장음표시 사용
121쪽
i si volo esse Udolis 'eas. Quod feminas ornare dicitur, non ornarie hoc epistolam quain sequi decor debet, non ab ea aut incas sectari At Mente sta intellego ut simplex quiddam ingenuum in tota scriptione eluceat uaperiat candorein quemdam iliberaei mentis, Nulla uini re inagis natura cuiusque certa indoles eluceti Dernetrio vere scriptum quam ex epistola i Itaque optima ea tibi repraesentanda .inprimis illi ad quem scribis amicae, inquam lenium affectuvini bene lentiae illud,ut sic dicam, saccharum, inspergatur fatque delectabilis, S ad legentis gliscum. Quo in genere Cicero unicus, unice imitandus . Praeceptis enim aliis res non continetur. Cautionem dilo siue ex eotio ij- pro re interdum epistolam assurgere, de paullo studiosius scribi ut in Smis: sed tamen ita,
ut sire plicitatem totain non cxuat; de Omamenta interdum lia
beat scia iniani unquarii. Namulta quae ad potni aio hostentationem ingenij scriptae(qtiales Philostrati& Phalaridis, item nesii S: Plini nonnulliae ares, an tueri nomen vera epistolae possint apud iudices veros
Iunctim a Venustate Decentia. Eii mihi duae virtutes, Venusias recentia exsivi reliquae. Vtraque enim eiusmodi, ut admonere de uuerpos in non docere illii ab Ingenio tota est haec a Iudi
ciO: quor, mutnamque spernit ligari praeceptorum his vinclis. Venustatem appello,ci sermo totus licer, vivus,erectu es, cientem quamdamgratiam tenerem uepi ri. Quod natura seredat naonnihil tamen, duplex haec monitio. Primum, ut Adagia Allusionesque ag dicta aut facta vetera versiculo aut argutassensentia utriusque linguae interdum tinmisceas. Secundum, ut iocis salibusque portune condias quos animam: vitam epus lar esse non fiugiam dicere. At Decentiamantellego, id quod Graeci, mirum:' quae tum in epistola, cum omnia apte inconuenienter scripta. Quod ficta pectu duplicii Persona I ei. Per inae dupliciter i tuam respicis,ucius ad quem scribis: Rei autem simplicitcr ut omnia
122쪽
TNs Tretv TI, EPISTOLICA. Isiaia pro argumento sententiarum larasuirique vestis apta sit corpori reriam Magna haec, scd occulta virtus nec immeri to Cicero monuit, at invitassicinoratione ihi i cibus esse,quam ' O qui deceat,videre Nec verba hic perdam quia scio Iudici to(am hanc rem esse: quod a Deo dc a natura pete,non ab Artc. C A P, T XI. Sermonem distincte transitum eum parari mitatione ad hanc
tria praecepta rei primum de ius qui, squando, pendi Di, uniuerse de Sermone magis distincte ad partes eius transeo, Phra Verba Illam appello, VOCE Dv As
Auditu haurienda sunt;vel ex Lectione. Ex illo leuiter quia nec ad haerent audita animis seque ac lectar nec est fere ut optima audiantur quia Z rarus Latinus sermo, pauci ea cura loquuntur qua scribunt Itaque doctissimi ac disertissimi, Spe in semininae alij nec temere exemplum vidimias aut videbimus eloquentiae, quam formauit Auditio sola Lectio igitur magis tuta, magis utilis sic tamen, ut Imte adiuncta sine qua an guida haec imo vana. Imitationem dico, SERMONIS NO
STRI AD SERMONEM VETEREM APTAM OU NMIORMATIONEM, AET STILO R ULLA M. A qua
uno verbo dicam spes omnis crescendi huic segeti Phrasium Verbortim Nam Ars alia,quicquid conentur, non a is di sertos fecerit, quam vates somnium in Parnasib. De illa ureum cura: ad usum dicam: siquidem haec tria, ei os, scdo legis: id FI mpuvlehem hi exprima quid Gites. In primo utinam ea copia scriptorum hodie, ut iure ambigua haberi haeelis possit Pauci relicti veteres: quis conimuertet quin ij se pendi omnes uri nisi tarte nuper aliquot Itali, qui in arctum reductam eloquentiain conclusirunt finibus tantum Tullianae lectionis. O vani fastidiosi non solum praeter mentem magistiorum veterum, sed praeter rationem praeterque usum. QUOS
nunc non refello S adhaesisse olim me scio paullo iuuenilius,Bo donec
123쪽
