Arnoldi Clapmarij De arcanis rerumpublicarum libri sex. Ad amplissimum atque florentissimum senatum reipublicæ Bremensis

211쪽

bum dare,docuitSenatus Romanus, inquiem disso Iovem peri uturam, ruditu, ibus Respublicasi inetur seu rar; quin ιHatisportoriis sequens ut tributorum abobrio expostular tur. Imo est hoc flagitium diominationis,&inprimis ubi res Imperii alienatur. Quomodo enim juris nomine dignum sit quod Rempubi evertit 3 Atque est haec pene communisIurisconsultorum sententia,Principem,cum omnia possitires tamen imperii abalienare non posse haec enim non magis quam patrimonia privatorum,exinaniri aut eviscerari debent,ut utarVerbo impe- .ratoris.Quare oppignorata illa telonia atque vectigalia a Carolo IV. ordinibus Imperii teste Nauclero , mirifice viminuerunt Imperatoriam dominationem: veluti graviter in quadam ora- itione disputatJulius Pilugius episcop. Naumburg. Quorum to

men revocatio traud scio an non vehementerperturbaret prae-

sentem Reipubl. statum. Primo, quod hac ratione res Imperii ad pristinum statum delaberetur. Deinde,quod reliqui ordines . omni fere potentia exuerentur: ut taceam, quod illa ordinum aequalitas periret,quam tantopere hocin Imperio probat atque exosculatur Machiavellus in libro de statu Germaniae. Neque tamen me sagit,quae sit hac de re torum opinio, tuorum inla Qgem demetere hoc loco non ilicet: Mihi certe in vectigalibus tota fere salus V. ita videtur. Quare praeclare Hannibal,non iuvetera vectigalia non abolevit, verum etiam nova addidit: 'quaire,teste AEmyl. Probo, defecit, non modo ut esse specunia, quae T inanis exfr ependeretur, verum etiam uisuperesse , quae iis aerariotoneretur. E contrario Leoni Mut refertJovius,valde invidiosum fili quod cotracho gravi aere alieno , vel itigalias ubliaca foeneratoribus addixit. Privatae enim opes distrahi possunt, 'non publicae:quemadmodum Nicephorus Boloniates occupato imperio quicquid fisco debebatur in universim abolevi ac novas tabulas magnifico edicto instituit, ut est in Const. Orientalib.Acuit me hoc loco memoriaillius ςratii militaris,quod in H---stituit Augustus,in quod omnium hereditata legatorum,ac dinationu mortis caula,vicesima referebatur,exceptis,quae prox,

212쪽

p. XIII. mam rerum venalium, hoc est, centesimum rerum in auctione Annua venalium minimum. Fuit hac res fandamentum principatuς

te inpore militum stipendia in annum, ex nostrae moneta, fuerunt quinque milliones, quingenta sedecim millia' &sexaginta duae liorae, &de miselidi: ut numerat Savilius: id i amplius est epulariir, quam magnus Turca hodie biennio recipit ex omni reditu. QuareTiberius, leprecante populo cerae si nil

XIII. Immensae donationes,sive potius profusiones prin- cipales : & an ὶ successi ribus retractari possint Donationes a Pariensi curia abolita . Jui lenia iber constitutio, libeneficia a superioribus con cella principibus ali

feadem iisdem&ipsi dedissent; ut circa res ali maximii usum habet, ita inprimis propter immensas donationes principat necessaria fuit. Quia senim Nero omnia vectigalia impetus milit num illa pernitiosa constitutione teneri oportuit succes olida . seres ineque enim quod Princeps committit, spub. luere. Hum Res ι bet,veluti Gunther pulchre de rebus sacris ψt,lib. M.

