장음표시 사용
61쪽
& eumdem scripturae locum nunc isto, nune illo modo profert , ut quod Christus ait Ioan. 6. Nemo Potest venire ad me, nisi Pater qui misit me trax rit eum , aliquando sic effert prout habetur in Evangelio , aliquando istis
Et quoniam his temporibus bene multi grauissimas fidei quaestiones philosophicis tricis ex nendi volunt , admonendi sunt qui negant recte dici,sne gratia sicari nihil boni fieri posse, cum recte dici fateantur, numquam contingere ut sine ea quidquam boni fiat , ut meminerint has q iatuor pr0- positiones, quas vulgo modales appellant, apud Logicos atqui ualentes esse: Non contingit hominem sine luce videre : Non est possibile hominem sine luce videre : impossibile est hominem sine luce vidcre : Neccsse est hominem sine luce non videre ; ad quarum exemplum illae quatuor. formari pose sunt : Non contingit iustum sine gratia esticaci tentationem superare : Non est possibile iustum sine gratia esticaci tentationem superare et Impossibile est iustum fine gratia cnicaci tentationem superare : Necesse est iustum
sine gratia efficaci tentationem non superare. Quam ultimam propositi nem omnium durissimam disert/ Innocentius I. expressit epistola ad Conc. Carth. Necesse est, inquit , ut quo auxiliante vincimisι , eo iterum non adjuvante vincamur. Quibus tamen locutionibus non negatur virtus in causa;
sed illud tantism significatur , gratiam csticacem esse principium necessario prae requisitum ad omnem bonam voluntatem , dc opus bonum; ita ut fine illa hominem bene velle & bene agere repugnet.
Vertur nec uris desinitio ex S. Thoma , ct demonstratur ex ilia, ne gratia et aci nihil cri posse ; quam di monstrationem' non conuesti responsione claris mi Theologi quam-αά, sebiilissima declaratur.
FAnadem adjutoriorum diuisionem, quam ut supra vidimus, affert Augustinus lib. de gestis Pelagi j in illud, sine quo id ad quod adiuu.ti sieri non potest i de illud, sine quo fieri potest, variis etiam locis attulit S.Thomas, sed aliis verbis expressam. Quod enim Augustinus appellar adjutorium fm quo res seri non potest , illud S. Thomas necessarium simplici re nominata; quod vero Augustinus adjutorium sine quo fieri potest id ad quod ad uuat, id
S. Thomas necessarium non simpliciter, sed tantum secundum quid. Dicendum, inquit 3. p. q 63. a. . quod-necessarium respectu sinis de quo nune loquimur, dicitur aliquid Apliciter: uno mado, sine quo non potest haberi finis , vel ut antς dixerat q. a..a. 2. Sine quo aliquid esse non potest , sicut cibus est nocessarius vita humana i ct hoc est simpliciter necessarium ad Anem. Alio modo dicitur necessa riu-id, sine quo non habetur is ita conuenienter; sicut equus est necessirius ad iter: hoc auum non est simpliciter nocessarium ad finem ε, quia . ut inquit 1 .par xς q. 3. R. . sine equo rigamus ire. Vnde eiusmodi adjutoria quae non suntumrucitcr necessaria, iniet ea reponit sina quoin Dii esse non potest. Cum Diuiti co by Corale
62쪽
Cam ergo necessarium simpliciter ubique 1 Sancto Thoma definiatur ἰώ με quo aliquid esse non potest , vel 'is haberi non potest ; manifestum est vocem posse, non sumi apud illum pro sola virtute interna, sed eo quo diximus sensu , nimirum pro complexione omnium causarum δc conditionum quae ad confectionem rei requiruntur e alioquin & vitiosa esset deta nitio, quia non omnia quae necessam sunt ad finem, comprehenderer, cum pleraque ad virtutem agendi non pertineant: dc alienissima essent exempla, cum cibi ad viuendi potentiam internam non pertineant, dc tamen in exem- Ilum afferantur a Sancto Thoma eorum quae sunt necessaria simpliciter, dei ne quibus res esse non potest. Hinc colligitur nullam Geometriae demo strationem illa vel clariorem vel certiorem esse , quae ex hac necessarij d finitione conficitur . quam nullus Thomista negauerit, utpote toties a Sancto Thoma traditam , & omnium hominum mentibus a natura indi
