Silvae

11쪽

EDITORIS PRAEFATIO quas in Sangassensi re uera extitisse numquam tibi persuadeas, silenti praeteritae; virique in eis maioris momenti haud paucae itaque non possvi adstipulari Nohlio dissertationis laudatae pre 28-30 Politiani collationibus summam fidem uindicanti eis autem locis, quibus olitianus nihil adnotauit, lectiones edit principis a tum demum fide sunt dignae, cum codicum reliquorum

J testimoniis confirmantur dissidendum illis, ubi ab his

recedunt sed, quae est huius hostrae editionis ratio, omissis leuioribus nisi potiores scripturas ec non adtuli ). Sangallensis ante a. 1442 non descriptus esse uidetur cf. . uellem quaest. Statian. p. 4. hoc fere tempore apographum ino factum procreauit ines qui nunc extant libros mss. inter quos principes optinent locos duo codices quorum prior est AEdigeranus S. I, 6, 17, de quo accuratius egit O. Ribbeckius appendicis Vergil. praef. p. 26-28. imitatur autem hic liber antiquam scripturam, unde perperam docti nonnulli saeculo, si dis

udiei XIII uel XIV adsignabant eundem huius librarius latini sermonis paene ignarus, cum depingeret exemplaris ductus, locis plerisque mera uerborum monstra exhibet; nam quod interpolationibus refertus est saepe

erassis, non ipsi sed eius exemplari culpa danda. Rem digerant adhue plus iusto aestimati collationem diligenter laetam olim nobis deditin. Alius huic libro auctoritate plane par est codex Budensis, nunc Vindobonensis nr. 252 apud Endlicherum I p. 14M a docto librario scriptus et ab ista Rehdigerant neglegentia quidem liber, sed a propriis interpolationibus nec ipse inmunis ceterum in Budens numquam recedendum a manu prima nam' ubicumque Politi alicui lectioni aut suam aut Domitii coniecturam adscripsit, quin illam in anginensi reppererit non dubitari potest itaque talibus quoque loeis A sigia interdum

usus sum. Diuitigeo b c Omle

12쪽

EDI RIS PRAEFATIO.

seetida hie illi siue in textu siue in margine restituit lectiones aliunde petitas, quibus mire cum Rehdigeranoeonuenit cum Budens artiore cognationis uinculo coniuncti sunt et Salis mensis et hic nunc indobonensis, M. 251 ML et Urbi ηαs 649, sed ut Budens longe e dant hi autem duo libri, Adigeranus et Mensis, quamuis deprauati interpolatique sint et ipsi, tamen intereeteros Statii codices summi sunt pretii reliquorum enim turba, quamquam a neutro illorum pendent, magis etiam infecta est corruptione omnigena inter quos reserendi

iam artem typographicam exarati sunt ridensis et Parisinus aliique nonnulli a prioribus criticis adhibiti, ut Senensis, C Pssimianus, tormitinus qui Omnes doctorum Italarum coniecturis scatent neque proprium habentur tium ullum nam et eae quas in P risinum manus altera intuli lectiones non ex uetusto quodam libro, ut nomnulli putabant, petitae sunt, sed partim ex codice meliore Rehdigerant simili partim ex docti cuiusdam non inepti coniecturis fluxerunt. - plurimorum librorum supra commemoratorum collationes inspiciendas humanissime nobis eo ossitis. Imhinus Parisini et Neapolitani lectiones suppeditavit C. Bursiani beneuolentia libri Budensis locos nonnullos intercedente Theodoro Gomperetio iterum nobis comparauit Isidorus Hilbergius. - ceterum f. de codicibus Matianis disserentes A. Im fius in libellis stiluarum Matian condicione critica p. 35 sqq. et P. Papinii Stati ecloga ad uxorem p. 1 sqq. H. Alius, quaest. Stat p. 31-35. Tres illae codicum familiae Rehdig. - Budensis eum asseclis reliquorum turba non pro se quaeque ex ipso an sensi, sed ex uno eodemque huius πο- graph per uarios gradus, quos hic exponere longum e fluxerunt tot enim locis illae contino uel ado conspirant ut hic consensus explicari nequeat nisi ex