I IusTILI Ps Idonec repressit, reuocauit maturioris iudici staenum . Tu mecum, Omnes legendos imitandosque tibi certo statiae: non simul anaen aut omni aeuo. Dissetisnet aliquod temporum est, quod utiliter enotabo Es Putrito quaedam dc prima mi tatio est Crescens es Adulta In illa prima Italorum haeresis inita placeat sialiquamdiu Cicero non praecipuus solum legatur, sed solus. Cui fini ut corpus scilicet illud, cointextus ora tionis primum serio formetur uno quodam habitu, aequabili sermonis silo Nescio an idem censerem, si Caluus,Caelius,Brutus, Caesar,&alia e classe Oratorum extarent. Sed, ut hodie res est , quis pnter Tullium periodos membra numeros, sicOnti nuatam illam orationis seriem nobis suggesserit A qua me qui- desii iudice, neces lario initium faciencium iuuentuti. Ut psctor cum tabulam accepit, primum hominem totum delincancolores mox aptos quaerit, kaddit cuique parti sic meus Imitator, corpus eloquentiae suae formet pigmenta deinde varie conquirat Nisi facit, crede iuuentus, aut sero credes: hiulca semper,incomposita, Me variis varia quaedam stili forina gignetur, nec satis sini constans. tiotidie video in peccati caussam non ignoro Cicero ostiar timet primas teneat: S teneat solus. Sed
quamdiu pro ingeniis tempus definiamsi in mollior aliquo,
annum; in duriore, alterum etiam annum. Et addo non inuitaliter sub hanc ipsam curam Manuti epistolaes, Sadoleti, Bem bi, Bunelli atque in primis Longoli nostri, legi posse non quia ipsi(libere dicam valde probi; sed quia puerili quodam affectu Ciceronis illam orbitam anxio pede presserunt, ideoque per
eorum vestigia tutior facilior tibi cursus. At in Crescentem de Iuueret in Imitationem alios admitto sed successu tamen, nec ut
saltu pergas, sed per quosdam velut gradus. Itaque meo consili, eos lucyrimum adcas qui a Cicerone minimum abeunt, qui copia, uaustate, fluxu dictioniis reserant beatam illan faci lemque naturam. aliis Fabius inprimis, sinonnihilusurtius Velleius Liuius, Caesar similiores futuri, nisi retinuisset, pitistet alia species argumenti Hos igitur tunc lege, sed leuiter: at cum omni Audio Plautum, Terentium qui semel corpore illo Sermonis, tamquam aedifici forma consututa villimine adhibebuntur ad poliendas omnes partes. Verborum proprie
124쪽
tas quidus petatur melius a quibus Masium ille nitor Atticus Iain inius, lepori comitas a quibus uberius hauriatur, quam a nae comico Plautum enim hic solum intellego de praepono nec imponori quia ex animo ita sentio omnibus, qui in Latio aut Graecia imbuerunt chartaceum hoc aequor Hi ad
Epistolam de Orationibus enim aliter censeo x familiarem scriptionem inprimis apti' quia reuera epistola quid aliud,
quam cottidiana dissertatio ut non errari Artemo apud Demetrium, qui censet eodena modo Dialogum, Epistolam scribi Et Plinius ab eadem caussa, epistolas matronae cuiusdam dilaudans, cum Plauto, Terentio metro solutis eas coiinponi . Quin ipsum Plinium in secunda hac classe iure colloco, tersum, acutum, nitidum sed non sine deliciis molliculum interduin, pariti virum. Cui coinitem nouum do, sed maiorem nouis, Etruscum illum Nagelum,qui nisi quod assectata interdinia dc quaesitae in eo argutiae cum illis ipsis priscis pari pastu decurrere posse videatur Epistolarum hunc campuna . Hoc velut tirocini biennium sit: quo manus haec bili coe cenda nonnihil intra puram togam cui iam deinceps, in Adurumta Imitatione, libere permittam exerat se, vagetur per scriptorum Omne genus Legat, videat, .fiores ex omni prato a fiat ad Eloquentiae hanc corollam. Sed inprimis suadeam Sabustium,Senecam, Tacitum uid genus breuium subtiliumque scriptorum iam Iegi, quorum acuta quasi falce luxuries illa paulisper recidatur fiatque oratio stricta fortis, vere virilis. Fini de parte prima nisi quod leuiter addo, perutile fuit rum eumdem illum Ciceronem legi cottidie, relegi vesper tanis praesertim horis, , si oportunitas seret, sub ipsum somni tempus Mens tunc nescio quomodo melius arripit, retinet, . concoquit per quieteir Irint, reperies in leui monito non
125쪽
De Excerptio quo ordine ea in ituenda, em a quibus sim uti carpenda.
