장음표시 사용
11쪽
quam si fontes ipsos inspiciamus intimius, & Graecum inprimis textum. Poni vero fas est, carpesium Galeno inter simplicia classica .ea quidem praecipua, numerari, eidemque succinere Aetium, Paulum metam , triba- , si non iisdem verbis, tamen sensu , describentes easdem vires Negari etiam nequit, sed inter concessata habendum esse dictum a fructu q. d. paruum eximium fructum, adeoque fructum lignum non esse confundendum. Ratum item, Arabes, Ebn mam, Rhasin, Serapionem . optime nos e potuisse cubebas, imo absurdureta esse, illos easdem nestiuisse. Iam vero Gnsina iisdem praeis
dicatis describit carpesium L P. Canon. r. a. p. οδ ac Galenus, imo, quod Frago , a Costa Garcias ab Horto de vi aphrodisiaca referunt, Mipsum dudum memorare videas. Vbi vero eadem pr*dicata, ibi idem subiectum insinuari, manifesto exffieitur. Videtur hinc ψ-- quaedam διανοι , asserere velle, non solum cubebas nostras differre ab Arabum cubebis dictis , sed etiam carpesium Galeni non esse cubebas Incongruum item , cum Cordo statuere, carpesium dari hodienum aliud a cubebis, quod λώ. s. plant. c. V.ρ.ω describit, neque vero alius quisquam, quod sciamus, cum eo consentit, vel simile quid tradit. Cumque in omnibus tam accurate respondeat textus E cum Galeno, ut etiam asaro substitui ex hoc seri bat,is. Summ. r. r. a. ρ FD. Et quandoque, inqui ponuntur loco eius cubebae, sunt subtiles , quod itiderni ex Galeno mutuatus est, aranstulit mirum fuerit, vel
inconuenietnsiouus, hedi demum id negare, quod Ara-
12쪽
bes lauaat quod Graeci posteriores expressis verbis
Uno velit Ore, citra ullam dissiculialem
Nec putandum est, ob criticam quandam dissiculta. m ubi in verbis quoddam occurrit dubium n min' statuendum esse, tam insigne, tam nobila simia, quod olim in theriacam Quintus non dubitauera loco cinamomi reponere, quod Lodie locum carpoba Lam in eadem occupauit, deperditum Frustra est, Cainose '. re velle obuium, inanibus illis dotibus berum pditum, quas veteres illi descripserunt. y
siq*ΤΤ1 ςςςpt illat inquam αλ vulgo cognata, seu nemini medicorurn ignota in nus descripsisse quoad formam suamet charie res
dixisset. . de Diuotci refert i) illud se, diu ,σGrem Sc saporem diu retinens id vero de cu-bebis est longe verissimum, ob particulas activas, salino sulpbureas , easque nitas, reconditas quasi singulis va- ' Vς Vr integrae, non pulueris alae, ita enim exhalans difflam odor facilius. Addit i ' - - - καλουμέα φοῦ κατα γέ oci ροβρο- ,-- -- 1 , quae interpres ita reddit es autem carpsum berba hu appeniogeneres LT, ' V orsimari ra quoddam plussirans. His vero falsi sunt boni autores,Graecis vel non lectis, vel non intellectis Falsum enim est, Galenum vocasse heraham, alium, intellexi ne Vox enim non
13쪽
DE CUBE 31ς. ij reserenda ad carpesium, sed ad proxime antecedenteni ρσαην τε 6 γευαν, ori emis saporem. Confer. l. c. . . de si LNotio ergo haec herbae falsa conceptae decepit bonos viros, ut A carpesitum herbam vocatum putarent, Vt taceamus pli ipsum notare h. l. non tam herbam, quam radiceri,
valerianae magnae hodie etiam dictae, cuius loco paulo post addit, se recepis se in permultis medicamentis carpesium, quod abnsima repetit. Adeoque mens textus est, conuenire in genere carpesium odores sapore cum radice ossicinali theria caliphu, id quod omnino e re philosophanti est verissimum, similitudine generali puta , odore Tapore acriusculo amaro subtili, non identifica distincta quoque aro matica qualitates praerogativa. Mittimus 3 quae de loco natali laudato addit, Sida urbe Pamphyliae, ut alibi Syriam quoque nomina: neque enim aeque negari potest, neutiquam illic hodie reperiri cubebas neque, si vel maxime id concesserimus, indoconsequitur, nec olim ibi creuisse, quod aliis exemplis facile fuerit vel ex Theophras Ermis comprobare, si id opus