13쪽

EDITORI PRAEFATI0. communi sonte, in quo iam multa salse descripta nomnullaque interpolata essent praeterea cum Sangallensis locis nonnullis damnum accepisset, apographi scriba non

nimis attentus fuit litteris evanidis dinoscendis, Mitiani autem diligentiae accuratiorem de eis notitiam debemus. M in his quoque laciniis libri novicii ad unum omnes congruunt; f. mus Rhen. XXVIII p. 25 sqq. - hoo autem Sangallensis apographum ipsum quod nunc iam non possidemus, admodum dolendum est quod si adesses, labori multo supersedere liceret. nam cum Mulciorum librorum inde profectorem nullus ea cui tuto confidere possis diligentia illud reddat cumque eorum singulorum

lectiones incertae sint saepissime, ante omnia huic si danda est opera ut ex consentienti plus minusue noui-ciorum scriptura eiectis posterioribus Italorum et eri oribus o commentis ea quae apographum praebuit, in quantum fieri licet, restituantur quibus restitutis cum ueteris Sa gallensis imago et ipsa deprauata euadat cumque olitiani conlatio non minus manca sit, uides quam parum tuto fundamento siluarum recensio innitatur.

Postulantibus autem editionis nostrae rationibus ut quam breuissime et omissis minutiis Iectionis antiquitusti aditae notitia daretur, iam modo significatam inii tabiectis singulis libris apographum illud reconcinnare studui, cum praesertim integram apparatum criticum ab eo exhiberi par esset, qui colligendo illi per multos annos veram studiumque impendit itaque II Gum mox plenam supellectilem Statii studiosis traditurum esse per

mus nos interim succincta nostra adnotatione ad pr mouenda haec studia aliquid conferre nobis videmur. Et haec quidem de Sangallensi unum autem siluarum carmen reperire nobis contigit in codice antiquo.

cum enim olitianus ad I 7 adnotasset Inuenio

hinc raro ad orthographica commemoranda descendi in quibus sere ubique optimos libros tacite sum secutus.

14쪽

ssimi. . . lucani ad oppiam signatur littera mihique haec uerba subobscura reputanti sub Hypso uel Nypso illo latere uisus esset M. Iunius ipsus gromatieus, in huius codices, ubicumque erat ecasio, inquirere coepi. it incepto Fortuna, deprehendique tandem carmen diu quaesitum in codice Laurentiano lut 29, 2 saeculi, ut nobis uidetur, decimi ubi extat illud post ipsum aliaque eius generis sol. 29' - 30' ei Bandinius, codd. lat Πν 47 scriptura perpetua, nisi quod muli uersus punctis sunt ineliis plerumque eodem autem libro sine dubio usus est olitianus, ut lectiones ab eo inde notatae

demonstrant huius codicis a me conlati scriptura suo loco adposita. - Laurentiani autem contemplatione uetamur ne ex antiquioribus libris multum lucis his siluis accessurum speremus nam quod ad summam corrupti via ait insit a iam in initio modii aeui erat eadem qua- eum hodie luctamur unum attulisse sufficit riseiani exemplum, qui situ. Ι 1, 10 deprauatum illud' iura iam 1ibet si quonam necessitudinis uincula inter se teneantur adrentianus et Sangasse is quaeris ex eodem uirosque exemplari fluxisse putauerim. Iam ingentem qua siluas aperte laborant corruptelarum multitudinem inde a saeculo XV certatim tollere studebant docti quorum conatus longe lateque Sparsos

neque enim Bumanni alicuius diligentia hie uiam uobis quasi praemuniver primi, quantum in nobis erat, collegimus; unde emendationes aliquot coniecturasque imprimis atalandianos, suis reddere auctoribus licuit sed hac quoque in parte fines huic editioni praescripti ex

sola primi libri carinina 1-3, ut et Iura notum os egregie ab Hatidio edita esse collecto undicumque apparatu nec minus d III 5 bene meruit Imhosius.

