Dissertationum ludicrarum et amoenitatum scriptores varii

451쪽

o minista minus in viros mutari , quando

ex malo sexu in optimum ita ista con

versio.

Quibusdam Heteroclitis nominibus

dum cum desectiva verbis pugnarent, abscissa sunt omnes leviculi cum pene in plurali numero , Quem casum Deus a nobis avertat deinceps aue ita eo numero neque icem ma suere , neque masculina sed n eutra quod certe miselatione dignum fuit. Nomina eorum haae sunt, Idus, vernus, Infernus, Supparui Eabeus, Tartarus, ta in mus Atia selicioremi uccessum sunt ortita:nam cum in eodem plurali numero essent neutra cum in Gmo ipsorummet gaudio, contriau masculina generis apparuere, ut Porrum , .et-prum,Frenum, S Caelum, Enimvero, Porrum, inrenum dum Romae per Emporium Agonis transirent, reperta ab sua neutra pluralia grandi pecunia redemere, illisque uti maluere masculino genere repudiat Salsamum ex omnibus arborum nominibus solum remansit neutri generis unde est quod cum nec generare , nec prere queat tanta illius est raritas ut unico an Iudaeo solo reperiatur. Id quod iusse arbor aegre serens in lachrymis omnem suum fructum moesta reposuit. Alia nomina neutro plurali spoliata, foemininum ac- cepere:

452쪽

trum tenuere. Aliis, quae erant generis incerti, in plurali datum est masculinum, videlicet Margo , Cardo, Subo, similia. Quaedam omnibus casibus in plurali spoliata, deinceps mutilata, hanc remansere, inter quae Fumos Pim ris, Pt uis, Sanguis, Mundras, Pontus, Sol, Sal, d Vnus quae omnia sunt masculini generis , Vestamen apperuere aliquando , sed cum id accidit contra naturam fuit,& pro prodigio habitum est. Suniliteri foeminina nonnulla pluralibus casibus truncata sunt, unde versus Lux,sitis, labes, mors visad amesq; oque tabes, silum a. fama, setius, pax humus, cum lue tellus

d cum illis senecta,usventa soboles, indo-lci proles. Quasdam alia Ceminina a misere in eo bello omnem numerum singularem, scilicet Argutiae, Halenae, Erga

453쪽

bia, in , complura alia Nonnulla

neutra toto plurali numero exuta sint, ut Foenum , Etum, Solum, I S. Virus. Insuper alia Neutra totius in

gularis sui numeri acturam sint pisii,

n il/a,seria , praconia praecord a, onsilia, iere omnia nomina festorum, ut Sarumalia, Dionysia, Aphrodysia, Eacch. inalia Floralia, Neptunatia. Omina ea vana , qua scin perplura dicunt e

tantum unum solum signiticant, milibomni singulari, fuga elapsa striat, sicut Venetiae Pipae, Cumae Athenae, ta Thebae. Nomina metallorum omnium, pluralcm numerum amisere, ut Aurum aurichalcum, argentum,plumbum ferrum, lannum. a sui ara retinuit. Sed oleum&frumentum similem cladem accepere. Alia extremis suis membris Genitivi scilicet Dativis pluralibiis ut lata remansere videlicet urit, thura , ara mari.r,

fora. Sed nec omnia nomina in eo bello jacturam secere tuere ica uidem compliIra qua spoliis hostium ditata majorem exinde auctoritatem obtinuereri e citribus quasdam ultra primum nominativum

alaum

454쪽

alium etiam adepta sunt , ut arbor, quae carbos , honor , qui Ionos , labor , qui l.tias, odor , qui odos, cucumer , qui cucum , Iner, qui de pulver qui

piilvis Cpa tamen ambobus nominat I-

vis non induuntur quotidie , sed quod conspicuum, ornatius est, ex praeda habuere, ad dies reservant celebriores festivos plaga liltra primum significatum quod pi prium est , dum vulnus percussionemve ligniscat , quatuor alios sensus

accepit, videlicet , ut pro rete accipiatur, pro spatio celi vel terrae, pro linteo illo grandi quo Romanae etiam nunc matronae utuntur, dum in publicum prodeunt:

