장음표시 사용
541쪽
Conti Maximo ergo odio a vobis prosequendi sunt, qui his Deorum a quibus hae urbs contervatur' templis infesta, faces subdere sent ausi t Iuppiter vero celebrandus . qui istis insanis plane mentem ademit, ut barbaris At hostibus eonsilia sua erede.rent , iidem vero urbis saluti eunsulerent.. XXII . Quamobrem, inirites, quoniam ad omnis pulvinaria supplieatio decreta est , celebratore illoa dies cum conjugibus, ac liberis vestris. sa Nammulviti saepe honores diis immortalibus justi habiti sunt, aedebiti . sed profecto justiores numquam. bὶ Erepti eonim ex crudelissimo, ac miIerrimo interitu , de ereta pii cc sine caede, siae sanguine, fine exercitu, sine dimitatione, togati, me uno togato duce,& imper tore vicistis.
Contr. Vos autem inirites celebrate dies sedit, justissimos sane , quibus feliciter & nullo ne gotio me togato Duce m ximis periculis erepti avistis. XXI v. Etenim reeordamint . Quirites , omnel eivileis dissensiones, nequo solum eas, qua, audistis.
sed & has . quas vosmetipsi meministis. ω vidistis.cH L. sylla P. Sulpitium oppressi t ex urbe neeit c.
Marium , custodem hujus urbis et multosque sorteis viros partim ejecit ex civitate, partim interemit. Caia
Octaviui , COS. annit ex urbe collegam suam ex u-
542쪽
- lit. Omne is hic locus & acervis corporum , dc cis vim sanguino redundavit. Superavit postea Cinna. cum Mario, tum veto clarissimis viris interiectis . luamina emitatis extincta sunt. Ialtus est huius victoriae erudelitatem postea Sylla. Nedixi quidem dpus est, quanta deminutione civium , & quanta calamitate reip. dissensit M. Lepidus a clarissimo & orti is moviro in Catulo , attulit non tam iptias interitus Reip. luctum, quam ceterorum. Ibὶ Atque illae dis- sensiones erant hujusmosti . Quirites , quae non ad . delendam, sed ad eommutandam remp pertinerent Non illi nullam esse rem p. sed in ea . quae esset, se esse cincipes , neque hanc urbem conflagrare, sed letis
Plutimis domesticis malis, istorum tantum bellorum memoriam recolite , quibus sylla conintra Sulpitium &Marium: Cn. Octavius consul adv. Collegam. vicjssim Sylla contra Cinnam & Mao tium , & Lepidus tandem cum Catulo maximaclis' vium stage gesserunt, tantum ut inim utarent jura civitatis & Principatum obtinerent Hi vero prorsus evertere illam cupiverunt , nullius tamen boni civis internecione eversi sunt.' NXV. Λtque illae tamen dissensiones omnes, quarum nulla exitium reip. quaesivit , ejusmodi fuerunt : ut non reconciliatione concordiae , sed inter . necione civium dijudicatae sint. In hoc autem uno post hominum memoriam maximo erudelissimoque
solo, quale bellum nulla umquam barbaria cum sua
543쪽
gente gessit quo in bello c) lex haec fuit a Lentulo,
Catilina, Cassio, Cethego constituta, ut omnes, qui salva urbe salvi esse possent, in hostium numero duis terentur ita me gessi, Quirites, sd) ut omnes salvi conservaremini:&, cum hostes vestri tantum civium super uturum putassene, quantum infinita eaedi restia istet et tantum autem urbis . quantum flamma obire non potuisset: & urbem, ac civeis integros, ineolu, meisque servavi.
mali d) ab e fect. centr. Contri Qui hostium in numero, hi illos salvos esso ' voluerunt , qui salva urbe salvi esse possent ι quo easu illi salvi suissent futuri, qui infinitae eaedi resistere potuissent, dc tantum urbis , quantum flamisma consumere non potuisset. Iam vero dc toti vhbi& vobis universis Deorum ope me duce salvis esse licet.
XXVI. Quibus pro tantis rebus, Quirites, H nullum ego a vobis praemium virtutis , nullum insigne honoris, nullum mouumentum laudis postulo. praeterquam hujus diei memoriam sempiternam. In a. nimis ego vestris ib) Omneis triumphos meos . omnia ornamenta honoris, monumenta gloriae, laudia insignia , eondi, & collocari volo. Nihil me lomutum potest delectare, nihil tacitum, nihil denique hujusmodi, quod etiam minus digna assequi possint. d) Memoria vestra, Quirites, nostrae res lentur , sermonibus crescent alterarum monumentis invetetalcent, dc corruborabuntur; eandemque diemis. ' , Ft a' tel-
544쪽
telligo* Malia spero aeternam fore , & ad salutem umbis,& ad inemoriam consulatus mei , propagatam tuno Myi tempore in hac rep. duos eiveis exstime, te quo rusta alter fineis vestri imperii , non tetrari . sedeEi regionibus terminate alter ejusdem imperi domicilium, Memque servarct.
