Catalogus historicus criticus codicum mss. Bibliothecae Ecclesiae Metropolitanae Coloniensis

31쪽

COD EX 7. ali. II. lat. 8. Uncias. Psalteritim cum Glossa interlineari & marginali. Item Cantica Veteris Testamenti similiter glossata. Liber S deculi I ti.

culi VII. Codex. In fine Psalmus CLI. Pus useram tribus Columnis. Et Cantica Veteris Testamenti Tetra-pla; Cantica N. T. tribus Columnis, Gallicana, Romana, Graeca, rarissimus & pretiosissimus Codex.

NOTA VII. Singularia hises P iteru.

' Codex octavius similis est illi, quem ex Sandero laudat LIPPUS de LONG. Bibliotheca Sacra parte I. c. III. inter Biblia Latina MS. pag. 1Ο9. Sed nosteranterior est Belgico , continet primo Epistolam S. HIERONYMI ad SLINIAM FRETELLAM : tum Praefationem ejusdem Doctoris. Deinde Elegia minio scripta, docet nos hoc Psalteriuria Constantiae scriptuni fuisse ejusdemque Episcopo dc Abbati dicatum a Librario. Quos sibi Pontifices legit CossTANT IA dives PRAESUL ABBA simul meritis electus opimis Scriptores cauta varios indagine lustrat. Hoc & Psalterium docte collegit in inauni scc.

Cui subjiciuntur versus DAMASI PA de Psalterio de HIERONYMI ad eundena. sequi

32쪽

CLASSIS PRIMA

Sequitur Tetraptum id est quatuor columnis scriptum Psalterium. Prima columna exhibet Gallicanum quale in Gallicanis Ecclesiis canebatur prius sub Carolo Magno, quam Romana in

Ecclesia cantari uolitum reciperetur, utrumque nihil, aut parum a Veteri Dasica versione differt. Secunda columna Romanum Psalterium Latinum, Versum ex eo, quod ex Hebraeo in Graecum transtulerant LXX. Tertia columna id, quod ex Hebraeo Textu in Latinum transtulit Hieronymus: quarto loco Psalterium Graecum latiuisisteris exaratum. Hoc Graecum licet,

latinis characteribus in aliis Mss. videtur, teste LUCA BRU-GENSI in Catac Ms. quibus usus es in Annotat. Tibbis pag. Ι .uti Origenes hebraicas voces graeco charactere in Hexaptis scripsit. Psalterium Latino - Graecum e Bibliotheca Capituli Veronensis, quam Illustrissimus SCIPIO M AFFEIUS nuper recensuit, refert graecas voces literis latinis majoribus & diligenter depictis exaratas pag. 6 . Opustulorum Marchionis Iu ei edit. Trident.

S. Hieronymus bis vertit Psalterium ; bis emendavit. Primum Romae degens circa 38α. emendavit cursim illam squae ex LXX. Interpp. confecta in usu erat Romanis communis VUL GATA Lucianaea dicebatur J sublatis Librariorum naevis juxta exemplar purum Graecum SeptuagintaVirorum, quale extabat in Origenis Hexaptis additis obelis & asteriscis Origenianis. Secundo Psalterium latine vertit consulto solo hebraeo fonte, rogatu SOPHRONII Presbyteri. Tertio in Paulae dc Eustochii gratiam circa A. C. 389. versionem LXX. marte suo latinam fecit.

33쪽

AIALI A.

labor legitur in Epistola ad SUNIAM & FRETELAM

in concilianda cum hebraico fonte interpretatione Septuaginta-virali. Neutram versionem Ecclesia Occidentalis adoptavit, sed antiquam ITALICAM versionem retinuit. Eruditissimus

M ABlLLON Disi uis itione Gallicana de Cusu Gallicarast. pag. 3 9 s. 39 b. ex Bernonis f Augiensis Abbatis, qui anno MXLV. obiit

