis parte foderunt nec ut fugerent , sed quia ne-
x mo illos hac evadere posse credebat. Inde quasi enata subit classis erupit cum interim iam diebus,
iam noctibus , nova aliqua moles , nova machina, nova perditorum hominum manus quasi ex
obruto incendio subita de cineribus flamma
x Streane procedebat, urgebatur Sic Coelius in Cic. p. Lim. 8, t. De d. rmis natione fetuenter loqui coeptum est a Feribus. 3 Graecis orium tignificat: nomen arci Punicae ideo inde factum est , qu bd Dido cum a Tyi O Pygmalion Restis tyrannidem fuga vitalist, 3 in Africam appillisset tantum certa pecunia agri ab iarba Getuliae Rege compararet, quantum bovu tergo coma prehenderetur, quae sectio in corripias tenuissimas terrose tria fere millia passuum coin:,lexa rac arcem Byisama Carthaginis initia condidit. Vide Iustia. s. s. 4 P nec, fecto. Exitio Africae destinatum. ε Hie Scipio ialsul fuit Pauli Emilii, qui de Perseo Macedonum Rege , triumphum ducta Egregi d claii. Sit at ille censoriu . 2, 7, 9. rate ille Gνaechorum. ibid. In nomen gentis adsciverat adoptaverat. In decua enim gentis, hic interpreto . non , ut emet decus gentis, sed ut fueretur decore , honore gloria hujus familiae. Commoverat. Io Lethales mollem ad em res a Semidiruta. Ira Liv. t. s. In semir me Di et bis. ωio 4 lecta semiruta. ia nae , unde tam tibi id prodiret , ignorabatur. 3 Quoad rem , mili locus illi, quem habuimus supta l. 1, 39. . ab antra Leν-
153쪽
16 prodibat Deploratis novisti in rebus, quadraginta se millia virorum dediderunt quod minus credas , ducer Asdrubale. Quanto fortius foemina, uxor 3 ducis quae comprehensis duobus liberis a Aculmine se domus in medium misit incendium, imitatis Reginam, 18 quae si Carthaginem condidit, Quanta urbs deleta sit, ut de carieris taceam, vel ' ignium mora probari potest: quippe per continuos decem septem dies vix potuit incendium extinoui, quod domibus ac templis suis sponte hostes immiserant: ut 3 quatenus urbs eripi Romanis non poterat, sciriumphus arderet.
Desperatis a Scillae eris 3 Asdrubalis. Hanc historiam , ut alios fleam lege apud Val. Max. a, a, . ext. Vertice fani illo. Didonem quia cum ab Iarba , Gaetulorum Rege , in nratrimonium is pareret, hallo etiam indicto sollicitaretur ipsa, ne Sichaeo marito datam molienti isdem violare cogeretur, vitam tibi, conscens pilos rogo . gladio riuivit Iustin. 33. s. o conditas en ανι hae a. annis anteqMm Roma Instin. g. s. Ineendi duratione. Nam Carthago lueens eli. Otat Carm. 4, 8. cendia cari burinis impiae. Et Epod s. Νο ut aperbas invida ανι buginis Roman- arce uteret vellejus diruiam ait. 3 Quia, quoniam sines de qua trinini'haLur.