Gesserit Eccksa H Irin damnare usi. Atque ea vestrictio filii principatus Romani; quemadmodum Plinius in Paneg. est de lege Imperii: Hop Imperio

quae t verbasusceptu per retirim Zannota e bene Remi Latque utilitate omnium rexer . Unde constat huj scemodiri principales prositiones haud immerito retramim Neque enisa hic cos audio, qui negat profusionem in principem cadere Pi chre de Alexanda amprid. Dinnunquam transit, quin ab M. mansuetum, et iis, piam secer edim, ut aerarium non verrer . Nero vero effuderat, inquit Historicus,bis & vicies mille seste tium. Galbaigitur occupato imperio, cum opus haberet pecu

nia,in publicum appcllari singulos jussit, decima parte libet talis apud quemque resiciar Libi rescit.jυ mum, inquit sese,

213쪽

Da ri Ao iri Is DOMINA Tro 'irs. t 'lacra dereperi ιnde inopia causa erat Et recte Tiberius apud euh- C .XII dem lib.2. Annal. Si quant pauper an euvenire c, stiberiisse petere pecuniis ceperint,singuli nunquam ea labuntur, Res ; adeoque obiurgat eos, qui perfringunt aerarium, quod si ambitione exhaustum est, per scelera sippiendum erit. Undest,quemadmodum M. Tullius deplorat, ut privatorum reditus Respubw-- sint uberrimi, vel si alia pene nulla. Quanto beatior illa Resp. qua Horatius lit i. oesis.

Ibit a missis censem erat brevis, . . Commune magnum:

Ideo in Gallia Philippus Valesius lege lata Principis largitiones

revocari jussat, nisi tabulis Don tionis continerentur: Et non una exempla reperio donationum regiarum, quaei Parisiensi curia revocatae atque abolitae sunt. de quo vide Connan. lib. a.

Comment. Et quid est quaeso quod jure sibi deberi autument r. Largitio Rege, . 2 nemoria decere; capti vos inire que Sors remit,extortis re manissa temporanummis magnorum iam atque usironea regum .

Esse volvvi int dans plus gaudeat accipiente. Hoc Zgratuitum quodposum diceresolum , cuoptimi e tuo, qua audeat se recepto k Ut milii liceat elegantes Guntheri verius capiti huic annectere.

A P. XII Vectigalia inlicita exprimere , pro umbra, pro a re, pro vita. Commentarii, uve rationariaprin- .cipumJura & artes senatoriae:Pomplus scien-

tissimus Juris publici.

On minori cum turpitudine conjuncta est illa nimia vecti- VMigalia pisam gallum indictio: qualia erantilla,quaependebatur pro uir bra, pro aere, pro spiritu captando; unde illud Harmenopoli ,

Aa i latio

214쪽

C p. MV. lotio acceperat,no male olere videbantur nimiciam ita cives e primendi sunt,ut supersi succusque hauriant ; ita olera abscindenda sunt,ait Plutarchus ; ut radix manea ita pennae incidendae, ut rursum renascantur. Pelliine illi qui seluis Flici rationeri habent Vomimessenes manibus penere Geo Onaco,tatio restaico'. micus: Quam regia ille Claudiani Poetae de Honoti Nec tua ivaru crescimos hi ad amnis.

Sed oggerunt illi Laverniones, Principes vix dignitatem suam tueri,nisi liiijuscemodi utantur quinquagesimis, vicesimi absque id genus oneribus. Ita certe: sed de re licita, sed modice sed 'cum fruendi parsimonia. Quin ergo, ex imore prudelissimorum principum , uios commentarios, sua rationaria habent, in quae accepta & expensa reserant, u t o e plus erogent, & profundisi,vmsiarium quam serendo sit Respublica: quemadmodum de Tiberio I AN/s ,ri cum Z proferribbesi recitari u sisse in quo pubi avo con - Dierentur quantum civium torumqkin arm Potccisos re Μ, pro icia tributa aut v ligal Ges necessitates ac laritionci; qua cu--ρ - manu praesicri Arar Augustine quem morem identidem servarunt Francic us rex Galliae,&Amurathes Imperator Turci . ν cus, cujus breviarium hodiernus imperator Mahometes in administratione regni pro oraculo habere dicitur. an, m flagitium Tiseras m est in Principe, sicut dein quovisSerratore, imperadi imperitum ις M, es 3 UndeCicero de Legib. En i liqui necessa , nosse Rempubiadque late pateri, quid habeat Arum, quid valeat ara is ;quo cisi Re Abbea habear, amicos, quois pendia os, qu se e lege, conditi, ne is ere; tenere conseretussium decerne di, nosse exempta majori are cum Marcellus de re qua- piat sena iam Rom. consuluilist, senatus rescribere Marcello jussi velius sitisse consules, quorum provincia ellet, quam se, - . qui de Republlica esset, decernere. quo nomine M. Tullius senum perstringit. Usi min publua magnum habere, debes, pote inuando ita decernit id in ut quod natusion ystum, . Unde Plinius in Epistolis appellat pus arorim Lia: Cicero lite

