장음표시 사용
201쪽
,,ut vivamus; ilIi, ut bene recteque vitam instituamus, essis
iaciant. Differt nempe, ut aliquando Romanus asseruit Sapiens , doctus ab indocto , sicut vivus a mortuo ; indeque rimagnus ille Persarum atque Medorum domitor Alexandretiingenue confiteri non erubuit, tanto se Aristoteli, suae quon-ridam pueritiae Moderatori, largiorem gratitudinis censum praeriPhilippo genitore suo debere, quanto pluribus paras angis himmotialis animus, cujus in se culturam Aristoteles susceperirat, male materiato corpori antestat. Quam ingens igitur &riinexplicabile beneficium huic Urbi & Provinciae, Alma Mater6Universitas ab ipsis jam incunabulis praestiterit; quamve arc-rito pietatis vinculo huic illa sit obstricta, perfacile conijcieritis Aa. Academici. Vitam scilicet non corporalem ceu vi riliorem, sed spiritualem ac sublimiorem, ab eo tempore, quoriper Benedicti nos ottoburanos hic apertae sunt Scholae, Juva- rivi ensis populus accepit. Quod ut liquidius pateat, fingat risibi quis regionem aliquam conragiosa lue infectam,aut umrioulento Marte infestatam, acerbaque mortis falce maxima ex parte devastatam. Fingat, domos orbari incolis, Urbes & Oppida Civibus, Ecclesilas & Collegia sacris Curatoribus &6Pastoribus. Boni Superil quanto cum applausu exciperetue ille Medicus aut Acisculapius , qui manum opitulatricem se
riret, luem mortalem restinguereti quantos reportaret mune-
rim congios & modios ille Soter & Moecenas, qui Marti si lentium & exilium indiceret, morbos & mortem eliminareti Talisprofecto rerum facies in nostra, qua late patet, ditione &vicinia Salisburgensi occurrebat, antequam per bonas li--ras fuerat exculta. infecta jacebat fatali ruditatis ac ignoritantiae tabo ς infestata gemebat agrestium morum & erro Hrum conflictu; morbos&mortes non corporis sed ani mi paritiebatur. Aderant in domibus incolae, sed iuculti; videban-
tur in Urbibus & Oppidis Cives, sed vitae ivilis ut plurimum Grapertes ἰ numerabantur in Ecclesjs & Collegi js Pastores deri ratores, sed admoduin pauci, nec curandis tot animarum audi,
202쪽
millibus pares. Testem huius veritatis adduco Salisburgen- , ,sem hi storiam, cujus in pag. 682. ha c verba sunt. Hucusqueis Salisburgi priusquam nempe de Gymnasio vel Academia
cogitatum erat omnis Artium & Scientiarum chorus una Grammatices classe continebatur, cui, sublata nunc etiamCapitulari schola, unicus D. Petri pardotii ha jura dictabat. Magnus erat Apollo, qui emendatiori constructione Prisciani leges attigisset. Hinc in inculto Solo vix ulla literarum cura & amor.
Major pueritiae pars mercatoriae aut cauponariae rei addicebatur; agrestis in alpibus turba nimia Curatorum raritate, pra inter morum cruditatem magnam Sacrorum ignorantiam comtraxerant. M At ubi sanctioris vitae genitrix, morum & animoistarum Cultrix , tenerae iuventutis sollicita Nutrix, hoc, in- ., uam, Athenaeum per Doctores & Protesiores Catholicae fi-,;ciei rudimenta, veluti sementa explicare; per mansuetioresis Musas maternum quasi lac instillare; per severiores discipli- Mnas virile robur & vires instaurare occepit, alia longe Regi ianis hujus cernebatur facies. Ruditatis ac ignorantiae tabum ,,suffocatum; agrestium morum & errorum agmina debella- ,,ta; animarum mortes & morbi eliminati; domus incolis lon-
,,ge cultioribus oppletae: Urbes & oppida Civibus valde civi-dibus cumulata: Ecclesiae & Collegia Ministris & Pastoribus.