Potissimum vero est quod sequitur: λιπlἀxaa ἀ
Tenuia autem quaedam carpsi sarmenticinamomi vi altissimilia sunt. Sane collegit ille cum ratione, non haec esse praedicata carpesii, quasi mens sit, ut finxere sibi supra dicti, carpesium sunt tenuia sarmenta id enim textui nullatenus quadrat, qui aliquid potius carpesii adiunctum his verbis tangit. Non dicemus ipsum eri dici, iuxta Et mo magnum
14쪽
carpesii, quam ipsum carpesium, adeoque hodienum solenniter cum cubebis reperiundas vendi solitas particulas oblongas, quasi ligno fas, vel ramosas, de quibus in seqq. Hae quomodo cum cinamomi virgultis conueniant, non:eque quidem planum est, ob denegatum examen intimius oculare notum tamen est ex Lθiseno mantis aroma- tua'. I 7. Cannellae seu inamomi arborem gaudere ramism iis longis, crassis, enodibus ex istis deinde ramis raptulos exigere alios inliosos. An hi serie conuenientiam habeant cum cubebarum illis sociis ramusculis certo quidem dici nequit, maxime tamen id videtur verosimiale. Et latiorem similitudinem esse intelligendam probat idem textus, liquidem γ λ Mρ simio aeque dicit hu
Concludemus h rc F delibato adhuc praedicato, re
petit enim ' carpesiam non inmin
in o habens qualitatem quanda aromatacam, gustus odoratu. Id vero prima fronte minus obuium est mastication magis in puluere, facta tritura&ςribratione. omnium euidentissime se exerit Interim vero λβα proprie non est Graecum voca. bulum, sed transsumtum. Liceat tamen per quandam allusionem τ Sειν, ornare, Graeco eidem aliquod decus laenerari, siquidem est etiana ornamentum quoddam inter aromata' medicamenta alia , ob gratiam non m nus, quam Virtutes, quas possidet, summas.
Quod si vero in lςstione vetetrum mouitamus cura
15쪽
tius, an non sub alio licet nomine, liceat offendere huiustam nobilis aromatis mentionem, sane non num occurrit, sed plura Praecipuum est κάμακον, Coma metheophrast, . Plant. s. c. p. memoratum. Idque duplicis generis cum faciat, primi generis huc pertinere remur, τὐκ-ακον ρον, Comacumfructim. Vtut enim utrumque inter odoratata, quorum in unguento usus est, siquae ex India aduehuntur, referat alterum tamen potius aliis relinquimus, qui partim caryophyllum,partim nucem oschatam innui volunt. Notabile hinc est, ipsum quoque Galenum μυρον hoc χωριάκινον, unguentum comarinum laudare , I. s. de suitute enae c. o. id quod contra Graecorum Codicum fidem, in Comagenum vertere conati sunt, cum tamen bis hic occurrat eadem vox, commendatum ad affectus , qui proprie refrigerationis dicuntur , ut taceamus comagenum magis oleum alibi ipsi dici, quam unguentum. Cumque l. c. Theopbns distinctim recenseat cina. momum comacum, merito haec etiam non sunt confundenda, ut apud Plinium, qui haec sua fecit, non mutanda. Neque Latini abnuunt, siquidem apud Scribonium Largum Cumamum effertur recipitur ter, compos assi M. 3er i ubi Rhodius quidem fatetur Omnes ita legunt,&frustra tamen supponit cinamum. Longe rectius cumamum idem signare scribit Salma. Amini Exercit Plinianis p. n. seu idem esse ac Cubabur eamque mutationem literum B M non uno experimento demonstrat, ex qu idem suum fecit Ple im Sehon iu
Confirmatur id omne non solum ex anaIogia laudata, verum etiam, quod hodi numi inaqua, ubi copiose crescunt
16쪽
, DissERTAT: INAUGURALI signic Acubebar, dicatur Cumuc, a reliquis vero Indis Cubab Sini, non quod in China nascatur, sed quod eo perferatur ut μυο ιγ exinde I baubin Hs Plant. l. v. o. p si. aliique volUnt. Sicut ergo obfrequentem sum, Mad diuersos populos vecturam, cubebae quam plura sortitae sunt nomina si Malia visi pestiunt. Ita, ob in lignem conuenientiam cum pipere, huius quoque nomen stibi adsciuere, vel sub eodem latuere. Ita quam plures autores easdem Hippocrati ipsi sub hoc nomine iam cognitas isserunt, quando in.