Sententia refert is ab Hieronymo Psalterium e Graeco versa in ,, traditum fuisse omnibus re quibusdam Germaniae Ecclesiis , SE hinc Pi alterium Gallicanum appellatum. Eadem pagina refert ALAFRIDI STRABONIS de Rebus Eccles sicis cap. 23. qui DCCCLIX. obliti contrariam opinionem is ab Gregorio Turonensi Psalterium , quod Hieronymus,, ex LXX. transtulerat, in Calliarum Ecclesias inductum fuisse. Neutra Sententia Mabillonio placet, qui sub Bonifacio primum Coloniensi, post Moguntino Archiepiscopo Hieronymianam versionem Germanicis Gallicanis Ecclesiis traditam auguratur. Hoc certum eXS. Augustino Epist. 82. ad Hieronym. SI Russino Libro II. lnvectivarum. Hieronymi emendatum Psalterium, uti & reliquos libros serius in Ecclesias introductum fuisse, praesertim ob Populi Clerius umquotidianum veteris Psalterii, quare rectius sentit Cl. Mabillon sub Pippino Rege, cui Patulus PP. Antiphonale s Respon ale ex urbe dilexit, aut me judice , sub Camis Magno Hieronymianam V. N. T. Uersionem in Germanicas Gallicanas Ecclesias venisse, excepto tamen P alterio.

IACOBUS FABER, Stapulensis ex Picardia, Theologiae B Doctor

34쪽

CLASSIS PRIMA

Doctor in Universitate Parisima qui anno 1137. obiit diem sivum

quintuplex Psalterium edidit, terre cusum inter annOS IJo8 - ΙSIS. hoc ordine erant translationes impres . Audi Praefantem. Prima Columna Psalterium Latinum Gallicum, quod eois Ecclesia Gallica, id est, cisalpina uteretur; & illud esse arbiis tror, quod ad preces Paulae N Eustochii secundo correxit Hie- is ronymus, hCC ductus argumento, quod in vetustis Codicibus,, illud cium obelis M a stetiscis reperimus annotatum , quemadis modum scribit idem Hieronymus se annotasse. ,, RONIANUN I, quod Romae emendatum ab Hieronymo, ,, ceu ex ejus Prologo dilucet, in Ecclesia caneretur Romana,

is id est, Gallia transalpini. 'HEBRAICUM , quod nulla media intercedente lingua , ex

Hebraeo ad Sophronii preces Latina donavit Colonia. VETUS Psalterium, quia eo vel maxime ante editiones ab Hieronymo emendatas uterentur Ecclesiae. CONCILIATUM Isalterium , quod pauca addat, aut mutet ad Gallicum, quo magis veritati& Hebraeo concordet Psalterio, & quandoque, ut apcior 6c commodatior habeatur sermo. Huic quintuplici versioni latinae subjicit varias notas, & continuam expositionem omnium Psalmorum. Confer infra nostram Nolam XX. quae in quibusdam ab Fabriopinione recedit.. 7 Uncias. Commentarius a Plalmo centesiimo nono ad finem. Initium et Vocem audis

35쪽

BIBLI A.

auiis continet de Christo loquentis, finis et His merem mur adjungi concinentibin; ibi Gloria s Imperium cum aeterno Patre s Spiritu Sancto, s in cuncta e-cula seculorum Amen. Videtur esse Saeculi rami. COD EX IO. ali. I3'. lat. g. Uncim. Daniel&EZechiel cum Glosia ordinaria , Liber Saeculi XIV.CODEX ii. est. Ia. lat. 9. UnciaS. Commentarius in Esdram & Nehemiam. In fronte libri legitur Ex legatomoannis de Mach Ss. Theologiae Profestaris. In interiori fronte legitur ta Liber Andreae de merdena Canonici Ecclesae S. Cuniberti. Liber Saeculi II. vel rami.

CODEX ia. est. I8. lat. Ia. Uncias. Codo Μ branaceus elegantissimus in folio, varia Pietura & Scriptione. Saeculi VIII. Continet quatuor Evangelia in unam Concordantiam redacta, Charactere nitidissimo, exqiuisitae antiquitatis & elegantiae liber.

NOTA VIII. De Concordantiis Bibliorum.

