De natura theologiæ ... præside Casp. Bartholino respondente Johanne Johannis

11쪽

6. I cere potuisenis debuissent sacrati a

μntia, ut omnem humanam transcendenti, nusium satis conveniens nomen ex humani scientiis deprom-

tam competat. .

I. Objectum Theologiae annotatum ese ab Apo- D

solo, L Corinth a me II. quae oculis non idit auris non audiSit, es in cor hominis non ascenderunt, id ess, res sensibus rationi cognitae' se quae Dei quatentu Deus nobis revelavi e Spiri

s. Gamzis enim in doctrina sacra quaedam, occurrant sensibus ac rationi obvia, attendendum tamen hoministis quadam qua rationi videntur serzia , non carere musteriis quaedam hisce facinus percipiendis in eroire quaedam alias inibi non nisim

accidenti inculcari.

u. Ita per obiectum a D. Paulo descriptum in

12쪽

ter inguitur Theologia, a a Sapientia hujusseculi L.

a rerum sacrarumstentia primo hominino reῬe-Dtased concreata I a Theologia ἐπιτύπου quae in ta Min nities plura alsi, perfectiora comprehendit, quam revelata scientia revelatis quiadem, sed non astritu sancto. II. Verasententia flabilita in proclivi fuerit, aliorum UeId ona refutare, quod abbia no- bufactum, vela nes inmenorem partem interpretari Sicut enim degenere Theologi , ita ta Gobjecto dissentientium Autorum eia va/ietari Ia Occam, Gabriel unum aliquodadaequa- tu ubjectum non constituunt, diot, quo uni res, de quibus aliqua Theologice concluduntur Aquinati objectum eis Deus, ut Deus, malibi, quaper reu lationem pote'cognosci. Cui consentit Gregorius

Valentianus. Minensi Dem uigorificato seu remunerator. Bona turae,Demradicaliter, Christus integraliter,credibile universaliter Durado,Deus iuesssisator,si umatur Theologiapro habitu de ms vos ei actis vero meritorius telo dinabilis adsisten si eologiasiumatur simpliciterpro habitus dei Gestatio se Sta eno, Deus tabes divinae. Casiiodoro, Christin, Ecclesia Hugoni Victorino, opera reparationis humanae, emusterium redemtionis combard gnata res Arminis o cium Nactio hominis, quam Deopraestare tenetur. Aliis:

Deus

13쪽

Deus, Angelu s homo. Alius arium contemplationis. Deus glorificandus secundarium Xoperationis, homo beandus. his Religio era ristiana, quatenus ad salutem per eam promo-

Uemur.

II. Hactenus de objecto. Hectum attendendum, subje- velinhaesionis, ut scholarum utamur terminis, oeso ctum serationis Iliudvocant, in quo reperitur scientia

Theologica s/nis Theologi, quotquot vixerunt ab Adamo per aetate vulast si a praesens seculum. Hoc , in homo iam capitis Christo restituendus esis vel Iro, initiatrusu νεόφυτοci velperfectior. Theoloeia pro perfectioribus comparatur cibo filiis escae. I. Cor.I, 2. Heb.F, a, IIS I .pro Ironibus comparatur lacti, ibidem, Undeilliinfantes dicuntur j qui doceri debent οιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν για ν τῶ θ εῶ quam Theologiam idcirco alii Oocarunt Catecheticam. . Materia tam in qua, quam circa gam expe- Forma.dita, Formam aggredimur, quae secus quam indis,plinis profanis Methodus, huic doctrinae essentialis esse dum formassa docet ipsa doctrina format. Omni enim indose comparata esse debet κατ ἐυσμ αν, ut in ipsa sub antia omniseu ex partibus habita, τυπον reserat, in quem sentes, eo ipse quo discunt, transfundi possint re transformari. Confer locos, Ephes. ,rsis Colo ga, P.

14쪽

υ. Forma ergo i Methodus his genuina ess, qua exbibet λογων Spiritus sanctipeculiari ad&δα-

ξιν ejusde proprietat potentia comparatorum interse commisa connexios concinnitas, a si eo μdem υποτυπωτις adpropriam eorum mprimigemam conformitatem ac continuitatem exsurgens; scut eam conceptis erbis prascripserunt, quiprimi

ex ore Dei eampromulgarunt.16. Aliena autem forma in docendo introducitur, quando apietate dicta non fit initiv,progresistaconsummatio. Cum vera haec iform qualem nos Cultdoctrinam Gelestem oceri, quomodo videlicet Demnos vere pios Tel ευσεIi ormari constituit , κατατ ευ σεύασεως sibi acceptum D probatu AG.