ad omnem eruditionem & virtutem educatis exornata sunt: ut nulla iam Provincia, nulla iam Civitas bene morata ac m .derata , beneque imbuta & instituta reperiri possit, cui nostra non aequalis aut superior existat. Dixerit nunc aliquis, hancis Provinciam ad mentem Platonis corporis humani simul ricrum imitari, in quo capitis loco Magistratus emineant; ocmclorum vices vigiles in commodum Reipublicae Senatores &riConsiliari j ippleant; deflua per humeros Caesaries nobili rirum coetum repraesentet; manus & brachia copiae militares adumbrent; reliqua denique subditorum turba reliquorum semembrorum ossicia sustineat: dicam ego literarum nostr
203쪽
.eorporis politi ei succo singula Reipublicae membra , summa,
ismedia, infima, fuerunt irri gata, animata , & roborata. Di- erit alius, Salisburgum esse Globum terraqueum, ex sacro & profano Principatu non minus artificiose quam musterioseis compositum, qui Religionem inter & Justitiam, duos voia uti polos, versetur & rotetur. Sicque terras ambiat, ut nun- sequam non ad coelestia & superna evehatur: dicam ego, po- ,, tentiam motricem. Liberalium Artium Facultates esse,quibus
ad Religione tarpro Deo, ad justitiam pro populo, mortalium
animi non tam elevantur, quam incitantur.
si Inconsideratione beneficii tam excellentis,quo foecunda ἡStudiorum & Studiosorum parens Universitas partum adeo is nobilem & excelsum non sine difficultate concepit, festavitriindustria, parturivit labore, sudore progenuit, nolo jam alia & minora in memoriam reducere emolumenta: nihil de prae- ,,clarissima, quam Salisburgum ubivis fere sentium sibi corn-isparaVit, fama commemoro ; nihil de divite pecuniarum, sequam amplissimus Studiosorum numerus quotannis in Civisitatem infert, copia in medium affero: Nam aliunde jam n situm est, quod, ut loquitur Picardus, literae miseros beent,isbeatos ornent, ornatos ditent, ditatos illustrent, illustratos ricommendent, commendatos nobilitent, nobiles in altum HeXtollant atque coronent. Egredior igitur ex hac Urbe Mis Provincia ad regiones & ditiones exteras. Et mira & jucun- dares; quam laetae & foecundae ubique literarum segetes ex ,,agro Salisburgensit Uideo Religionis Atlantes, Imperii co- ω turn nas, Provinciarum fulcra, Regum &Caesarum Ministros, is Principum Consiliarios, Urbium Modcratores, in hoc florenistissimo literarum Emporio e1formatos. Video Ecclesiae R is manae Cardi nes ac Purpuratos Patres; non solum Sindratum, Facultatis huius Iuridicae decus immortale,qui non tam mor-
bo, quam Zelo Jurisdictionis mortem oppeti jt; sed Eminen- tiit imum Schrattenbachium, olim Gymnas j hujus Jllustrissi- tuum discipulum, qui ctiamnum pro lege & grege, pro feci risia
204쪽
Asia D Imperio in Urbe remiget. Video in Aula Cassiaris, in
Aulis Electorum, in Atalis P incipum, Status Ministros, Inti- , , mos, Imperiales, Aulicos, Consiliarios, qui suam Salisburgo scientiam in acceptis ferunt. Video in Academijs aliis autisJurium proseubres in hac palaestra exercitatos, aut libros a nostratibus conscriptos. Video a Theologis aestimari Redin- gium, Schapperierum, Ras,lcrum, Pettschachcrum, IVibm- ,,pergerum, MeIRerum ; a Jureperitis in delici is haberi Ram- hecklum, Ki nerum, Engelium, iasiningium , Hermetem, Moserum, Braunium, Gletlium; a Philosophis depraedicari Ruedoisserum, Liechtenheimbium, Heinlium, Baben stube- rum, & alios pene innumeros, qui Nationum exterarum in Olas , Salis ourgi praesentes & studentes, ita doctrinae suae cor-
nucopia locupletarunt, ut illos etiam absentes elucubrationi- ,,bus suis ad amussim elaboratis in hodiernum usque diem eru- diant. Neque tamen existimandum est, praeteritorum so lum annorum recensione, Magistrae nostrae praecelsa in Om- Anem Rempublicam merita comprehendi: Fovet adhucdum in scholis humanioribus numerosam Sobolem , ad altiora doctrinae perinde ac virtutis adita festino incessu gradientem. Numerat hoc ipso, quem decurrimus, anno quadringentos Aferme Philosophos, in Aristotelis orchestra strenue decertan-Mes. Habet non pauciores Iurisprudentiae ac Theologiae egre-Mios tum Auditores, tum Amatores, ex diversis nationibusisae regionibus agminatim advectos, quibus a potiori fixum plane, statum ac ratum est, per ardua eniti ad sublimia, peris calamos eluctari ad fasccs, per continuas exercitationes ad nin iliora Subsellia commigrare. Nec desunt artium & scientia- ,,rum omnium Doctores & Magistri, quorum religiosa virtus, Meminens doctrina, eximia prudentia, uti nemini non eos red- sedit commendabiles, ita non nisi salutem & utilitatem pub- isticam, incrementum & Ornamentum, decorem, vigorem, &,,Virorem huic nostrae caecerisque Provincijs certissime pro-timittit.