primis a. de Morb. mulier. c. r. r. inter e Pstra
'iu , si possitoriam ostia teri reciperein apparare iubet,
decorticata male vertit interpres, Indici, quod Pers pipeγγοcant cla in hoc eis rotundum, quod perunt myrti num. Sane non est de nihilo hoc assertum, siquidem Indi- eum dicitur a patria, ut de nomine Persiico iam non dica muι,4 describitur specifice ab usu Pipe vero commune longe acrius uteri ostio impositum minus ferri posse vi detur. Hinc Malii piper eo υλον rotundum Theops' il. . His Plant Gaa esse volunt. Suggerunt imo haec iterum aliud nomen, ut mirum sit, quanta in hoc occurrat copia quasi tarietas. Enim uero referri huc meretur locus Strabonis, de Egy
17쪽
Aecedit &ynnii locus Alat. Hs L a. c. . qui simul Hiud nomen suggerit, sed minus usitatum. 'ait, etiamnum in India piperis grani simile, quod vocatur garyophyllon, grandius fragiliusque Id vero Scaliger, non . adeo inepte, ut quibusdam visum est, cubebis assignat, Exercit. I 6. t. r.&IM . t. a. de subli Caryophyllum enis usitatum neque granum est, neque ulla in re piperi simile , sui Pis vero veterum amomum iudicat, mantius Inde veroa myrtidanum audit, per dicta, non qu dem Disorida sed ipsa illacii autoritate, oui . . . it, quo orto si si milis, granis vero myrti non pauci simiales aiunt. Meterum nil quicquam commune habent cum anomalia illa myrti quam prior ille laudat. Sint st isthm repetamus Vocem, κο-πιρ sor it ex comaco pipere coaluit in unam, q. d. comacopiper, ut sic acumac seu cubebis distinguatur piper vulgare, specificatum innuatur, sui generis, non idem, sed simile ; de quo tamen numquemque suo patimur gam dere sensu, Arabice audiunt S-R E jubebae, aromatis species
acris, piperi forma similis, ut interpres vertit Germanis
gubiben quibusdam etiam Soliuindesinornee item drauligant orneri Atque hoc nomen apud omnes
Europaeos inualuit receptissimum ac usitatissimum. Neque dubitandum hinc, ut aliquibus visum fuit, qui obtineamus cubebas veras, prout semel classidum usum sunt indeptae. DEp1NIRi possunt cubebae fructus exoticus racemosus, granulatus, cum pedunculo, piperis aemulus, aromaticus,
18쪽
is DissERTATI IMAvsvmALI MEDrcApolychrestus. Ita breui concisa paulo notione conci .pi possitnt, quandoquidem ipsae, prout obuia se sistunt considerantur. Pleniore enim paulo egent collustratione GEsus assignatum est fructus, generale nomen plantarum ultimi foetus, siue perennent, siue annuae sint solum. Hoc vero vocabulum, partim ut genus, partim vi synonymum haberi potest. Perinde enim fuerit quidem, utrum grana, an semina, an fructus, vel baccas voces, res quippe eodem recidit, cumin fructus reliqua sint seminalii maluimus tamen fructum granulatum vo. care, ut specifice magis concipi possit&complete. Exotici vero dicendi erant, quod Europaeis sint ii cogniti, Minuisi in sua origine latali solo Vtut enim myrtis ues MDiostoridis, communiter rusci dicti, fructum
