De larido : dissertatio inauguralis medica ...

21쪽

sticis imprimis fibrina hindalui': haoc simul emcit ut secreta Specifice immutentud quod e pnaedominio acidorum et Salium, Pe

adtar Indum est medico ut evolutionem SubStantiarum DitiuSplasticurum adjuvet Essici ut aut in id si

Sis omnibus amylum tenentibus, ac in mpronis. Cibi saninacei, olei acet, vegetabilΘS mriori ingesti diathesim congenitam adaugent :mo non ProvOCRnt. Omnis superabundantia materiarum pI isticariam irritat Ventriculum, in sarcius producit in systhemate lymphatico CRUSamque praebet Serophialoseos. Digestio Itaque nec non assimilatio sit cum ingestis in Palione directa quaenam re gulae hoc respectu observandae sint, omniS laicus perSpectum habero deberet. Initio morbi nutritio ut a praecedentibuA Vl-dere licuit nequaquam languet, imo potius adaucta dici poteS . Adest enim in stadio hocce morbi status irritatuq tubi intesti natis nec non vasorum lymphaticorum qui quidem Apocilius est, ast assimilationi potius favet quam ut obeSset. Hic itaque largius nutrire nequaquam Oportebit, sed nec ScrupolOSISSimus quidem selectus ciborum adeo proderit, ac diaeta justo re-

Stricta. .

Morbo ultra incremsenta capiente, vasa lymphalica insur-Cla, glandulae meseraicae tumentes omnem nutritionis viam intercludunt; exordium sumento vel progrediente Atrophia, nutritio contrario plane modo erit administranda. Hic tempus adest ut alimenta maximam quantitatem mat Hriarum plas liearum tenentia subministrentur adnexis simul aromatibus torporis gradui ac stomodatis. Ingens cohors remediorum antiSero PhulOSOrum abunde eorum insufficientiam demonstrat adeo ut vix aliqua votis medici satisfaciant. Pleraque eorum Penetrante sua ut ne dicam venenata actione organiSat: onem PQS-Sumdant. Principalia horum sunt antimonialia. Praeterquod digestionΡm labefactent modoque subdolo agant, vix alibi nisi in Scrophulosi in systematse dermatico radicem figente quidpiam boni praestant. Mercurialia plane non merentur comitisindari. Chloretum Barii et Calcii intensa et subdola metallicorum virtute sunctiones organismi pessumdant. Halogenia recenti ori tempore contra Omnis generis inoctos adplicita,

22쪽

morentur aliquam attentionem. Vegetabilia ut potissimum sunt insufficientia. Oleum iecoris aselli ut praeparatum sodii dobilo

considerandum sub cirius cura oppetitus deIetur set sic desiderium in cibos amylaceoS quidem tollitur ast curam radicalem vix unquam produxit.

noslat igitur applicatio laridi et adipis ex eo eliquatae,

axungiae nempe. DeSumtiS indicationibus in natura morbi standalis et quidem in primo stadio advehitur organismo per laridum quidem materia organica, BSt Solum ad minorem evolutionis gradum evecta quae dige Stionem coercendo appetentiam in cibos amylaceos minuit; cum sit materia animalis mitis succi gastrici, enthericique acrimoniam mitigat, energiam vitae reproductivae moderat ut hBec justo tenore procedat ac in aequilibrium constituatur. Cum in hoc Stadio praeter ciborum restrictionem nulla plane exigantur medicamina ideo usus laridi hic solus Aunicit. In stadio vero secundo quo nutritio omnis languet, ubi atrophia dominium suum super organismi parteS UniverSas Θxtollit, itorum laridum cunctis sere remediis facile palmam eripit. Organa digestionis enim hic Ianguentia per subministra tionem quorumcumque vegetabilium aut animalium substantiarum adhuc magis labe laclanlur, cum ut materiae hae digerantur Omnino sunctiones digestionis intendi debeant. Laridum vero materia animalis ejus indolis est, ut quin digestionergeat v vasis absorbentibus suscipiatur in fluida corporiS, adeo que etiam in sanguinem transferatur ac in diversas organismi partes deponatu P. In organismi partes susceptum insignis est nitidi tatis a- deo ut et hac qualitate Alasibus et in sarctibus opitul tur: hac atione utilitas rius contra tubercula patet quae nunquam Substantiam adiposam Sed tErream siccam exhibent. Lymphae pescificam mutationem indolem pecuIialiter acrem, quae ut ausa proxima a pluribuS medicis scrOphulosis BSSignatur, ex Oto mitigat, corrigit. Alvi excretionem, quae Sic Ut reliquae unctiones organismi languet, foeces lubricando leniter promo Cei. Nunquam hoc stadio usus externus laridi erit intermit enduS imprimis si coelo sereno insolatio simul opplicari po- erit. Et certe haec videntur etiam causa esse quod in Hun-

