De conceptu, et generatione hominis De matrice et eius partibus, nec non de conditione infantis in vtero, & grauidarum cura & officio De partu & parturientium, infantiumque cura omnifaria De differentijs non naturalis partus & earundem curis. ... lib

81쪽

LIBER

volunt. Relpat , ut doctiores quidam scribunt, quoniam induratus tumor ad tactumsere lapido , mola loidisinstar, in utero sientiatur, siue toto,

siue Usola tantum: viae motus dUcustas musserit in hoc malaoc patis, tanquamgraui ponderepres, accedit: nam ct Graeci mylen d HI, molam Ytide ου, appetant. Hanc autem informem massam Averrois o Paulus Aegineta ex statur mo- debilitate utriuis, virilis inquam Garmine eminis, generari perhibent: , μ' vel ex bonorum seminum corruptione, que circa primum conceptin mi pos contingat. Alii vero hanc ex mensi uorum generari copia dicunt, quis propter magnum matricis calorem interdum coagulensar, ct in informem

carnis massam redigantur. veropenitius eram rimatur naturas, hanc

copiosiori muliebris ini tribuunt, in libidino laribus potismum foemino,

qua exscrioribus natura maritis mi s concipientes seminis , matricis appetitu copiosius suum ipsarum semen cieant , quod menstruu auctumni rricis calore coaguletur, ct propter desectum virilisseminis legitimi cu, in talem massam concrescat. Non enim sine virili semine quicquamgenerari potest, ut nec exfoemineosolo quicquam. Muliebre enim semen in utere conceptum virile concludit tantum, unde tunica qua in secumdas postea transeunt, ex insolummodogenerari possunt. Et νthimo, ita hic quOg res h bere cernitur. Vt enim ex anumineo vitello per se nihilunerari test, nisgasti semen instersum sis, licet multo maior horam prae boc semine existat copia: ita ex muliebri quoque sola nihil, nisi virile semen accesserit. Quodsautem hoc paucius, mulieris ven copiosius fuerit, tunc menstruis aucta mo- timgenerare solent, quam quaedam quinto,sexto aut septimo demum anno, quadam nunquam eniti possunt. His dem, Multaepraeterea alia quo also vitiosa conceptiones uni, ex quibus *βςψ non tantum molae,sed aliae quaedami informes etiamfigura, manca ct mu- defectu utriusique seminis itidem generari solent. Fit etiam ut viris seminis noxia quadam in matrice cum infantibus generentur animalia aut animalium formae, taceo alienas formas ex brutis , uti non semel factunt, conceptas. Saepius etiam obstruamus quasdam quasi impraegnatas turgere, O tamen infantem nunquam eniti: eὸ quod tantopere liquida utraque mul concepta femina fuerint, ut ex defectu caloris matricis coagulari ne

82쪽

. Maia autem Peneratio prae omnibus alis tumoribus certa quadam quibus agnosecatur is et inditia. Elprimὸ psdem quoad corporis constitu- S' rionem, molam gerenti tabefiunt O mo sunt membra , torpor quidam cinest, turgent cum oculis labia, pallidior est facies , durior tactu venter tumidus , punctiones ct tormina ventris plurimi, retinentur mens, oculorum vertigo ct caligatis molestat, pusu cordis continuus, membrorum tremor, cibi usta, vomitus requens ct copioso, macula infaciestequen-yiores, pupilla oculorum eminecites, sectus toruus: Quia aut ex hissignis vero etia conceptui multa simi communia, cerrum hic diserimen est constituendum. Tot igitur iniati molam a vero conceptu disserre tenendum. Primo , ubi menstrua comparuerint, mola in utero generari nequit, quia ex retentis menstruis ct debiliori virili semine nasi itur tan

tum. e

a. Virando ante tertium meusim pin conceptum magna in utero morio contigerit, mota indicium est. Tam citus immotus in vero conceptu esse nequit 3. In moti generatione uterus tumet citius ac ni agis. . Alia quoque infantis, alia vero mole motus forma est. Infans enim ex latere in latus mouetur,mola non item. I. Mola manu compressa satim loco cedit, sed mox in eundem remota, manu Iocum recurrit. Insans autem ut non cedit, lanes recurrit. o. Inmola conceptu musto durior praegnantibus venter existit, quam'

i qua infantemgemuerint. 7. Malto tardior est, magal torpida, qua molam quam qua infantem

conceperint.

