Libellus sane aureus ... de venenis / Petri Aponensis ; nunc postremo recognitus suæ q integritati restitutus [per J. Drylandri]

31쪽

VENENORUM. 19batur,uomere facit. Tertium est scoria i r aerugitatis, C ipsi erugo, quae intus assumpta udbriendo S gQ serii

int tinis exiccat humiditates, e corpus, senectam inducunt dest, quid in aegritudinem quam medici maromum uocant. Veruntamen autem medici scoria rri consolatu, in curatione multarum aegritudinum. ιartum hi lapis magnetis , qui jumptu nitus me Magnes. lancholicum,c lunaticum ir tigratum facit recipientem Vtuntur autem eo medici consolato cum Magnetis at s medicinis,lia cur.mone mel nesciolis E 1 autem r

lupis Vt duarum specierum. Una est,q trahit rαrum, vertens illud ad polum septentrio talem, ubi dicitur 6be mlnera magnetis Alla,qu. trahit carnes humanus uertes truc um uersus polum meridianum, ubi dicitur Je mlnera φ tu. Lec autem trita C datum potu uiscera contrahit, et in globum reddit. Quin τtaen eo lapis armciuris i rubeas est, ex assumptus apo armo

Lapis stella

vitus,s non hi lotus, secundum doctrinam medicorues uenenum uomitiuum , Crio utuntur medici in cura clancholiae polonis. Sextum est lapisjicitatus, quem medici uocant laetuli, quis non fuerit lotus uis et tusq; in potusubuertit tomachum, e dolorem interastinorumfacit,quo utuntur medici contra quartana. Septimum est risinicum me auripigmetum, uod 1 Arsenicula . de specie γ ut dicit A bertus quod caliditate r iccitate sua C pereicio a natura uenenum est simum,putrefaciens, Criualde morti catiuum . Sed fisublimetur secundum ulcbγmiam inuas alludes, cistre linum uenenum intus ulliumptum plua subli

32쪽

ro DE REMEDII sincturi licitur albi, imum,eta tanto deterius gicitur

venen re ii ricti ni Vcnctiali 0,quae per artem sunt Lit rarte pax t - γrium quod ex plumboli fullo in olla,cum tritis IHuis efractis, quod assumptum intus, facit intestinorum Cςx-fδ stγplicitatem. Sic erus uir calcha echumenon,quod quidem corro uum est e uenenum est mortale E frina usta. ' iis Am, est exsulphur c auripigmento,quod est uenenum,opilans et interficiens fuso Alituum. cundo. Est et furum,quod sit ex Ilapide laetuli,quod

est uenenum exiccatum. Est C rea a quod ex ulvehe abisti phure et plumbo sit corro uum exi ictis uenenum iuvζης tu a Fumptum. epetabilium uero uenena, quaedamnosi qui mi succitatem rami, Medam uero emilia ipsarum. Succus quidem ciculus, A tith malarum, Crsuccus cucumeris a tum C succus fine c. succus bothormaricli,et succus coriandri succus mi tragorae, succus papa eri nigri, de quo optumst, crfuccu corigiola lactantis de quos scammonia. π uccus upi risus, e succus cerua l.gγrasolis, Arsuccus nupelli, succus Pandri, C succus medereon, succus citcbori nigri . succus a Uirae. i.ultis ulbae, succus rγom e dest cucurbitae diluestris. tibi; qui ' Des uelibus uero sunt cornua oleandri, Crior nua be eguar, emanacardi, luces, et duellum racidae, lux uomica, coloquintida, quae folitaria sunt ruta in arbore sua,exscus Pharaonis, iora Semina ueta inamandrag0 e. Semina uero sunt, tu qui imas et con ψ0 cognidii, saccae lauri rancidae,e T cataplici. ,et si incimur l .c Cis en papaueris nigri, et semen est bori,

33쪽

VENENORVM. arbor C semen cura semen coriandri humidi semen serpentariae qlm mma com tu uel blbita, aut perimunt modis supradictvi aut infirmant corpus et alterant. De anmtalibus uero sunt i da de cerebris ipsortim quaedam de caudisq/Ledum defuit neae

si corpore in cerebro quidem cutis uenenum 6 perniciosium, faciens hominem mentem SmAliter in cerebro sertilionis in cauda uero cerM,Neriem num est psimum,propter quod uenatores extremiatatem cauti cerui quando uolunt ceruum comedere, ab cinduntAlmlliter in cauda scorpionis: rutelae, In in ue apis exangulum taedis iἰς rundam erpentum An funguine uero icut in finguine bouis ueteris, is funguine busiris, elus buta

in sanguine men truo, insanguine leprosi. Ins ito uero ue in sillud hominis relum, non ad iram hominem ted ad corpionem πferpentem.