Rriae partibus inserioribus ubi tum adulti, tum insantes lar-

23쪽

hi. a

ilia,

issi

do in ot externodargissimo utuntur, corporo et vestimentIAadipe madentibus, radiis solaribus expositi recubent, quod immunes a scrophulosi existant, quod vicissitudines atmospho- erae repentinas impuno perserant. Nam laridum quin quod i solatorem electricitatis hac ratione applicitum constituat, impediens quominus liquidum hoc subtilissimum ex organismo egrediatur, munit etiam Organi S-mum contra iniquos influxus atmospherae: praeterea eximia sua suiditate permeat poros culaneos ac dein partim endOS-mOSBOS no ΘXOSINOSEOS, partim vasorum absorbentium auxilio organismi purtibus intest nis adducitur ubi de seclum similium reSurcitur Substantiarum ac omnes supra dictas exerit virtuteS. Motus muscularis et quidem expeditior in aere libero ut adjuvBns inomi se necessarium nunquam negligendum. Nec lacile balnea salina intermitti possunt, eaque si haberi possunt mari Da jam frigida jam calida, posteriora adhibentur in individuis junioribus irritabilioribus nunquam tamen ultra 26-O C. aquae marinae desectu possunt balnea salina artificialia substitui e decem partibus salis comunis ac una parte murialis calcis composita: adhibetur vero es misceta hae pro uno bal neo - 2 accomodando quanti talem Salium magnitudini individui, ipsius vasis in quo balneum paratur ae irritabilitati Cutis. In genere Scrophulosis j iiii atrophiae proximis adeo Orpida est cutis ut balnea salina concentrata manus balnean iS Corrugantia perferant. Quae de Acrophulosi dicta haec omnia alent de Rachitide Cum nil nisi scrophulosis in systemate,sseo radicem figens sit. Phthisis proh dolor ad illos spectatnOrbOS. quos insanabileS vocare consuevimus : nihilominus na-llura eam Sanat, et revera codices medici plerique reserunt e Xempla morbi per naturam sanati, ut adeo dubium de veritate J00Veri vix possit, cum recentiori imprimis aevo auscultationeri percussione diagnosis Phthis eos multum sadilitata sit. Sequa-bur itaque naturam in hocce opere ejus, attenti ad nutUS quo S-lis levissimos quoque, rationem habentes circumStantiarum inanium: et felix eventus non frustrabitur omnem nostrum iborem et morbum generi humano adeo insensum fors lice-it sortet sanabilium adscribere. Phthisis evoluta nunquam uti picti' Semper Ut uniVePSali S erit con Siderandus morbus, qui

cum jam in hoc jam in illo organo, frequentissime in pulmoni-

24쪽

hus deposuit: pus in universo organismo guneratum in humadserivans sociam, cum devaS lotione principali ipsius organii

