장음표시 사용
571쪽
572쪽
I vino humanoque jure est improbum vim adferre con- να scientiis. Insanae mentis est, cogere intellectum ad voluntates alterius. Peccant hoc crimine, qui sub religionis tegumento, regna aliena invadunt vel, quod est alterius, rapiunt ac detinent ideo Absit primum ab armis, in Silem, Porussicis. Utinam ultimum ab Austriacis quoque abfuisset. Neque enim nunc sis ideo esset opus , Silem ducatus armis re- improbe ere, cuperare, ab Austriaca domo, HL
2. V augustali, corroborata tunc,
Met ereptos atque laetent per vina Erandenis ora genti. Vicinia fuerat illis in oso de religio.
f. II. Tragica historia est; destitui jure
suo, immo utegris ducatibus, ob fidei christianae formulas ritusque
Oiristo dissimos cives, qui non toleret in republica christiana Sint illi in symbolis ac formulis suis invicem diversi. Docere jubet servator errantes non tollere e medio, non juribus privare rerumque dominus. Flecti ac duci vult intellectus eloquiis divinis non erro aut armis cogi.
His 1 olis tune & olim usi sunt Mussis
entia expers Unde amerinius Catholicos nulla umquam bella Landenta sici3.
regesiae Principes lectores Branden- burgici in regno ac principatibus suis, quaqua versus distractis, per Germaniam universam. Neque naens illis alia etiam in bellorum sacrorum gravissimis incendii latriae nostrae. Testis integerrinis hic erit ejus aevi historia. Nota haec aliorum Germaniae principum exempla passim , qui armis maluerint limites suae religionis proferre. Eradicare, quam tolerare , tu fidei christianae formula , dissentientes. Verum hac labe Arandenburgica O Porussea arma contaminatatum legeris nunquam. IV. Religioni sibi duxerunt nullo non Quod proba. tempore Brandeηburgicia catholicoim tu sigiliarim. peratori minus obsequi coire adversus principes catholicos in foedus cum evangelicis subditus ae eives catholicos privare suis luribus ac privilegiis vel, quod passim factum alibi, osdem agere religi nis causa, in exilium. Partam tunc erat nostris incurrere ideo, apud suos, in odia, iras mala orbas quasi usto remissiores essent nostrates in religionis elo. Ejus rei invidiaeque specimina requiris Foederis bellique ni malcaldisi te docere poterit historia offensi nostrorum tum gravis apud ipse evangelicos , quod recusiverit princeps elector Brandeηbmicus ejusdem fieri sodalis.
573쪽
provinciis suis . aumeraverit tot vel cives catholicos vel catholica collegis sacros collegas catholisos, quam μ- russe Rex irinceps Elector Branadenburgicus. Tantum vero abest; ut his Dbditis catholicis vel minus faveat ille, quam evangelicis, vel foveat ultimos magis, quam primosa ut potius , irretorto quandoque oculo , intueantur ultimi; quod in Brandenburgicis territoriis non tolerentur tantum catholica passim sacra ob LEGEM : sed etiam , ex indulgentia singula.. Novas. tu ria catholicis nova erigantur templaiIlis extructa struanturque ara foci. Ne quid& indultisa interesse queat eorundem vivere eric*t-- sub catholis an evang. cae religionis principe. Exempla requiris Z Ire liceat per omnium poruscarum provinciarum , in Germania etiam, metropolasin urbes. In quibus catholicorum sacrorum coetus nunc cogi 3 cesecrari videas intemplis, ubi, per Germanici imperii legas pacis tabulas, ne quidem catholisis relictus quondam Dorat incolatus.
Inter tot religisnis gravamisia, in hodiernis imperii comitiis agitata .
non tamen argumentum occurret λquod tangat provincias Brandenburgicas. Unde facile est, ad intelligendum quod principes nostros a religionis odio ac persecutione non tam leges retraxerint quam ni mi, ad roserantumnoni omnium generum homines
Meorum gra vamina ad. versus Porus
ad toleiandum eathosi. cos omne in regno pro vinetisque.