Codex XII.Concordiam, Harmoniam,Diatessaron Evangeliorum, ut Graeci loquuntur, habet. Primam sed breviculam TA

TIA NUS anno CLXXX. defunctus, pleniorem AMMONIUS Alexandrinus Philosophus adornavit, quam graece deperditam, latine edidit Moguntiae, MEMLERIUS Anno MDXXIV. Fun-B L dus

36쪽

CL ASSIS P RIMA

dus Concordiae erat Evangelium Matthaei teste Eusebio cui caeterorum Evangelistarum parallela loca, quae idem argumentum habebant, in seruit: Eidem Ammonio attribuit Hieronymus Caia dc in Praefat. ad Damasium Sectiones, seu Partitiones Evangeliorum in varia Capitula seu Titulos, seu Versius, seu Segmenta, cujusmodi recensebant in Matthaeo, CCCLV. in Marco,

CCXXXVI. in Luca, CCCXLII. in Joanne, CCXXXII. LUSEBIUS, VICTOR CAPUANUS, ZACHARIAS CHRI SOPOLITANUS Hieronymo sust agantur, hos

Numeros Ammoniacos vocant ab Autore suo. Hodiedum non extant nisi in has. Graecis &Latinis, Mu-LEVS in Prolgom. N. T. Graeci. Num. 631. e M. Philippus L BE in Dissert. de Scriptori Eccles. detrahit Ammonio squem Diatessaron scripsisse concedit 4 laudem Caia

num Evangelicorum inventorum : quam EUSEBIO CAES REENSI tribuit ex autoritate CASSIODORI: sed rationes Lab-bei id mihi non per uadent. Vid. LABBEUM. Verbo Ammonius - Sc verbo Eusebius Caesariens.

CODEX ia. lat. ii. Unc. Quatuor Evangeliachim Praefatione S. Hieronymi. Saeculi VIII CODEX i . ait. lat. V. Unc. Continet quatuor Evangelia cum Praefationibus S. Hieronymi ad Dama- sum: praemittuntur multae plecturae, S. ΙHieronymi, deinde

37쪽

deinde quatuor Evangelistarum ante Evangelia ICOnes, quorum omnium initia literis uncialibus auro & argento integerrime Conservatis, item limbis auro - argenteis inclusae. Speciatim praemittuntur CANONES CONCORDA N T I A R U M quatitor EVangeliorum denis inter lusi niis attrCO - argenteis inter se Comparatorum. Initium

Evangelii Matthaei & pene totum Caput literis pene quadratis totiS aureis scriptum est. Praemittuntur singulis Evangeliis indices Capitulorum eo modo, quo a S. Hieronymo distincta fuerunt. Nempe Matthaei Evangelium in Capitula XXVIII, Sed hiones CCCLIII. Marci in Capit. XIII. SeetioneS CCXXXIII. Lucae in Capit. XX. Seotion. CCCXLII. Joannis in Cap. XIIII. Sedi. CCXXXII ex his Sectionibus, quae sexd majores sunt nos tris Uer- sibi is, inter se collatis facti sunt Concordantiarum C , nonCS. Luber Saeculi Gra

cum Cananibus Concordantiarum.

Codex 1 . hujus classis dc Codex 16. secundae classis habent quatuor Evangelia ex Hieronymi versione distincta in Capita dc Sectiones, seu minora segmenta seu versiculos, prolixiores tamen iis versibiis, in quos capita nostrae vulgatae latinae distributa leguntur. Similes his nostris duobus in Collegiata B. M. V. ad Gradus duo Codices Membranacei extant singularis pretii & ele-5 3 ganti e

38쪽

iψ CLASSIS PRIMA

gantiae libri. Primus altus XlII. latus io. Uncias Colonienses, in quorum primo Omnia continentur, quae in nostro Metropolitico,&picturae plures: picta Imago Salvatoris inter Symbola quatuor Evangelistarum, & quatuor majores Prophetas. Dein ante singula Evangelia Evangelistae Icon, praemisio carmine in membrana purpurea aureis literis exarata. Ante Matthaei Iconem haec legis Inter Apostolicos Dolnini numeratus amicos