Uasi seculum illud eversionibus urbium curreret, e ita Carthaginis ruinam statim Corinthus excepit, Achaiae caput Graeciae decus , I inter duo maria, I nium Q eum , quasio spectaculo expossita. Haec facinus indignum L ante oppressa est i quam in nume- rum certorum hostium referretur Critolaus causa
154쪽
usus est Legatosque Romanos , dubium an manu, certe oratione violavit. Igitur,etello ordinantitum maxime acedoniam , mandata est ultio : Sc hinc Achaicum bellum ac primam Critolai manum etellus Consul, per patentes Elidis campos, toto cecidit
Alpheo. Et uno proelio peractum erat bellum ciam ω urbem ipsam terrebat obsidioci sed fata rerum lactim e tellus dimicasset, ad victoriam ummius ve- nil Hie alterius ductis Diri late exercitum sub ipsis o Isthmi faucibus fudit, geminosque portus sanguine infecit. Tandem ab incq lis deserta civitas , direpta primum, deinde tuba praecinentes , deleta est. Quid δε signorum, quid vestium, quid-ve tabularum raptum incensum atque projectum est Quantas opes abstulerit4 cremaverit, hinc scias , quod, quicquid Corinthii aeris toto orbe laudatur, incendio superfuisse
a Supra , ar, Volsiniensium servi libertatem a dominis datam hi ipsos eνex
rarat a Formaut Macedoniam statum ei aliquem tum maxime imponenti sic Curi. 7, 3. e. gentem Emerge arum Oidinavit. 3 Erat Iaetor tantum 4 Elicoopἰduin e t juxta nod Olympicum certamen Hebraiisblet. A bera flavi u est in Elide Peloponaei regioue. 6 Corinthun . Minime no m est, ut intervertantur praemia alterins confino periculoquem ita victoriaqne jam parata e manibus eripiatur saecessoris novi superve in tu . n. e saepius invidia de edeatium c rerum gerentirum impedimenta. Vide Sal Iug. cap. 38 3c a r. ax. q. 3, liminius Nomen Achaici Imperatoris io Isthmos insula est inter duo malia conclusa. In hoc loco ludi fieri consueverunt in honorem mattis Matutae atque Portuni e ad quod spectacillum univeis Graecia eonvenire solebat. 3 Angn Iliis. x Tinxit, commacularit. 3 militibus nam ex more Ronranci expugnatae urbis praeda ad milites, deditae ad Ducem pertinebat. 4 P. -- einere dicuntur tuba , ad quarum sonam motumqtie aliquid fit. Hi ergo tuba cecinit, ut omnibus inootesceret auctoritate uis que publico negotium istud peragi vel ut eodem modo desti ueretur, quo condi solebant urbes . nisi quod ibi tibiae adhibitae quemadmodnm etiam Atheoiensium muros diruit Lysa ter te versa est Iustin. 34, a, . urbs ipsa coνinibus diνuitur : populus omnys sub corona euditu ut hoe exemplo ea levis e νυ ita in
sibus metus novarum rerum imponeretur. 6 Statuarum , imaginum. Sal.
In Cat. Signa mirari a Picturatum. 18 A militibus scilicet pretium corii non aestimaatibus , sub duce nihilo rerum illarum prudentiore. Mummius enim, ut traditur, magnanimitatis, quam actificiosum, studi
155쪽
comperimus. Nam de atris notam pretiosiorum ipsa op lentissimae urbis fecit injuriaci quia incendio permistis plurimis statuis atque simulacris, aeris, auri, argentiquei
TIT' Carthaginem Corinthus, ita Corinthum Numana ctum armis fuit. Post illa duo , clarissimarum irbitim incendia , late atque passim , nec per A vices , sed simul pariter quasi unum undique bellum filii , , prorstis ut illae urbes, quasi agitantibus ventis, diffudisse quaedam belli 3 incendia toto orbe videtentur. Hispaniae nunquam lanimus fuit adversus nos universae consurgeres nunquam conferre vires suas libuit, neque audi imperium experiri, aut libertatem tueri suam φ publices alioquin ita undique mari Pyrenaeoque vallata est, ut ingeniostus 3 nec adiri quidem potuerit. Sed antea Roma-
iis M obsessa est quam se ipsa cognosceret sola
s Bella , quas post deletam Corinthum orta sunt, lege in Epit Livii l. sc tr.
Iustin. l. 34. uti op. 4. 3. a integrum, in tollutum. 3 Celeberrima- rurn ut hi uim Caithaginis scroti nihi. 4 In rei valla. s ut affine est liud , quod noster scribit insta 3 38 4. Fadeus Iax Ἀη it m eremavit Gocios in arma yptis Doneus ibis accinuit. 6 Piudentia . rectum consiliuin Bellum capesse te a CongregNe tinire 9 Tentate an erit m potiri possit. io Conjunctis vicibus gentes enim Hispanas respecti totius corporis pro pilvatis habet sicut habenda sunt imperia regna in in marcia illi Repi alie generis hu-nI, ut Senecvdicitur. Hii Ianiae sima lere apud Iustin. lib. 4. Sil. 3, 3as. Scc. Μunita, protecta Ductavo a se, quo muniri solent castra. Alludit vox Scipionis in Ep. Liv.s , 2. Cum sudiose vallare scieris , vallum erre definiι o. a Nativa loci. 13 antiam abest ut oppugnari potuerit. 4 Occupata , insessa is Bene gitur noster supi I. g. 6. censum Servii commendat eo, quod eis erit ii iis se nosset 'sp. Hine Britanni apud Tac Agricol. c. e. monent tir, ut e mimerent, desi vites suas cum Ro inanis colafer anr statim appari tutam imbecillitatem populi Romani Periinet huc ad trium nostralium , quo dicunt equum nuties suas nouet horniat, quiPpe debiliori, nou ira patienter paritiuum. Ditissime. In unum.