Sine eo quod necessarium est res esse non potest, ex definitione necessari'. Sed
Inritia efficax est necessaria ad omnem voluntatem bonam , ad omne opus Pium, ad omnem tentationem seuperandam, ex omnium Thomissarum , smo totius Traditionis consensu. Ergo sine gratia esseaci non potest esse bona volunt- , non potest esse opus pium, non potesttentatio seuperari. Patietur credo, imb boni consulet vir clarissimus, cuius gratia haec nobis dissertatio suscipitur, ut breuiter ostendam hactenus mentem meam ipsi minus innotuisse. Renuntiatum est enim mihi demonstrationem propotationis meae geometrica methodo compositam sic illum accepisse , quali hic esset argumentationis contextus : Gratia esicax necessaria est ex parte princ7pi' ad faciendum opus : sed necessarium ex parte principi' pertinet ad posse : ergo gratia escax pertinet ad posse. Quod argumentum ita ille enucleate distinguit. Distismo maioris. Gratia esicax est necessaria ad hoc ut adsit potentia , n go a ad hoc ut adsit volentia , concedo. Distinctio minoris r Necessarium ex par ω 8rinci 1 pertinet ad posse , si sit necessarium ut adsit potentia , concedo ; si ut adst volentia , nego : ergo gratia elycax pertinet ad Pse. Negatur conseque
Si sic argumentum in illa demonstratione contextum esset , nihil certEsubtilius responderi potuit; sed illius planὸ alia mens , alius scopus Non enim probandum id suscipit, gratiam efficacem ad posse pertinere , sed illud tantum rectε dici, sine gratia sicari nihil nos boni velle pose. Ad hoc autem planE sufficit gratiam efficacem esse necessariam ut adsit volentia, quod Theologus ille concedit , etiamsi necessaria non sit ut adsit potentia. Hinc enim istud argumentum confici potest, quod viri doctissimi responsione nul- Iatenus infirmatur. Id necessarium est ad aliquid ex S. Thoma, sine quo illud esse non potest : Sed fratia efficax necessaria est ad volentiam , ut fatetur ipse : ergo sine gratia essicaci volentia est e non potest.
63쪽
castigantur in sammam qua hac secunda parte confecta sani , sevosita gratia effacis nece*itate reliquaν de propositione mea contentiones planὶ absurdas ct ridιcalis esse ostenditur.
VT ergo hic illa omnia , quae tota hac secunda parte confecimus.
in summam collecta repraesentem , vidimus primo omnes gratiae efficacis assertores in eo conuenire , quod gratiam essicacem ad omnem bonae voluntatis motum necessariam statuant , & repugnare f-teantur ut Quis a Deo motus non sit , M tamen bene velat aut beno omnem bonae voluntatis motum necessariam statuant , & reteantur ut quis a Deo motus non sit , M tamen bene vel
Vidimus secundi, eos ipsos Thomistas qui pratiam aliam ab essicaci d
re postse contendunt; essicacem vero dare tantum velle Zc agere ; fateri trimen esse aliquam vocis posse significationem , secundum quam ante auxialium essicax non habeatur posse, cum scilicet sumitur vox illa pro complexione eorum omnium , quae ad reipsi agendum requiruntur , & praeter quae nullum aliud adjutorium ad agendum necessarium est.
Vidimus tertio secundum postremam illam significationem vocis posse rectissime dici inne gratia escari nihil nos pus ; quia cum gratia essicax sit necessaria ad recte agendum, manifestum est sine illa non haberi illud p
se quod complectitur omnia ad agendum necessaria.
se quod complectitur Omnia aci ageneum necellaria.