esse olim nonnulli putauerint, ut Serapio, Symaticus, Heris motius Barbarm; illud tamen iam dudum explosum fuit, .idque tanto magis, quanto certius .sensus contrarium docet, iaccae rusci per maturitatem rubescunt. Neque folio myrti est arbuscula illa, neque, si talis deprehenderetur, id probauerit quicquam. Idem dixerimus de semine viricos, quorsum nonnulli reserre voluere, seculis mage incultis, ita enim vel recensere refutare est, nec cogitandum sic de eo amplius, cum toto differant coelo. Proprie enim cubebae sunt fructus Indictas, neque promiscue cum pipere confundendus. Vtut enim cum eodem non parum conuenire vidcantur extrinseca forma potissimum excepto pediculo longo. styli instar, unde piper caudatum non pauci vocant isse rentur curatioribus tamen contrarium persuasum est . Si enim intrins
19쪽
ea sorma examinetur suis indicibus,3 sapore, a piper
caudato distineta sunt cubebae. Videri de hoc instar omnium meretur Clusi tu Comm. in sarcia ab Horto romisor L i. c. a. . m. δή qui Me, pingit uuam huius, Ddescribit, cubebis nempe fere simile, pediculo subnixum exiguo, rotundum, plenum,aliquantulum rugosum, nifricans, eadem acrimonia, qua piper praeditum aromaticum,4 reliqua. Confer Moseum Cis 6ωoiarii p. sis ubi eadem repetit, is vero illud stibi no
cognitum scribit. Ex quibus essicitur, piper caudatum dici cubebas non nisi vi, vi seu latius abusive. Multo minus ad amomum referendae fuerint, vii Iegitimi amomi fructum putat Casalpinusu in quibus ut longius occupemur, non opus est. Non possumus tamen siillud hoc loco, occassione piperis caudati, delibare, quod Indiae Orientali debeantur magis cubebae, minus Americae, quamuis &ix canalosum quid habeat. .
Enimuero non solum Nhandu, seu piper caudatur Brasiliense, describit Guil. Pse l. . s. natur. re med. c.3δ. p. sess nee capssicum Brasiliense, piperis Indici nomen, sine cauda quasi est, seu peniculo, piperum vices & suo loco supplens sed seorsim Pindaibae Ibirae sylvestrium arborum fructus i. c. cor. p. ψ . ne plura alia laudemus. Vid. Dale Phylol. art. a. p. o. Sufficit nobis, fruticem esse conuoluulaceum, crescere instar piperis, vel lupuli, vel sylvestris hederae, inter alias scandendo, flore odorato, foliis piperis, sed angustioribus, vi mrmii Musium p. se . quamuis instar mali si habere scribant quidam viam Asot ρ. . u. Garrias ipse,
20쪽
2 . . . . DI ERTATIO INAUGURALI MsDich&alii Singulae baccae, singulos habent pediculos in acemis
x ς ςl tione , donec meliora affulgea. Phaberi
sponte in sylvis crescere traduntur ad ripam Sunda. Tanta tiam inuidia deperire illas feruntur vulgo incolae, ut prius, quam evehi aliorsum coh cedant tam nobiles Ducgus, decoqui curent, ne propagari&serialibi queant. Id vero fabula potius est, quam fide digna relatio, si cogitemus,
quanta copia' quantitate apud no,et in niue o G si
minutas. Neque timendum est, ne sub alio Climate, Luropae v. g. , proueniant, nec enim quaevis fert omnia
'minantur quidam&Ceilon&Pegu, ubi crescant. andeque educantur; quae ipsa optandum foret, ut maiori gaudeant certitudine, cum in tanta commerciorum frequentia, adhuc tamen non pauca profundis immersa sint tenebris, magis lucri, quam sciendi cupiditatis, gratia requisitis asportari solitis hisce, aliisque talibus. Linquamus suis autoribus opinionem citatam, nullas
