장음표시 사용
261쪽
&-itum istum εμ et ροειρμ ον IAE. S II. primis particulae appellat. Et Galenus manis quinto de simplicium medicamentorum sati' '. . latibiis , innatum calorem spirit im voea'. - hquiens. Nihil prohibet ii sanguineam substitiam simulque aeream uni clim si, iritu ili innatum vocemus. Itaque cum Galenus ac subjectum caloris innati hum 1 dum uti Non admittit a stant
ignem, ejesque substuat iam hoc modo hi
gnari,& aeriones ori nes rui bari, lenique' tentiam Hippocratis everti censet. Nunc actiones c bri sidere imas. Culoremmam membrorum,seu partium solidaru-- constat, ut manifeste testatur Hippo: sGalenus com. . II ph. 37. & com sexi, substantia animae dicitur. Hic emin, - :' membra sua vi conservat, & ut phas loquuntur u disponit ad suscipien' P Iorem a cordeinfluentem , qui singillis corporis partibus comm maniseste Gangraenae, σφακελε , ' membrorum, ostendit: Hic prolis tuetur,atque in ea fortissimesese exeludi, eo destituti frigere dicuntur. Hic auu in Nonidbnee humidum , quod. Galenus bi κατα φυπιν aph at, convehiens est uise Deri u ad extremui spiritum cia nisi itione conservat.Habet autem adsilitu
262쪽
i s Pκριπικω ,nec unquam est otiosus, sed omnibus coctionibus adest , donec nutrimentum deducatur ad formHD convenientem , & aptam nutritioni, & conservarioni totius corporis,&singularurn partium, ac nisi adhibeant iralimenta Philotheus ait, ἐξαναλύσει. Ex harum autem facultatum praestantia atque effectionibus, caloris quoqNehujus excellentiam metimur, ac recte Hippocra i tem nostru n dixisse statuimus τα αυξομενω l. ἡλῶςo νεχε re ἔμ. φυτον Ερμον. Nam etii in juvenibus siccitati junctus igneam vim habet,&ardentior est, tamen quia in pueris conlistit , in subjecto magis cou venienti , videlicet humi do,praestantiores effectiones habet. Hic autem quaeritur, patiatur ne hic calor in febribus. Certe in illis quaecν consis stit, valdeqsea catae sunt, una cum spiritu vel proximus esti extinctioni,vel omnino vita discedente extinguitur , ut testatur Galenus commentario .
Aphorismo 37. Si quidem solidae partes , quas
ut Hippoc. ait, regit vim morbi sustinent. Verum in iis febribus, quae cis χεσει sunt, vel cale
factis spiritibus , vel vaporibus putridis a L
wficientibus calorem cordis, quem infusum appellavimus,assicitur συμιπιχλιο ιν , quam habet cum calore cordis, qui- προσθοπα Θειαν accenditur atque assi igitur. Nec cor
rumpi εριφυτον consentaneum est i id quod
263쪽
a Epis ToLAR. MEDICINO naturaliS calor corporis , quando discessit febris,testatur. Porro an su bstantiae lui motum& spisitus pars sit calor, dubitari posse
video, neque libet de hoc odiose rixari, cum videam veteres tantuna solidis partib. euiariribuere, de sciam varie m ulta polle excogitari, de dici in iis, qua a veteribus nota satis perspicue,e Yplicare& distincte tradita sunt. Putredo humorum absque hoc commento dcxtreexplicari potest, modb Aristotelica cum medicis de putredine prorsus non confundantur. De spirituum autem putie Deirone fateor me id nescire,quod nescio. de de hac vera & firma doceri cupio , cum in vcterum do Cirma nihil, quantum ea mihi cognita atque explorata est, certi habeamus. Refutatae sunt opinibnes quorundam erudite a victore Trincavella, doctrina atq; usu excellenti medico, cui ego plus fidei adhibeo,qua substructioni b. recentib. Sed de his fatis , dc quae sit spiritus naturalis origo, temperatura,& actiones consideremus. Ac primum non existimo odiose cum illis pugnandum, qui praeoccupati nescio quibus opinionibus spiritum naturalem in corpore humano esse neganr,cum illi manifeste declarent se non
tantum in consideratione naturae rerum, & v
terum lectione versatos, quantum fortasse sibi fingunt. Nihil hie de Aristotele dicam. Nonne Galenus exponens is. Aph. primae particular inquit : Membra solidae spiritu constaret: Item
264쪽
LIBER V. a SItem in quinto de limpi med. facult. persipi cue de eo loquitur. hist autem hic spiritus, ut
erudite & philosophice hoc probat Actuarius
quasi spititus vitalis de animalis expressus in prima generatione c semine & sanguine materno non selum membris, quae nutritioni serviunt,inditus a natura, Verum omnibus totius corporis partibus,calori naturali ita Ηnitus, ut ab eo magis cogitatione , quam re ipsa divelli possit. Porro sicut omnis spiritus substantia est tenuis & luetda, ac interea, quae disi olvi,& non