Vidimus quartb hanc propolitionem inne gratia secari nihil fieri potest,
nullatenus aduersari Thom istarum sententiae . qui aiunt per aliam gratiam quam scacem bo um feri posse , quia vox posse sumitur in priore pro compexione omnium necessariorum ad agendum ; in posteriore vero pro si i virtute interna. At nihil repugnat ut aliquis habeat virtutem agendi , eaque ratione dicatur posse agere / ut cum visu praeditus dicitur posse videre, Sc tamen non habeat omnia ad agendum necessaria, eaque ratione dicatur non posse agere , ut cum quis visu praeditus , sed in tenebris constitutus dicitur non posse videre. Vidimus quinto rationi & communi omnium sermoni longe co gruentius esse , ut cui deest aliquid ad agendum necessarium , quamuis alias habeat agendi potentiam , dicatur non posse agere , propter defectum illius rei necenatiae , quam ut dicatur posse propter solam agendi poten
Vidimus sexib idipsum Patrum sermone longe magis frequentatum ἔcuius rei etsi alia nulla argumenta protulissem , id unum tamen satis esse potuisset, quod illa locutione, sine gratia qua facit Deus ut velimus, qua Iraeparatur voluntas 1 Domino. & per quam Drari operatur in nobis. e, noe est sine gratia essicaci , bonum heri non Icme sexcenties ut Drauaris qui Palles: gratissimum verb mihi fecerit, qui mihi in orat Disitiges by Coosla
64쪽
ostendetit hanc locutionem quam tamen falsi non arguo . imb eo quo diximus sensu veram esse concedo , sine gratia quae dat velle dc operari, bene velle aut bene agere possumus. Fateor quidem saepe a Patribus dici, posse iustos, imb & omnes homines mandata seruare si velint: de quorum uerborum sensu alibi agemus : Sed illud in eorum scriptis non reperi, posse homines vel etiam iustos mandata seruare , etiamsi non praeparetur u luntas a Domino , etiamsi Deus non faciat ut in praeceptis suis ambu
Vidimus septimδ ex sancto Augustino , idem plane esse adjutorium sine quo aliquid non fit, & sine quo id ad quod adjuvat essici non potest; dc ex S. Thoma , idem esse quod necessarium est ad aliquid, & sine quo aliquid esse non potest. Ex quibus omnibus manifestδ sequitur, qui unus nostrae disputationis scopus est, ad illius propositionis , sine gratia ocaci nihil boni possumus, veritatem tuendam , superfluum esse curiose vestigare , Verum gratia issicax det posse Thomistico sensu , an solum velle & agere ἱ actum primum , an secundum : an suptonat potentiam completam, an tantum incompletam.
Quidquid enim de nis quaestionibus Theologi sentiant , hoc ipso quo graistia essicax necessaria statuitur ad velle & ad agere, sequitur recte dici, v luntatem illam & actionem ad quas necessaria statuitur, sine ea esse non posse : quibus tamen verbis non illud posse negatur, quod vulgb Thomistae intelligere solent, ad solam internam agendi potentiam pertinens. sed illud tantum quod caeteri vulgo homines intelligunt, quod complectitur omnia ad volendum Sc ad agendum necessaria. Quare si vel vulgarem omnium passim hominum , vel Ecclesiasticum Ma Patribus usurpatum loquendi modum attendas , non diuersam, sed eamdem plane notionem in omnium mentibus habere comperies tres illas pro postliu es : Iustis aliquando deest gratia scax necessaria ad vincendam tot tionem di Iustis aliquando deest gratia , sine qua tentatio numquam vincitur: Impis ab Ando deest gratia, sine qua vinci non potest tentatio ; adeoque qui duas
ex illis catholicas fateantur , tertiam haereticam pronuncicnt, non minus