15쪽

EDITORI PRAEFATI0. inmensa materia prudenter ea quae alicuius .menti essent eligere coegerunt. Ρostquam autem Domitius Calderinus eiusque aduersarius Angelus Politianus, deinde uantius quique Aldinas curauerunt, mox B artius Geuariusque et ει novius, tum C. Barthius et Gulatus uraredusque pro suo quisque ingenio poetae Neapolitano salutem lucemque attulerunt, extitit eidem par criticorum nobilissimum

quodque Dauniae Camenae amatores numquam satis suspicient, Nicolaus Helasius et Ieremias atalandus et illius quidem studia Papiniana, utpote in eius Aduersariis hinties uariisque commentariis latitantia, minus in uulgus

enotuerunt neque eo quo par erat honore adhuc sunt habita ). ad huius et Marklandi merita recte aestimandae numquam obliuiscendum est, fere mem eorum de Eduarum condicione critica notitiam stetisse in oditionibus aliquot uetustis unde ob ipsius fundamenti incerit bnem eos a uero interdum aberrasse aret limus ab ingenio, quod utrique sane diuinum erat, auxilium petiuerunt; et accessit ingenio assidua poetarum latinorum lectio eaque quae iudicium non obrueret doctrina solida.

his uirtutibus instructi mirum est quot illi maeulas siluis deterserint, ut nescias utri eorum palmam deseras. sed Helasimi, qui non iustam siluarum recensionem egit so desultoriam potius operam eis impendit, nescio an natiua ingenii felicitate plus praestiterit, cum contra in Μ Mando maius mentis acumen sit admirandum quod' quin eius notas interdum tacite excripserunt ueluti nupe rimus siluarum editor, Gustauus uechius ad I 3, 20 postquam scripturam codicum attulit, haec posuit praef. p. XXII): Legimus

ergo hic segnes posui vias grauatus scriptum fuerat semis pro segnis. hausta sunt hae paene ad uerbum ex einsii Aduera. p. 104. - ceteriam adsuit nobis ex bibliotheca univorsitatis Gottingensis inis alia ad Statium pertinentia exemplar editionis inde rogianae, in qua Burmannus cum suas tum Helasii coniecturasyleosque adscripsit.

16쪽

tamen acumen, ut sero fit, haud raro nimis illa intendit eoque relicta simplici ueritate ad salsa delapsus est. exemplo rem ostendam situ. Ι 3 50 sq. haec uulgo ante nostram editionem legebantur:

Quicquid et argento primum uel in aere Myronis Lusit et enormes manus et experta colossos.

sensit, Mandus Myronem non recte enormes colossos experivi esse dici nam Romana certe antiquitas ignorauit eius ἔργα κολοσσικα), sed nimis erat acutus adiciens, colossis illis non locum fuisse intra Vopisci aedes cumque Porro e Myronis commemoratione concluderet alios quoque artifices praestantes nominatim fuisse adferendos, his aliisque causis ad iusto uiolentiora molienda adductus est neglexit igitur simplicem ratiocinationem, quae est haec Myronis colossos non cognitos habuere Romani; non apta est unius alicuius artifici commemoratio in tam generali uariorum operum metallorumque deseriptione absurde inter se opponuntur aes tam nude positum et in me colam, quippe qui ex aere plerumque fingerentur et ipsi ex his rationibus equidem, ubi primum ante hos et annos Matium attigi, sic scribendum putaui:

Quicquid et argento primum, uel in aere minore Lusit et enormes manus est everis colossos.

iam enim recte ex contrario sibi obstant aera minorae muχrmes olossi iamque recte illa --, hos multa scilicet cum cura appori esse artificum manus dicitur; aecipiendum est autem illud primiun significatione non inusitata pro primarium adiciturque post quicquid illud enormes colassos constructione quidem liberiore, sed in Statio toleranda nec mediocriter hercle gauisus sum, cum hanc coniecturam postea ab ipsis odicibus uidi confirmatam exhibent enim uel in aere miseri', fluxiti