dissolvi p. stunt media : Ita & hic spiritus est
aereus, calidus&humidus,a coelesti vi, non minus in nostro corpore illustratus, quam hic aer circunfusus , quem lucem claritatem a corporibus coelestibus accipere plane non est dubium. Nec propterea, quod vitalis eo sit lucidior,tenuior & agilitate coloreque majori prae- ditus, minusque spiret, huic appellatio spiritus
deiuganda est. Nam revera ex semine atque sanguine quaedam aerea, coelestisque vis spirar, quae partium omnium est. Ut autem membra quis sunt perfectiora, nobiliores re perfectiores actiones edunt,ita quo hoc spiriti pleniora quovc is est purior & firmior, Operationes ejus evidentiores & praestantioressioni. Ac Galenus cum contra Platone aerea potius atque a queam vim & naturam calido in-
265쪽
nato tribuit, quam igneam , nulla de re magis, squam hoc spiritu pugnat. Siquidem moderato calore potentia , quam vegetativam dicinius, 'lcujus spiritus naturalis instrumentum est . ac lsine quo animal neque generari, neque augeri, vel nutriri potest gaudet. Praeest autem non ltantum coctioni sanguinis in epate, Verum et- liam chylos in ventriculo,aliisque omnibusco- lchionibus , augmentationem & nutritionem solidarum pamum gubernat, denique nihil viam
tam habet, quod hoc spiritu non sit praeditum. lDistinguitur autem, ut dixi, sola ratione a callia ldo innato. Nam cum concoquit, distribuit,trahit retinet,&c. calor naturalis vel Ποελιφυπν.d θερεμον dic tur. Cum palpitar, movet,&c. spiritus naturalis. Hinc Galen, 8. de Hipp. & Plato- in is decretis, arterias motum non tantum cordi& sp ritui vitali, sed insito calido tribuit. Hoc vero spiritu obluto, debilitato & exhausto suboriuntur flatus , variorum & maximorum morborum causὰ. De quibus in praesentia non alibet dicere. Illud addam, licet spiritus natura- llis non sit plane anima vitalis, tanten meliorem l& praestantiorem partem ejus esse magis es abo- iratam in corde,& quasi igneam factam. Medi dcritatem autem quandam obtinet is spiritur, ' quem animalem dicimus, &quasi sumam per-
fectionem in cerebro consequitur. Unde ejus actiones intelligere, ratiocinari, &c. praestantissimae siunt. Sed de his nunc non necesso
266쪽
sse est plura sic libere. Decal Ho vero innato spiritu naturali, de quo propositum fuit disse pirare, me tibi perspicue commonstras Ie puto. N nesse notia& inania haec figmenta , sed ei dostrina veterrim & rerum nartita petita, Quid ei irri est in verbis Galeni, quae sunt in libro detrimo te S rigore ambiguitatis aut obscuritatis, a inquit, Docetur haec ratio de principiis io eratis, neq; pro corporis nostri elementis ponemus corpu scul a quaedam& poros, neq;
statuannis calorem C motu aut attritione qua-
dam4 collisione suscitari, sed corpus quidem
totum confluxi le&conspirabile. Calorem vero non ascitum, atri aliunde quaesitum, neq; genito iam animali ortum , sed insitum,& qui ab is 6 statim principio extiterit. Et nonne Hippocrates hunc coelestem dicit, in lib.de carui- hus, inquies, certe mihi videtur id quod callia. xium, caloremque diei aetas, quid da non mortale esse. Aristoteles autem haec expresse explicat lib. a. de Gen. animalium. In est in semine quod facit ut foecunda sint semina , videlicet quod calor votatur. Idq; non ignis, non talis facultas
aliqua sed spiritus , qui in semine spumosoq;
corpore continetur,& natura, quae in eo spiritu est proportione respondens elemento stellaru. Ex his perspicuum est in solidis corporis partib. spiritum, in spiritu calorem innatum, atq; in hismaturam & facultates naturales. Cal Q. χε
267쪽
2 8 EPISTOLAR. MEDICIN. rem autem quilia spiritalest, cum nusquam orsi insit, sicut si nun&calorem solis vertari qui leui tale accidens , sed plane divinum
coeleii , nec a temperamento ortum , Verim l
c ID S cum se me in corpus hiansmissu o. lNatus .l autem ea , quae interventu caloris la lipi litus in materia i onsisti t , purissimam e)e& c cilem substantiam conservationi corpῖ- fili vitae lite conventcntissimam, ac maxime I
cessariam. Habes de calido innato & spiritu