absurde se gerant, quam si eamdem sententiam Gallice & latine catholicam , graece haereti a in dicerent. Illarum enim in auribus nostris diuersus sonus, in animis eadeni penitus notio, idem sensus, qui certe simul &h reticus & catholicus esse non potest. Dehique illud ex omnibus istis extat δc eminet ingens illud crimen in quod omnes Ecclesiae saeculique potestates armare student Molin istae , in quod in concionibus suis ubique debacchantur , propter quod extruduntur ex familiis suis viri de Ecclesia bene meriti, ad quod cauendum verae in Ecclesiam haereses inuehuntur, antiqua gratiae essicacis fides destruitur. tota ricium doctrina repudiatur , haereticorum ludibrio catholica Ecclesia obijcitui ; propter quod omnis seuerioris vitae institutio, antiquitatis amor, seculi fuga , secessus consectatio , poenitentiae studium , eleemosynarum largitio , in haereseos Opicionem vocantur; illud, inquam, crimetitam detestandum, illam haeresim , illam blasphemiam , illam impietatem, illam labem , illam pestem diris omnibus anathematis dignissimam , ad Diqiligo: by Cooste
65쪽
hoe demum caput referri , quδd nonnulli sunt qui assirmare non vere tui bono sensu dici, hominem visu praeditum sine lumine videre non pos. se et qua contentione tam absurda tamque ridicula concussam esse Ecclesiae pacem boni semunt, haeretici rident, posteri indignabuntur. Diuili od by Corale
66쪽
In qua incidentes quaestiones , a Propositionu meritate diss
Prima quaestio : Vtrum gratia effax det acumprimum, secundum posse, an tantum veste se agere. Explanatur uaestio es divitiatur. ΗΑ Ο τ ε Μ V s plus aliquanto praestitimus , quam jure a nobis potuit postulari. Non enim modb propositionis nostrae veritatem totius Traditionis consensione muniuimus; sed praeterea, ne quis praecipuos Scholae Doctores infestos nobis esse, falsb licet, sibi tamen persuaderet, etiam cum ipsis nullum nobis certamen esse docuimur. Reliquum est ut de ipsis controuersiis scholasticis quid sentiam, quam maxima potero dc fide & breuitate demonstrem. Minus necessarium illud quidem aduersus inimicos, ad uerius veritatis amantes Theologos, qui non nullas attigerunt in scriptis ad me missis , officiosum & pium. Ut planius tota res perspiciatur; dubia a non dubiis , certa ab incertis secerne da sunt. Primum quidem fatentur omnes gratiae essicacia assertores inam mirilianos in hac tota controuersia nihil moror . per gratiam efficacem dari nobis & velle & faeere. Certum est, inquit Aug. de gr. & lib. arb. c. Is . nos velle cum volumus ,sed illa facit ut velimur bonum, da quo ditiam est: Praeparatur voluntvi a Domino ; de quo dictum est: A Domino gressis hominis dιrigun--r , ct viam rim volet: de quo dictum est et Deus est qui operatur in vobis Ur oenis. Certum est nos facere eum facimm, sed rite facit ut faciamus praebendo vires efficacissimas voluntati, qui dixit, Fac am H in iustis attombis meis ambuletis, er iudicia mea observetis oe factatis. Cum ergo quaeritur utrum gratia efficax det posse, an solum veste de agmis, non ambigitur utrum det veste de agere : neque virum sit necessaria ad utrumque; haec enim constant : sed utrum det aliquod posse antecedenter ad ipsum velu-agere, quod se habeat tamquam actus primus a
Notandum potib quaestionem illam, utrum gratia efficax det actum primum, siue podse, intelligi vel respectu voluntatis ipsius seu volitionis, vel respectu ipsius actionis, noc est bonorum Operum, & obseruationis mandatorum ; quae duo diuersa esse patebit ex iis quae dicentur Pilix igitur dispiciendum, utrum gratia efficax det po respectu ipsius bonae voluntatis seu voltionis ab ipsa voluntate distinctum ramquam actum primum a secundia
67쪽
Gratiam e scacem quatemu est principium bonae voluntatis, ab aliis in misericordia Dei se forma inhaerente constitui, ab aliis in sola
misericordia Dei, quae interim motum mentis operatur. IN hae quaestione soluenda non unum, ut quidam putant, sed duplicem