Juper lapideas quendum einde rediensilium colligui nem Et in subui fluvia cunis rubio tuta cattae. me C muris, C hominis i Ar ficientium morsunt. nenum a rina eci Mastatim parrcns. De toto uero corpore, cui sunt cantharides, e Tmamadra. De quorum omnium summa dictum est aqualitate,

34쪽

DE REMEDIIS qualitate, aut a specie interficit prinium uenenu. Ad sciendum fecundum quem modum uenem num interficit ut nocet. Cap. LOM que, non in 'rq antum est uenetanum,oppositum habet qualitatem corpori nostro Maec autem oppositi magnum dubilim facit, uomodo et qua in uenenum ad cor homino ruri tum patiatur . Na n, aut uenenion trahetur a corde ut ferru a magnete .uut ipsum transbo ad cor,aut utroque modo corde scilicet attrahente,et ueneno currenie. Quod si nullo praedictorum modorum erit,us erere relinqlietur .quod nullo modo uenenu ad cor trabi

re posit sic ubi oppo tio ueneni ad ipsium

cor. Oli poto,diccinus uenenum non esse peremptiuum cordis, cuius oppo tum uid inua, umpto ueneno pernicioso,ut apollo utim iisncopis appro et quae pusio est cordis, cruremor cordis C pansus est luic omnia accidentia cordiacae paston A. Propter quod sciendum cst, cor dum est fanumsita

sanguinem ut C caetera membra,nihil attrahit is unguin spm νὴ eou mi iratum, quorum unum reponit

hthesi, o uentriculo cordis, cr alterum ius Myst Quando uero infirmum est, trahit ad se qualitatem contrarium sui nocumenti cui, quando I super calefactum,uttrahit ad se uerem frigidum, hoc acuc sanguinem frigidum, per uirtutem naturalem uita tractivum suismilis uin ipsum est in potestate araturae,et per appetitum senstiuum animale, quo nuis quodque membrorum las oppetita licium, ben

Cer sanum sanguinem

35쪽

VENENOR VII. asti conueniens e contrarium fui nocumenti. Venetan in ergo,ut cum in nullo participet cum complexionem cordis, natura ab ipso corde dum sanum it, non trahitur, immo refugiet illud tanquam immicum oppo tum quando uero cor Ibc infirmum,ex appetitu et i,immo appeteret, e traheret contrarium suae passionis. Et fecundum D tum modum, uenenum Deliens curatur. Nam quando aliquis uenenum sum

i fit,puta plum, quod instigidundo corpus usque i I

cor, em lude coagulando sanguinem corde, ex quo h- μ' Mors introducitur, anicquam cor sensum amittat,ex frigiditate opusentiens nocumentum oderat meditacinam calidam. Exs detur castoreum, quod de se estialcnere uenenorumapsum castorea contrahet,incedidiante appetitu senstruo, non ut uenenum oppostum

substantis cordis, sed ut oppositum qualitatis muta

ιntroductae peroplum. Haec autem ratio non plus

mollisat, quando cor attrahit ad se uenenum,m sic quodlibet membrorum infirmum ad se trabat oppositam qualitatem.Praeterea dato,s cor, quando en triscumentum uenenisi igidi,uirtute appetitus senstitati appetat mcdicinam calidam e ipsum ad se trahat, adhuc tu quae lio, quomodo illud uenenum primum datum transuit ad cor. Quare dicendum Aldetur, quod nullo modo cor ad si unquam uenenum trabit, quoniam ricque inquantum mile est cordi, quia ui lam militudinem cum ipso habitne inquantum corrnarium, quoniam cor nuntiam fuit tali sui ostio

η', Menena est et oppo tum illius.Nec potes in ri

36쪽

24 DE REMEDII sre ex hoc,nullam , oppo tronem inter cor cri

nenum,quoniam licet cor lienenlim non trahat,ueneranum etiam licet non currat, neque citam utroqMe modo contingat, est tamen dare alia modum, quo direm te apparet oppositio e peremptio mum estu. Nam

