장음표시 사용
381쪽
oret, aut Osterat pro peccatis Corum. QAamotarem si omni ex parte rite, ut decet considere
III. tur textus, facilό colligi poterit, Isaiam ideo peribus Christiani hominis iustificati haud in tellexisse.Siquidem esto, quὀd opera, quatens 'i a libero hominis arbitrio procedunt, merito- aria non sint, quatenus tamen a gratia Dei. &spiritu sancto hominem inhabitante,fiunt Deo II H. grata, et vit*qi a ternae meritoria necesse est esse. Et iccirco neque immunda,neque Vt pannus menstruata polluta. Nam si polluta essent, Matth non praeciperentur fieri;cum ait Comitius: Si vis ad vitam ingredi, serua mandata. Si etiam M.tin 6- polluta, non eis proponeretur a patre coelesti praemium: dicente Christo. Et pater meus, qui
est in abscondito,reddet tibi . Si etiam pollutam: b indiseqssione operum, non dicturus es et:.Ve nite benedicti Sec. Quia esurivi & dedistis mi hi manducare &c.
Ecce enim creo coelos nouos, & te ram nouam &c.Isaia 63.
I. Caelum es terra non de nouo creabuntur, sedcommutabuntur in melius.
382쪽
E statu orbis poli corporum resurre Prima c. ictionem tres fuerunt opiniones, Pri Pin. 'ma coelos, elementa, & reliqua in eo- dem statu,in quo nunc sunt,esse permasura; ut neque coelum nouum fiat, neque terra.
Hanc opinionem, B,Aug. in lib. de haeres cap - E. 4r
6 . SE Philaster inter haereses connumerarunt, &εe eam hic Isaias verba Domini, Ego creo coe- ster. los nouos,& terram nouam, referens,damnat. Secunda Secunda est eorum, qui putant omnia, quae o- Opi'
culis cernimus, interitura, & ad nihilum redi- e. enda, quoniam Euagelium ait Matth et q. Cin Hieio surum & terra transibunt. Et Paulus Apostolus, iis cap.6,. i. Cor. a. Quς enim videntur, temporalia sunt. Quae autem non Videntur,aeterna. Porro hanc. B. Hieron.super Isaiam cap. 6s. referens, non impugnat, sed tanquam non audiendam reli quit.Puto, quia aperte ex verbis Isaiae conuin citur, quando dicit. Ego creo coelos nouos, A r. terram nouam. l Tertia est eorum, qui nouita Tertia o-tem,commutatione min melius.& non elemen pinio. torum arbitrantur interitum. Hanc sacri Theo Expositiologi, & veteres patres secuti sunt, E quibus via propositionum Hieronymum producamus: A principio inquit terram tu fundasti Domine, & opera manuum tuarum sunt coeli: ipsi peribunt, Tu Hebi. v
autem idem in petemum permanes ,& Omnes sicut vestimentum veterascent, & velut amictum mutabis eos, Sc mutabuntur. In quo pe
spicue demonstratur, perditionem Se interitu. non abolitione in nihilum,sed commutatione
383쪽
sonare in melius. Neque enim illud, quod in GIta go. lio loco scriptum est: luna fulgebit ut sol, & sol septuplum lumen accipiet,interitum fgnita at pristinorum . sed commutationem in melius: QS ut possit intelligi, nostrae conditionis pona Exemplum mus exepta. Infans, in pueru creuerit,& puer in iuuenem & iuuenis in virum, Oe vir in senem,nequaquam in singulas aetates perit,ido enim est qui prius fuit, sed paulatim immuta-.tur,& aetati pristinae perijse dicitur. Quod in telligens Paulus Apostolus loquebatur: Prete-1.Cor.7 rit enim figura huius mundi.i.Cor. .Consideremus quid dixerit. Figura enim preterit, non pet 3. sirbstantia Hoc idem significat & Petrus: Later eos hoc volentes : quoniam coeli erant ab initio, o
terra de aqua, ct fer aquam Dei sermone sub pit.