A P. XVII. Ros in Hispania gestae.
156쪽
omnium provinciarum vires suas, postquam victa est,
intellexit. In aes prope ducentos per annos dimicatum est, a primis Scipionibus, in Caesarem Augustum, non continue nec 3 cohaerenter, sed prout causis
lacessierant nec cum Hispanis initio , sed cum Poenis in Hispaniari inde contagio e series causaque bellorurn. 6 Prima per Pyrenaeum iugum si signa Romana Publius cCnaeus Scipiones' intulerunt proeliisque ingentibus Annonem QAsdrubalem fratrem Annibalis ceciderunt: raptaque ' erat impetu Hispania, nisi 'fortissimi viri, in ipsa sua victoria, oppressi Punica fraude cecidissent, terra marique victores. Igitur quasi novam , integramque provinciam ultor patrisin patrui Scipio' ille , mox Africanus , invasit isque is statim , capta Carthagine ,
is aliis urbibus , non contentus Poenos expulisse, sti-- pendiariam nobis provinciam fecit : omne citra ultraque s Iberum subjecit imperi r primusque Romano-8rum ducum victor ad Gades, Oceani si ora pervenit Plus est 3 provinciam retinere , quam fa
cere itaque per partes jam huc , clam illuc missi et duces qui ferocissimas , in ad id temporis libe-
Idem verbum in simili sententia Plauti T. den erue homines nostra intelli-grinus bon cam , quae ro ootesate habui-ur, ea auribimus amispania. Consentit Liv. 13. ii io. 4 Bellum estnim est. 3 Assidue. Exer-gitum. 7 Admove uni sic lipata, correpta. Ira curi, rara re inrumque praetermunt bus raptis tui:set. io Publius&Cnetens Scipiones ii Caes. debet civ et o s. uos obortatus , quo integrD δει- per visient. νι mictos antemneνent. Egregius Sc clarus a Nempe eodem die, quo obsessa Uide supra , 6, u. t. Quae stipendium pendit,five stipendium eudentem nobis regionem perdomuit , ut reciperet jugum.1 semis aniae fluvium is stia. 1 M.tjoris peiae s Regionem aliquam Uixibus patramιών , iure retinentur, ut alii Ious , a, 9 ubi eadem est sententia. Similis apn Liv. s, . avavi singula acquireνα faciliuν poss-nt, quam univeo teneri Cuti. i. it,9. Faeilitis en qua/am vincere , ' ιιι ι 1ueri. Sic Claud. Pa aeg. a. in Stiliconem : Plus enser a se repersuain
157쪽
ras gentes, ideo impatientes' jugi multo labore, nes incruentis certaminibus servire docuerunt. Cato cille Censorius Celtiberos , id est robur Hispaniae, aliquot proeli in fregit. , Gracchus , pater ille Gracchorum eosdem centum d quinquaginta urbium eversiones mul- Io lavit. 7 Metellus ille, qui cx acedonia cognomen me
ruerat, cumi r Contrebiam memorabili cepisset exim i
I ploac Nertobriges , majori gloria pepercit. φ Lucullus Turdulos, atque Vaccaeosci de quibus xx Scipio ille posterior, singulari certamine, clam Rex k suisset pro-
Vocatus , sopima retulerat. Decimus Brutus ali-r quamb latius . Celticos Lusitanosque, & omnes Gall:eciae populos, formidatumque militibus i sivinen Oblivionis peragratoque victor Oceani littore non prilis 3 signa convertit, quam , cadentem in maria Solem
et servi intis Egrὰgrii et clarus. Gesta hujus Cationis contra Celtiberos scribit Phuarch. civi in eius, 3c in apophili Val. Mari . . 3,r3. Multa C ce oin Catone aiore Fortissimos Hispanorum sic Robur Itale fingit uis. . 