iij se gasor A quibus partem feci alteram de qua etsi
exemplis dicere facilius postem, quam scriptis Tamen breuiter haec habe Lectionem ipsam non sussicere, ne repetitam quidem,imo nec in felicissima memoria sed opus csse Excerptis quibusdam motu rerum verborumque singularium , quas
imitemur: quae excerpta Memorialibus libellis, tamquam aera rio, contineti velim, unde sermonis illae opes per tempus&ad usum promantur. Fieri autem libellos triplices: unum , quem Formularum dixerun alterum, quem Ornamentorem tertium, quem Distionis. Duo illis ad sermonem uniuersiim magis perti-
.neant, tertius ad dis inctium. In primo, Formiita milii duplices Ad contextum is ae ordiendi, Narrandi, Continuandi ira esidi Abrumpendi, Claudendi: Ad Materiem,illae Rogavdi, Gra tias agendi, Operam osserendi Laudandi Vituperaudi seuerandi: de quicquid istarum rerum communium est, quae in epis Olasncreberrime incurrunt i Secundus, Ornamentorum liber est in quo distincte, per capita collocauerim haec Similitudines, Asie gorias, Imagines, Acutiora disia, Sententias, diqua eiusmodi
illustria lumina sermonis. Tertius, Distiano quam diuido in duas partes, Thrasium et erborum Phrases quidem notari ve tun, quaecumque insigniores aut nitidiores Occurrent Verba, ' Laeciam ita rara noua aut nouo sensu siue flexu usurpata. In
Phrasibus dispositionem non vide, nisi quod seorsim eas poni velim,pro discrimine scriptorum Tulli solas Plauti, Terenti solas Historicorum solas quod quisque pro iudicio suo aut industria facito In verbis ordinem solum seruem Alphabeti. Haec sunt quae elegi velim. Sed quibus non enim promiscue ab omnibus sed ad iudicium paucis tibi sic praeibo Femiuia
rtim laber Cicerone maxime compleatur addo Plinium, Poliotianum, aut si quid aliunde transferre aut haurire poteris oppor- timet. . Ornamentorum a Cicerone Fabio, Plinio Historicis, e neca, etiam a Graecis, de inprimis Plutarcho Phrassum exempla Cicerone maxime, Comicis sciantur nonnihil ab Hi
126쪽
storicis, atque etiam ab aliis quos non attigi, Varroiae, Agelli Suetonio,Iurisconsul is,imo hinterdum Appuleio Verborum , no verbo, ab omnibus nec inutiliter etiam a Graminaticis Glossariis antiquis. CAPvT , II I. De La presione e formitione Stis,per tria vera Imitationum.