205쪽
-Quae eum ita sint, Tibi iam gloriosa Mater , Tibi, in quam, Sapientiae Magistra, Celeberrima Universitas, post totisannorum decursum adhuc tam foeta & vegeta, non tam gra- . ,,tes rependo immortales pro immortalibus tuis in hanc UNribem , in hanc Provinciam , in Regiones adjacentes aecumvinciatis meritis, quam toto ex pectore gratulor, pluraque Secula istam honorifica, tamque fortunata auguror. Nata es, Obsistetricante Gre Orii Ottoburanorum Magni Presulis opera,
,,sub auspiciis 3ITTICI Archi-Episcopi & PrincipisisSalisburgensis longe celebratissimi. Adolevisti sub cura &-cultura PARIDIS LODRO plusquam Tutoria & Pater a. Robur accepi sti sub protectione Guictbaldi plane Celsis-issima. ornatum indui iti sub clementia Gando hi vere Mu-Anifiea. Splendorem es nacta sub Munificentia mamis Ernem sequasi Regia. Servabis tuum honorem; novum indues nIMorem ; cresces & ditestes sub Auspicatissimo Regimine Ceu sisisti mi ac Reverendissimi S. R. I. Principis D D. Francisci istonij principis ab Harrach, qui, cum tuarum olim Artium &-Scientiarum illustrissimus fuerit Alumnus , erit Clementissi mus deinceps Pater futuri Seculi. Uos, Aa. Academici, ni Asellor, mihi siubscribitis, &, dum hactenus vestro nomine per-
,, ravi, pro dictorum confirmatione Votum unicum, chro tinographice conceptum unanimi voce nuncupatis: ALMA HAEC UNIVERslrAs D lv FLOREAT.
Post orationem, Jllustrissimus & Reverendistimus primceps & Episcopus Chiemensis intonavit Hymnum Ambrosianum, quem Chorus Musicus inter reboantes tubas & tympana prosecutus est. Tum actae sunt gratiae Gratiosissimo DD. Ossiciatori, factaque illius deductio ad usque januam Ecclesiae Academicae. ita Festivitas haec claudebatur de mane; subjunctis a prandio hora secunda Vesperis cum Litanijs. interim toto inuduo, quoties per tempestatem licuit, ante portam Academiacam pegma in formam Arcus Triumphalis erectum stetit.
206쪽
Erexerunt id Rhetoriea & poesis his centum ferme Εmblem
tibus adornatum. Tot, & tam variae inibi imagines, atque imaginibus adjecta carmina docuere , quantum emolume
ti & felicitatis ab erectis Salisburgi Scholis tum in hanc, tum in Provincias exteras redundarit. DIES II. MI. Deeimo sepi: cal 'ri' hora octava Rector Magnificus, ae Senatus Academicus in veste epomi dati, cum Jllustrissimis D D. Comitibus & Baronibus TempJum Academicum ingressus ossicio de Spiritu sancto, abs
Nomas D. Placido Abbate S. Petri solenniter peracto, interis Praesesct fuit. Dehinc obviam processit Reverendissimis D D. N em Ne hiecto Universitatis Praesidi D. Ruperio Abbatim. Ottoburano, Assistentibus D. Petro Abbati Tegern-stensi, & D. Placido Abbati Michael-Burano; eosque ad locum eminentiorem in medio Ecclesiae exsurge tem deduxit. Ubi facta a D. Assistente perpetuo re-sgnatione nomine Ex-Praesidis D. M lexandri Abbatis Crem itanensis, Claves, Sigillum, & Statuta Acad mica in signum officii deinceps gerendi D. Ne Pra fidi consignata fuere. Secuta postmodum Reveren dissi morum DD. Praesidis & A mstentium c quibus ex Legibus fundamentalibus accensetur Ex-Praeses D. Abbas Cremifanensis, & D. Hieroumus Abbas Octasenhusanus promulgatio per Secretarium Universii tatis; Successat Hymnus Ambrosianus inter stharum applausus sestive continuatus; subjuncta tum oratio succincta perinde ac nervosa, quam Reverendimismus D. Praeses ad Senatum populumque Academia cum dixit. Allocatio Reverendissimi D. Praesidis ad Senatum
is Quae plurimis abhine seculis Psaltes Regius ad Regem
207쪽