I . Hinc initio Epistoia ad Titum, te tu Apo-

solus, scientiam veritatis, quam annunciare missus erat, esseκατ ευ σεδειαν, atemissum esse secundum ejusmodi veritatem, fidem electorum Dei, hocis, in docendo adstrictum esse ad eam formam, qua pietas in se formata . II. Hinc doctrinae: huic ita Vformatae Ipum, suumpeculiarem esse annotat Dei Spiritus, in quem tradi m dedi oportet, quotquot eidem excorde ob

diunt. Ro.6, 7 ut nosi ciat undesicut in aliis disciplinis tradis exponi sed nos in eundem ex dictionum oluseiu esu risti a pietatis indolem conformasai ποτυαγώσie urgentem adendos fundem

15쪽

dos, reformandoses transformandor alioquin nou vere hunc doctrinae lupum docerie id non tam ut doctis dissutatores, quam siles, mi o doctrinae conformes vadamin, eundem mente cordis nostri animo in L affectu representaturi. U. Conformationem oransformationeΠIta, hanc expressit eleganter Erasmu Roterodamus, de ratione per enteni ad veram Theologiam foc . b. dicens: Hic primus municus tibi sit sic opus, hoc o- tum hoc unum age, ut mutertis, ut rapiaris, ut a Gris D transformeris in ea quae discis. Animi cibus sita demum titilis, nonsitu memoriast foma

cho sub Vrit,sdsi in ipsis ad ectu mi ipsa mentis

Oiscera trisyiciatur. Ita dem tibi videare profeciss, non si disputes acritis sed site senseris pausiatim ait

rum fri,minὰ elatum,minus iracundum, miniιυecunIarum, aut oluptatum, aut Titae cupidum siquotidie vitiis decedat aliquid aliquid accre t pietati. Et fol. v. b. Satis invictus fueris Theologus se nullisyccumbas vitio,nussis cedas cupiditatibus&jamsi a contenti a di putatione disesseris in rior. Abunde magnus Doctor eni, qui pure docet Christum me. Haec it rectissime me sacris sun

damentis.

ao. Etenim Dominae tνω apudA'ostolum . d. ita dicitur, non equidem rimario obdoctrinas ad hanc emormandas sed essem παραδόσειως Pelpro

16쪽

Tnis.

auditoribus at id centisim in ea doctrinafundano transfundendus formandis. uamobrem Romanos laudans, qui obsecundarint τυῖπω της Mos t ῆς non utis obdoctrinae Methodum eos commendat sed quod doctrinae formam, sicut in eam eo nomine con formatam λων issondati, ita fideli obsequio etita

ct moribis retulerint ac repraesentarint. ίI FINIS Theologiae communas, cui omnium sci-slinarum,tmmos actionum,esi GLORIA DEI,Romas, CI Cor. Io, II. Proprius veterea ternus elinternus. Externusta ultimus egi ita aeternave etermini i- vere iden ita illasalutaris,ssalus vitai , quas

la in ipso Deoi aeternum iuueneramur, i si adcὰaternum vidimus quam Deusplenitudine regiminis sui intra nos erces fuοικονομιῶ Dicitur syalus animarum, es alius pliciter, Luc. ZZ. . Tm.I U.

sa. Non dissentiunt a nobis,quisinem constitutinique hominis beatitatem aeternam, vel salutis aeternae adeptionem , vel Dei se tonentis. Vita enim era iliave alus versatur sconsummatur in intima et intra nos in Deo bo istoAe dum intra nos apparen tiae primigenia ac erae gloria illa reformatur sua Deus intra nos in ChristoJe videatures appareat. a amobrem Seremeos aeternum etiUere si,

ipsis ima Dei visiosi γναπις qua inChristo icone novo modo nobis a Deo factos denuo in habitata in

17쪽

troducto, Heb. si videmω,quando et Umitimur; stanto magis quato magis ei assimilamur, Deum1Ῥita nostra quam similime reserimus tum n Deu in nobis veluti imaginis suae iva luce olendidissime relucet j m adeo jucundis o intra nos adjectu algintuitu intime conjuncti perpetuὰfruimur. a . Atqb hoc egi videre Deum,adeoCUere Sidere lucem idelicet ipsum Deum relucere intra identem; vel quando facies nostra taperficitur, ut in Lia reluceat ipsum lumen faciei Dei, similitudine quadam quod uidem consummate non fit, primquam mortalitas ab orbeatur a vita . G. Hoc si ras formarisseculando cipe Christi parata. .Cor. I, uti Cumadalivdspeculusiquisse mluetur, abies obhGiscatur,qualis erit JaαGaIN. .ssi ita relucet Deus intra animos scorda nostra, non immediate sicut ante i sum sedλυχνο λογουπροφητικου tamquam medio aisnooa regiminis caelestis ratione nunc in ἁνακα φαλακωτέρer nunciosi accersendum; quo in κου si cio cibor intrinsecuπadpuitsine extraneo inminationis adminiculo, qua dotem in hominis conditi sentiali luce concreata relucebat, tamquamsimilitudine conformi qua Lx haut quaquam erat si erficiaria aut secutiris hederat ita hominis,prim Gihomo tum ενεικος,ενΘεος,

