M. Tullii Ciceronis opera

171쪽

AD ATTICUM

LIBEM QUARTUS.

m libro , quaevo annorum vi Iae coneta tvr Tres prima P. Lentulo Spinthare, si is a telis Nepote s quinque consequentes , Cn. -- eulo Mareellia , L. Philippo ; 6 1M, etiam Cn. Pompeio Magno Π, M. crasso Π reliquae sue ad Inem , Ap. Claudio uti re , L. Domitio Ahenobarbo es seripta sunt. μcesse es autem aut eas una fuisse , aua non prum ab eo , sui epi olas congessis , inveat Prima igitur, reditum ieeronis onainandi. 'Di prid. n. Septembris duodevigesimo mense , post Ius fgam : quomodo a ea da Hiis , pontifieum sententiis liberata fuaria 'domus ae illa publie peeunt resistiea: quum in reditu eius , summa annona earia esse . S. C. in sententiam illius factum es

quo Cn. Pompeio rei frumentariae per quinqα--nium cura dabatur, cum eodem imperio , quod is bello piratie habuissee irem , e T. a nius Milo saepe eum Clodio , dilitatis cand dato, manu armisque dimicaverit, ne ejus e mitia haberentur me in tribus rimis vise Iis. In proximis , qua Cn. Lentulo Maresumos a Philippo iosi seripta sunt niat estiuori dignum, nisi de Domitii vias cia

172쪽

aonsalaesis qui etiam foro per ime , servo uius , qui lucernam prae-iseerfector creari ver stina ex utero per rim , Cn. Pompeius IV. M. Is quorum arino scriptae Laterae red lamasti in regnum rictim attingunt e crassi in proviseiam Friam pro- dararum obnuntiatione neglecta. Porroga a quarti anni , Ap. Clodio idelia L. Domisi e . eandidatorum ambiaeustentionem habent; vae tanta fuit L alta Domitius ex interre- fimo vitis anni mense constitis decla-haeique faeriae: idque Q. Pompeio αβνI. Mi intercessionibus omitia tolle--rcerem ories ex S. c. ceteririque. aepedire conaretur , deterritis conet-- A. Gabinii reditum , nocturnumque laresam , omnium hominum odium AB M ae sationem de majesaee rem senatus populique iudicium, eois regnum reduxisset O Masam alia , die privata , atque domestea. Inter superioris libri epi olas , atque hujus a fluxerunt nimirum v Kalendis Nonas Sept. MALA SPINA.

M primum Romam veni, fili recth ad te litteras darem nihil

173쪽

his mihi dandis nec sortiorem , nec premdentiorem, quam me ipsum nec etiam pro praeterita mea in te observantia ni mium in custodia salutis meae diligentem eumdemque te , qui primis temporibus es roris nostri, aut potius furoris particeps, falsi timoris socius fuisses , acerbisa ediscidium nostrum tulisse , plurimumda operae, studii, diligentiae, laboris ad eo ficiendum reditum meum contulisse. It que hoc tibi vere affirmo, in maxima luis titia, & exoptatissima gratulatione , --ἔad cumulandum gaudium conspectum, potitis complexum mihi tuum defuisse'. quem semel nactus numquam dimisero, ac, nisi etiam praetermitas fructus tua sua : vitatis praeteriti temporis omnes exegero, prosectb hac restitutione ortunae me ipsa non satis dignum judicabo. os adhuc in nostro statu, quod difficillime recuperari posse arbitrati limus, splendorem nostrum illum forensem,in in senatu auctoritatem, apud viros bonos gratiam magis , quam

optaramus, consecuti sumus o re a

tem familiari, quae quemadmodum fracta, dissipata, direpta sit, non ignoras , valde laboramus P uarumque non tam faculta tum , quas ego nostras esse judico, quam consiliorum ad colligendasin constitue das reliquias nostras, indigemus. Nunc, etsi omnia aut scripta esse a tuis arbitror,

174쪽

qui casu idem natalis erat a coloniae,AE tuae vicinae Salures animadversa a multitudine rundisinorum gratulatione cele- Ante diem VI Id. Sext. cogn-