video esse Theologorum sensum. Quidam gratiam efficacem ad actum primum pertinere sentiunt, dc sine ea non haberi actum primum omnino completum: deesse enim saltem complementum actus primi. In hac sententia est Zumel to. 3 ad I. 2. disp. .sea. i.&multi a Ledesmacitati tr. de Aux. q. unica a. 3. Alii autem,ut Ledesma ipse, gratiam essicacem nullo modo ad actum primum, sed tantum ad actum tecundum pertinere volunt; Quae videtur esse sententia clariis mi Theologi, cuius scriptum ad me perlatum est. Harum sententiarum utra sit probabilior, judicari non posse existimo, nisi prius expendatur qua ratione secundum varias Theolog xum opiniones Deus in homine efficaciter bonam voluntatem operetur. Certum est quidem apud omnes Thomistas diuinae illius operationisessicaciam ex praescientia conditionata euentus futuri minimὸ pendere , ut nuper Molina commentus est, sed ex illius nutu qui magis habet in potestare sua voluntates hominum, quam ipsisua Certum est praeterea voluntatem diuinam ita operari in homine bonum
ipsum voluntatis motum, ut tamen ipsa voluntas humana etiam operetur, dc quidem libere ; quia ut ait S.Thomas in opusc. v. c. t o .ad emaciam di
Hπα voluntatis pertinet, ut non solum fiat quod Dem vult ,sed ut hoe modo fiat quo isiud fieri vult; ac proinde ut infallibiliter & tamen liberὸ fiat, quod ab homine libere fieri vult. Verum in hoc inter se discrepant,quod nonnulli praecipuε ex recentior bus Thomistis, praeter voluntatem diuinam, quae liberam voluntatem ipsi etiam in iustis habituali gratia instructam ad opus applicat, requiri volunt
vel qualitatem quamdam transeuntem, vel saltem motionem quamdam virtuosam , quae sit instrumentum Dei ad producendum in libero arbitrio pium voluntatis motum. Alij autem mediam illam vel qualitatem vel motionem virtuosam omnino repudiant, & ipsam gratiam efficacem, prout
est principium bonae voluntatis, nihil aliud esse volunt, quam gratuitum Dei fauorem, misericordiam, & ipsam diuinam operationem silla autem non est aliud re ipsa quam Deus operans) quae simul cum libero arbitrio,
prius tamen ordine causalitatis quam liberum arbitrium , bonam voluntatem in nobis producit.
Hanc sententiam praeter alios δ veteribus scholasticis apertissime docuit Thomas Bra luardinus, qui speciale illud auxilium quo praeter gratiam habitualem iusti indigent, nihil aliud esse vult, quam voluntatem Deis--
per νηπι m. Inter recentiores vero docte illam & explicat & confirmateria dimissimus Estius. Et propterea in i .sent .dist. 16 6. I. Gratiam intelligi possci
68쪽
fauorem, misericordiam, tiberalitatem, ct omnino quamcumque gratuitam Obeneficam Dei operationem. Quod postquam multis Scripturae tellimoniis
ostendit, adjungit: Loquitur ad hunc modum degratia Augustinω ep. io s. ad Paulinum, ct alibi cum dicit gratiam praecedere voluntatem hominis , quia nimiarum prior est Dei volunt, qua homini bene vult, quam voluntas hominis accipiens Dei beneficium , iuxta i d psal Misericordia Dei praeue met me. Consimili sensu dicit libro degrat. cr tib .a .e 6. Gratiam se interdum subtrahere: quia videlicet Dem suam gratuitam operationem interis subtrahit. Sic in Conc. Araus e. 3. dicitur gratiam Dei facere ut Dem inuocetur a nobis, id est, Deum gratuito in nobis operari hoc bonnm , ut eum anuocemin. Et aha quam lurima secundum hanc acceptionem de gratia dicuntur. Gratia igitur hoc modo accepta, reipsa non
est aliquid a Deo , diuinaque essentia diuersum. Est a tem hac icceptio gratia frequens etiam apudschola ticos, ut quoties dicunt gratiam Dei haec aut illa bona in
nobis operari. De ea S. Thom. de verat. q. 26 a. I . dicit: amuis communIte
loquentes utuntur nomine gratie pro dono habituali iust sicante ; g ne ratiὐs tamen gratiam intelligi posse misericordiam Dei , per quam interii s motum mentis operatur Er exteriora ordinat ad hominis salutem, Ursic n=llum bonum facere posse hominem sine gratia Dei. De ead*scribit s p q 86. a. 2. Gratia Dei causit bonitatem in hominegrato, eo quod bona volunta. Deι, que nomin gratia intelligitur est causa omnis boni creati: Hactenus E stius.
