Petri Bembi, patricii Veneti quaecunque vsquam prodierunt Opera in vnum corpus collecta, & nunc demum ab C. Augustino Curione, cum optimis exemplaribus collata, & diligentissimè castigata, quorum catalogum versa pagina indicabit. His accesserunt hac

431쪽

HisTORIAE L I B. X. Enetorum cum Caesarianis ad Aquae Martinianae

pontem pugna. Hatrianis petentibus, magistra tus & naues quibus se tu erutur a Senatu conces.sae.Pannoniae regi pro pensionibus quomodo satisfactu. Uariae Caesarianorum Verona eruptio es. Nicolai Vrs ni obitus. Captiuorum cum Gallis permutatio. Varij belli inter Alphonsum & Venetos, & ite inter Venetos ae Caesarianos circa Veronam e uetus.Iulius Legatos V qnetos ad se admittit, & interdictum abrogat. Legati ad pacem eum Maximiliano conficiendam missi re insecta reuertuntur. Leges ad pecuniam colligenda latae. Veronae oppugnatio Dustra tentata . Lex quae sacerdotum propin . quos in pontificijs causis senatu excludebat antiquata.

Iulij consiliorum ambiguitas. Senatus de imperatore eligendo consilia. Gallorum in rei p. fines irruptio. Noua, Germanorum domus exaedificata. Vicetia cum plerisq; alijs oppidis a Gallis capitur. Gallorum in eos qui se in

concamerationem contulerant immanitas. Caesarianorum in Carnos irruptiones . Lemniacum a Gallis capitur.Rotomagensis Cardinalis obitus . Iulij & Venetoru, cum uel uetijs foedus. Variae Germanorum, Venetorum& Gallorum excursiones, leuioraq; praelia. Phariorum seditio sedata. Classis Iulio cotra Genueses missa.Laurentio Ceriti arma ex comiti j armamentario data. Cypri reginae obitus. Gallici exercitus in Venetos progrecsus .Ferdinandus Hispaniae rex equum album tributi nomine, ad Iulium mittit. Franciscus Mantuanorum dux a Venetis dimittitur. Monsilice a Gallis capitur. Ioannis

S sortiae obitus. Iuli j cum Alphonso belli initium .Lucius Bononiesis rei p. exercitus imperator declaratur. Sexuiris

432쪽

ri sale procurando ad quatuor redacti. Iulij in Genue sesco natus irriti,& classis Centum cellas reditus . Pannoniae rex Venetis bellum indicit, nee tamen insert. Iulij in Alphon sum edictum, eiusdemq; in Galliae regem male- ditia. Uenetorum de Brixia capienda consilia. Veneti de Pont. iterum classem Genuam mittunt. Mutina a Pont. capitur. Helvetiorum in Gallici regni sines irruptio. Lex de magistratibus qui remp. in senatu procure ut lata.

NNO insequente inito ho's Verona gregi, ut in pagos plerosq , qui exercitum

reip.receperant ebusq omnibus iuuerant,

a iracundiam exercerent suam, atq; inde pabuli copiam aliquam in oppidum importarent,cum quin que militia passuum procesiissent, ad aquae Martinianae potem ubi Pterui, ut nobis, qui re per exploratores cognita ad illos repellendos contendebunt, fluminis transitum impedirent . Erat autem praemissus ad eam rem ab Imperatore legatus Leonardus Apulus cu expeditis militibus crequitibus quamplurimis: is ubi pugna ante ponte magno animo comissa tumen trajcere bothbus, ut se priores iuponte consuauerant, angustias doindentibus se non posse vidi equites Epirotas triginta ad superiorem fluminis partem longo circuitu, ne ab hoshbm coisicerentur, cureliquis mundatis mi P. Illi itinere celeriter conficto, repertis in primo col le vadis lumen transierunt: eo inq; Cr circuitu er celeritate vj magno clamore sublato. pete is hostes a tergo impetum I cerunt:qui noua re pertumbat cum reliquum a se exercitum crederent, Cr praelio

ancipiti bi esse decertandum exillimarent, atq; ij, qui a fronte nostrossul Debant ibi veritis pe resticerent, pu c a