Contr. Atque pio tantis a me rebus gestis, non liquod hae in urbe monumentum laudis : sed in vestris tantum animis mei hujusque diei memoriam expeto; quod sic. uno tempore duo cives extiterint . Pompejus qui urbis hujem terminos uni. vhtsi orbisfinibus describeret: ego autem , qui huius imperii & imperantium sedem potestatem,
xxvII. sed quoniam earum rerum, quas ego gests, a non est eadem sortuna. atque conditio, quae ilis lorum , qui externa bella gessςrunt: quod mihi vivenis dum sit cum illis, quos viei, ae subegit isti hosteis aut interfectos. aut oppretas reliquerunt r vestrum est, uuirites, sb si emeris recta sua facta prosunt, mihi mea ne quando obsint , provide e. ιὶ Mentes enim hominum audacissimorum Iceleratae , aenesa. tiae ne vobis nocerς possent, ego providi r ne mihi noceani, vestrum est providere: quamquam , Qui. mes, mihi quidem ipsi nihil iam ab istis noeeti potast., Magnum enim est in vobis praesidium , quod mihi in perpetuum compar tum est et magna in rep. dis
545쪽
gnit/s. quae Mesemper tacita dςfendet ., maguovis est eonscientiae, quam qui negligent, cus nec violare volent, se ipsi indicabunt. 4. ii
ροί reiat. d, a causa per coνrest. Contr. Hoc selicior autem ille eum Meteris, quadvivendum ei cum his non suecidi, quo deviceraῖ , iisdemque laudabiliter facta plurima commod pepererint ii mihi vero. pe aliquando O t. atur re sit prospiciendum. Vobis cavi. Qviti; hostilliti odere pos ent: Vestrum vicissim. est, illorum arne impetus cohibere. In vest ra iusnit te permagna mihi spes sedet: in cons entia autem multo
maxima; hanc qui lauerit, improbitatam tesse sitata profitebitur. XXVIII. Est etiam in nobis is animus, Quiritesint
non modo nullius audaciae cedamus , sed etiam omneis improbos ultro seinper lacessamus. Quod fiomnes impetus domesticorum hostium depulsi a vobis , se in me unum converterint vobis erit providendum , Quirites , qua scinditione sa). Posthac eos esse velitis,.qui se pro salute vestra obtulςrint invidi . periculisque omnibus. Mihi quidem ipsi quid est,quod jam ad vitae fructum possit aequiri, b) praesertim cum neq, inhonore vestro neq, in gloria virtutis quidquam videam altius,quo quidem hi libeat adscendere t
contr. Tantum quidem abest improborum me in. vidiam defugere , ut eos quoque in certamen pro
c patria ρυ vocatur vi sim; Quod si tandem quam Fi s avet
546쪽
vestris lateribus sicam averti, ea se in me eonverteriti in me vicissim defendendo vestrum erit exemplum edere , quam illis gratiam referatis, qui vestram causam in se suscipiunt; veruntamen eum iam apud vos vitae meae fructum caepi , praeter quem non video, quid eoncupiscam.
XXIX. Illud perficiam profecto, Quirites, a ut
ea, qua gessitu consulatu , privatus tuear, alque Or., nem Z ue, siqua est invidia in conservanda rep. suscepta, laedat invidos, mihi valeat ad gloriam. Deniqueata me in rep. tractabo , ut meminerim semper, quae gesserim, curemque ut ea, virtute, non casu , gesta esse videantur. n Vos, Quirites , quoniam jam nox est, veneramini illum Iovem , custodem hujuslurbis, ac vestrum ., atque in vestra tecta discedite: & ea quamquam jam periculum est depulsum tamen aeque ac priore nocte fecistis, custosiis, vigiliisque de iis
dite. Id ne vobis diutius faceundum sit , atque ut in perpetua pace esse possitis, providebo.
Contr. posthae quae in consulatu gessi, privatus peram dabo ut tuear. Noceat invidia autoribus et mihi valeat ad gloriam. Vos autem nunc ueneaeantes Iovem intecta vestra discedite, eademq; hac
solum nocte ab hostibus dependite; Ego ne sit pqtiro id vobis faciendum, protime curabo.
547쪽
COMMOTIO AFFECTU L et EXORDIUM.