4 , Oνientis. Ibi d. fociorum. i. s. 6. incendo δέ bilitavit. Tib. Sempronui, Quod hic dictim de Giaccho atte, lege apud Val. Max. q. s. r. Cic. de Divinat i, is, calibi. Adde iv. i, Piruiuit Metelliis, inquit ille . qui tulerat ex Macedoni et oenomen , meruerat Sc ex Celtiberia ferte , eum duat iube in Celtiberia cepi liat, victis repercir, nec eorum urbes evertit, cita sistinuit Celtiberi u coWnomine . quod ad aerei nam pentis maculam Scot probrium retinnisset Sed majoiem laud civ adeptus est ob hii-manitatem Sc clementiam qna et ea victos ustri est, quam si ex victoria cor nomen tulisLt Celtiberorum ut bem in Hispania. Valerius Maximus cent obruens appellar. , i, io Luculli gesta in Hispania sci ibit Epit. Liv. ii Emilianti ge Val. Max L a. S. ta Provocalset Patafivum usurpatum ut .Deponens. Sic Cic. pro Mil. Punitus er inimisi m. Suet. Aug. cap. i. Mitatus est ebeliantes inspolia egregia , laxiore enificatione: nam alioqui stolia opima sunt, quae dux occiso a se hostium dii ldetrahit. Dicuntur autem Die Νιο- , non aridita voce notiorum , intellecta tamen. Ita sen. seic. Fur opima in R et ad DHνοι repeir aede Decio Bruto dicit Floius sumpta sunt ex Epit Liv. ς,6 s6. Ie ii ad formidant milites iis trunm in ι e celtiens oe Turdulos . eum feci eueexpeditionem eo , Limatim flumen eώm transiissent, ortam fellisionem: ad si cum accessisses iueis obitur . manssie illor ibid De os, indique Oblia mimi fluetio factum nomen. Iriabo lib. 3. reilustrato. ri Exeria 'citum et Poetico more , sed&ex opinione eommuni. Antiquitas Apollinem quotidie ad vesperam in Teth os cubilia se recipientem fingebat ipse apud Ovid. a. Met. Tune etiam qua me Dbjectis exciνit undis, Ne ferat in
γνaeeps , Theiis olet ipsa vereri muli cespiciens Sil. 3. Tethyn appellat Phabeati ubilia. Hinc subjicit noster non sene quodam sacrilesii mea o
158쪽
tumque aquis ignem, non sine quodam sacrilegii metu
r νω horrore, deprehendit. Sed tota certaminum moles cum Lusitanis fiat iu Numantinis , nec immerito.
Quippe solis gentium Hispaniae duces contigerunt. Fuimetri cum omnibus Celtiberis, nisi dux illius motus initio belli oppressus esset, summus viro asturi
I audacia, si res cessisset, Salondicusci qui hastam argenteam quatiens, velut coelo missam vaticinanti similis, omnium in se mentes converterat. Sed cum, si pari temeritate sub nocte castra Consulis adiisset, v juxta tentorium ipsum pilo vigilii exceptus est. Caeterum Lusitanos Viriatus erexit, vir calliditatis macerrimaeci qui ex venatore latro , ex latrone subit,dux atque imperator, si fortuna' cessisset , Hispaniae Romulusci non contentus libertatem suam defendere, per quatuordecim annos omnia citra ultraque Ibe- 16 rumin Tagum , igni, ferroque populatus castra etiam 3 Praetorum, praesidum aggressus, Claudium uni- manum pene ad x internecionem Oxercitus cecidit, . 36 insignia trabeisin fascibus nostris , quae ceperat, in I montibus suis si trophaea fixit tandem etiam Fabius
Maximus Consul oppresserat sed a successore Pompilio violata victoria est quippe qui conficiendae rei cu-
Veneratione elim metu iuncta, quae ex religione incutitur. a ExcelIeniatissimus et Astutia. 4 Successit et. s Salondicus Commento usiis est apud imperitam multitudinem emacissimo , quae superstitione apta , nullum plo Due suo solet recusare periculum , Meilmilis eum putat habere enmmercium. 6 Sicut astutia. ppressu est. 8 Historiae hujus auctores sunt , Epit Liv. et M 4. Cic. de ossic a s 3. Valer Max. 6. , a. sit 3, Acutissimae , solertissimae so Successisset. Sie pauidiant : Si es cessisset a Fundator ε conditor imperii Hispani, sicut Romarii fuerat Romulius. a M. Vetili de C. Plaucii. t Universalem cla m. Infignita. Is Trophaea non ngebantur, nisi in eminentiori. bus locis a Nonumenta victoriae erexiv.