tristianos. Dummodo illorum fidei sermulae
tales sintv ne osticia laedant, quae homo huntini, civis civi ac principi debet in republica Vera scribo, vix in christiano orbe universo, vel regnum inveniri vel rempublicam vel principatum ullum; qui aequior indulgentiorque si fueritque olim, in toserandis sacris catholisis aliisque, quam Brandelaburgica late patentia territoria. g. VII. Novissimi regis Porusa, Novissimi re o virtus sapientia est, cognita Europae universae, ut rectae rationi studeat habeatque in regimine suo, naturae: gentiunt jura praecipuo loco. Atqui abhorrent illa omnino cum ab odio adsectarum religionis diverse tum a tyrannide , ultimis metuenda. Etiam hic :Fuum cuique. In civili societate eadem omnibus multiplicium religionum jura sunt parta tu Id est servare collegus, codegis desubditis catholisis, quod est eorundem. Idque sive lege sive pacto sive moribus, consuetudine corroboratis. Haec regnandi norma de rerum administris o subditis Porugsa regis esse debet commendatissima. Vio-iatores omnino sacrilegii sunt rei si ullus, vel in civili causi fuerit in judice rellionisfavor, quem damnavit dirisque Rex devovit, utrique religioni aequisiimus. g. li I. Apage igitur nugasin ca Calumnia lumnias malevolorum agi, inlo um dispulsiodiernis Silesiae bessis, causam religionis uel li . vel propogandae vel extirpandae. Nil potest vel fingi vel semiliari ineptius ; rom ga ente Poru spa
574쪽
I Io dies, atholicis subditis suis aequissimo. Quaeso
enim, qui tot habet fovetque cives ac subditos e tholicos, ad invidiam usque evangelicorum; qui catholisis subditis templa, aras, sacros coetus, non seges sed novos eUolentia genere, indulsita qui idem agit etiamnunc , ut subditis multiplicium retiagionem se praestet parem , regnatorem tutela. rem munificentissimum Deum bella gesturum Luersus catholicos, ut cogeret redigeretque omnes sub unias formularia theorii harmoniam. Quae demum calumniantium est insania λTulula=tiis, φ. IX. Verum si ad amovendam pacis violavis hujus furoris suspicionem, in princi- scelesta. e multiplicium sacrorum subditis imperante, ex quae adhuc scripta . non sussiciunt , requirantur PACIS TABULAE, sanciendae in belli. exitu, pro Cathosica Religisnis in Silem palladio Requirantur ejus ideo conciliatores desponsores, onmes Reges& Principes Catholici ut, si ambigei tium scrupulisin scopulis pacta conventaque non sint satis, ad habendamin servandam fidem, re verentia metus coerceat paciscentes liberetque subditos catholicos a formidine violationis omnino. Nania ad N . . Fert praeterea fama, uti sus Poru nam fallac quod administri Austria viciniam ac inclytae reipublicae Polonis regni suspectam porro reddant Porugsiae Regii, Silesia intuitu, viciniam Narniae inanes. Contra enim rerum peritis perspectum erit illiit quam intersit Porussae Regis Poloniam sibi, aeterno amicitia findere cultuque, habere conjunctam Polanora
auream Εjii insteris vicinam habere
auream tueri libertatem, perpetuandam ne num. adversu hostiles isosque conaLus. θ. I. Testatiui inaciunt inter utrosque faedera, toties iterata sancte culta , inde a plurimorum seculorum lapsi. Etenim quae vicinia gratior tutior esse potest , quam hujus reipublicae Major cura illius, servandae domi libertatis, quam foris irritandi hostis de con trahendi pericula alieni belli in regni praecordiis. Poton patensque latissitne Polonia, tot regionurn amplissimo ambitu inerius ejus limites proferre, hoc idem ulla , quam laborare deinceps sua na-rnitudine. q. XII. frandenburgica ideo gens s Amina'
polonia toties imitatrices praebuit probatae fido. manus , quotius itare videbatur Polonis.
ejus libertas 3 procersim auctoritas pace belloque Polonorum viιinia illi fuerat couamendatissima semiper. Neque minurissormula ejus regnia facta. Ne Polonica Ubertas minueretur ullo unquam casu. Vetustiorum temporum historia hoc docet. Sed luculentiora integerrimae Por sae ex ira inicitiae specimina motus praebent novissimi interregni ver santurque in recenti omnium civium memoria. q. XIII. Praecipue utam ς ob H nune Poruuia nostri arvi, sub regiminis υχ po Onia sui ingrelsu , in amicitia, cum o vicinus eon ionia Regno colenda , non solum pres junctissimiis. sit vestigia naajorum suorum; sed etiam longissimis illa intervallis sit exavit. Non verba, sed terum gravissima argumenta huc docent. Quae
575쪽
IIos enim ullo modo , vel causa vel occasio ossensarum in poterat, eam sustulit ille protinus. Unde certis elle liceat cum proceribiis, tum civibus de subditis Poloniae, non tutiorem illis principem vicinum, imo tutelarena libertatis fidissimum. Tes sita haec non spei , sed fiduciae nomen meretur.