Alixi uenenum quoniam activum ἱξForma qua halici, pcrnenti corda, cissam ct destructiliu cordis, quicquid tangit in cor

-- Ore humano conuertit in illam speciem e nossem,c scipsum multiplicat, in iciendo humiditates lasmstri corporis in ueneno uni naturam, qua multiplicata augetur uirtus uenem Nam dicitur in geometria, s geminata quantitas augmentatura tutem. Vnde ex Venenu i modico ueneno absumpto conuertente quod tangit ad

uum imite, iugetur timus ta multiplicaturat ut de

facili per modum continus corporis,culus extrema fetangunt, attingit parum in quantitate uenenu ipsum cor quod etiam tangit,conuenit ad uenenum,et ex eo tunc spiritus uitalis non habens debitum organum,inquor deui,cedit formae uenem, C egrediens decorde, limittit cor et corpus fine motu: Et hoc est mors, cuiuifignum est,quod illud cadauer, si comedatur,venenum ejicitur comedenti Est tamen adhuc sciendu, I, arteriae cordis uentriculi cordis motu dias Olcs, I loles est, per modum naturalem attrahendi, 2 expellendi,quem habet cotinuo: quanto tempore uiuit animal, attrahunt ad be circunstantem spiritum,itis etiam arteris, quae ad cutem termina: Ius misi, i r pc poros uos aerem exteriorem continentem Gnspiratio nos attrahunt, que ad cor et per easdem cor, i

fundo

37쪽

VENENORVM. assando expellit calores e fumos, ita , fae contianens nos fuerit venenosius Cp pestilentialisse ipsas arterias motu dilationis alta Mus cor in inde aegritu spestilantiales contingunt,non, arteria vel corde sui natura uenenum trabat , sed quia sub specie aeris etspiritus, attractus uenenosius uapor iugreditur. Et fecundum hoc dixerunt apientes s est xer enum,dormire seu degeresub arbore nucum, Crm hortis rum, umbra oleandri ci balneari tu quis sub cuius ripis oleander, CT arbores ueneno se crescunt. Narrat enim Aenus de quodam quis balneauit in balneo,calefacto de lignis excisis de cauernis1serpentum,qui mortuus fuit ex uapore motarum, cum quibus fur balneum calefactu in ciuili ueneno .Et Aristoteles in libro de proprietate elemenα torum C planetarum, dicit , tempore regis Philippi, omnes mercatores transeuntes per quadam uiam, quae ad ciuitatem applicabat,s Indo errant in parte illius uiaris qua duo montes,una hic, C alter hinc existebant utim moriebantur. Et tunc Socrates pam risci caueam vitrea in quam intransse illuc tu sf portari, respexit duos ferpentes, unum in lino monte,et Ilum in reliquo existentes, qui aerem illius loci inficiebant, unde transeuntes moriebantur. Rura fus etiam dicit, antiqui reges fecerunt puellam num triri napcllo,ut per eius anhelitum G amplexum,cue coeuntes morerentur. Similiter insentinis nauium C in cauernis profundis, C in locis inhabitatis,et hi locissimidis propter uerem attractum habitantes, ue

nenantur,

an attractis per poros ἰuenenum attrahat.

Historia ex Galatia E anhelint de coplexu

puellaemor tuta

38쪽

Magnus sceto cordis inimici .Hyoscia

mus quare

homini non ita passeri hus sit uene

Com exto superans uenenum

Ex quatuor

Menenatis unus moritur superstilibus reliquis quare

: DE REMEDII snenantur.Dicit nanque Avicenna in capite primo nulla res si magis inimica caloris muti e cordis magnus foetor, a quo subito spiritus uitalis a corde recedit: e quanto complexi cor me materiarum alicuius hominis calidior fuerit et rarior tanto citius venenum,tum bibitum,grespiratum trimi occidit,quoniam calidum cor plus attrahit, figidum de anhelitu, Crim latiores sunt in arteriis calidi cora

sis, is rigidi, ita , tu quia nu pulseres non occidit

propter stricturum uiarum ad cor hominem autem sic,quia lationes habent ius per u sfaciliore t rati tus spiritus uenenati, ct quanto uenenum de ui complexione hi calidus, tanto deterius scitur, dato in