r. Vbera in mola conceptu non tam tumefiunt ac duresunt , quam in conceptu infantis. q. Membra inmolae generatione tabefiunt o mollesiunt, quod in infantis conceptu non sit. Io. Infantis partus vltra undecimum mensem ad summum diserri nequit,mola autem partus aliquando in quintum aut tum annum, interdum etiam ad finem que vitae. Constituto tam certo inter molam ct verum conceptum di imine, rursum eadem ab alνs quoquesalsis pleri disternenda est tumoribus. Tite- ritumoribus.

83쪽

nim xt multa etiam tumessant, aut propter conclusum is uteron emo: de impunitis:autpropter diuersorum humorum retentorum copiam, unde - hydrops oritur. autem ex concluso rumsunt aere, rumore ac duritiexteri eas superant qua ex retentu turgent humoribus. Tympanitis etiam im-terdum concidit, recedit, ct de loco mouetur in locum, neone doloribus 1 titur: hydrops autem, i est, retenti humores, raro mouentur,sed continuo', ventrissonituperstrepunt. Inter hos ipsos autem tumores O molamsuum quos disirimen est. Nam ingestatione molae multo duriorexistit venter, quam in istis tumoribus. In hydrope tumefiunt crura, in mola ver. minuu-tur ac tabesunt. In tympanitide durior est venter tympani instar resonans, is mola vero non item Et hac ratione ilium horum rumorum di imina

obseruari possunt, O quam dissiculter curari queant intelligi.

- C a P V T IL

De cura molae, ct aliorum salsorum tumorum uteri.

IN citra mola fata ante omnia talis instituenda est, xttota ad calidum ct humidum declinet. Vbi etiam in ione unguinis opus fore ridebitur; masteoli vena aperiatur. Inde expurganda erit materia ea ratione quani deinceps in Retentione menstruorum traditam videbis. His praemissis , ea quae internepurgant ct curant, adhiberi quoque externa curae possunt. Iis primis autem encatbimo utendum, in quo quae molam gemuerit ,singulis diebus mane 9 vesperi vacuo ventriculo desubtus ad umbilisum usique insideat.Balneum autem hoc sic erit parandum: Bil uiuacum radicibiu M. H.

Malues

Branca ursina, saut quoniam ea caret re: nostra,be - bae violarum,) Parietaria, Chamameli, Meliloti ana M.L.Faenograci, a Seminis linianam.ιf.

Contritu

84쪽

Contritu his quae conterenda sunt, sacco omnia concludantur , crinaqua cuiaegra insidebitibusibant.Eum etiamsaccumbene calidum pudenduor lumbis imponere perutiles'it. Post balneu hoc calidisfoueatur pannis, O lecto decumbens,hoc circa pudenda ct lumbos unguento p ta tu Olet amygdalarum dulcium Vnguemum. Deliijs, . . Pinguedinisgastior, i Musiilaginissem. Iuni,

. Cera albae q. Misce, at unguentum. Electuario etiam sequente, magnitudine e Dinae nuci Ilagulis die' tieauiituta. μι maκe ct vesteri utetur. namomi 5.h. Conicis ari stolochia longa, Cassia stula, ver eius loco potius cinamomi pondinaugeatur ana 5 . Mari,

Laccas Seminis ruta,

Fructusoluestrissauina,

Croci ana Saccharim.

Saccharum dissoluatursucco vel aqua rosimarini. Confectio inmor- fili fat. Electuarium hoc alia quos ratione isti praeberi poterit, in ossula inquam ex vino veteri 9 duorum ouorum vitellis cum Iaccharo decocta,

gesta Romana, Ari stolochiae rotundae, Dibamni Cretici, Seminis nasturtν,

85쪽

LIBER

Serapini, reminis rutae, Ammoniaci thymiamat Rubra tinctorum, Myrrh/, Castorei,atras .