.,Seculorum sa) emisit verba, securum nostrum, inquiens, in inmia senatione vultus tui b) ea clem ego, dum sub ipsa Seculi nostra Li- isterari j Solennia, ceu majoribus votis quam meritis electusis Praeses, prima vice inclytum Senatum populumque Acad , icum alloquor, repetere, praestentique festivitati adaptare operopportunum existimari. Enimvero quod ante centum jam annos Muta Benedictinae Salisburgum incolere,simul & exc Mere coeperint,a Domino factum en.σ es mirabile in oculis nostris. e ,,Siquidem, tametsi Princeps aeviterni nominis, MARDUS SIG,,TICUS, inter primas identistem curas habuerit , scholas eru- iendar juventuti sua in Metropoli adaperire, probe gnarus, ,,ο imi ae egregij Principis, ut quidam loquitur O esse, non modo ipsie
,,ut omnia ex oscio agat, verum re,qua ratione etiam reIιqui omnes quam
,,οptimi fiant, sae icere: nullumve murius, veluti disserit alius, ois Reipublica afferrι majus meliusque posse, quam si doceamus atque eru- ,,diamtu juventutem : attamen ultimos fere cogitatus, posteari quam nempe caeteri Regulares ad instruenciam adoleicen. Atiam invitati, vel repulsam dederunt, vel humeros subdux rirunt, ad nostrum ordinem convertit, non quod ipsum, cui nunquam non impense favebat, non aestimaret, sed quia,
- Historia Salisburgensi teste f) vix non impossibile judicabat,isa Monasteriis sub diversis Principibus & Episcopis inter siuisa deo divisis, perennes Prosetarum suppetias sperari posse. Uerum, sicut Antecessor meus, Abbas Gregorius, Vir immo ali fama memorandus, s sic eum allegata nuncupat historia g ridocendi provinciam , ab eodem Clementissimo Principe sibi
Moblatstm , velut occasionem instaurandi S. Ordinem Divinitus datam. utraque manu complexvi est; pariter memorata sua Celsitudo, ubi
optimam Coloniam, sex videlicet Professores & Profestos Ot- toburanos , conspexit, inter alia exultantis animi testimonia is pius asseveravit, Divino consilio sibi inspiratum esse,ut futuis
208쪽
Aram Aeademiam Religiosis Benedictinis concederet; eontenistatus subinde, latior sibi diem per annum non illuxisse, atque dumis imas hoste Liberalium Artium Magistros excepit. illud quodque senon inter postrema Coelestis Providentiae miracula referen- ,,dum censeo,quod inter multifarias & plane fatales novercan- ,, tis fortunae tempestates haec novella patrum nostrorum planistatio statim in semente non fuerit suffocata, sed nova in dies acceperit incrementa. Nam biennio vix exacto, Funda toe Parnassi Juvavi ensis Munificentissimus, verusque nostratium MPater, . M areus Atticus ad manes & manus mortis abiit. Et, ,eccet Reverendissimum& Illustrissimum Capitulum Metro-ispoliticum, pientissimae matris ad instar, afflictos & orbatossifilios gratiolo suscepit sinu, brevique temporis spatio Funda--orem Patremque novum, Paridem Lodronium, o quantum n Amen i substituit, sub cujus diuturno non minus ac pera uspi- .,cato Regimine Universitas nostra mirum quantum effloruit. Movebatur interim Salisburgensibus Professoribus quaillio Status, atque Benedictinis, qui sancti Tino cum Protoparente Benedicto semper bene facere, totumque Mundum docere didicerant, j- tendi in dubium vocabatur. Sed laudatus issupra Gregoriis noster dissertatione quadam, calamo non IT a rigis foecundo, quam nervosio a se conscripta, conatus ad veris' sarios viriliter repressit. Animabantur ad haec Principes ex tranei, ut quominus Abbates suae ditioni supposui ad orna mentum dc emolumentum recentis Athenaei Salisburgensis Viros& vires conferrent, solenni interdicto ea verent. At Wis ciusmodi sanctiones ijdem Principes non inviti revocarunt, fiex quo ab aequis rerum arbitris meliora edocti cognoverunt, Studium Juvavi ense nemini mortalium nocivum, Reipubli-MCae vero tum sacrae tum profanae maximopere proficuum eite: DSurgebant postmodum, & aequali propemodum strage de bacchabantur Mars& Mors; ille integros a Septentrione era ercitus in fidei orthodoxae Germaniaeque perniciem insun- ridendo; haec lue contagiosa varijs in locis literas & literatos peia