pro lecto' parte etiam ipsius lecti. Ops ab ea die tres sensus habet. Ops nanque terram significat, sub ope auxilium piaebet, sub opibus divitias Gerundia Eupina quoniam toties transfugerant, multata sunt post conse Otam pacem ab utroque rege , Orante contra ea Demosthene, legesque Solonis pro serentes, quibus statutum suerat Omnibus patriae honoribus privandos es se eos, citu seditione in civitate exorta, neutri parti adhaesissent quoniam privatis sol tunis plus justo prospicientes publicas patriae res despexisse videbantur: vivebatur tunc quidem ill plurimum in Grammaticae terris Atticis

455쪽

GRAMMATICALE 3 legibus Nomine igitur multante gerun diis casus omnes praeter tres adempta sunt.

Supina vero duos tantum retinuerC, ae re id serentibus universis Grammaticae colis, carpentibus oti maledictis non tam

Solonis legum indiscreta praecepta, ' tam Demos menis impiam loquacitatem , di centibusque illum fascias clanam domirili imile , nec gutturis morbum simulasse, quoniam a Gerundiis Supinisve non fuerat unde aurum, sicut abllarpalo quon-cam, posset accipere.

Caeterum, si singulorum clades, aut rei bene eo praelio gestae adepta decora ingulatim percurrere nitar , nimis longos afferam logo : ideo dicendi compendium faciens, illud asseruisse sufficiat. Quicquid in omnibus Grammatica

terminis auctum diminutumve reperitur,

ex illo cruento, execrabili, funesto bello processisse. Multa sunt in ea temporum licentia, introducta verba novi, culosa vetera nisi praestantiis tres viri sequos paulo insta harum litium arbitros electos suisse narrabimus lingulata solertia Grammaticorum quorundam petulantiae obviassent, tanta suisset Latinae linguae immixta Barbaries ut de illius decore elegantiaque sere desperatum O

456쪽

V Μ legiones in castra reducta sunt, desideratorum sauciorumque censu habito, intelle,sta utrinque accepta clade omnes passim ingemueres questique acriter sunt, quod nimia dominandi libidine rebus propriis tantam cladem intulissent , cpoenitentia adducti, quisque eorum quae pacis simi, enixius cogitabat. Primum Vcro rex Nominum PoAa advocata concione,

non sine ac ty mi ita locutus perhibetur Scire vos arbitror commilitones mei, quam invitus ac restitans pro decore proque amplitudine it tunc arbitrabar o nominum tu cnda auctoritat , contra fiat res noltro Verborum gentem arma susceperim , quantisque sat egerim modis , ut illis nobis cedentibus civilia bella o notus submoverent. Verum cum non tam nosti quam verborum etiam metior damna, cum utriusque partis strapes intueor, flere libet magis quam loqui. Opeia precium fuerat reminisci

quae de Graecorum , Romanorumque ci

vilibus odiis bellisque scripserint cives

nostri, quantis eorum ambitionem laceraverint probris. Profecto a i in mentem venissent, nunquam in tantam in aniam a nobis processum suis et nec ira Sc furore obcareat , quid age elui non intelligentes , nostram et issecta propriis manibus discerpsissimus. Sed praeteri: a

ut ille

457쪽

ut illa inquit magis reprehendi possunt

quam corrigi. Et melius est regredi quam male coepta sequi. Si serro decernere perrexerimus, si in finem usque insanire voluerimus , actum sane est de Grammaticae Huperio, tanta Que ignorantia & barbarisia morum genti fiet accesssio, ut nemine ob itante, nemine corum temeritati obviam

eunt ubique ipsi pro animi libidine do

minari valeant. Quocirca commilitones; ut utriusque regni utilitati consolatur, ultro a Verborum rege pacem petendam censeo, ultro dextra porrigendas . Neque hoc dixerim, quod labar animo , quod timore concutiar, sed quoniam luce clarius cerno, res Nominum Verborumque non sine mutua , stabili, inconcussa animorum concordia posse consistere. Fungor ero oollicio meo, ea adducens quae mimi nem falutem concernere minime dubito,

