De caussis mortis in vulneribus capitis, et recta eorum curatione Ioannis Petri Passeri Bergomatis liber. In quo ad mentem Hippocratis potissimum de perforatione, & abrasione, in cranei laesionibus non satis apparentibus agitur

81쪽

post ipsius rimae situ isturae persectam abrasionem pul

uere,cephalicosproponi diceusecumq ficueris, admi ni Ira medicinam capitalem, se sciet titi non proponit autem capitalia medicamenta antequam os a

radat, fissuram deleat , sed tantumponiqua Ffurum deo uit. Unde tantum aberit,ut quicena, astati casu non abradendum voluerit, mi potius e con-rrario rimam omnino eiecti remouendum esse natuerit , donec iste nudum relinquatur se itagium voluerit non autem sese cretenus, era leuiter cuius mens eo clarior, Ni supradictumsuit, a paret squia capitalia medicamenta nonnisi post abirasionem proponit significare omnino volens cephaliacis nosseustra uti, nisi tur rima perfecte fuerit obli-eterata aeuocirca rationes in contrarium adductas' .cipendentes,si os esse collisῖm cognouerimiu, Niperia culum, quod costisione quitur,euitemus, modo a rarinia modo perforando, i res postulare idebitur seu meatru a contusione compresso aperiemus.

82쪽

Axime tumen nitendum, in ossingeni acies in id es dirigenda, ut in certum ossisionis cogniationem deuenIamur . ea etenim cognitu adeo disicilis est ut in eius agnitione interdum, re exer

istutissimi Chirurgi deci fiantur, orsum no costis

Haccipientes, 'conuerso. Quod minime mirandum:

quia costisi e racturae craneis'ecies haudquaquam oculu conspicua, ' quam neque decisio deprehcndereiceat standoquidem ait Hippocr. 6o id ospote fis

cedat neque enim ubi quid cossum est ab ictu, proti'nus quodcostisum es, , malum ipsum ociaupatet

83쪽

oculis non colisum videatur medicumque non .exacti ac diligenter omnia rimantem decipiat s δε-peq. incautum iri, imprudemtem deludat tum nee oculis, ne L ecido rima, arat nequalita percipiatur

vila, quae ossis laesionem Rendat 'aque rectat, ut ranone exploremus quo ense assequi non licet.

juerit, nisiprius pectems bq a parte capitis homo vulneratur sit num in imbecidiori,au, adiediori quia in Ese craneostat partes, quae facilim,difficiliusve offensia entiunt, quas, ut in Monis cognitionemniami , precognoscere oportet. Capitis igitur pari/quae inter frontem Crevertice Η, eodem Hipp. te te, infirmissima eii no est autem ex huiusmodi sententu-intestigendum, quod Nertexsit 'bisagittatis cum c . ' ro-

84쪽

D E V. M Ita Tonali coit. haec n.estpars Incipitis Verum in parte capitisposteriori nempe in i o occipite ibio Aminis verticem,sicut , brutorum, se Hipp. P it, im to-xtum ossis cranei superiorem partem, HIncipite ad os -ocripitis tendentem infirmissimam es proposuit, , a rectesquia pars haec,praeterfrontu os,brigmatos etia, Ni uncipitis ossa, vulgo parietalia Vocata comprehedit us partes laterules, quamus crassaesint sunt tamen

cauernose,'ru'ssimae, ta infirmisimae,pr 7ue in ea Parte,ω prope eam , quaesagittasem suturam consi, euis .hanc enim partem ceteraram partium capitis des

borem infirmioremq. csse Voluit Hin rcinquiense Susura, quE nudato Vsi in plaga curas icitur , qu

cuiaqueparte capitis mutuerata telumsuturae insede- ri ,αdremiendum, ictui, telo infirmissima ea. ut eram maxime,Ῥbi regio interpontem. Pertice,

equis caput infirmissimum est, percessasuerit, adsῖt Ois,gus attigerit. Cerebruminanter ontem,

