장음표시 사용
21쪽
Si norum illitarium nussu in est apud I unerum Vestigium. Statius o vexilla et sigila exercitibus iraecis tribuit sicut an tu cum Sen. Phoen. D. 28 38 Sqq. RUP.
Duo locos iam supra attuli, V, 802, ubi Argus vexillisur Draue mitans primus sontem detegit, ut X I, 99, ubi Polynicus niplis sexilia dat. Juturo amn v. VII. 248. 22. XII, 47. 782. Distinguendum a vexillo est id quod proprie si num pliothh-batur quodque apud Romulios legiones gerebant VII, 250. 40. VIII 1Ν6. X. 827. XI, 409. 58. Et Stygiae s0rores X, 32 Cay ine ιδε/ynu Sectit te dicuntur Achillem discedentem uiduinta orat: A L 949: Cur non vi Muiqiu l cum S g in serum Signa ferro alicuius idem valet quod staru ab aliquor unde ist-
phone ante certamen ratrum sororem hortatur:
Stynu tubue. In pugna si Iniseri omne praecedebant: bb5: Unifer uni omnes sua dum iu et quudia o Iut. Insignia bis nominantur: VI, 214 in lanere Archemori X, lacera post pugnam iacent in campo.
Propriam go arnais condita Romanorum stipublicae notam dile eam, quod praeterquam in cultu deorum musicae praecipuo inro militari operam dabant. Scilicet in hac organis clare sonantibus, quae procul possent X audiri, opus suit Usitatissima est tuba, quae a Tyrrhonis sorsebatur osso inventa VII, 631). Cum hac notio olli adeo os coniuncta, ut tuba canit idem velit quod bellum seu pugna committitur. VI, 140 uule lubus ante bullum). Eam Homero constat fuisse ignotam num tsi in comparatione Il. XVIII, 219 σαλπιγγος mentionHm facit, certo in pugna ipsa nusquam eam videmus adhiberi. V. schol ad Il. l. l.). In pugna contra Thebas iam tuba sonatu pud Euripidem
Statius morona populi sui secutus tubae ubique magnas partesiissignat. Τuba signum est clasRicum
V, 419 Hostiles inimicunt classicia turmas. III, 662 Prima ud classica. XII, 10, Infeli empunit olus vicu Dirce. Tria eorum instrumontorum Monora discernuntur; quae Omnia Ox oro acta orant tuba, qua os recta lituus ima parte paulum incurvus; 0rnu, quod in Apinset ipsum reflectitur ot poetus canoniis circuri plicabat Statius poetico omnes confundit: Ill 568 Ium bella tubueque Comminus Capaneus Amphiarao optat, III, 650 ut i non miluum Tyrrhenu tempora circum
Hoc . mihi non vi dotii posse fieri, ut tuba tiro iugi a surpetur, et iure oblita annus putat vocabulum SA corruptum se repetitum ex V. 6. Etiam antisti Denatu pro fraterna tuba mutavit fraterno rogo. Ego conicio
22쪽
II, 39. . 44'Τuba canius exercitum comitatur a proseotione Sque ad redi
tum omnibus in actionibus: Antequam itur in bothim: IV, 94: Tydeus tum uetus et integer urtuS, Ut primu sonuere tubae. Cum exercitus proficis ritur: IV 342: Iuni horruiu claustunt Signa tubae: Ill 708 hvucu dubunt ubeuntibus armis Sionu tubus. In itinero tuba sonat, nam IbyeurgUSV, 48: muestus mi ni pulcere Muriis Angitur desilut A. i. e. cum appropinquant 'in audii sit oxorcitum Signum dat pugnae committendae: VIII 342 I inι uxoritu contra
Cornua tum Suesos frusto uereus Icitu em A. Inter pugnam omne tubae sonant:
IX, 24 In dulces lituos ululatuque proeliu uudes praecedunt una eum signis inde in pugna necopinato orta VII 622: Hro retilla tubueque Post eroum et litui bellum intener se uti inprimis in oppugnatione: X, 552 tuba laclisi is pulsu clangoribus urbem obsaepius μι fores Aonitu perfrinstit muro. Silent autem, cum intermittitur: XIL 721: Non clamur utrimque, Non utrimque tubae
fraterii obitu sive libitu morte iiii ad verbum ultro onsili in litiora inversas continet quas tuba Cf. II. II 'uternos obitus IV, 4si pulchri obitus; IX 559 abi morero. obitus m mors pud Cic. rep. 2, 2. Fragor aereus tubae 345.