Te Wrivm illud utilissimum sequitur, Quid ex primas,3
quid vites. Frustra enim priora illa duo, si non isbidesneelectio aut sesectio adiuuerint, sine proba expressione. Ea vitalis sit,per triplaeem Imitationem distincte te ducam,.quid sequare in unaquaque dicam, quid vites. In Puerili duo haec tibi
propone. Primo, ut formulas inprimis incommunia illa contextus totius imitere secundo Vt ductum numeros,lineamen
ta faciem Tullianae orationis. Et imitere,non industrie solum sed paene adsectate, cupide sic inquam, ut color quaesitus tacus appareat, imo iurium. Vt pueros nihil pudet,cum scribere discum, per singulos litterarum apices aliena manu duci: non item hic te Clausulas, membra, periodi cuiuspiam partem cum venia peinseres; Centonem e Tulli purpura contexes, paullo post daturus tuam. Exerciti genus quod olim in Germania huic rei proposui, dicere operaepretium habeo, etsi non dictare. Fuit tale. Haec sequere quid fugies nihil nisi ea
quae Grammatici vitant sint in Crescente, crescat mihi paulis per iudicium, seruari praecipiam haec tria Primum,ut in furtis iam verecundior sis;inon enim ultra decet. Secundum,ut in ta
mulis exprimendis remissior non enim ultra opus. Sic t ibit in cithara aegre cum intentione initio ponuntur,iidem posca ad chordas, numeros sponte veniunt sic mens istis paulluinas suefacta Tertium, ut Phrases, Verba meliora undique assumas;&formes, ut sic dicam, cutem illam orationis tuae extemnam. Atque haec sane praecipua hi cura quid vitandum vi tium agnatum Verborum delectui, nimia asperitas aut antiquitas. Qu'd in Comicis imitandis praecipue mihi cave,&ne quid aut sordidum ab iis dictio tua trahat, aut obsoletum. Nam ut imperit pictores in facie exprimen i rugam, naeuum, cuia ain
127쪽
i r. irps I INSTITvTIO EPISTOLICA.facile linitantur, indolem negligunt, Scipsum vultum sic Spe adolescentes rara aut exstantia verba excerpunt, lagenium Omittunt de senium dictionis. ae autem verba sordida qliae iacent, repulsi e tace vulgi, e triuiis sumpta,nec nisi iudicio discernen da. Quae obsoleta notae duplicis Natura opinione. Illa dixerim, quae reuera talia sunt haec, quae sensu dumtaxat vulgi. Nam hodie ita inualuit, ut quicquid ignotum, nec tritum auribus imperitorum obsoletum censeatur quamquam ab optimis auctoribus petitum, hab optimo illo aeuo. Priora igitur aut plane vitabis,aut non nisi cum excusatione S interfatiuncula teris: illa etiam appetes,& intexes sermoni tuo tamquam gemmas De quo toto genere,opportunius monebo, instruam per exempla. Superest initatio ultima siue Virilis in ova hoc praecipio, non tam exteriorem illum ornatum spectari debere,quam virtutes cultum interniam: id est, Figuras, Imagines,Acumina,Mea quae appellaui Ornanaeia.In quo una cautio,ut cum oratio perfici iam incipiat summa illi manus imponi, κακb Aia vitetur&Assectatio: infelix sane vitium, quod obrepit specie virtutis. Ea est, nimium cultus iudium, sine modo. Quod per te aegre via. deas aut vites: felix cui doctor hic aliquis aut monitor amicus.
Haec dictanda mihi nunc super Epistolis censui: cum frui tu nonnullo eorum spem,qui audierunt vereor ut exiguo, qui tantum legent. EX TR N
128쪽
Jolici charad te mihiate indiget,etia de ipso dicemus. Artemo igitur, is qui Aristotelis epistolas codegit, uti gaesit ait eode modo oportere Dialogum, Epistolas scribi Esse enim epistolam qitas altera Dialogi partem. Et aliquid quidem dicit non
epistiolim prago magis adornarie quasi exstrui, quam Dialogii Ole enim imitatur neglegenter, , extempore dicentem ita aut cri itur,
aliquo modo mittitur quasi donum suis igitur ita sermocinetur cum amico cut Aristoteles ad Antipatrum,
bEsai ZSi verbad omnia eX-silia iste ita abiit,ut no redeat: manifestu est, quod nemo inuidet ire ad inferos vo- a lenti-