audacter nuallo minus quod volueritis, executurus. Vos itaque quod facitis, Deos omnes fortunare velim Placuit mirum in modum universae concioni non utilis minus quam Opportuna sui reo is oratio, omnesque militum ordines ingenti sublato clamore, ut quod rex tam sapienter sua se rat,sine mora exequeretur, enixiuis petiere. Missi itaque in Herbo m castra eoati ex Nomimbis prudentiores, absque aliqi acti iti cultate constitutis primum induci

in hanc

458쪽

ejus citi proceribus devenere sententiam, ut scilicet tres eligerentur viri, omnium Grammaticae usuum ,regularum xterminorum periti, quorum de cilioni arbitrioque utraque pars persancte jurata stare deberet. Enimvero grandis fuit difficultas,& maxima inter partes contentio, quibus nam id munus potissimum demandaretur. Multis eam provinciam ambientibus, aliis,alios nominantibus & nominatos aliis improbantibus demum Prisciano Servio, Donatoque approbantibus , in infra riptos cuncti unanimiter consensere Phaedrum scilicet Volaterranum , canonicumbanticae Apostolorum principis singularis

eloquentia virum 4 extra omnem ingenii aleam positum Petrum item Marsum, Laurentii in Damasco canonicum cruditissimum ac Raphaelem Lippum Florentinum , Oratorem insignem. Qui cum in castra vocati advenissent , partis uti iusque juribus auditis, re inter ipsos accuratius considerata, hanc postremo sententiam protulei Quod Grammaticae Regibus, Satrapis, Civibus Studiosisque universis, faustum felixque sit Nos Triumviri tollendarum litium causa constituti, mnes contentiones, maledicta, injurias, clamnaque,

459쪽

GR A M M A TI C A LE. - ages eorumque milites intervenere, revocamus, tollimus, & obliteramus si oblivioni tradi nequeant,at saltem silentio tegenda decerni iam , statuimusque ut de

caeter in conficienda solemni oratione, uterque Grammaticae rex cum suis sequacibus conveniat, Verbum scilicet men, Pronomen, Participium , Adverbium, Praepositio anterjectio,i Conjunctio, In quotidiana vero&samiliarioratione soli Nomenis Verbum onus sustinebunt, accersentes in patrocinium suum quos ex suis volent: eteris parcentes, ne toties citati nimis graventur. In oratione agitur volumus omen V 'rbo supponi, cum apponuntur, a Verbo Nomen regi debere decernimus , quantum ad casum; quantum vero ad personas cnumeros Verbum supposito cedere quod sit vel Nomen, vel Pronomen, vel Participium. Item volumus quod Participium revereatur Nomen merbum habeatque regimen a parte post sui verbi, a parte ante imitetur nomen Si vero necessitas urgeat, concedimus soli verbo, ut in prima xsecunda

persona in quibusdam verbis exceptae in om in tertia persona faciat orationis sensum, semper nihilominus sublutelligendo nominis auctoritatem, sed non exprimendo.

460쪽

Haeti tacue sententia partibus praesentibus lata es atque promulgata , receptaque ab omnibus Grammaticae incolis miro omnium ordinum consensu 3 quam etiam omnia Italia Gymnalia approbavere,a praecipue Bononiensis docta civitas, S sublimium ingeniorum parensi cunda quae cum alias multos, tum maxime aetate hac Alexandium illum ambecarium, virum integerrimum, luem nec spes

nec timor unquam movit a recto, Romanae dedit curiae Studium vero Parisienseca tera recipiens, hoc suis provincialibus speciale res e vavit, pronunciandi scilicet tam verba quam nomina libere,& sine aliqua syllabarum quantitatis discretione. Et quoniam vetus erat lucestio inter Relati viamin Antecedens, inter dicistivum Substantivum , interdictionem regentena ct rectam , determinantem taeterminatam , necnon inter orationem persectam imperfectam eorum enim unusquisque de praeeminentia certabat ut hujus quoque distensionis materiam tollerent,decre-Vere, quod Relativum substantie identitatis

cum suo antecedente concordaret Genere, NuiΥero. Din Persona. Item quod Adiectivum Substantivo deserviret in Genere, Numero, Casu. Et quod dictio recta naturam regentis sequeretur. Rclavvum vero acci-