elim n minima pars juris publici; jus se sentiam in Pompeis veluti

215쪽

Da FLAciri Is DOMI NATION is veluti Principe civitatis tantopere laudat idem Cicero pro Bal-πν bo, cujus verba mihi referre libet, quod hoc jus turpiissime ab iis,qui respublicas administrant hodie negligitur. E contra existimo. judices,cumin omnigenere,ac varietate artium,et a Marum quae sinoismmo otio non iis discuntur, Cn. Pomprim e cent ,singuliarem quandam laudem e , pinae silem essesit tiam infinder bus populorum,regum, extera rum nationum, Nun verso denique besti jureaepa Amsi forte quae nos uridorentinum bra Ootio, ea Cn.Pompejum,ne 'ecum requiesceret,Etera, ηN cum rem gereret, aio docerepotuerunt,

C a P. XV.D, ,. . Auricularii, Delatores. DEtestabilis ac plena immanitatis fatis suit senatorumRoa

manorum,adversus Titium Sabinum neque enim me pia gelii Aautoris verba ad haec sceleriam exempla serre. Em τ, inquit,inter laqueariareci Senator haudmi turpit u se , sitis. quam detestanda raude seabstrudunt oraminibus Uri --

rem admovent. Interea Guiaris, repertum in publiso Sabinum, velut recens cognita narraturus, domum V in cubiculum trahit, praterimque 2 instantia, quorum assatim copia, cst novos terrorta enmulat. Eadem illa,c 'ἀ--,quando morsu, ubis Aprorupere, E Olim reticentur. Properata inde accusatio, missuri ad Caesarem literis,ordine au isseum ruet deriou narravere. Non ab in magis anxia o pavens cisita et imadversivim proximos, con gressi osio m. notaeignotaeque auro vitaristiam mulaatquein nima ectum parietas,circumssectabantur.Haec Tatii. . Annal.

Quae quid aliud sunt quam dominationis extrema flagitia i Sςdει eadem apud Polybium. Plena,m iit, omnias licionum, vi ecreta domuum sine formiaene. .em morem paulo aliter describit Arrianus in Epictet. lib. . Hoc modo viri boni Romae subvertuntur. Arridet tibi homo quidam, instar privati sermo nnes occeptat, &d rancipe inclementer loquitur; tu, ratus nactium esse exemplum aliquod atque monumentum fid , A a 3 Per

216쪽

ARN. CLA pMAn et Lin. V. a V. pertexis illud quod prior inceperat, nimique sententiam pro- ieis; paulo post abductus linguae temeritatem morte luis :& eo ibusTu pilius. verba mea:enazur psisaccedat, sermo Em quibus similia in id stoliis reperias. Undς T

citus, 'Delatores,inolim genu ham numpunco exuto repertum nee plenis Murua fatu coercitum, Per praemia eo tria rim . At