Brundisii essem , litteris Quinti

1irifieo stladio omnium aetatum atium, incredibili concursu Italiae, mitiis centuriatis esse perlatam tundisinis honestissimis ornatus, eci, ut undique ad me cum gra- legati convenerint. Ad urbem ita nemo ullius ordinis homo no-m notus fuerit, qui mihi obviam erit, praeter eos inimicos , quibus non liceret aut di,Simulare, aut duum venissem ad portam Cape-adus templorum ab infima plebe erant; a qua plausu maximo quum

ii gratulatio significata, similis ia, plausus me usque ad Ca-

175쪽

senatui gratias egimus Eo biduo quiset annona summa caritas in homiltheatrum primo, deinde ad senatum currissent impulsu Clodii; mea ope menti inopiam esse clamarent Pquueos dies senatus de annona habereti ad ejus procurationem sermone nolum plebis, vertim etiam bonorum Peius vocaretur, idque ipse cuperet: titudoque a me nominatim ut id de rem postularet feci, Maccurate sitiam dixi, quum abessent consulares, tui se negarent posse sententiam dpraeter Meuallam 6 Afranium. Factsenatusconsultum in meam sententia cum Pompeio seretur, ut eam rem peret, lexque ferretur quo senati sulto recitato, quum continu pGImore hoc insul in novo, plausum inomine recitando, dedisset , habuicionem : omnes magistratus praesepraeter unum praetorem in duos triplebis, dederunt. Postridie senatus fret omnes consulares nihil Pompeio ilanti negarunt. Ille legatos quindecim postularet, me principem nominavi ad omnia me alterum se fore dixit Iconsules conscripserunt, qua Pompequinquennium omnis potestas rei frutariae toto orbe terrarum daretur ali tessius, qui omnis pecuniae dat po

176쪽

,in adjungit classemis exercitum natus imperium in provinciis, quam

orum , qui eas obtineant. Illa nostra consularis nunc modesta videtur , haecisi non ferenda Pompeius illam vellelieitri familiares , an consulares, Favonio, fremunt nos tacemus ;e magis, ubd de domo nostra nihiluc pontifices responderunt qui si seserint religionem, aream praeclaram ha- innas inperficiem conuales ex sena-onsulto. aestimabunt sin aliter detentur, suo nomine locabunt, rem to- aestimabunt. Ita sunt res nostrae , ut ecundis fluxae , ut in adversi, honae. e tamiliari valde sumus , ut scis, per- . Praeterea sunt quaedam domeitica i litteris non committo. Quintum fra-n insigni pietate , Virtute , fide prae-- sic amo, ut debeo. Te exspecto

oro, ut matures Venireri eoque anim orias, ut me tuo conbili egere non si

alterius vitae quoddam initium ordi- iam quidam, qui nos absentes dederunt, incipiunt praesentibus occulte et , aperte invidere. Vehementer te uirimus. Cic ERO ATTICO SAL.. II forte rarius tibi a me , quam a ce s litterae redduntur peto a te , ut id

177쪽

non modb negligentiae meae, sed ne occupationi quidem tribuas; quae etsi summa est, tamen nulla esse potest tanta, ut intem rumpat iter amoris nostri, Mossicii mei: nam ut veni Romam, iterum nunc sum certior fassiis , esse cui darem litteras citaque has alteras dedi Prioribus tibi deel ravi adventus noster qualis fuisset in quis esset status, atque omnes res nostrae quemadmodum essent, ut in secundis fluxa , ut in adversis bonae. Post illas datas litteras secuta est summa contentio de domo diximus apud pontinces pridie Kal. Oct bres acta res est accurate a nobis in, si umquam in dicendo sitimis aliquid , aut

etiam si numquam alias ruimus, tum profecto dolor, magnitudo vim quamdam nobis dicendi dedit. Itaque oratio juvem tuti nostrae deberi non potest quam tibi,

etiam si non desideras , tamen mittam iatb. Quum pontifices decressent ita, s N

QUE POPULI IUSsU, NEQUE PLEBI sc TU, IS QUI SE DEDICASSE DICERET, NOMINATIM EI REI PRAEFECTUS ESSET, NEQUE POPULI IUSSU AUT PLEBI SCIO ID FACERE IUSSU EssETA VIDERI PossESINE RELIGIONE EAΜ PARTEM AREAE MIREsTITUI mihi facta statim est gratulatio : nemo enim dubitat, quin domus nobis esset adjudicata Tum subito ille in comcionem adscendit, quam Appius ei dedit:

178쪽

a jam populo pontifices secundum erevisseri me autem vi conari in posinem venire : hortatur, ut se Ἀχsequantur δε suam libertatem ut dant. Hic quum etiam illi infimi par-lmirarentur, partim irriderent homianentiam ego statueram illuc nonem , nisi quum consules ex senatus-lto porticum Catuli restituendam lo-t Kalend. Octob. habetur senatus - adhibentur omnes pontifices, rant senatores a quibus Marcelli tui erat cupidissimus mei, senten' primus rogatus, quaesivit, quid λ decernendo secuti. Tum M. Lu- de omnium collegarum sententia

adit, religionis judices pontinees fui Ggis senatum se, collegas suos domo statvisseri in senatu de lege sta, et quisque horum , loco sententiamus, multa secundum causam nostram vivit. Quum ad Clodium ventum est diem consumere neque ei finis est sed tamen quum horas tres ferest, odio, strepitu senatus coactus quando perorare. Quum fieret sena-isultum in sententiam Marcellini

us Draeter unum assentientibus Ser-

179쪽

placere mihi domum restitui , porticum

Catuli locari, auctoritatem ordinis ab omnibus magistratibus defendia si quae vis esset facta , senatum existimaturum, ejus opera factum esse , qui senatusconsulto i tercessisset Serranus pertimuit & Co vicinus ad suam veterem fabulam rediit rabiecta toga se ad generi pedes abjeeit:

ille noctem sibi postulavit non concede-hant reminiscebantur enim Kal. Ianuariarum : Vix tamen sibi de mea Voluntate

concessum est. Postridie senatusconsultum

factum est id , quod ad te misi. Deinde

consules porticum Catuli restituendam locarunt illam porticum redemptores st iii sunt demoliti libentissimis omnibus. Nobis superficiem aedium consules de consilii sententia aestimarunt H-S vicies cetera valde illiberaliter; Tusculanam villam quingentis mi libus Formianum Η-Md centis quinquaginta millibus : quae essim tio non modb vehementer ab optimo quoque, sed etiam a plebe reprehenditur. Disces , quid igitur causae ruit Dicunt illi quidem , pudorem meumri quis neque nefarim neque Vehementius postularim: sed non est id nam hoc quidem etiam profuisset: ve iam iidem , mi T. Pomponi, iidem inquam illi, quos ne tu quidem ignoras . qui mihi pennas inciderant, no

lunt easdem renasci; sed, ut spero, am

180쪽

renascuntur. Tu mod ad nos Veni, quod vereor ne tardius interventu Varronis tui nostrique facias. Quoniam acta quae sint habes, de reliqua nostra cogitatione cognosce. Ego me a Pompeio legari ita sum passus , ut nulla re impedirer, qui , si

vellem , mihi esset integrum , aut, si comitia censorum prbximi consules haberent, petere posse , aut votivam legationem sumpsisse prope omnium fanorum, lucorum: si enim nostrae rationes postulabant sed volui meam potestatem esse vel petendi, vel ineunte aestate exeundi Winterea me esse in oculis civium, de me optime

meritorum , pn alienum putavi. Ac forensium quidem rerum haec nostra consilia sunt, domesticarum autem Valde impedita domus aedificatur scis quo sumptu , qua molestia reiiciatur Formianum; quod ego nec relinquere possum , nec videre Tusculanum proscripsi suburbano non facile careo. Amicorum benignitas exhausta est in ea re , quae nihil habuit praeter dedecus quod sensisti tu absens pro sentes , quorum studiis ego in copiis , si esset per meos defensores licitum , facile

essem omnia consecutus quo in genere nunc vehementer laboratur. Cetera, Puae me sollicitant , μονικώτερα sunt: amamuτa fratre, & a filia. Te exspectamus.