Vall. 54 Sponte agmina retro Non aspectato revocantum more tubarum Praecipitant. Mos hic certum sonum revOcationi ostinatum donotat: aocto id marthium innimadvortisse χοg
XJ, 50. Stabat in Argolieae ferrato culmine tureis Egregius lituo dextri avortis Enyeus
Hortator sed uno miseris dabat utile signum Suadebatque fugam et tutos in castra receptus. So iiiiiii nota illa sabula Munchliausonia qua post Ennium expressit, cuius ii v. servati sunt a Lactantio: Quumque caput caderet, carmen tuba sola peregit Et pereunte viro raucum Sonu aere cucurrit. Enyo onim vulnerati 56 an gelida ora tacent, carmen tuba Sola peregit.
Thos a XII, 22 emeritis hilaris tuba nuntiat armis. Ustim tuba in unoro et ludis V. insta.
Bothim Romani o antiquissimis temporibus ita solobant indi-ooro, ut otialis hastam serratam ad fines hostium sorro in orum quo: gros inittoret. Quod cum posto imperii amplitudo prohiboros, Romao ad senaphim Bellona fiebat. Ibi enim illa liasta A evabatur. Ov. ast. VI, 20T. Hic mos respicitur IV, 5, ubi Bellona ipsi h liasta iacioiadae munus trans sertur: Ostendit Bellona facem dextraque trabalem Hastam intorsit agens, liquido quae tribui caelo Fugit. Eodein spectat XII. 49 4 Phoseus emissa praeceps iter incohat hasta. Priusquam in bellum exercitus proficisceretur, jacra fisebant et extispicia, ideo IV, 13 cadit ingens rite Tonanti GradiUoque pecus nullisque secundus in extis Pullo et armatis simulat perare SacerdoS. In itinor ipso ortus ordo servatur; suum i quisquo et dux et grogarius initos locum tenet, itaque Argivi postquam sitim sedaverunt,
23쪽
dueit, ita ut id quod is uix re apud clxv. uollor uni Haiul b. d. Altori IV, 2, t. 73 P supplenduin votis Hlodio quoquo maniori copiarunt uioli equitatus praeuiittitur. Adrastus Itypis ipylen hortatur: V, 43, Immo age, dum primi longo dum us yminu ulgi
mus tranaret Etiam HV, 80 L equitatus praecedit duce Argo qui
Iu Atyi,. Romana sui consuetudinis, ut exercitus ni unam quid ni netem sine castris ot vallo degeret, ita ut vel pust longissinium itur militus, simulatque in Oeum destinatimi duo norunt, castra munir inciperent. Locus castris collis leniter declivis eligi solobat contrarium est est Caes. b. g. VIII, 36, 3 barbarorum consilottidia ;lii a figere, Vallo, cui pinnae Seu valli impacti su iit, fossaque munio-batur. Cuncta haec praecepta naturi adiuvanto accuratissimo Argivisocuti sunt VII, 44 sqq. ubi v. 448 In vallum elatae rupes dou Xaque fosSis Aequa et fortuito ductae quator aggcre pinnac: Cetera dant ψS . . . Thobant X, 262 per abruptas castrorum P aggPr pinnus Praecipitant saltu.
Hoe loco complures libri mnnu scripti ni dictios tortasse etiati Paris.)praebent ab tigmine Primo, quod ego Probaverim.
F0rma castrorum Romanorum irat quadrata: scd in turdumeti an alia, ut castra 'unata. quibus Caesar anapsum uir mavorat, b Asr. 80J alia Statius aut ocul0s habuisse videtur A, 40. Tum frontem adorSaque ictaamrtiti laterumque inlis, vallum undique cingunt Ihnibus infeStiS. In castris sunt portae ullonuue X, 263 270 austris indutuo VII, 82 unde clauia Iocast ib. 483, Aeseruiel Cf. XI, 137 202. In mediis castris erat praetorium, apud quod signa in terruinfixa stabant; huc spectat X, 7 3 Ventum ad consilii penetrab, domumque crandum
Militus Romani sub tenturiis considunt is pullibus conStructis, apud somerum sub casis ligneis Secundum illos Argivorum X, 299 sanguineis nutant cutoria iliiS.Τhubani VII, 58 speetant tentoria contra Inachia, et XII, 39 deserto vasti Donaum tentoria lustrant.
Cf. VIII, 172. Dispositae ad castra custodienda excubiuo X, 83, Vigiliae XII, 308 449J, stationes X, 74 XI, 240 factiquo ab eis ignes VII, 4b9 VIII, 266 X, 155 XII, 252 Homero quidem satis
nota sunt, sed instructio ducis n0etis pro excubiis X, 18 non minusquam Victum l. e. militum custodia0, qui ad vigilandum sibi vicissim Succedunt Lact. certus ordo id ostentant, a Romanis haec omnia poetam desumpsisse. Praetor X, 18 vid. XII, 351 Illum num tempore in omni Asiendunt stiles et rem iubet ipse teneri
Contractaeque ices et crebrior ercubal ignis.