Idem Duacensis Facultatis Cancellarius, clim gratiam habitualem ab habitu Elatitatis minime distinguendam esse docuisset ; sic eiusdem dist f.
s. Soluit argumentum ex illo Augustini loco repetitum, Gratia praeuenit charitatem. Gratia, inquit, quae secundum Augustinum , p uenit charitatem, non est gratia habitualis . sed e i qua secundum eumdem praurnit omnia non bona opera , id est beneuolentia Dei, qua non est aliud quam use Dem , quatenus hae omnia nobis gratuito largitur. Hoc igitur modo etiam vere dicere possumus, quod gratia prauenit gratiam , id est beneuolentia Dei gratiam nobis inhaerentem, scilicet ut causa suum esse elum. Et eodemsensu charitas praeuenit cha= itatem; nimirum charitas qua Dem diligit nos, charιtatem jua nos eum vir m diligimus. Denique gas celeberrimam illam Conciliorum semen tiam gratiam adHgulos intim dari, primum quidem non de gratia habituali, sed de statia
actuali intelligendam esse docet. Deinde vero non de creata, sed de increata. Re*ondeo, inquit, in hac sententia, Gratia adsingulas a Eius datur, gratiam intelligi increatam, id es diuinam operationem c quae non est aliud re ipsa quam Dein operans P gratuito producentem in nobis esse Im salutares Datur aurem haec gratia ad singulos o Am , quomoda Scriptura saepenumero dicit Spiritum sanctum, qui utiqvie Deus est, dari hominibus ad haec aut ilia opera, dum scilicet ea in istιs operatur; ct quomodo disium est: Mitte auxilium de sancto ; cr Misit Deus misericordiam suum s cum tamen auxιltum ii d ct misericordia, non sime aliud secundum rem quam Dem opse. Um igitur sententia claru ct D ilis hic est: Deus gratuito per Christum in nobis operatur singulosa bonos ad piet
Eamdem sententiam aliquot ab hinc annis propug uit in gallia in ipsa Iesu itarum schola Tψhanius scientiae media: mpugnator , & efficacis Dei operationis propugnator acerrimus. Multis ille iii lib de Ordine contendit, . a. ij. Disiligod by Cooste
69쪽
Deum efficaciter praedeterminare voIuntatem sed sine ulla ope Mius somme inherentis, vel qualitatis reali ae physica ,sue intentionalis usi valviniati a Deo impressa sidque sensisse S Thomam ultimo capite eius libri probat. H rii in sententiarum utra sit verior, nihil hic definio: duo tantum dico; primum quid ein illam quae qualitates vel motiones virtuosas reiicit, Molinistis displicere non posse, cum ipsi vulgb sentiant gratiam actualem non ense qualitatem fluentem Leseoti j Carnotensis Episcopi verba sunt tr. de gr. qu. 2 .arr.9.)sed Vsa et mentis notira actiones, prout a Deo pendentes: deinde qui ex duabus illis sententiis hanc vel illam amplectuntur, si consequenter philosophati velint, non idem de proposita quaestione , utrum gratia efficax pertineat ad actum primum vel secundum,sentire debere , ut distinctis
ui gratiam e cacemformam inhaerentem esse volunt quasi rincipium bonae voluntatis, consequenter dicere debere, Iratia e caci non dari tantum aritam secundum, sed etiam primum sue, quod idem est, complementum aritas primi.