Quin constituentis. Remedia itaque talia sellam habebimus soli. genda, quae non Solum in organum ipSum, Sed in universan isphaeram organi Sini Ogunt; talia in specie quae non lumultuarii: fors inimica ratione organismum ad validam reactionem conci . ant, sed miti modo functiones morbosas corrigunt, exorbi . tantes moderont, languenteS sussulciunt, pro Stratas erigunt. In Phthisi status irritativus imo subinflammatoriuΗ nomianium in ipso organo centrum morbi constituente sed in Uni. Verso quoque organi Smo operie adesti hic laridum ut obvol. . votis, sensibili latem et receptivitatem in stimulos obtundens essectum exeret salutarem. Stimulum alias consuetum, in hoc morbo tamen abnormem sistit ipse aer imprimis frigidus sic-Cus . effluviis materiarum acrium pregnans, qui non tantum iPer pulmone S suscipitur, Sed quia universa cutis aliud Orga- non re Spirans QSt, hac quoque via hypercynesiam offendit; ideo, laridum in et externe applicitum calorem corporis sOVendo,, oppo Sitionem inter aerem et organismum imminuendo egre gium sistit remodium. In Phthisi ut plurimum una praΘ aliis, Praedominans observatur functio. Sic in genere facultates mentis phthisicis sunt eminentes, facultas imaginandi alacris memoria sido, ideae sublimes : Ost ut plurimum et digestio

laudabilis, oppestilus honus imo sappe voracitas usque Ulti mum vitae sinem perstat: quin lamen materiae orgunicae de Crementum aEt emaei alio sceleton Solum relinquens, vel brevit PyrSi Steret tempore: hie enim vasis absorbentibus iunctio Adeo alacri S est, ut ipsum materiam organicam resolvBnt, quae Puri essormando ad organon suppurans advehitur. Praepondium unius stinctionis ut Iabem alterius post se trahat eSt necesse ; in hoc morbo in specie defectum nisus formativi pla-Stici, materiae organicae depositionem Observare licet. Loridum itaquρ ventriculo oblatum quin assimilatorias vires nimium intendat, materia enim organisata est, desertur in organismi partes reliquas, huc deposita penuriam Supplet, lacritatem vasorum absorbentium moderat, partes emollit, , demulcet, Sic quo votis ac indicationibus respondet. Externus USUS aeque multum proficuus essectum suum eundem ac ra' tione eadem ut supra sub scrophulosi monui, exerit.

25쪽

Non possum hic loci non commemoraPΘ uSum aXungiae canis quae a vulgo adhibita in Phthisi altius Jam evoluta, eandem v Ut mitigat vel ut nonnulli perbibent plans sanat Pharmacopo eis tamen pluribus sincere fatentibus in locum foedi hujus remedii solam genuinam re Centem aXungiam Porci expedire solitis. Ut adeo, ut in omni morbo Sic imprimis in Phthisi, ubi imaginatio exaltata Viget, Psychen certo magnam sibi partem vindicet ; hujusque rationem nos semper habero debere abunde patet. Oportet praeter laridi usum in et externum , praeter

diaetae justam coordinationem etiam in Constitutionem ueris almophoerici altentionem nostram dirigere. Liquidum enim hoc non tantum ambit corpus, sed et interiora ejus Viis innumerabilibuS penetrat, ut adeo, et esseclum Singulurem in Organismum exerat. Phthisicis noxius eSt Rer asper, Si CC IS, Pepentinis mutationibus obnoxius, ideo phthi Sic OS quos non rapit BulumnUS. hos Euseri ver: hyeme peSSi me valent phthisici, optime aestate. Ideo mittuntur aegri ex aspera Anglia, Ger mania, Superiore Gallia in Italiam, cuius coelum profundius coeruleum ac alibi locorum, puritatem aurae demonstrat: e-Pentinas mutationes non eXperitur atino Sphoera; munitur enimn Septentrione Alpibus, ab oriente Appenninis montibus adeo ut Ver et aestas e terna sedem hic figerit Suam. Aura tepida aumidiuscula conducit pulmonibus optime. Cura Phthisis ta-