Omnoni do hac o tollit dubitationem mentio tesserae, cuius duplicona usum allatis Hu0bus citatii 'ocis Tersch ant. i. 49 sq.
VII, 36: Longe fugit ordine cloae
TeSSera propellunt acie Sraeque Sub armis intentant.
Ut nim socii Romanorum possent di8cerni ab hostibus, ante pugnamois distribuobatur tabulla lignea V. Liv. XXVII 46. Ceteroqui tessera idem est quod nos Parole, Osuu vocamus:
24쪽
In lisidion Thebarunt Statius et oppugnantibus ut oppugnatis adiumenta tribuit, tuae illo tempore nondum viguerunt. Ex Iliade videmus uirum unicaui ui bis rotae tutulam fuisse ac ieque ibssas neque alia iunimenta udhibita osso. variis autum Thobaidos locis apparet liebas praeter tuam muro qui purius ferrati s h ibet , 510 et poculus X, si XII, 252 vallo fossa suo circumdatas fuisse. X, 19 Solpitur interea Pulluvi primaeque recti Sant
. . at patula Saltu tran Smittere fosSas Horror equiS. XII, 9 Vi . . munimina valli Solvere, vix tota n erum audacia portaS. Vorbum 8 alvore monstrat, in aggeri fortasse larvo Spatio intermiSSO,
stipite pactos fuisse, qui oppugnantibus ex humo volt iidi Orant, priu8quam vallum transgrederentur. Mortio igitur impudii nuuti sunt aeque ac , 25 praefixa Solo munimina piae milites voltu iit ut portarum obiectuS, quos iniimunt Obices portarum subvorsi acam III, 393. Oppugnati ipsa tempore heroico nilii urat nisi conclusio urbis eiusque in moenia ascen8us Eteoclus autem iam ennientos a runovit, cum Atreo dicit, eum praelarero, II, 18: ceu Sacpta novus iam moenia laxet
Fossores autem, inquit Laet.. dicuntur in exercitu cuniculatores, qui cuniculos iaciunt, ter quos introgressi milites uirorum undamenta
In oppugnatione tormenia adhibentur quibus su Xa iaciuntur: IX, 146: Non illum impacta moverent
X, 859 Verum avidi tormenta rotant et molibu liment. A. I, 22 urorum tormenta Pylas RegSonaque tendant. Arietis quoque saepius mentio fit Plebs o portis unditur
ι, ibi ceu caStra Subir Apparet aut celsum crebris arietibus urbis Inclinare latu S.IΙypseus a Capaneo Vulneratus X, bd ruit aut alio quam cela fragore Turrἶs, ubi innumero penitu quasSata por ictus Labitur Practumque aperit victoribu urbo X, - 27. Dabibusque et ariet Sonoro Pollunt Saa loco.
Et supi a II, 492 et ii puto de loquendum osse sano illic syllaba
vij longa, lato correpta p08ita St. Uppugnantes ad 00nia necudunt aut per testudine in ut X, 0. Par ima lacessunt Serutanturgite ut a caeca teStudine turr Si aut ei' serrata turres ambulatorius, ut Enyeus XI, 9 stabat in Argolicuo sol rati cullia in tui ri S.
Ex iis uiribus pontes vulsambucae demittebantur in muros inde X, 879 Absiliunt ponteS.Capaneus autem moenia scalis ascendit: X, Al Innumerosque radu S gemina latu arbor clauSuSAerium sibi portat iter. ut ib. 848 Alterno captiva in moenia greSSuSurgit. Obsessi sudibus 'el asseribus turres detur conabantur Caes. . . II, 2. b. all. V 43 ferventes fusili x argilla glandos): X, 32 . Nigras sudes et lucida ferro Spicula et arsura caeli per inania glandos MXaque in advorsos ipsis avulsa rotabant Moenibus in X 856 sq. V, 386 siue sude fractique molareSSpiculaque et multa crinitum missilo flamma Nunc pelago nunc puppe Cadunt. Talia missilia stuppa circumligata saepe inveniuntur apud Scriptores Ito in anos et inprimis ad incondia navium videntur fuisses Caes. b. civ. III, 10 I, Eiciuntur ex fenestris moenium: X, 36 si mutuoque vomunt Stridentia tela feneStras. Cf. Caes. b. c. I, 9.