Non hic attendo quid quisque dicat, sed quid euique dieendum sit, si
constanter loqui &sentire voluerit. Non sum enim nescius inter illos Theologos qui gratiam essicacem esse formam inhaerentem volunt, siue qualitatem illam appellent, siue motionem virtuosam, non unum esse de proposita quaestione judicium. Verum hac in parte immerit bdissentire via dentur, etsi verbis potius quam re dissentiant. Hoc ipso enim quo statuunt gratiam emcacem esse formam inhaerentε, ab ipso voluntatis motu quem producit distinctam, hoc ipso concedunt illam ad actum primu pertinere. Nullam enim aliam actus primi notione habemus , qua ut sit forma aliqua inhaerens quae sit principium actus secundi. Ex quo Patet eos qui gratiam efficacem in forma inhaerente vel motione virtuosa constituunt, quae sit principium actuum voluntatis, & tamen ipsam adactum primum pertinere negant, idem reuela & affirmare & negare; quia esse actum primum nihil aliud esse videtur quam esse principium actus secundi. Aut certe si sibi non repugnant, aliam notionem ha6ere actus primi ab obuia& vulgari longe diuersam et qua explicata patebit eos aliter quam caeteros loqui, non aliter sentire. Itaque omnes illi Thomistae cum Zumel dicere deberent gratiam essicacem ad actum primum pertinere,& sine ea non haberi actum primum completum & auaequatum, Quod idem aliis verbis agnoscunt Aluareet &Nauarreta, dum alunt sine gracia e cata haberi quidem actum primum, non autem complementum; quod idem est ac si dicerent, sine illa actum primum non esse completum. Unde idem Aluare E de Auxiliis Disp. 18. saepius agnostri,causas omnes tam naturatis quam libera per emacem Dei motionem insus operatu virtute coMPLE M. Diuili do by Cooss
70쪽
oratiam e secum non pertinere adactumprimum sed adsecundam, in eorumsententia, qui illam quatenud est principιum bonae voluntatis, in misericordia Dei, non informa inhaerente constituunt. AT verb qui supra explicatam Braduardini,Estij , Tiphanij, aliorumque multorum sententiam sequuntur, a qua me non alienum esse fateor; & qui cum eodem Estio in lib. 2. sent. dist. 13. 3. I. gratiam essicacem constituunt in gratuita or benigna Dei operatione, qua proprie in libero hominis arbitrio operatur Usem conuersionem, seu alium quemcumque actum vera piet eis, scilicet ipsum voluntatas motum sicienter attingendo, Me est votantatem
ipsam applicando ct determinando ad volendum or eligendum, ita ut fieri non possis quin gratia ista habeat suum essectum; quoniam feri nequit ut Deus volu tatem determinet, O non ima voluntas determinetur, agatque id ad quod taminquam secuAda causa applicatura Deo: qui, inquam , ita sentiunt, consequenter loquuntur, cum gratiam efficacem non ad actum primum, sed ad se- eundum; non ad posse, sed ad velis,necessariam statuunt. Non et i in potest pertinere ad actum primum. cum operatio diuina non aliquam formam eranseuntem imprimat in voluntate, sed immediatὶ ipsum actum secundum simul cum voluntate, vel sola, vel etiam habitualibus donis instructa producat. Quamuis autem rectὸ dc suis principiis congruenter illi Theologi gratiam efficacem ad solum actum secundum pertinere existiment, arque ita non daretos, sed vesi ; recte nihilominus iidem cum Patribus agnoscunt, sine gratia efficaci nihil nos posse. Sic Estius eadem distinctione S.I9. Sine disina operatione seu eooperatione quibus verbis efficacem gratiam semper intelligit) nullum actum vera pietatia a nobis exerceri posse, quasi certissimum statuit. Ac etiam quod in priori parte iam attulimus 3 negat iustum in bonopem Finare posse fine Jeeiali Dei auxilio, hoc est, ut ipse explicat, sine gratuita Dci operatione, qua facit ut homo in bona ct justa conuersa/ιone permaneat. Sic denique idem Est ius,qui gratiam essicacem ad velle non ad posse requi-Lat, negat tamen eadem dist F. 1 i. sine ea in cuiusquam esse potestate ne in peccatum prolabatur; quod eorum exemplo probat qui reuera labuntur. Guoties enim aliquos, qui magna cum alacritate ct facilitate currunt viam mandatorum Dei, contingit ax isso sanctitatis tradu prolabi in aliquod grande μα-t m , satis ipsa re manife m fit, nonfuiise 1n istorum potessate vi atque cine nuo Deι auxitio re cooperatione in bonorum verum exercitio permauerent Quod postquam Dauuiis exemplo comprobasset, adjungit. Vnde se in V ii8. ita loquitur, Viam mandatorum tuorum cucum eum dilatasti cor meum Et iterum: Deduc me in semitam mandatorum tuomm ; quasi dicat: ius te dedurente s
continua dilatante eor meum, persemiam mandatorum tuorum ιπcedere, orsu rere NON POSSUM.
In quo Estius accurate S. Augustini vestigia persecutus est. Cum enima iii