18쪽

at ανη 'fatis, restituendus deinde lucis vitae in aeternos io in quoprima vita data)pecu liariter ad id nobis auarato. an Finis internin,en sciremspersesum Christum, quomodo regime iliud supercaeos Dei, quo vita aeterna ilia nos salet et intranosi et Uistentet et S. God ut sapiamin duplex requir)ἰur in cisi.

I. tradere explicare arsτυππω ν verborDm sanantium locuturis de aliquo mysterio. a. V . LII. Linde sis Cor. a, Sapientiae caelestis indolem monstra- turtu Dei Spiritus non rerum tantὰm se etiam Perborum meminit a. Eosdem λογους in doctrinae,quae secundupietatem ess natiTu lupum Uzποτυ ge nuino ordine ac nexu, de Z, tradere typum doctrinae, quaesecundὰm pietatem eni. Rom. 6, IX. non tant ad quem tamqua canone exigendom religionis negotii; sedetiam Selmaxime,in.quem uiutores undendi sunt suemdandi, tradendies transformandi; ut siles conformes typo huic Sadamus cui cera lupo in os formam diis refert quemadmodum se

perius inculcatunt . .

. . Utritos ci quomodo satisfaciendum, δε-

ροδεδασκαλίαν,remedium tutissmum esst,accedero sanissermoniis Domini nostr Iesu Christi quodaliis verbu, a Pet. I, s. dicitur λογον προφητικο προ τ

έχειν )s ei quaesecundu fietatem en doctrinae: adeo

19쪽

nt ευροὰιδασκαλῶν sit, non accedere veIste mi, adhibere, Amerbis sati, bribub. a. doctrina quaesecundum pietarem .so. Speram ita mireviter si sciente de. finitionispartes explicatas,s principium Theologiae,

verbum Dei excipias, de quo alibi Agit enim Deus nobiscum non ἐνοουσιατικως η. μιεσως, verum οργανικω- χριεσως cucuri ΙJob. I sol, Π Rom. I, Io. I. Corinth. I. II. uod contra agmina. enfeldianorum , Anabaptistarum mnonnulurum Cinguanorum monendum.

si BiCistonem quoaattinet S. S. Theologiae commodam satis arbitramur quae: ima capit l, utpr,mapars de Deo aeat, altera de ejusde regimine intra nos ercaelesti a qua contine Votens,lertita si quis c ituere olet, de diversis regiminis Fortunitatiis. 32. Fundamenta hujmiartition Iacra pagina Osetat,quoties compendios ummata indolestolimsapientiae Hestis notanda enit , ut exempla reperire lice asiim in concordantias ad ocem regni. Unicum

ad eramin exemplum Gaba n ubi Propbeta SD- nemseupopulu De Ussitum tamendacibus impostorum sacerdotum opinioaibtu dementatum, O verae doctrinae e usurae consolaturin e praecones quasi

unum forma oeciosi ima introducit enientes , eu- angelieantes, pacem, bonum, salutem nunciantes smox omnium denuntiatione ista Eoangelica Sioni di- s em

20쪽

eredorum summam bis verbis contrahit Regnat

Deus tuus. Hancsummam custarunt Iob bapti

citabimus. Partes, Theologiae consituunt. I. gnatiis

duas Fidem in Deum NdoctionIe proximum quὰ accedit Glas ius in Philologia si cra duas partes m-culcans: Fidem, cujus capita in Symbolo Apostolico, scharitatem, cujus summa in decalogo,ex s. TinM,IIs Scholastici totidem steculativam, practica. I. Hacius totidem de Deos Dei voluntate. . idem alia hi de Creatore, Creatura. s. Adamus Franciscis Ursinus duas: Legem N EUangelium. Echardis duas: de Dei attributis N peribu ZJac.Mart. asi Verbuleis Deu, at Deum velin se zelr 'ectiυe ad creaturas. . tammelius duas : Praecognita D'

sema ipsum. Hoc v. Seldeprincipio cognoscendi, sic Dpturasacra vel essendi, fauZabsolute inse aut relate

adcreaturas.s Trelcatius duas: Principia D partes .

Principiu vel cognoscendi, scripturam; vel essendi; Deum Partem,primam de a sis, altera deseriectis lutis. Iocter in Nicolai totidem Theorias con-