209쪽
i 6 Unimersitatu Salisburgensis
.pessumdando: utroque nihilominus hoste nihil remorante. iscum alibi tunc scholae clausae silerent, Salisburgensis Acade- semia discipulorum numero & qualitate eminuit, nomenque issuum ad remotas etiam Provincias propaAavit; quemadmo- um noster P. Alberavi Mee, vir de Ascesi, Scientia, & histo- Aria meriti sit mus γ) attestatur, idque merito tanquam admiserandum Divinae Bonitatis exemplum depraedicat. Atque inister has & alias nutantis mutantisque sortis vicissitudines ad tantum honoris & existimationis fastigium nostra succrevit AI Iniversitas, ut, licet antiquitate permultis Ithenter cedat, , ,Privilegiorum tamen amplitudine, Virorum doctorum s Alectu, docendi methodo , Studiosorum , natalibus, sanguine, religione, moribus & eruditione prestantium copia sit nulli secunda; Domino, qui multam gloriam fecit a Seeulo si indefessos labores usque & usque benedicente, coronante. -Porro neque hoc sine Numine Divum evenisse arbitror, isquod ijsdem sub auspici js exordiri videatur Seculum alterum, issub quibus inchoatum est primum. Praeses etenim hujusis Universitatis modo renuntiatur Praesul ejusdem Monasterii, ,,cujus claves & clavum centenis abhine annis gerebat primusisPraeses & Auspex Abbas Gregoriis jam commendatus; nemine
meorum Antecessorum praeter a gndream Abbatem, media
dum Gregorij in Praesidio successorem, interea temporis ad mu- isnus istud assumpto. Quod ipsum tamen, ut verum fatear, ouantum mihi conciliat honorem, tantum incutit horrorem: iscium equidem Majorum nostrorum gloriosa in Universitatem merita obstupesco, eorum autem vestigia vicinis aequare passisibus diffido; utpote qui non solum consimiles illis animi do-
es in me non reperio, sed etiam, cum illi spiritum, vigorem,& virorem Salisburgo dederint, essicere non possum, quod ipsi, mascule coeperunt, & egregie perfecerunt. Quanquam ni-Mhilosecius animum non despondeam; &, si nihil splendoris
210쪽
siaut Oeotis Bono Literario iperaddere valeam, saltem utri Universitas aliunde jam florentissima, suo in flore servetur il- ,, libata, viribus omnibus allaborare cupiam; non immemor hillius, quod Poeta cecinit: Non minor est viram, quam qua ,serere, parta tueri. Assistent mihi novo in munere & onere Retiverendissimi & Amplissimi DD. Praesules Assistentes, qui no- hi lini morum Praedecessorum suorum cxemplo Rempubli- Acam Academica succollare & suffulcire cessabunt nunquam. opitularem spondent dexteram cum Rectore Magnifico Fa-Multatum omnium Doctores & Professores, quorum scientis, rijuxta Caesareum Oraeulum, cι totas illuminatur Mundus, ad ,,obediendum Deo oe ejus Ministris vita JHectorum informatur. Jubet prae primis quam Optime sperare Celsissimus ac Reverendim-rimus Archi--iscopus S. R. I. Princeps & Primas DD. Francia, cus Antonius Princeps ab Harrata &c. Illustrissimum quondam rihuiatis Academiae decus, nunc Maecenas& protector Clemenissetissimus: quem ut Superi ceu Patrem futuri Seculi, multa in MSecula sospitent, serventque incolumem , cernua animi d sevotione & submissione voveo. Ubi Reverendi imus D. Praeses Dern dicendi feeit, miser talis Pr
cancellarius P. Alanus Pstifer Admontensis suam aura lati nem si variarum actionem ita exorsus est.
, Adsium Almae Universitatis hujus interpres & praeco pubis istico e suggestu ebuccinaturus, non quidem neomeniae dun- ,,taxat, sed Jubilaeae insuper tubae clangore, toties in S. Literis, decantatae, insignem diem Solennitatis hodiernae, & Comi- ,,lijs Academicis, & laetissimis aulpiciis primi anni nostri S ricularis coniecratae, Ra. Academici l Geminatae hujus test, Z ovitatis