Totam vidimus ppugnationum depictam issi ex exemplari
25쪽
Ronaano. Non alitur res se habet, si ad lignam tu campo animum advertimus, quoad X singulis itidiciis summatini factis de cum pur-
agendi ratione concludi potest. Eius rei insignis est locus VII, Nun; ibi Eteocles
Disponit, qui bella gerant, qui moenia Scrν ut, Quas in fronte manuS modi quas robor SiStat. Summus ergo dux aciem instruit: qua ranopu urinam habet 'ilii ei: IX, 677: Stat cuneo defixa aci S. Complures sunt cunei X, 740, ubi Capanolis agit
IIic schol. vet. Cuneatim Ompi sit uni agni tu, ut liOsturi sucilius invadunt. Voget. III, 19 Cuneus dicitur multitudo puditum, quae iuncta cum acie primo angustior, deinde latior procudit O adversariorum Ordines rumpit. talpiu cuneus de maiore manu peditum
urtius inter se coniunctor tua usurpatur VII, 728 VIII, 673 IX, 123. Menalcas Lacedaemonius VIII, 3 cunei ductor appellatur.
Iamur in impetu etsi iam in Iliade reperitur III, 2 IV, 4363,
tamen est Caes. b. c. III, 9 apud Romanos erat litiquitus institutus duo etiam in Statio: II, 271 4eo autem tumore ruunt optuni plebUS. In ducis occisi locum succedit, qui Pi Ordiitu proXimu Stes itaque X, 179: Stant circum Subiti procereS, ut quiSque perompto
captivi vinciebantur catenis manibusque in terga religatis; sic Thubani perterriti
VII, 5l7: Religa captus in terga Sors S, Inice vincla mihi. A. I, 944. Antigonam ut Argiam deprehensus in concromando Polynico XII, 60 deatra iuvat insertare catenis ad i. v. Barthius Modo non ex suis tena poribus antiqua loquatur apinius. Post pugnati vulnera lavantur et OnSuuntur: VIII, 16T: Viae magna ludantur Vulnera et gylantes libet intemoctem lugub. Laet hic notat, medicos solere letalia vulnera suturis annectero. X, 732: Ego vulnera doctum
Otiosi post pugnam milites arma curant terguntque:
Sicut erunt clipeos nec quisquam Spicula et Sit, Neo audavit equum nitidae eo cassidis altum Compsit adornavitque iubam. EX Voco Holitiani certo oncludi potest, poetain comanorum illitum consuetudi non deseriboro. utorum pro laiidavit sortasso legondum, lavitavit, ' quia non nisi do purgation dicitur. Iv. D UOLit,. Denique pio Si pugnant eue80rum spolia legebantur Liv. V, 36, 73, quae gregiis militibus distributa ab his aut rotinebantur otii d0ntibus ad postus iis figobantur aut in templo alicuitis do dodicabantur Opima dicuntur spolia, qua dux duci hostium detraxit. X, 27 Ismonos ruptis tumet Hippomedontis opimis. VIII, 450 Dum volui omnia caesis
IV, 333 Sucris . . . eruntue cecidere tholis s. silv. I, 4, 33. Atyn pereulRum poliare superbiens Tydeus ait: VIII, 588 Neque enim us Murti ut tibi, bellica Pullus, motus sissemuS.II, 25T: Summi deIupsus culmine templi. Arcados Euipp/ polium, cadit aereus orbis. Atalanto vid0bat IX, 576 delapsus uotis qua ipsa dicarat
D Amphionis urinatura arthenopaeus IX, 18: Cum Trimiae perilebitis ullo Limine, cuplicis matrem donubo pharetris. Arma morum minus uvemle DiumI . Arma palernis Postibus et siros Superum ad penetralia currus
Vesere umor. XI, 561 XII, 699. In domo Martis VII, 55 terrarum eruntue circum et fustistia templis aptae i Mignumni steriles uelataque ferro Frustmim portarum etatricesque carinae
26쪽
- 40 Vocabulo insignibant athisii in osse morum Ginanorum, qui Xuviis hostium suspensi nomina gentium inserit,ubant, hono adnotat Barthius. Quod videmus ex nummis, ubi subactarum gentium figura plorantos offigiantur et iuxta stans raopos victoria clipeis seu inseribon A. f.
Verg. Aen. VII, 83 sqq. Carinae illa significant spolia invalia, qtiue Scyri quoque HX in muris oppidi suspondit: A. I, 778: Sionu irrumphi
Viivistis celsu muri rum in fronte urins A.
. eo. io triu/nfhυ. Romano duci o bello redolanti victori a senatu permittebatur. ut triumphans urbem Itompa magnifica ingrederetur. In hac sena toro praseibant sequuntur os tubicines, post hos longo ordino spolia portantur et captivi 0bilissimi ducuntur curru lauruato et a quattuor equis albis tracto vehubatur ipso triumphator, post quom t filii otlogati equitabunt; Iieetatores: lo triumphe conclamabant. Cuncta haec ingula roportas in triumpho, quem alioscus do AmaZonibus agit XII, 19 Iumque domus utrius Scythicae poAt veru steti is
Proelia luvristero subeuntem Thesea curru Luetifici pluusus missusque ut Aselera rviqi Clamor et emeritis hilaris tuba nuntiu urmis Ante ducem APDltu. Soquitur numeratio praeduo.