Grata vobis essed bet hujus diei memoria.
x. ia ab L vos atque urbem hanc e flamma & seriaro ereptam videtisa iaJacomp. Tam quibus conservamur quam quibus nastimur dies jucundi sunt ; siquidem έa nascendi incerta conditio I salatis autem certa laetitia. bὶ sine sensu n stimus t cum voluptate ala
εἰ Romulum autem inter eos retulimus,urbisque ab eo auspicia celebramus. Quare & haee dies qua omnia paleis e lebranda, & mea Dueis memoria c. . servanda erit
Dies hae conservata civitatis Deorumsuist
548쪽
ii Recto Catilina & manentibus in urbe ejus μ-
cita,vigilavi ut resciscerem, quid molirentur. Et quoniam maximum illud scelus non facile eredi poterat, in aprieum produxi , quo via. bis mature prospiceretis.
ij in re ut animadverti, Lentulum Legator Aloiobrogum in societatem vocasse , eosque eum literis ad Catilinam mitti. Praetoribus ad me voeatis rem cimnem exp
sui , quid opus sit sacto ostendi. a s r in negotium in se suscipientes, eum sortissia
in oportuno loco, quo ego simul delectos miseram, Legatos Allobrosum, comitem. que illorum vulturcium , ad pontem Milvium adoriuntur, capiunt, eosdem que cum literis ad me perducunt.
N Mox vocavi ad me Gabinium, Statilium, C thegum, Lentulum. in De periculo publico rem integram ad Con lium publicum detuli ; simulque ex Cetheglaedibus arma efferri euravi. a it Vultureius introductus, & Lentuli ad Catili. nam mandata de de incendio urbis ae eaedecivium consilia ejus exposuit., οὶ Luati similiter literas. eansilia & mandata re Iiquorum in urbe Conjuratorum . praecipue Lentuli e libris Sibyllinis conjecturam, de Cethegi in constituenda ad interituri urbis disiensain aperstruat.
549쪽
PARTIuM. . A Trosio Recognovit Cethegus literas : ad arma deisiaque e domo allata conticuit. Ia ira Idem quoque productis eorum literis seee- .srunt Statilius Lentulus maxime cuin Allo. broges rem aperte profiterentur , &Vul, tureius literas sibi ad Catilinam traditas as. ferri pe4eret. 12 I o Neque propter conscientiae vim eadem nes re poterant Gabinius & caeteri.
Senatus pos laudatum meum studium isadhis
buam in conservanda Rep. operam iac decreoit, idque decretum. f. i Fortissimi in senatu sine ulla varietate secuti a sa Amplissimis verbis gratias mihi egerunt 33 Praetores &praestitam operam: simul & COLlegae fidem audarunt. t In custodiam vero tradi jusserunt Lentulum, Cethegum, Statilium, Gabinium Cassium, Caeparium, Furium Mangionem di Limbre. Num 1 eoque pacto reliquorum mentes sanari posse eredidit. lar in Denique Ciceronis nomini lupplicationemDi s decrerunt ἔ qui honos se praeterquam milis
togato contigit nemini. b Supplieatio sin .gularibus scripta verbis; non tantum se. ob rem benegestami sed rempublicam quoque Conservatam. eὶ Lentulus Magistratu prius, se abdieare eoactus est . ut nulla prorsus relio' sto in eo pilaiendo mihi obstaret.. 'Fi x . se
550쪽
1 ccc Captis his belli ducibus omnes Catilinae e
pias eone idisse putandum est.
B Recto Catilina nihil mali damnive Conjurat,
Reipubl. infesre potuerunt. 3Quodsi ille acerrimus hostis tam sici pulius; '' . reliquos faciliori negotio prosternemus. Omnia Conjuratorum Consilia jam in apricum producta , ut qirae dudum meditati perficere non possint. Si in urbe verδ catilina mansist , plurima Senat,&civibus perieula subeunda Elissent
i a ARGUMENTUM TERTIu FnD Deorum immortalium nutu Mege viaemin. Siquidem.
. ' fi J Ea harum rerum moles, ut nisi Deorum auxilios negotium non potuisset perfici /trJ Vis de caelo,motusque terrarum is significaruat
DI In Capholio turres selmine percussae , simulacra dejecta, legum atra lique- , facta, taedis Romulus. Harulpiees ex Hetruria , eaedes in urber & incendia . legum interitum , beta ham civilla Imperii ruinam portendi
nunciarunt, nisi Diis placarentur.
go feJ Itaque per decem dies Iudi factKJovis su
. , mulacrum majori forma , excelso. , t eo p situm ad solis ortum, ut curia
forum ire conspectu estat quα consiliae improborum div. sempubI.