Dal. Quam re dercsteine. putius sepe idit limo im nebuloruisti fumos atque iraudes; anvcro principum in lentiam, iiii lini uicemodi amant Guent, amplectuntur 'Nec tamen rem illum improbo, in Republica praesertim sediticiis hominibus plena, quo milites emisti scrutamur sermones atque coniurationes in Principem, hoc coninio, ut Princeps eos,qui pia sentem Reipubl. statum oderunt, notet, ab iisque sibi caveat: qitos Sueto a presut speculatores,veluti in Claudio. Pecon- ima inire ausim in ut 'ecu Mores cum An arent: Tr qui erant veluti e 'ecuti Princ M. Quo in numero non sunt illi ω ἡ ω, sive auricularii tui .ut utar Ammiani vel bis lib. latim reuauior icti processurempora vid nocendum per ci de Os versuto lue rumigerulus, compert seviter addere qua an mal suetoi O placentia licentes, ased iregni,velartium nos virum, Amnias insentibus a gunt. 5c de qu ib; Arbiter.' Ne satis eiu et I asses mutuito exit 'odition optu sema uesneraret oras. Atqui in eo quam longe alius Agricola ille, de quo Tacit eo e tum,inquit, silentium iu non timeres. Ac me nego istas elationes principi nonnunq in remittam,si fiant justitiae ciuisa, & in salutem ejusdem ued id ratissimum est. Plerique ensin vel honoriscupidit te, vel sui muniendi causeamicos supplant nveluti,ut ait Tacit u cupidine confuturm , ad quem nonnis per Se janum a litus in 7ur Se ani v seras, nisi celere quaerebatur: oc alibi de quodam qui alios ac cuinat insub diu ui. Atque est vox illa Tyr iniriori Principis ubverterentpotius ura, quam 3 - δετ eorum amoverent.illi vero excensu hominum eiiciendi sunt, qui palam laudant,de absentes stagitant,&,ut ait seneca perii rasamon feris molaos eleganter destabitTheophrastus in Ch

217쪽

Abusus legis Majestatis. leges exercere. Inquisitio. Pontificia: Dcra de eoelestia arma. Vir autoritatis Apostolicae: affectus humanos tollere. Ex Maiestatis, vel ut propugnaculurn it Principatus Ito mani; in qua anipli inda singilli fere Principum ingenii vires intenderunt. Ideo Tiberius, usiiltiante Macro Praetore,an Lex judicia Mnestatis r. deici, respondit exercendas esse lego, - - Tacit. i. h. l. tu i s rivuli et arpi Livius utitur lib. . cunil terim de Ianguine ac noctu siro latam legem consistim exerceri, Glansam iram habere : id quod pro' Moodum Gerritanis et

jus domitiationis , quam sta ilium reseri, quod ad inimata ridicula quaevis porrexerunt, ut ii quis mimum vel ridici tum corrore, ter cultores principi sal ivisset is quis nummum vel annulum enisi e thitici re signatum rastus fuisset tibi ὀmanibus in cloaeam decidcre; ii quis eblaeni in lupanar attuli isse ,

Mid genus plura dci imito ineptiora: si se Tacitus crimen ma- 'jestatis vocat Unculum Nn es tam tendi tern omnium ac omnium ait δε tionum compumentum. Cujus generis est illud Curiti lib. i . sationum deal exandro, cavis accusati essent G Atta d, ut Potitarum 6v mcntum

218쪽

sepraeteritum, desieratisne aureis . itaeniinaopellat lanam ni estatem) non enim tacta .rasuras ipsum ex I asi litem aut optassem reverti xt reversirum credidissent. Cui etiani non absimile videtur Pontificum fulmen, sive inquisitio illa, in qua

unicum crimen est eoriun, qui crimine vacant, ut cum Tacito Iouuar. Unde Guuci Avoca ista si 'ses arma. Scassia Ceteriim omnium inbum

ni Ima atque immani sima ratio filii tollendi affectus Eum

nos neque enim licuit ulli in reatu catitates fias, ut Ammianus loquitur invocare; nedum patrem vel filium, dum ad stipplicia rapiuntur, lueere vel ullis sispitiis editis. De Domitiano Tacis . 'o ' in Agricolai: Praecipua, inquit,sib Domiti amiseriarum par erat, ridere c' Hic cum tria stra ut criberentur um Eoo

se contra utirem mumebati. dc dς Tiberio lib. κο- ah atrocliuose m ,πι itisse tot per Mimos, q/u stum, miti in i tum ebam murmur exciperent. Et scite in OG .. Exposita rostrucapi caesorum patres

via emissi, flare neci uis sevoc Non gemere, dira Liberali μ' quare nihil mihi unqua crudelius nihilue inbumamus lectam' est. Quid enim aliud est tollere affectus, quam naturae bellum

indicere. Ac tamen ut ut immanissima illa monstra extemos ejiulatus atque sit hiria probi repotuerunt, naturales tamen affectus, de interiores animi dolores penitus tollere nequivb-- - mant: Atque si vel ipsorum tyrannorum eodem tempore rectio dantur mente plures inspicias laniatus&icinis. illorum entha corpora verberibus,tyranni vero animus sevitia ibidine, malisconsiliis dilaceratur,ut testat acerrimus rei Roma scriptor.