naturali sententia ira veram , di veterum da-ctrina non abhorrentem , quam ad te mi o Inon tanturn incitatus scripto illo , quod a te laccepi,& lectione T imaei Pla tonis,uerum p petua&vetissima benevolentia, quam tibi ο- mnibus modis probari cupio adductus. Hec lautem quantum lucis non solum multis & disescit imis quaestionibus medios afferant, Verum etiam doctrinae de destillationibus,quam me tibi methodice explicare velle promiti,& dispa-tationibus de putredine, contagione, morbiseque iotius substantiae, de quibus multi longe lplus verborum faciunt, quam re ipsa iorelli- lgant. Videbis in nostris scriptis,que in manibus habeo, & si vita suppetet, tecum&cum veritatis studiosis communicaturus sum. Cum dillis verb, qui omnia,quae non decies a praecedi lioribus vel a Galeno inculcata sunt , nova& 'Ferneliana esse injuriose clamitant nec quae ve- terum doctrinam illustrem atque amplificent,
268쪽
LIBER. V - Α admittunt,nisi eant crassus illorum spiritus capiat,& quos,ut poetae Verbis utar,inertia tardat, non odiose pugnabo : sed illud tenebo , quod ictuarius scripui, vel nostra negligentia, vel quia veteres itidem ut nos fuerunt homines multa in illorum libris, qui caeteros sapientia antecellunt non reperiri , nonnulla interdum
VALETuoi' ΕΜ matris tuae meliorem fieri laetamur,& Christo gratias agimus, ac ut indirs magis magisque confirmetur Deum precamur. Id quidem ei, post salutcm a nobis amantissime dictam , indicabis. Vitae studiorumque tuorum rationes, atque de liis dein liberationes vestras a DEo sortunari & gubernari benigne precor. Profecto nunc plures vanitatis quam veritatis sunt studiosi, & etiam atque etiam videndum,ne occasiones discendi, ct bonos praeceptores amittamus. Si quid a me fieri vis,aut posse speras , indica &factum puta. Casparo Scaligerum non,probari nee
miror,nec moror. Fortasse illud κοιλλικονθ - ώρημα,quod Cicero Attico commemorat, verum est. Sed si nullam aliam haberem laudem
269쪽
eius scripta, haec cum velissima &iustissiva est, quod Latina & pura oratione philosophica ea, quae multa barbarie obruta vix erni possium, perspicue proponit & explicat. Quod Galenu, quem ille satis ridicule pontificem maximum nostrum appellat, interdum asperius tractat non mirum. In Galeno enim quoq; singulare carpendi studium fuit.&sequitui Scaliger suum
magistrum AtierrhoisD. cui interdum non parcit. Te Dioscoiidem tuum illius quoque sententiis augis e valde probo. Fortasse non pauca veris rationibus, quae in Scaligero dicunt , resutari possent, & non mirum est, si in tanta rerum &opinionum varietate interdu ea afferat, quae non probantur omnibus, sed si ite velim quid praecipue reprehendat Caspar. Cum Fernelio etiam pugnat, & recte mihi contra eum hoc statuere videtur. Calorem non fortitam ccelestem esse. Id quod contra Philippumane it generationem non esse motum in subilantia fortasse ex ipso Aristotele posset refutari, in quarto fle coelo, ubi tres recenset motus ad locum, quantitatem, &generationem, sed in quinto Physicorum, transmutationem esse di cit, motum negat. Haec autem non sunt epistolae huius, quam scribo occupatus,& temporris egent. Disputationem nostram de calido in nato , si iam legere deberem , fortasse noe minus multa , quam vos in ea desiderarem.
In chymicis plane mihi ipsi non possiti
270쪽
L1BER V ast sitissacere, & venit aliud ex alio in mentein, de quibuscum sententias veterum inquiro, aut nihil scribo, aut scripta induco. Itaq; quando exspectitioni tuae proni ista meo, quo teneri me fateor , satis factuitu stim sane nescio. Emendatio consultationum sepe ita mihi movet stomachum , ut vix me continere possim, quin interdum librum pedibus teram , sed emendabo tamen . Si astricta est alvus, prunadamascena macerentur in aqua donec intum escant, deinde exemto nuclco ante coenam aliquot assumantur S 'degi utiantur cum illis grana quatuor, vel quinque piperis integri. Balnea etiam ex aqua dulai, dc inunctiones umbilici cum butyro plurimum proderunt. Usum clysterum,praesertim frequentiorum, plane non probo. Utatur etiam mane conservai rosarum recenti, cum pipere albo & speciebus axomatici rosati Gabriel .hoc modo.
Pleris albi Θj. Misc. Est enim piat sentissimum remedium in cardial-gia& ad leniendam alvum. Si nauseat amisbram & Moschum in speciebus aromatici ro- , fati fiat sine Moscho. Plura alias Bene valo