17쪽

EDITORI PRAEFATIO.que uulgata ex unica editione principe in qua quod Politianus e Sangassensi nil ac,otauit, sane mirandum estiri hoc uitium, si modo est uitium, amando non

minus condonandum est quam illud, quod, cum tot uerborum monstra ei domanda essent, interdum hebescebat praetermisitque menda apertissima ueluti IIII, 179 sq.:

haud aliter gemuit periuria heseus Litore, qui salsis deceperat Aegea uelis

nihil illi, ut et ceteris criticis plerisque, subolebat de uocis periuria corruptela, quae, siqua alia, in propatulo est. quid enim num Theseus redo, cum egea uideret

interiectum, potius suam in Ariadnen perfidiam quid

enim uirgini desertae cum sene in mare se praecipantinquam mentem inmemorem et promissi patii olim dati oblitam incusauit detestatusque est sed nullum minoin comparatione instituta locum habuit causarum, quibus Theseus gemuit, expositis, ne ex simili causa Etruscum quoque patris bitum aeruisse suspicarentur lectorum

bendis comparationibus non nimis diligentem talia possunt ferri insistendum igitur codicum lectioni, qui Litora praebent, restituendaque comparatio quam larissima uel haec: haud aliter gemuit per miri Theseus Litora uesaltera similis. Maiore autem quam modo commemorata iure vir lando, ut et Helasio, obicias, quod poesis Statianae proprietates interdum neglexerunt et ad eorum qui aeuo Auguste floruerunt poetarum normam rexerunt criticam. nostro demum saeculo, ut Bumannum eiusmodi nonnulla

in amando inimico notantem omittam, rutis in haline coeperant peculiaris carminibus Stasianis coloris prae tulit facem ordinandus Handius in editionis qua situ LP 3 commentariis amplissimis instruxit praefat. p. X sqq. de hac re egregie in uniuersum locutus et secuti sunt hune iram alii multi. sed ut iam Bandius, ut

18쪽

Hsere fit, Uini quodam omnia defendendi studio abripi

batur, ita eius pedissequi saepe tam peruerse lectionum a codd. exhibitarum extiterunt patroni et Matalandianae scilicet temeritati audaciaeque obuiam eundi cupiditate eo progressi sunt ut primarias artis criticae reginas haberent insum et Statium, quicquid in buccam uenisset, scripsisse secure affirmarent satisque sere haberent, si uocabula legerentur latina hanc interpretandi rationem, in qua multi hodie sibi placent, cum plurimis exemplis liceat inlustrare, duo promam sinus 2, 54 sqq. legimus:

quantusque negantem Fluctibus occiduis sessoque Hyperione Thulen latrari mandata gerens.

habotur illud negantem in codd. omnibus quod ut defenderet, Imhinus in scriptionis seviasticae vilis, 1867 editae D. 2- adducta exemplorum nubs ostendit id quod nemo in poetis latinis uel obiter uersatus ignorabat, negare alicui significare officia alicui detrectare' reiectis igitur Auanti et Domitii commontis quorum ille rectissimo nigrantem', hic praue natantem coniecerat retinendam dixit librorum scripturam legendumque remedio scilicet leniore negantem Fluctibus occiduis fessoque Hyperion Thulen secum illo sententias plane pediuersae; neque enim tale Phoebo, sed hic utpote fessus

potius illi denegat ossicia, unde legitur ΙΙ 5, 20 Hesperiae vada caligantia Theses et IV 4, 2 nigrae litora Thulos'. uides quid Statio imputetiae ab eis qui uerba soliunmodo spectant quique num in lacum ea quadrent nauci habenti optime autem, ut iam significaui, Mantius

legit nigrantem', cum omnia lues deficienti obscura recte dicantur nigra uel nigrantia' nimis enim suspica hic

quoque fuit Marhlandus, quem Iocus ab ipso adlatus Thebaid a 686 aut nigrum destribus sese occidentri intrat Oceanum' meliora potuit Oecte restat igitur ut emendemus u. 5b initium. nam qui sint occidui illi