homine calidiori, quia utriusque culiditasse iuuat in unum essectum sed exhibitum insigidior natura, suum tardat sectum Veruntamen tanta pubet se

culi ita naturalis sistium uenenum calidum superaret e repelleret, ipsus nocumentum prohiberet, cui mortem, e inde est, s muliti homines venenatiano cibo C eadem quantitate in eadem coen aliquis moritur, C aliquis euadit, C aliquis excorticatur uel infirmaturi cui ego quandoque vidi, in quadam coena fulbe quatuor uenenatos, comedentes friguli fisculum uenenatum, quorum unus mortuu3fuit si tim, ilius uaft omnino, reliqui si infirmati fuerat ad mortem,qui uero euot animo us erat, C calidico aequi uero mortuus, fuit minimcalidae completa xionis: qui uero infirmati fuerunt, calidiores erunt flaturari ille, qui migravit:et mi ,1 qui et Ut hoc

autem

39쪽

VENENO V M. Teutem non aliter es, potest iis quia calor naturalis, qui mouet ad frinam uitae,rossit inquantum potest,

calor accidentali, tum librilia calidi ueneni, quam etiam calori ueris p tilentiali et calori est dierum carucularium, qui omnes calores mouent ad interitronem: dissolutionem compostorum: Unde Aurcenna dixit in ca.primo inibi est, quod resistat malis qualitatibuli calori febrili plus calor innatus, adeo sitiam uenenis calidis repugnat, non compla xionaliter ed si maliter, quia calor naturalis in a minatus,eli regulatus ab anima nostra, quae mouet ad vitam mediante calore naturali tanquam seu instium mento e ideo dicitur omne oplis naturae; st opus intelligentiae id regentis inde fgnanter natura dicimtur de calore, tum a philosophis et a medicis cum ib. caeli,calor naturalis C non figiditas nataralis, Crproportionatur ut dicit Dorachius astrologus udaicbocoden id est,ad con lationem locum coch,

qui dicitur dator uitae Venenum uero tigidum utri in complexione hominis frigidi fugi litate utriusque citius perlinit, quum datum in complexione calidiori, sed uenenumsuerit de illis,quae uicta specie interi muris,ut 6 napelius C eius gummi,et fel eopardi, Crithirus unc complexio bibentis uenenum, iubi impcdit uel constri, tus pro tanto,s, in calido hominetii sunt utiores ad transitum, in stigido strictiores.

De praecustodiu C cautela, ne aut lienena pro 'menta , aut propinata suis

40쪽

Desens a

caureia, Cornua serpentis ueneatu produnt.

Lapis prasus qualiS, Historia. Annulus artificiis a

ueneno praeseruans.

23 DE REMEDII soror et fusticante ut timetem ueneno ampotionem,uel cibum ut utatur regimine duplici Primum es destio cum tutela Secudum it destructio sumpti ueneni cum uirtute Destio uero cucautela est , ut ante comestionem fuae mense, coram suis ferculis r potibus, ni res discernentes gnificantes ire uenenum, suerit C horum unum est, cui cornua ferpentis, quaesudant in aduentu scilicet nupe iri Cr filiis Impares, non in aliorum ueneni s. Et illud,quod est lapis quidam nolmine prasus,qui est matrix Cr palatium smaragdi, quia tu ipsi inuenitur. Est autem uiri P habens uiris ditatem Ollam scut prasum, e inuenitur aliquanta

do cum rubeis guttis, C aliquando cum albis,expertum est,quod prae eruat reges auenencis. Num a pis illest in cn a,in qua uenenum ponitur, ad prasentium uenen putorem statim cinittit, C ipsi ablata is,mtor clienit. De hoc lapide dicitur in epistola

culapi philosophi ad Octauiu, s ipsum timc ue

nenis praelia torti et Alexander Maced in pra:

hi sepe habebat Cumq; de India reuerteretur, se Iuuans in Eusi ut eposto cingulo in quo lapis erat si cnsius, scri iis quidam illum morsu ab cidit uomuitos istum in Eustarem Et de hoc Aristotelem di cunt metionem fecisse in libro de natura ferpentum. Aliud est,tium, quod scriptum est in libro regu Persarum, ps culpere ceris in lapide hematitis uirum genu exum cinctum serpete, ire caput teneat dexlcra mansissi cauda sinistra,po ueris, apii in bucin