532 Primus umor ire is rictorem cern re rectum Pu udri iusti3. Postequitantem Iutogeum adloquitur lios us: 596 'ne hunc deo fidissim Phest M. Cornipedem.
Voco triumphi ipsa saepius utitur Oota VII, 16 XIII 54l
Ianus ille Romanis orat index pacis olliquo, portus ut in armis osse civitatem, clausus pacato circa omnes populos significaret. Bis Statius Hum morem designavit primum V, 146 Hypsipyle narrat: arma Indulget pater et ueri more ostia belli. Patrona hi Martem intollegas, cum apud Val. l. V. 30 Juppiter sanguinei magna ostia tolli movoat Ium Ulixes Aohillom monot: A. I, 34 Te vi uri oracula poscunt Erectumque mune reserato in limine essum. 2I. io nat ἐωεμ. Quoniam etiam naves ad rem militarem pertinent, quaedam do eis hic inseram. De suis temporibus ad priora illa poeta revocavit rostra
si V 25 apud Homerum enim lapidibus nauta pro ancoris utuntur). Naves Romana in prora habebant quoddam insigne i. o. figuram aut scalptam aut pictam, ex qua appellabantur in puppi inie-Iam . . dei alicuius imaginem, quo tutante naVigabant. Signum illud poeta respicit, cum do Argonautarum alia Hypsipylum haec diconisem facit: V, 37l: iubat emicviem rostris modo gurgite in im' Nunc uela Tritona ferens. E 0stris igitur quae sunt in prora extat ergo scalpta strat figura Triton Tritonis nomino navem . apud Verg. on. X, 209.
Tutelam recognoscimus ex comparatione
VIII, 270 Solus stat puppe magister Perfugi inseripisque deus qui nuΓigat viso. Ad haec extrema verba Lact. Deum, tutelam navis, intelligimus cum gubernatore mavigare habent inim Scriptos vel lictos praesulos
Similo quid φλαστον Homeri fuisse videtur Il. XV, 7 IT), quod Doodorlei πλασμα, θεῶν τυπον explicat BuchholZ, Real. II, 1, p. 252), Autenrieth Hom. Lex. s. v. autem iustius ut opinor, simplex aplustro interpretatur Quocunque modo res se habet, id nona non perspiciet, Statium Romanae rei navalis consuetudinem iunxisse.
IIomore tempore multum abfuisse, ut domus sive regiae ivo privata tanto splendore tantaque luxuria exornarsentur, quanta con-
27쪽
- 42 Renosccnto iam sepublica Roniana vel sub imporatoribus, Manisostiam est A litati v pSin suae iii tutis magnificentiam opponit siniplieitati illius, piam carmine trilingit. In X ponendis urina cauRis, cur si atros altor altorum do regno expollere conetur, dicit: l, 44 si nondum cruxso laqueum litiga metallo, Ronlibus aut uile cruix stultu nitebant Atria, constexlos Aulis e liratur clientes: Non impaculis esturn adnistilantia omnis uela nec sternu ferri tuti eis mentes
Atqui cum hac ipsa Oppositione ut mittam, quod postea iam 517 toros auro sonantes et II. 67 iuga aegiae Laii nixa Moseripserit
cohunnis celsis magnopere Statum illius aevi neglexit. Nam miliividotii dicero fuisse quidem omne illa res, at nondum tam magnifico adornatas fuerunt igitur laquearia, Sed non fulva crasso motallo, suorunt atria, sessi non montibus Grais alte effulta, atque a minus ampla, e congestos clientes explicituri Poetae nimirum in animo quasi insita atque innata hasero opinio, ahebanorum a se descriptorum domus similem esse domuum Romanarum. laeuna quadrata nutem Ornan tenta erant Romanorum conclavium, intrium pars est domus Romanae, in atrium Muniquo convuniebant nobilium clientos salutatur patron08 atrio praeterea Versantur seminae, quamobrem X, 67 utriu femineis tr udunt ululatu querellis, ibidemque maiorum imagines colloeatae erant: I, 214 Lueto reguli coetu
Alri complentur vectes , cernei asorum Comminus et ista certuntia nullum ueruDo clipeatis, quae dicebantur, poetam hic cogitasse imaginibus oeotMarq. l. l. VII, 1, p. 24 Atria ferrent resuti trepitu A. I, 5b. Cf. I, 36 Caeli atria sunt I, 197, atria Somni X, T.