19쪽

EDIT IS PRAEFATIO. fluctus' nemo adhuc exposuit exponetue rescripsi Lucibbus occiduis', quod cum illo essoque Hyperione comiunctum est per figuram quam uocant et δια δυοῖν; similiter habes II 2, 45 hae domus ortus spicit et Phoebi en ciuibar Alterum de quo locuturus sum exemplum extat

situ. III 5, 60, ubi praebent codd. :

Et nunc illa tenet viduo quod sola cubili hoc cum anteriores mutassent in uiduum cubile', nuperrime idem Iinctus reponendum ait illum enim uerbi tenere usum repetitum esse ex re militari sed quod ante omnia ostendi debuit, translatum esse hunc usum

ad res amatorias, non ostendit ex causa perspicua nec enim ullus scriptor Romanus tam ineptus fuit ut puellam in cubili iacentem compararet cum exercitu castrisue locum aliquem tenentibus nullo autem modo claret, cur Statius Me quidem loco recesserit a consueto poetici finis dicendi usu dederiinus: et nunc illa tepes uiduo quod sola cubili' cf. Catull. 68, 29 frigida deserto tepefactet membra cubili', ibuli. Ι 8, 9 Properi. IVG, , Quid am III 5, 42 aliaque hoc genus multa. Sed cum haud pauca supersint exempla ad demo strandam interpretationis hodie a nonnullis exercitatae peruersitatem alia nonnulla dedimus in mus Rhen. l. Lpp. 56-258), placet potius in uniuersum paucula disputare de poesis Statianae indole atque natura. Statius quod ipse eam qua singula siluarum opuscula profudit celeritatem tam saepe iamque uerbos comm in M, extum sequitur consilium cum enim non careret maliuolis inuidisque obtrectatoribus, a quibus carpendi materiam ex libellis illis facile peti posse praevidit, horum cauillationibus obuiam ire studuit celeritatis ista confessione Rentidem repetita neque enim ignarus erat eorum quae in poeM sua iustas reprehensioni essent noxia. extemporalem audaciam Romani tantummodo

20쪽

XVII

minutis illis quas lusus nugasque et ineptias uocabant poematii concesserunt in carminibus longioribus diurna lima studiumque multum expectabatur nam postquam Ennius primus Musarum seopulos superarat et dicti studiosus orae, iam inde ab illo tempore magis magisque poetae Romani, qui quidem seriis carminibus pangendis dederunt peram, non emiserunt libros nisi multum per tempus cum cura perpolitos doctrinaeque speciminibus adornatos plus ars ualebat quam ingenium a Statius, ut ab ingenio maximus est in siluis, ita deficit ab arte. nam cum plerumque tempus breuissimum ad perficienda

carmina a patroriis iussa ei suppeteret, naturae indolem secutus minus expoliendi curae uacare potuit uide quantum intersit inter hebaida et siluas illa, ut est bis senos inultum uigilata per annos' docti operis nomen honoremque Getas; haec, ut ex libellis subito natis

constant, uno ingenii titulo commendantur sed idosimul, quid ueterum iudicium a nostro distet cum enim a poetae temporibus per totam antiquitatem doctam hebaida admirarentur unaque cum Vergilii eneide pro canon haberent, sed nauci facerent siluas sorte fortuna in vilico codice seruatas: nos contra, quae nunc est iudicandi norma sere despicimus hebaida ut opus propter ipsam doctrinam ieiunum languidumque, sed adamanius

siluas ingenii calore et sine fuco longe quaesit scriptas uellemusquo totis illius duodecim libris, si fieri sideret, redimere altem harum quinque ipse igitur artis doctrinaoquo in siluis defectus displicuit ueteribus nusquam autem magis iacent illae quam ubi in comparationibus maxime res mythologicae attinguntur in reliquis omnibus sufficiebat fere ingenium et uersuum pangendorum experientia, uirtutes Statio quasi domi natae in mythologicis opus erat doctrina et ad hanc comparandam studio.

quam in rem cum tempore deficeretur cumque contra parergis doctis non uellet plane expertes esse uersus

suos, ab hac parte inconsideratius atque adeo temere