Hic est, qui primus Sanctoque Charismate plenus, Clara salutiferi scripsit Miracula Christi, Ipsius Sacris junxit pia Dogmata factis: Dignus Evangelista Dei, cognomine Levi

Matthaeus ostendens verum hunc homiriemque Deumque. Similia Hexametra Iconibus aliorum Evangelistarum praemittuntur in membrana purpurea limbis deauratis. Praecedunt Evangelia decem intercolumnia ; quae ad concordiam quaternorum, ternorum, binorumve Evangelistarum ostendi int, comparatis Sectionibus vel Versiculis, similibus iis, qui in utroque Metropolitico Codice notantur. Capitum etiam, in quae Evangelia distribuuntur, numerus. singularis est. In fine Codicis extat C Api Tti L A RE EVAN GELI ORUM in Dominicas, Ferias, S Festa partitorum, quale in nostro Codice 1 o to. I to. de quibus in classe quarta agendum. Alterejusdem Ecclesiae Graduanae altus I 6 Uncias, latus octo, Imaginibus variis Christi bc Evangelistarum ornatus, adjecto

39쪽

Carmine, Evangelia duo continet Matth: ei Sc Marci. Saeculi X. vel XI. videtur. Praecedrint & hic concordantiae coloratis columnis, sed non deauratis distinctae. Supersunt in eadem Ecclesia adhuc duo Evangeliorum codices, unus quatuor, alter trium Evangelistarum membranacei,

minoris formae , Saecul IX. aut X, reliquiae exiguae sed pretiosissimae Bibliothecae Ms. in hac Eccksia olim vita, ab Hagiographis Antverpiensibus non semel laudatae.

COD EX is. ait. lat. io. Unc. Continet Commentarium in omnes Epistolas & Evangelia per annum inchoando Vigilia Nativitatis Domini. Incipit Praefatio, Guaeritur, quar Vi Evangelia voluit ApsoluS has uisolas ad singulas Ecclesas desinare Porrigitur usque ad Epitho ni & Eva, gelium Dominicae Laetare , dein subjunguntur varia. Liber Saeculi XIV. NOTA IX. Uuo Saeculo diuritatio Libliorumfacta, Letitiones Sacrificis rio per annum

Codex XV. complectitur Epistolas & Evangelia jam per au-num Ecclesiasticum, qui ab die Natali Domini inchoatur, distributa. A quo Saeculo seu Bibliorum univers brum legendorum , seu Evangeliorum, Epistolarum, & Prophetarum legendorum, canendorumve partitio, divisio coeperit, haud satis constat, Si Lentionarius vel Comes S. HIERONYMI quem Til

40쪽

16 CLASSIS PRIMAE

la montius & alii critici ei abjudicanti legitimus est quarti Saeculi partus: igitur exeunte Saeculo IV. jam in Ecclesia Latina partitio erat Librorum Biblicorum , & speciatim Evangeliorum, dc Epistolarum per anni Dominicas, Ferias, & Festa praecipua

distributarum : verum secretarum & statarum e Scriptura Sacra lectionum mentio, apud Graecos non clccurrit, nisi pauid ante

CCCXCVII, cum S. CHRYSO STOMUS adhuc Presbyter

Homilias scriberet inisauriem. o Fuisse enim proprias quasdam ,, Lectiones singulis diebus festis assignatas Constat ex bio m. 18.,, ubi ait, quempiam, modo attente, quae in Templo legun- tur, attenderit, intra annum Unum, magnum in Scriptura- is rum cognitione progressum facturum esse. Fuisse autem Le- , , ctiones illas haud quidem Ecclesiae Antiochenae peculiares aci determinatas ope 'Vaxari eu Indiculi Cujusdam, quem conis fecerit Chrysostomus; sed easdem ipsas, quae hodieque ex- is tant in Codd. Lectionariis Graecorum , abunde suadet Typiari cum S. Sabae, haud longe post scriptum, aliqua Saeculi quarti MILLIUS in Pr legom n n. I i. speqq

gelium