In domibus nobiliorum intria plerumque circumdata orant porticu talis ob oculos versatur Statio A. I, 4b, ubi t lixos
porticum rustis erru totosque penuis' Ceu miretur. di
Anto atrium aedibus I0m inis erat 'vestibulum: ibi pernoctat Polynices , 385 vestibulo omni sedent X, 1 Otia ut Silontia
Illustrandis conclavibus apud IIumerum inServiunt λωι 'hos qui
unt PelVes, quae eaedeni ligno arido completu conclavo culeiacerent. Regia Adrasti autem moro Ruinano et eo aetate posteriore illustratur lychitis aurati': I, 20 si ubi tenebras et opacum mucere n9ctem Idyressi tenduM aurulis incula lychnis. Bunc hunc aut excusat anachronismum dicens: Vitanda humilitatis aucupio lueernas noluit dicere indignum enim id heroo carmine suorat. Cf. Verg. Aon. I, 726. . 24. I f Ouvivit,. Quae de conviviis apud Statium nobis Occurrunt, Omnia punitus ad Romanum morem sunt acco inodata. apud Homerum enim cum cenantes considant, Romani discumbebant in lectis. Adrastus inter putas
Fulyebu Alrulis solioque effustu eburnυ. Purte ulla iurene sic uti ulnera lympi Discumbunt )In domo Chironis A. I, 109 signa dinumque tori et quem quisque Aucrarii Accubitu sienioque lacum sustrantur. Mensus toroxque v. etiam ill 257 A. I, 770 stratu ibid. 802. Prioribus temporibus feminae cum viris cubantibus sedentes cenitabant Val. Mux II. l. 2 quia Murpis sisus est in , muliere aecubitus. , Postea seminae quoque cubantes opulis virorum intererant. Puritor etiam filiae Lycomedis regis, quibus intrantibus ilixos Achillum
frustra conatur dign08cPre, nam A. I, 763: lutuit hensura iacentum Barth. hic notat, bono lio more heroica tempora confundi Romanis. Item Lemniades cum viris accumbunt
V, 191: Sertu inter festusque dape quo murima culluluueque iacent. Quod Serv. ad Aen. I, 26 ex Catone assert, in atriis Romanos epulato e88e, confirmatum invenimus
A. I, Tob: Iamque atria feroent Reguli trepitu et picto discumbitur viro;
CL contra, quod Athen XI, 1 de hac cena narrat: reo et δραστροκαθίσανε ες οἱ ι ισἔεις ΠιIνουσιν. Quam contrarium id Stati esset, Casau- bonus iam observavit. A V. edit Athenaei SchWeighaeuserianam.
28쪽
CL Val. l. II, 5 sqq. Iapeta ill0s bene iam sartii interpretatur aulaca vocabulum alte is praecipue monstrat inuibus parietes in opulis amplioribus solebant ornari, undo IIor carin IIJ Ἐλ 14
Mundoque parvo sub lare pauperum Cenae sine aulaeis B Ostro.
Contra J. 208 lecti tapetibus Operti sunt Mensae duro tus sunt
rotundae, ex more Romanorum, quibus Studium rotundarum nonsarum, cum veteres quadratis fuerint usi Varr. l. lat. V, 1183. Caro in veribus torretur panis in canistris apponitur I, 5 22 sq. ut apud Romanos ita iam apud Hom. Od. I, 147. Proprii Romanorum moris erant duae mensae, prima epularum, secunda poculorum ses. Serv. ad Aen. d. 723), quae ut comissatio appellabatur Has duas mensas poetam opinor significares II, 1, ubi Adrastus dicit super hesternas licuit cognoscere menXHA. Omissationis morem cognoscasI, 539 Postquam ordine mensae Victa sumes, signis perfectum auroque nitentem Iasides palerum famulos e more popo ucit.
Rem prior adloquitur uterisque hortatur Achinos Anioquam potarent, libare Re deos invocare consueverant: I, 552: lianc pateram undunt mero fundem rorat ordine cunctos Caelicola3. Septis autum crateres et pocula Romani cingebant . . coronabant in comissationibus iniuria igitur quidam Aeneidos editorus contendunt, Vergilium Aen. I, 14 non satis intellexisse Iomuricum illud ἐπιστέφασθαι ποτοῖο idem Valen atque Vino implero ad marDinoni ). Quo fit ut Thebani quoque habeant IlI, 22 sertu corona
Aurum immune mero I190 nec non, munus impia, nuptus
Serta inter festusque dapes quo murima custu Quaeque iacent. Gorge tumoraria Lemnias Elymum interfecit V, 208 remetum ramis ustuque in mole tapelum strentem somno creScentia ina. Thobani obri II, 5 effusi per lectu, per gros Serta inter Dacuosque mero craterus anhelum Prosta ni sub luce deum.