219쪽

Aliquot alia sagitiorum regiorum exempla. Ius gratiae dare. Pontificis accusatio apud universa

le consiliunita.

PUdet me omnia omni flagitiorum genera coacervarer Et quis tot referre in v frmas poteIZ' spe nefrardi Principum θbnimio do Regnum petentium per adu celerum viat,' Rusdem tamen farinae sum illa Judaeorum de Christo Servatore nostro quanquam ego nescio quomodo ea quae sunt secra Amystica non libenter ad res humanas traho sitiit tamen,inqua, iisdem notae: qui nonpunit christum, ne Eamicusan.19. sinemus:Eum,omnoias credent, venientqueRomani est delebunt gentem nostram Joan. ii. & illud in Achis. cap. r . Fesiae volens gratiamini reatu ure uit Paulum misi. . , illud Tacitide Tiberio lib. 3. Ann. Pro Mancinat pudore Ν - iis disseruit. quanto laudabilius Senatus Romanus Massinillae

legato responditina i es t isto honoris gratia, e . -

ficturos 'ceterii iugratiaepopu am non δε- Im Paria. re. Illa vero Pontificiorum sententia flaptiosissima est: anni re Maximo ludissolutinea apud Deum tu ortale a- tuis ii cautum esse. item; Pontifice messes ra omne μι, contra Iu , extratu omne.&insalisburiensi. Pontifices Romanos non sectis Vestam dominationem terra, coelietiam. in tamen se dum saniorrum sententiam , Pontifex manifesti de atrocis criminis .apud universale consiliu accusari possit,°radu deiici quod & non semel receptum est. Quoetjam pertinet mos ille Principum,cives ad turpissima quaeque cogendi.Tacidi .Annal. δεῖ 'Mes Tra .ra notosequites Romanos operas arenarias omittere ubent ,rinisi tibus V quodHercM, abeo, qui iuberepor 3 vim necessit tis a .quae sententia vera est, dc ex Platone ita... si ' με - ῶν- ἀν- - : cujus meminit Cicero in Epist.

ad Attic idem est illud Dionis in Nerone. Eumj-ρ potenti quam arma: Us vim qu Aruepotentissmin D: dicer D Bb omnia

220쪽

νει aequum stum quarunt sed quiplici possim, taru parvi vis. Ac tamen regni etjar flagitium est, alios eodem crimine Pollu- ros eximere: quo alludit Juvenalis:

Clodius accuset moechos, C.uthna Cethegum.&illud totum, Hebram nihil Hebraeo, Cinis . Cese ego. Atque haec iere sunt dominationis occulta flagitia. IIc enim illa: dominationis iura atque arcana, locum habent in regno, sive Plancipatia ita haec flagitia dominationis a tyrannis usurpantur: quorum tamen vel minima principes invitos reddunt, &iuii diis civium exponunt. Vere argate Tragicus in Octav. . O 'purus eras in ex gu. .

C A P. XVIII.

Flagitia Domina onis Aristocraticae:Consilum,

Dictatorum, Decemvirorum,Triumvirorui

regia Imperia. Regem esse, & regio Imperio ei s e, disserunt. Aspera dominatio. Mors Siccii Proscriptiones synoe.

Xquibus apparet, nos aliter hae in materia veriari, quam . a plerique. Suntenim, quae ab his ad Tyrannidem reserua tuneanos juti dominationis inserimus , iisque locum damus in . turbulenta ac seditiosa Republica: & contra, quae alii Dcere principibusastimant,ea nos tyrannidem referre dicimus. Coterum totidem ibi e sunt flagitia Aristocratica,& propemodum: conveniunt oliorchiae: ac tamen regiorum flagitiorum pler que huc referri possunt. In Repub. certe Romana Consules,Diactatores,Decemviri regio imperio fuerunt.De Consulibus Cicii in nMit, regis i mulinto, de Poeta ustam rissu o inisu preis Conseiae Roma videt. Et res plana citante legem Terentillam, quae poliba lata inde