per strae Prior munam mundatus diluuiope) jt. Corit auiam qui nun unt,s' terra eadem ratione seruantur gui : Quod quo sensu accipiendum sit, i postmodum docet: Adsuos autem coelos, ct oua' terram via. b- , ct repromissionem eius .non di Nit alios cces os,&al am terram videbimus, sed veteres,&antiquos in melius contut/tos. Haec Hieron. in Isa. ad cap. 6s. Quibus verbis, nihil explicatius dici potest ad catholicorum sententiam de caelorum Se elementorum innovatione
I I. Verum verba B.t Petri esse intelligeda, vel Aust super de optanibus coelis, vel de aere, qui sepe coeloruvialioi. nomine appellatur,dubitat Aug.&super Psal. tot ipsa verba. B.Pς tri pertractans ait: Iam e
384쪽
PARS PRIMA. 3 3god ixit perijsse coelos per diluuium, perijsse
autem nouimus coelos secundum quantitate, Gene. 7.& spatia aeris huius.Excreuit enim aqua,& totam capacitatem, ubi aves volitant occupauit.
Ac sic utique coeli perierunt, propinqui terris coeli, secundum quod dicuntur aues coeli.Sunt& coeli coelorum superiores infirmamento; sed utrum ipsi perituri sint igne,an hi soli coeli, si etiam diluuio perierunt, disceptatio est aliquato scrupulosior inter doctos, nec facile maxi-mὸ in angustia temporis explicari potest. Di
mittamus ergo eam vel d. steramus. Noueri mus tame perire ista, Deum manere. hactenus
August. Quanquam vero coeli de quibus loqui 2. Pet.3 tur Petrus, videantur esse aerei, propterea se futurum iudicium quod fiet in igne, compara uit Diluuio quod fuit in aqua , ut velit ignem Genes. 7 tantum crescere supra montes, quantum se a quaeleuauit diluuijiTaine de superioribus cc lis, ta a nobis remotissimis κccipi pol. Nanque Isa. o. scribitur, Et erit lux lunae, sicut lux so- Isa 3o lis& lux lolis erit septe pliciter, sicut lux septedierum in die, qua alligauerit Dominus vulnus populi sui, & percussuram plagae eius sanaue rit. Iuxta quam significationem accipiendum est, quod in Apoc. dicit Ioan . Vidi coelum no Ioan. ia A uum,3c terram nouam: Noua, inquam, dicit,no poς - λδ. quod noua sint creata,sed quod in m lius sint commu-
385쪽
Coelum sedes mea: Terra autem scabellum pedum meorum .isaia.66.
I. Dein non abominatur Templum. II. Scriptura non Templased eorum abusum reprehendit. ,
II I. Diuina maiesLN non intercluditur in Templum. IIII. Templa Deo ct Sanctis fore dicanda, noues recens vim in Ecclesia... De Templorum construditisne optima es cmiholi rum opinio. VI, miti ubique exaudit Iocus tamen orationi
aptior est Templum, SIC Isaias cap. 66.esin.Haec dicit Tominus. Coelum sedes mea erra autem scabellum pedum Haeretici meorum.uua est ista domus, quam aedificabitis mi hoc loco hir ct quis est iste ocim quietis meae ' Omnia hae busi sunt, manus mea fecit, ct factasium uniuersa ista,dicit Dominus, c. Ex his Isaiae verbis colligunt Haeretici Templa non esse I aeo construenda, imo p iniuriam illi fieri,si aedificentur. Sed profectis detorquent sensum prophetae, qui non de tem Exposito piis Deo aedificandis , sed de falsa Iudaeorum proposuς & gentium opinione , quae Deum locis in cludi opinaretur , loquiiser. Iudaei quippe . a Messiam