- , Multis rebus nuptiarum ritus Romanorum ut Graecorum consulatiunt; attamen illis propriae quaedam consuetudines erant, quas accurato Statius servavit.
Quatenus de dote hi duo populi differant, totum est Homeri aetate . sponsus dote quasi inauro sponsam solebat; apud Romanos alitum Hos marito dabatur a muliero aut eius patre. Quamobrem Polynices, qui regii soceri successor designatus est. dicitur Argos
II, 111 Dunt animos socer uugurio fatalis Adrastus Dotalesque Arsti. Eteocles Tydeum hoc iubet Polynici responsum reserre: II, 30 Te penes Inachiae dotalis regia dono, Coniugis. Qua praeterea de nuptiis ipsis ex Thebaide cognoscimus, omnia ine dubi a sui populi ritibus poeta mutuatus est Omitto praemissas faces sextum nubentibus ignem II, 259), quibus virgo deducebatur in domum mariti. Ipso nuptiarum die domus sertis ornabantur et duis hostia vel ture sacrificabatur. Moc utrumque coniunctum habemus t II, 246 II libris animaque litant. a uexpite usi,
Ture deos fructisque obtemiunt limina vi pol v. et IV, 758 si Largis satiantur odoribus ignos Sertaque dependent tectis.
29쪽
- 46 Destinata uxor caput obnubebat Ianilii eo. i. e. volo uiuo hoc nominat Argia II, 341: Crudux umor necdum post flummeu toti Intepuere tori croceum subiugulen Val. Fl. VIII, 234. Sic velata cuui sponso accedebat ad aram templi, ubi soliumnia nuptiarum colobrari solitia osso iam scholia notant ad
ArusAnte omnes epulasque trucem Aecreta coquebiti
Inde ubi sucrificas eum coniuste enit ad rus Aesonides nuque adeunt puriterque recuri Deipiunt.
Ante seductionum moris fuisse vid0tur ut matronae aVentem Virginem iuberent bene sperare et fortasse quaedam praeciperent inde Q, 227: Custu muli ex in rere coronus molides pars tristinibus circum undique fusue Foeder conciliunt nos solanturque timorem. Lectionem matres praeserendum rurbitror esse alteri , matrem non
enim video, quid matrem nuptarum hic virginos tingant. Haud
scio an melius V. 227 VOX coronae viri corona sit interpretanda tum Sensus est matres ornaverunt corona casta i. e. omina castoriim
saepenumer Romanum morem carmini suo intexuit: Reginam casto cingerunt agmine matres Elysiae, teneroque levant sermon timores. Novarum nuptarum in usu misso Minervae sacrum sacer utque
capilli partem dodicare, docent v. II, 253 Huic Palladi more parentum
Iasides thalamis in castu adolesceret uetus Virgineus libare comas primosque olebantrae usure tor .
torum hic crinem de alicui pascendi i 08 p tua nobis occurret.
Do corporis habitu, qualis in his carminibus apparet, duae tun- tum ros mihi praesto sunt, undis ognoscas, sui populi mores poetae ob oculos esse versatos Una est de capillo, altera de manicis.
C --- Romanos, ex quo cum Germanis habebant commercium, flavos erines constat adamasse. Idcirco Statius si quom anto ianos putetiritudino Xoollonium vult fingoro, huius Gloris eapilios O tribuit. I'allas Phoobiquo soror II, 238 flavum haboni in vortico nodum; Atalanta crinis flavus V. 314 noto spargitur Achillis subvi nitet coma ratior uro A. I, 162 77l et mater o ut pulchorrimum roddoret,ib. 11 inrit purpureis fluxentia tempora villis. At rei θοὶ saepe tum pud Iomorum viri appellantur, quippe cum sex antiquissimis temporibus flavus color ob raritatem Venustatem augero
Omnium populorum antiquoriim in usu orat, deis capillo micare Friud rutch, Real. p. 439). Itomani sub imporatoribus puerorum primos crines barbam quo do alicui vovero se pascor o domum adolescentibus tondoro solo bant. Diona depositionis barba sostumagebant v situ. III, 43. Secundum hunc usum ILycurgus Arehomori
filii so comam vovisse dicit VI, 83 Iuppit r. kunc erinem ii reus uni dicaram.