Fiantpitulacumsuccos lue, raptant O inrais q. s. Dosi sit 3JHisfactissuppositoria quoque matrici inserenda, qua molam impetilant, ct ex interiori receptaculo matricuin exterius prouocent. Erunt autem eiusmodi:

Boracis,

Castorei, Centaurea maioris, DE Iamni. Ellebori albi, Galbani,

Gentiana, opopanacis, Suuinae, . Serapini, Scammony,ana 5. s.

croci 9. . Trita omnia excipe sacco porri, at siuppositorium. Vti licebit interdu etiam Trochisci, de myrrha, de quibus 3. cap.si tis. dictum est.mmo molam pellunt, ct facilem exitum faciunt. Tumorra ex Caterum in minoribus qui ex concluso aere is retentu contingunt se humoribu , latuitu in stituenda est,τttolaad calidum Osiccum declinet. quomogeu PμCηtisine etiam ct phlebotomiateri poteruntproqualitatu copia. Qui binpramisiis, encathynim fraescript onnaparari poterit, additu insupersequentibiu: Calamintha,

Buta,

randi.

86쪽

- . a Ab thj cci, ' i' ' a nisi, Marathri, Cymin aquapinionesingula. similia quoqueeiusdem naturasumi plura poterunt,pro tumoribus minuendis ac reprimendis.Pars etiam modo dictarum herbarum sacculo inserenda, ct dum balneo insidet, lumbis imponenda erit. Post balneum ex confectioine hac nucis auella magnitudine, in vino albo veterisumat, in quo assura prius infusumsit,

Sacchari albi m. s. Saccharum dissoluaturin aquarutae, Gat confectio in tabulis ni morsessu. Velsi placet, potionem hanc calidamsic confectam poII balneum

prabere poteris: Persicorum nucleos X X. nouiter excorticatos, quibus cum duorum ouorum viressis contusis ct mixtis addespuluer subser tum: . Galata , . '

Croci,

Nucis musiata ana fiat pului . Ποrum omnium decoctiosat cum vino optimo. Colantur ociut rura addatur accharum atrii potio clara. Vel, quod magis placet, malicium materia in decoctione maneac mul omnia calido potu siumantur. Multum prosunt in hoc casu etiamstecitabiera picra inpotu aliquo, Hlpitulis humpta. Quando autem ex retentis diuersis humoribus tumor extiterit, tum materia talibα remedin expurganda erit, qualibus in retentione menstruo-X rumo

87쪽

rumo ad urinam mouendam uti consuevimus,cuiumodihocesi: ' V. . Semlha ij, an ,faeniculi, petroselini cardamom ctfolia rura. Singula aequaupondere trita,cum vino dulci bibantur. Profatur etiam hic. confectio Diagalangaeo Electuarium de baccu lauri: nec non oleo ruta, hyoscyamio biliorum alboruin,cum Trochisicu de Marico. xmbiistium. Emplastrum etiam tale confici ventrii tumido imponi poterit.

Anisi,

Mentastri,ana M., Incidanturo conquassentur omnia alicum vino empla'um C a P V T IO. De impersectis insantibus,nee non monstrosis &prodigiosis partubus.

MVltifariam rerum experientia temporums testimonio feri fai

mus, monstra multa ct imperfecitos aut varie figuratos infantei nasci. Id autem cum primi ei iudicis eII ad cribendum, deinde uia os minis vitium, unde hac enata, noscendum,utpote quod aut nimium ab dans,aut nimis paucum, aut corruptum extiterit. Harum autem formarum deinceps aliquot figuras dabimus,non ut omnia comprehendamus ,sed vi expaucu aliquam iudiciorum Dei per paria contra naturam monfra reluti prognostica, cognitionem proponamus, O . quantum refer auemini vitium inesses-

88쪽

r. Natos infantes tales vidimus, defectu membrorum mutius, mani. bu inquam aut pedibus carentes, iusta alioqui ct perfecta totius morisforma:quodimperfectostmniir buendum dicimus. 'Natu

90쪽

NMus est etiam quidam, ct adpersectam viristaturum excreuit, ω-rreo humeris tantum minus , ita ut caput alterum ante alterum retis esset, mira interse militudine: barbis etiam ct oculis sese referebant mutuo Idem erat cibi appetitus,sames eadem,vox simillima, idem uxoris quam habebat, ct excernendi virisis capitibus erat desiderium. Annum excedebat trigesimum, quando hunc videre contigit.