159쪽
pidus , 3 fractum ducem, extrema deditionis' agitan hiem , per fraudem, insidias, o domesticos percusso a res aggressus, hanc hosti gloriam dedit, ut videretur aliter vinci non potuisse.
x Urnantia, quantum carthaginis, Captiae, Corin- thio opibus inferior ita virtutis nomine: honore par omnibus, summumque, si viros aestimes , Hispaniae F decusci quippe quae sine muro , line turribus , modice edito in tumulo apud flumen Durium sita, quatuor milli . bus Celtiberorum , quadraginta millium exercitum, per annos quatuordecim sola sustinuit nec sustinuit modo sed saevius aliquant perculit, pudendisque foederibus a fecit Novissime cunn invictam esses constaret, opus quoques eo fuit, qui Carthaginem si everterat. Non temere, x si fateri licet, ullius caiisa belli injustior.
Sedigenses socios de consanguineos Romanorum manibus elapibs exceperant: habita pro eis depreca-.tio nihil valuit cum se ab omni bellorum contagione removerent, in legitimi ederis pretium, jussi arma depo-
Bellum Numantinum scribunt. Epit Liv. v. sc seqq. ii l. Max. , , 3, 3, T. ext. I. ,3 eat Eutrop. 6, 3 . a Fuit hae urbs Celtiberoium in Hispania , oblidione sua celeberrinia. Potentia mitior fortitudinem. ornameutum Ad extremum Certum , notum esset, mispe P. Cornelio Scipione. Deleverat. io Facile i Simili piae nistio ae utitur inflari, r. r. νetis iam bellum i vera volumu noscere , ras Dei-mus Incolae sedi eae urbis t Numantini Cilicet. Cum Theba di-xullset Alexander, Athenientibu quoque , quia contia interdictum porra refugiis profugorum aperueiant, bellum indixit Iustia ii 3 lo. Daber
160쪽
nere. Hoc sic a barbaris acceptum, inuasi manus abscinderentur. Itaque statim Megara viro fortissimo duco, ad arma conversi , Pompeium proelio aggressi, foedus tamens maluerunt, cumo debellare potuissent. Hostilium deinde Mancinum hunc quoque assidui: caedibus ita sube-- gerunt, ut ne oculos quidem aut vocem Numantini
6 viri quisquam sustineret. Tamen cum hoc quoque foedus maluere, contenti armorum si manubiis , clim ad min- ternecionem 3 saevire posuissent. Sed non miniis Numantini, quam se Caudini illius foederis , stagrans ignominia ac pudore populus Romanus , dedecus quidem prae-8 senti flagiti ii deditione Mancini expiavit caeterii duce Scipione, Cari haginis incendiis ad 3 excidia urbium imbuto, tandem etiam in ultionem 3 ex canduit Sed tunc si acrius in castris, quam in cam
Nnmantinis interpretatum , intellectum a De Hispanis in genere Iust. a r. luximi n/ititare equi. rram, sam uine is forum cariora. Liv. 34. 1ν Hispanos plerosque lini manu attulit e rerer ob adempta arm s. erox genr, inquit, tiliam etiιa n rari stne armi et e. Nam . ut ait Diodorus, ovies a ma vitam eodem a firmant re o. Unde P. Furni maluit cum millenaria collo: te perire , quam redimere salutem traditis armis. Dionys s. go. Bello vincere. 4 Domuerunt. Ut nem. Πmini in D l prop nquare ausus fuerit. Non uulli exponunt haec de ardore vultu, d octilorum. Supra jam docuimus, vanis a Leitu, commoveri miliit m animios, utim justis formidinis causis. Quidam enim o asenu , quadam solo elamore ho itura debellati se patiuntur. incurii urnam μ. 8, id est. ποι inmetamorem vocabant ueteres Homerus Hiad β. Menelaum commendo . a clamore; 3.e αγαθογcMετη λαγ. Plura Grutetus disciusula in Tac Fre in hemius, in Curi. 3, o. r. At de uela virtute Sen. Adversus py atu ter νi illium vectos oeulos επει
nihil ex multu mutat fie illi dura , sive secμnja astentant Mν ε taeda. Universalem cladem . cum De nulta servandi exercitu esset Epit L lv. e. Crudelite agere. 9 Videsnpta. I, s. 1 Nancinus enim nudus a P. Furio Philo Consules, manibus post terga revincti , ante portas Numanimorum expositus , ibique in noctem a suis deseitus 3 ab hostibus non receptus ti isti speetacnio utrisque commiserationem movir. D Purgavit placavit Romani enirn hac Mancini deditione sese sati fecisse foederi eredebant. 11 Sed. x Nimirum, Itereri quocunque flar prιο vestigiuma ut loquitur P. Sytus.1 Evet sone . t Exardi, incensus est. similiter Tacit. lib. 3. Av.