Si puriler trides ut si re dedisses Ad tua templa enus. Ρarthenopaeus 'dolosson in csertamine l. currons I ab Ida' crinibus corropti retinetur; namque eius VI, 585 breus ab intonso ei /at versi e criniNI. . tuu primis Trinisse pascebat ut m Munus et Osty ii Lictor cum Di te redisset, Nequiquam putriis uda promiserat axis. Quare deam ante certamen iteratum sic adorat:
VI, 11 Dinu potens neniorum fidi enim is tibi erini horum Debitus eque tuo nem lures iniuria mus . Etiam Parthenopaei sunt IX, 703 notulum mutuis roseu lunustine malus. Flavus Hypanis flavusquo olitos VIII, 492 illa genus Debo, crinem Lic pascebat Iaccho. Quo fit, ut crines intonsi significandae primae florontissimadquo adolescentia inserviant. Butes Aetolus est VIII, 486 puer malusque comamque
IX. 306 intonsum videmus Hersen et Achilles ut adol cons A. I, 629 promissus comas seri; ad quem vers. V. Laet adnot.
30쪽
Romanos non nisi homines mollos ot flaminati utobantur. Otati Homoricae vero prorsus incognita sunt. In liobaido duo viri, quibus mollem a muliebrem habitum attribustro poeta vult, manica serunt
Prior est tys Delphidiis VIII, 56 T), alter Eunaeus sacerdos VII, 657). Hic Bacchi instar praetoro caleoos pictos palla inque amplisSimam sinus urbaseos habet. 27 Do luctu. His quae modo dixi do habitu corporis, optimo ut habitum
lugentium me posse adiungere. Multa luctus signa iam antiquissimis temporibus usitata Graecis cum Romanis sunt communia LugenteS solitos esse pectora plangere genasque dilacerare, caput pulvere Volcinere conspergere, etiam atra est uti iam ex Homero novimuR. Sed neminem apud eum invenimus, qui vestem scindat haec ergo luctum ostentandi ratio postea videtur in consuetudinem VeniSSO. Saepe autem memoratur apud Romanos in Thubaido bis: III, 125: lut ungi eo discissus amicti
et IX, 3b4 ruque pectoru*ue et iridem scidit horrida est m. Omnis stiana ab augentibus iraiatus ponebatur quaproptor Lycurgus lugens VI, 30: sedet ipse erutus honoro
o do Baccho dicitur: VII, 149: Non crines, non seria loco, Dumque reiqvis
Thyrsus et hi elae ceciderunt cornibus Lia . Postea cum Juppiter eum consolatus 8Set, 222 mentemque habitumque recepit. Idom faciunt Fauni serpentem occisum dolentos: V, 582 lucosque per omneASilricolae fructu gemuistis harundine buunt. V. Lact. notam ad hunc V. Canna et ferula coronantur Fauni; adoornamenta sua 'os comminui88e commemorat moro tuo sentiunt I oversis insignibus V infra.
luctu ultro traducimur ad funera i morum ritus qualis cum alibi tum libro sexto Thebaidos in sepultura Archomori comparset,
maxime conspirantem consensum habet cum Romanis. Si forto hic Vel illic cum graecorum ritu congruit, id persuadere nobis OSSumus, nihil nisi patrium morem poetam respexisse, praesertim cum ne una quidem proprie Graeca togatur consuetudo. Vel Barthius ad VI, 54 confitetur, prorsus ad Romanum morem cani et enarrari. Simulac quis apud Romanos in eo est, ut moriatur, cognati extremum eius spiritum excipiunt complectentes et exosculantes. Eum morem habemus significatum II 641, Hos tibi complemus, haec dent, ait, oscula natis Filios interfectos aspiciens Ide exclamat: III, 151, Hosne esto complexus, genitru haec Smula, nati Vestra tuor
V, 94 Hypsipite ingeminui misera oscula tunium
Deumbeu animaeque fustum per membra tepentem Uuaerit hianS.I'arthonopaeus moriens lamentatur, quod mater non prope esset, IX, 899 quae vultus Lylantiaque ora teneret. Argia XII, 18: corpore toto Sternitur in vultus animumque per oscula quaerit absent m. Eadom eum Antigona ignem quaerit XII, 714 post ultima oscula. ΙΙos comploxus sequitur probatio, num Vere sit mortuus: IX, 880s aegraque per trepidos exspirat gratia vultus Et prensis concussa comis ter colla quaterque Stare negant. Ibi Lact. moriturix solent erigere capita comas concutiendo sive vellendo quasi revocent illis sensum. Dcindo oculi operiuntur Vel clauduntur: III, 154 Quae priu ora premam pVIII, 651 Tune quia eo genitriae uata poSitusque beata orte pater, SponSae munus miserabile tradunt melinare gena3. Ora auten et genas saepe pro oculis poni docent IV, 42 XI, 504
os effossum) 696 et II, 32 deiectae genae): VIII, 36.
Harum actionum utramque comitabatur conclamatio, quae etiam mera lamentatio erat, plangorque sequebatur, tum concussio capitis, ut anima sortasse in corpore delitescens ad vitam revocaretur Ideo Serv. ad Aen. I, 218 Mortui per intervalla con-