Gerticem celerrime ac maximesentit, imaluis ouo accipis os et caro tegitura .bacparte si tenus imos came etiam pauca,plurimumque cerebri inter, o istem . Nerticem continetur. Praeteria unissor omNes inquit Hipp. quac nqueparte capitis utiliane, ta telum sturae insederit ad Uedum in imi, intelo in missima est a similia telo eiusdemq. m

85쪽

I. V V di agnisudinis,aut etiam mviri ictu qtye graui,ves etialeriori, musto magu homo Igditur δι telu turas a tueriti quam sit aliaspartes Rumpuntur aut maximὸ a grambus et rotundis telis cir ex bis,quae e b contrario asseruntur,tar non explano loco Etsicutsutu- nescissime duntur,ita eata tisi difficile admodum regno tur, is uratur. Contra robustior ιntios, .set tu,quod reliques ossibuου, di anterioribus,ωFuperioribιυ rasinus est, plurimaq carne contegitur, est prpterea ossapos aures petrosea appetiati, quae crassis aut opiosioreq. carne ac cute rosiori et duriori comteguntur quo fit, ut non adeostile, in aspartes telumferatur ossidatur Considerandum quoque es, Homo ossa capitis naturaliter imbecilla, aut validas tenuia, vel rasias duriora et mostiora habeat simu .

percusii aetas. nam modiora, tenuiora berum, mirorum, 'puerorum,quam mulierumset adolesienrium,quam consistentium hominum ranea. Quare

secundum us, , aetatis disserentia acilius distiliiq. ossa Hiduntur. Puerorum ossa tenuior ni, molliora, quoniam plussataguisu habent , cra ea sunt,non dura non de uino firma atque ubi a telo pari fetia imbecidior aequaliter , aut etiam futur

vulneretur tenerioru puer os, magis ac citius purum lentum euadit, quam robustioris.

86쪽

Is rasis ut eque consideratuqtii mutius habet interrogatae. est,quonam inHrumento fuerit

percusius, qua dirier in quomido quam, etenim noxam os coirilis senserint,jecisi deprehendi

non potest inanit in cognitioncm,eniamuae rationeum est. Ergo qui Nuisu habet , interrogam duae est,qualiter, ' quomodo sit vulnerat/es: puta an super aliquod durum cecideritiam ab altero fuerit per lcussus an aliqui ver eius caput ceciderit.Si.nsuperuliquoddurum a injuerit, quaerendum denuo , ausi non aduertens an ab altero et alcnter impulsus Oiruerit. Item anserient sucossidenti obuiam uerit cir an ab altior siue depresion ceciderit loco, in En cudens aliquo modo fuerit impeditus nam quanto radens rotori non impeditis ab aliquo medio, Iocuae auio fuerit eo etiam maior ossisio aestimanda erit. Sinuro ab Hiero quis fuerit cita , interroga toportet,num percus o iuuenis . virilis valens existiteritiique magno cum conamine. impetu perpetraritim data opera, animoq. irato , aut quieto plus nusue Atyi aliqui uper caput ceciderit,ws u

87쪽

vu LIq. P. II. o quo cecidit corpus,ab altiori , aut depressyri loco descenderitio an in caput nudum,an tectum, quo operimenti genere opertum, defensum posZe, cumq sera tulerit, siue homo sit se ictu ,siue abalis vulneratus siue quomodocunque aliter in eaputet pseu, aut ictus iligentissima inquisitio in Irumenti, a quo prouenit percussis indaganda erit fuerit ne graMe,aut Luesaequale tulinaequales obtusum et aculsis durum, elmollis amulare, puta trigonum et quadrangulare, et teres , aut orbiculatum et quapiam aba figura praedium. Ad hae ridendum erit, os eundumsi totum ictum fecerit,a cundum partem et an perpendiculariteriam potius oblique in latus delatum; vel etiam a feriente impulsem.'A.quis ita

uiueratur, Nisi regione ad eam rectam telo ocucurrat,sive telum mamu tenea tur siue iactatur siue

quidper sesiler os incidat siue etiam homo cadendo ulneretur, e quomodocunque ictum patiatur, osse e regione ad rectam lineaU Ufendenti caussae occurrenaee,tum me mamme periclitatur os , ne cum alias omnes Ufensas, tum etia- costisione ipsim patiatur Sub telis vero, qus oblique , . in latus feriunt, os minuae findi olgidi, ac dissider let, etiamsi nudetur. Consideranda etiam mulneris quantita gysigura iiDce an longum et heu rotundum et cum aingulis,