Sub Porussia Regis tegmine ac foedere, florentissimam Poloniae libertatem sine sine. Porugsica domui ruique publicae Polonia Regni eosdem de hostes deinceps fidissimos servatores aeternum. Coeum in foedera patrum Auylaea vi. . XIV. Contra illi reipublieae
cinia suspe Austria periculosa, qtioties cogitatiimcta Polonii de famosissimo regnorum TRIFOLIO. Id est, de conjungenda, cum Hungaria e Bohemia regnis, Polonia. Ab hoc igetur praepotente ψnali domo sibi fuerat metuendum' vigilandum ne majora ejus i rementa verterentur in exitium Polani libertatis.
g. XV. Quod cum ita sit , quis bonus quaeso munia bella silaserit
ideo : ne decresia praepotem nimium vicinus. Me reddat Austria Branden- burgica genti, quod debet ei usurpavitque, per iniuriam fiammam, hactenus. Quae domus abus est magnitudine virium , ad occupandum retinendum aliena , ataviis Brandenburgica, quatuor pluriumque Stim ducatuum Sc dynastiarum, patrimonia parcetne illa aliis dubitaveritaque vel invicinos quosque tentare idem. Intererit igitur Polonia , iustissimam Poruissa Regis c'ustra
Polonorum interest, ut reddat Au
IIo iam fovere magis , quam eidem consiliis armisque
φ. XVI. Pessimi hic consiliores ine sitici Aoriaci. Quid albud intendunt, bella nil ob-hoobaendopoloniam alieno bello teme sunt Polonis.
re qnam sibi ut consillant in desperatissima ciniquissima causa sita, faciantque cladium 8c impensarum belli participem rempublicam confinalem,
fidissimo ceteroquin foedere constinctam cum Bran-denburgica gente. f. XVII. Rumpere pacem Hemam Divinae Din. improbum est. Idemque, quam disia in foede- divinum NUMEN provocare ad vis rum ruptores. dicias Paganum Latium dixit et fugare deos tui lares principem foedi fragum. Bonorum igitur in Polonia enatorum procerum civiumque sitsagia illa erunt : non lacessere amicos injuriis non patrocinari cavere fallacias, pericula bi non contrahere bello alienos in tuto ponere ct ervo POLONICAELIBERTATIS PALLADIUM, colendo pacem non versari in theatro belli, sed Ipectare istud oculo irretorto Scriptum Mense Febr. clam cc XLI.
576쪽
Dictatum Ratisbonae die ao Junii ia r privatim perMogunt
in mitae Andicii alio es ei litust nescia, reo man
577쪽
578쪽
Extracti et lenigen Instruction,
bre de l'Empire parcia dite Palx, leur bient
υςn ς aut irre amitte, our 'assotbtillen junt, de
Maison Archi-Ducate, doni tu derniere, par raPepor ala Pologne, tollune preuve t0ute Iecenter oue les Eleeleur devolent bien considerer tout
s Electio , mais en m)me tem uiae Palx permanente, o des uerres in finies enire e mainsa
579쪽
eunement renonce a ses Droit aux Elats patrimonia ux trEs anciens en Basse, mai qu a contraire elle se les tot reservee rhs expressimenta, que
noit Empereur, qu au contraire des uerres ac-
chsse, dans teque cascia Majurit meme serott
commerit tot connu potiat d accommode ment
destiis, mais 'au contraire On devolt regardercette nix de Bohewe, comme vacante , uisque
la pari des 8. Electeurs, aulant que ci-devant
aveccles uires Electeurs, avolt entre ses. maiias
te bonheu o te matheu deci Empire, Cest adire, ne Pat solide ou ne e sente uerre: que ni sen Mailre ni te ministre Principat ne seuhattolent la derniere, de que our et fitiis retardolent . de se maine en semaine, traugmentation des Troupes, qui volt te Eiolae depuis lusieur Mois parce quyiis ne desi-roient questa Palx, comme leur inattention au insaltes de amation Angluis te prouuint.