. Methodus qua applicatur Iaridum Varia proponitur a va- Sumitur senim vel Iaridum insumatum crudum Sale Condium in Acrophulosi, minus salitum in Phthisi, ventriculo jΘ-: ' Iuno ad drachmas duas cum pane bene cocto non acido vel ut D. Pophon Iavorinus suadet drachmae duae Ventriculo je utio Sumantur laridi fricti, dein statim po St, sumat aeger inuSculo carnis liqua men ab frictione laridi obtentum et posti: tu loram jentaculum confuse tum, vel quod praestat cosseam ex isti vicibus fagineis tostis, aut glandibus Quercus, labisve cacaol, si eque tOStis cum pune butyrato. In levioribus Casibus cura, is uepalio 4 - 6 Septimanarum. in gravioribus trium mensium se-. Miciter terminata eSt. Phthisicis adultis dosis ad unciam semisi ugetur, nec facile ultra: turbae enim digestionis felicemi ventum curae impediunt.' quo in casu usus laridi aliquo tem ii,

aeris

26쪽

guens suffulcienda erit. Vel in usum VOCatur axungia porcindeps nempe eliquatus qui ad drachmas duas cum pane tostomoti ingratam sistit medicinam. Accedat , emps P usuA ὐxternus: et quidem quotidie mane uncia semis Iaridi vel axungia o infricatur universo corpori, inunctio volis manum tamdiu continuatur, donec cutis pinguedinem imbiberit. Balnea optimis a meridise quarta vel quinta hora adhibentur. Motus Corporis, aeris temperaturae et diaetae ea habeatur ratio quae Stapra exposita. Psychesii inprimis in Phthisicis justa hab palud ratio:

Spes recuperandae Sanitatis quam SeCUS etiam usque sinem vitae fovent, solerter alenda, asseclus 9nimi arcendi, imaginatio evagans, adstrictio mentis limites excedens justos moderanda, siducia in remedium excitanda.

Praeter applicationem in his morbis non infrequ0ns fit lardi usus in aliis quoque adsectionibus. Sic inperisneumonia scopo irritabilitatem organorum et sensibilitat In organorum respirationis morbose exaltatam imminuendi, praemiSSa an liphlogistica methodo, in locum cataplasmatum, quae refrigerium tacite indu

Cere possent, inunctiones laridi vel axungiae instituimus in thorace. In Cynanche et Isthmitide externe applicatur collo lamina Invidi vel axungia suilla illinita chartae aut linteo. In Gastricide si Enteritide quae per deglutita Venena acria producta suit, ubi

haec amplius evacuari nequeunt ad vim illorum noxiam immi- Duendam exhibemus axungiam, laridum, quae non tantum venena vel acria involvunt, inteStina Obliniunt, Sed etiam eva

Cuationes horum procurant. In Erythemate pernione, furun culis, tumoribus in suppurationem tendentibus, si inflammatio cutis sit intensior, ita ut pars assecla tumeat, caleat et rubeat tum lamina laridi vel axungia linteo illinita applicatu . In Ezanthematibus praesente hypererelliiSia ac rigiditate, pruritu ardore inungitur axungia tepida aut frigida. In ambustionibus ruptis vesiculis, destructu cuti aXungia recens gossypio molli excepta addita exigua quantitate Sacchari Saturni applicatur.

27쪽

1. Mechanica, an atomica, physiologica subricae animulis contemplatio Epiploon pro olei secretione, Secreti collectiono, pro intestinorum pQP id lubricatione eorundemque Calo riS- conservatione destinatum esse deprehendit. E. Quo Gita plicius medicamentum eo PraeStatiliuS. 3. Optimam inlΡPCum Modicinam osse taedicinam non sacere; jam Hypocrates V acnuit; et neque sapienter Valesius scripsit; non minoris, imo mullo' majoris artis esse scire quo te. Pore nil agendum Circa aegrOS, quam quo agendum 4. Videtur vis electrica inlimam cum vi vitali alere necessitudinem 5. Licet in pillulis Detondii mercurius stibilitantus COI POSivUS praeS ibatur, qua talis tumen eis non ineSt. 6. Venae Sectionem Si necossaria Sit, nec graviditaS NUC PUel PE-PIum, nec Senectus, nec inlantilis aetaS contraindiCBaal. 7. Non tamen ideo remedium Loc heroicum in abuSum tra

9. Mater sana ubera insanti prael, do, nec pulchritudinis Q Sanitatis quidquam patitur : liino mater propriae pristi