88쪽

g, D A C in m attritiin, an pars tutis,uel amis, et alim rei iuris ab aliqua vulnerupartependeat itemq. an cutis, vel caro incisa totum sit,aut etiam contusa uideatura

et o qualissispericranei ab osse si paratio fieri enim

potest, ut magis quam Nutnuspateat cir mon Det a caluariaperieraneo ab ederit Tamdem etiams-ptomata considerari sent, ut cassae erigo, vocis praviatio rationi. labet bilis vomitur. Hui emodiar. D tomata, si cranei denudationem uantur iniuretiam iasionem demonstrot: quia nonnisi magnum ictim consiqui olent , a quo etiam cerebra bstantia, mel membrane iasionem sire Nopotest avit ab ex-- transico ea partita internis coicari, nisiprius magna offens craneo Pata fuerit. Vnde recte praecipit Celaesus: Ubi caluariapertus est,requirendum num bilem

homo vomueririnum oculi eius obcaecat nis num obmutuerit;num per nares,auresue snguis ei suxerit

num conciderit num sine si quasi dormiens iacuerit. Haec.narannisi si racto eueniunt. Quapropter cum Iub ictu craneum denudati ea, necessamo ea arguunt cranei laesionem nisi forte qui cecidit in caput,aut aliter ictus fuit,antea quoque imbecistis natura exstiterit. Aper morbumuelitus vomere, animo

linqui, vertiginis casem,e alia bis similiapati tum in propositus tomatibus es adeoArma non eris

89쪽

practanda sed simule 'reliqua erunt consideranda.

Contra accidit quoties cute integra permanente L iusmodi symptomata apparent tum.n raro craneum indicanissaepissime Nero cerebrum concussionemsensisse. Ego certe asserere possum, neminem hactenus me uidisse ex uiusmodi cerebri concusione morituum, quamuι omne genus eiu*modi sympto se tum cerebri Monem indicaritium superueniseri, tam adultin, quum pueris , aut alterius cui que ritatis , aut sexus aegrotis capite ictis , qui ad manuae me, peruenerunt ex quibuὶ b adiasAobtulit senex quidam ructicus, qui ex porticu cadens alto sensu es motu destitutus iacens Hertebat Gnguis per nares auresue manabat: usque adsiptimam

diem amense uix etiam cibum retinebat nec tamcu

mia affuit cranti iasios erum fia cerebri concussio. P Lonnul sq. posse similes casis obseruaui quibus

omnia symptomata cerebri Monem indicantia δε- peruenemni. ω omnes nihilomini Dei beneficio uenitati re tituti adhuc vivunt, mi silentio inuo uum nobilem quandam matronam , qua ex cam

90쪽

r altos obseruisse ait quorum tamen Nnm an tum conualuit. Quare quoties cutis integra, i,aduertant Chirurgi,ne ad Lonem audeantproperare,uel

praesentibu bisie, etsiimilibus smptomatibus alijs: quoniam non cranei sed eorum qu bilissent paratium Monem octendunt alioquin necem aegris adsiι- fient si temere cutem incidant , aut craneum en dent quia quamuis integra manente cute cerebri μι- Lyantis,in membranae iasionem timis craneum tamen raroiae , frangi flet quia instrumentum contundens carnem non rumpens lamum Iem

me ea . , retusum , vixque eminentiam habet , q a caput pungat si rumpat, craneum denudet O 'iadat idem-bui nodi inserumento terebrum, membranae concussione ere per patissent,quam Implomataproposita sequuntur craneo Eges. Non morte aliquando negari quiposse sed dico cianeum

raro lsae , quoniam symptomata ista sepi me , t