386쪽
Messiam putant templum in monte Moria, Isai. 66c hoc est Ierusalem amplissimum reaedificatu rum, sacrificiaque ibi oblata Deo sore acceptinsma. Vanete ergo huic Iudaeorum opinioni re respondet Propheta dicens: sua est ista domus, quam aedisicabitis mihi 'hoc est tam magna, tam ampla, tam inclyta,ut in ea includar Caelum enim sedes meas: Terra autemscabellum pedum meorum. ct omnia quae sunt,mamu mea fecit. Rus etiam sacrificia mihi tunc osteretis suoniam Erro qui immotat bovem, quasi , intertio t wrμm, Hierem. 6. c. uem autem respiciam, nisi adpauperculum, ct contritum Spiritu, ct trementem sermonet meos' quasi dicati sacrificia estra post im molationem veri 'crifici j, in cuius una bram illa sacrificia concessi vobis, ne immolaretis idolis, dili licent. Ergo duos hic propheta eX- Primus e clusit errores. Vnum, non esse templum, post ror. Messiae aduentum Deo aedificadum, quasi clauderetur in eo: Quia coelum istisedes, oe terra - . bellum. Alterum quod iam non ad veteris legis secundus sacrificia quae repudiarat, sed ad humiles, quieta ςx Qr tos,& tremetes s ermones suos respiceret. Qua V 9 in 'de re,patet manifestὸ,ad const uctionem tem- plorum quq a Christianis fiunt, verba Isaiae re ferri nequaquam posse: 'Si enim Deus temptu I k - abominaretur,Salomoni non praecepisset i, u. .ia plum aedificare. Si horror esset, templum Dei Ioan. a. habere, illud non ingrederetur Christus,nec e- Act 3. ius violatores flagello puniret. Errassent quo ique Petrus &Ionannes ascendentes ad tema Y s plum
387쪽
Resert Anactetus, B. Marcum Alexandriae, Se Golancta natium Antiochiae sub B. Petri Apostoli nomine templum erexisse, dist. ai. can. Sacrosanis ''cta Rom. Eccles a. tQuamobrem non est catho. v. licorum intentio ob eam causam construenda esse Deo templa, quod ille vel claudatur loco, vel alibi non exaudiati Sed quod ipsi existimet citius audiri, si ad eum locum , quem elegerit Dominus, accesserint. Deinde quod congruumaxime sit diuina mysteria uno loco retineri, celebrari,venerarique. l Postrem ὀ quod multi VI. in eo ipso templo ad orandum conuenientes citius exaudiri iperent, promittente Domino: Si duo ex vobis consenserint, de quacanq; repetierint, set vobis super teram. Mati. IX. Matth.
Dabo leges meas in mentem eorum& in corde eorum,&c. Iere .3I.S,U M M ME. I. Nouum Testimentumve crisiuccesse:qus fit ut lex litoro in legem spiritu. commutata sit. II Lex vetus sculptasuit in tabulis lapideis,at
III. Abundantia Spiritus Sanctipraecipue'uit temporibus il in Apostolis. IIII. Spiritim tactvi essepotest in quolibet eli. V. Uiuente inperpetuum nouo Tes amento vetvi es ob teratum.
388쪽
L. Christus nihil cribere debuit. VII. Perfectissimuι docendi moduου es,nonperscripturam, sed verbo docens. VIII. Doctrina Christi ab homini ι non potuit comprehendi. sta neque libris aut scripti ris declarari.
G VIT nostra aetate haeretico ' rum secta, quae ita suis sectatori ibus Spiritus Sancti abundantiami sollicebatur, ut quaecunque in --l mentem facienda veniret,Spiritus Sancti opera esisse existimarentur: pro sua autem haeres confirmanda ,.verbis istis Pauli a Hieremia desumptis, quibus a Paulo probatur. legem euangelicam esse gratiam Spiritus Sal G,quae in cordibus fidelium diffunditur, ute bantur. Inquit enim , abolegem meam scriptam in cordibus eorum, ct non docebit unius ui qua proximum suum , ct unusquisique fratrem δει-um dicens : Cognosce Dominum. quoniam omnes scient me , a minore usique ad maiorem. Ecce a iunt quod Spiritus Sanctus sine externis adminiculis docet,& mouet corda fidelium. Confirmabant eorum vesaniam, quoniam Christus nihil scribens dixerit: Spiritus veritatis, quem ego mittam vobis a patre, docebit vos omnem veritatem. Igitur Iesu Christi veritas non ali bris siue scripturis,sed a Spiritu Sancto, qui est in cordibus fidelium,habetur. Proseind nescio,
389쪽
an nequior , aut peihi lentior possit inueniri se. secta h. tacta,& quae ad omnia mala patentiores faciat a- nequissi di tus,quam ista. Omnia enim quae vult credit, y & quae non vult non credit i quae vult facit, de quae non vult non facit: impietatem habet propietate, de vitia existi inat virtutes, &c. Euenit in quadam Italiae Ciuitate, ubi h csecta sibi plurimos adiunxerat, Quod quidam volens amici sui constuprare filiam, hoc astu usus est. Dixit Ixemptuiri amico, Spiritus Sanctus mihi dicit quod cum pul*hς xlia uxore tua dormiam, ille Spiritui sancto credes annuit, domumque reuersus, imperat uxori caenam parare . cubiculum, & lectum sternere, Sequicquid amicus, ad coenam vesperi venturus, iuberet, exequi, & ad amicum alium diuertit. Sub nostem autem venit amicus constuprator, coenatur hilariter,& postea petit, ut filia quae virgo erat secum dormiret; paruit mater, paruit filia, propter imperium mariti. Revertitur mane maritus, percunctatur quid factum sit. Cognita autem re, accepit pugionem, & pro siliens in plateam, inuentoque filiae constupra tore ait: Num dixi sti Spiritum Sanctum iubere,quod cum uxore mea concuberes Cur e
go mentitus es Spiritui Sancto,&cum filia con .cubuisti Et modo mihi quoque dicit Spiritus Sanctus, vi te intorficiam i ac simul tribus aut quatuor ictibus percussum prostrauit, Vndo Q , manifestata secta, per principes Christianos deleta est. Sed ad intelligentiam verboru Hie remiae,&Pauli reuertamur. Hieronymus Hie-
390쪽
Ex onitur remiae locum eX ponens, ait: Hoc testianon
propositio Apostolus Paulus usus est ad Hebraeos, Om-Bkb nesque deinceps Ecclesiastici viri in primo Saluatoris aduentu dicunt Universa completa, 1 I' Se nouum testamentum, hoc ei , Euangeliu successisse veteri testamento, a quo legem literae in legem Spiritus commutatam:vt Omnia quo
que sacri licia & circunciso e sabbathum spiritualiter complerentur. haec ille. Iuxta ergo sen- Π QUI te taliam Hieret .vmi,intelligit Hieremias vetus testamentum cessaturum,& nouum luperm-
duci debere. t & sicut illud in tabulis lapideis
suit scripti im, ita & hoc in mente credentium fore scribendum & parum intra sequitur Hi ronymus Cumque scriptum fuerit Domini te stamen tam in mente credentium , ipsum esse cis in Deum , & illos in populum, ut nequa quam iudaicos quaerant magistros,& traditiones & mandata hominum: sed doceantur a Spiritu Saneto, si tamen audire mereantur, Templum Dei estis, spiritus Dei habitat in vobis 1. Corinth. . Spiritus autem spirat ubi vult, 3c diuersas habet gratias . notitiaque unius Dei om-Heb. io. nium Virtutu possessio est. Et hoc inquit fiet:. quia Propitim ero iniquitati eorum, O Peccata eo rum non recordabor amplim. Hucusque Hieron. Videtur autem illa verba, est non docebit unusequi questroximumsuum, ad la referre, quod A- patholis tanta se Spiritus Sancti gratia infudit, tantaque scripturarum, Se rerum diuinarum cognitio data si, ut rabinis veteribusque magi