433쪽

4o . HI seto RI AE VENET AEgnanis interim remitterent, nostri ardentius in liren relicto ponte omnes se in*gam coniecerret. Ea in fuga per plures interfecti sun capti equites cataphracti L.ex leuioribus circiter ducenti, praemis clari nominis sex,ad umbem s misi ta stigna quatuor relata. Saornianus post haec ad urbem redijt, magistratus repudiato alijs in rebus maiorist reip. fore usui est pollicitus. Erat tum inurbe Philippus Vludistii regis Pannoniae legatus, qui a repsuperiorum pensenum reliqua sibi dari postulabat. Ei Senatus,quod pecunia propter quotidianos belli sumptus depedi minus posse excusatione interposita, gemmas, purpuram tristi caeteras jericas laneasq; pro summa librarum duri trecenturum duri iusi paulos post eodem legato petente ad reliquas res quadraginta sunt auri librae numeruto additae ipsi librae quatuor dono curatae. Ad Henricu e tia Britanniae regem adolescentem Senatus Iegatum crea uit Francisim Capessum, honoris istius Cr beneuolentie

institutae causa.Hatriani, quod est oppidum inter Padi ostia, praedae nomine ab Angelo prae icto clusis sub resp. imperium redacti,clὶm ab Al*nlio vi ad se redirent folici tarentur, legatos ad urbem miserunt, velle se ab rep. non recedere:itas er qui stibi ius diceret reip. nomine, Cr ammatas naues, quibus se dest idere ab Alfiol columelijspossent,suppliciter petere. Quamobrem Senatusconsultu β-ctum est,Hatrianos defendi oportere , Senatui videri: igitur praetor eis datus Leonardus Benibus, π naues aminate decem ad eos missae quibus praesidijs postra Wi,in fiade atq; officio permanscrunt: tametsi Alfossus antequam auxilia conuenirent, illos, pagosq; aliquot demisitores in Padi ripa Venetis, sino. male habuerit. At hostes iteru Ve

rona

434쪽

rons refι, multosq; vicos depopulati, intersectis prope incolis omni b. parte suorum, quos nostri obuia progrese. s aut occiderant, aut captiuos dicerunt, amiserunt Tertio aurem ob pabuli inopiam ide ulisti, multo inuiore accepta clade, Alexis tumen Bua mimae Epirotarum praefrcto, obequi linitudinem ab ipsis captose in oppidum receperuti quibus in rebus omnibus imperatoris naxime studium via tantiae extitit:ituq frbricula tetatus accersiitis Patauio medicis,lumen conualescere non potuit: cresceres, vi morbi cum se breui moriturum cognosceret, adhibitis legatis exercitum Lucio Bononiensi commendauit,atqd ipsum erpraesectos reliquos grauisimis amantisimisq; verbis monuit, ut suam idem ex beneuolantium reip. praestirent: quae si pcrierit, virtus omnis Italorum animorum,ress ia

a militaris,quam adhuc quidem ipsi viii fustinuissent,

na cani issa perierit. Quis enim,inquit,vos ale prouehet, ad exercitus res,dos vocabit, huc terrarum parte in robarbarorum potestitem redacta s Haec atq- hispi ra cum dixisset,paulbphi mortem objt apud Leonis nos septem sexaginta annos natus molestiq ea magno pere ciuitati exercituis mors uiti cadauer ad urbem dcutum funere amplifimo cir concelebratifimo atrata ciuia tu extulit.Iunperatore mortuo,Ianes Degosius Ligur eius equitibus regendupraeficituriquibus tamen etiam uiuo itila praeesse consueuera Leona usq; Apulus ob virtutem,

atq; in remp. studium stipendio a Senatu auctus est, duo-

bivis fratris eius liberis peymnes annuae dono datae: eamq; proficto legem sententi' omnibus Patres conscripti pro baucrunt,ut non modo nulla reieceri sed etiane una quiadem, ino liquor in locutis resederit: quae res pene pro

435쪽

Aos IlIsTORIAE VENETAE miraculo HI habitu. Fuit quidem certe singulare ac per gregium omnium ordinum, totius . ciuitatis in Leona dum studij atq; beneuolentiae indicium. Vbaldus deinde Ga comm .int uncius Mediolano ad urbem venit polliacitusq; est proctorum regiorum nomine: si Gussos qui et in custidia urbana Scitatus re, lituat, ipsos ciues quo que Venetos una cum proctis reip.qui Mediolani cultidirentur,missos Acturos itaq; quatuordecim Gallis Vbatido traditis, Brixianis in is, ipsi tu Enianum Mauroce

ni ,Aloisium Bomini, Petrum Gradenscum,Francistum Memmium, ciuess alios, quos habebunt,hominess mili tures tres,Vincetium Naidium, Vitellium, Cr Braccire,

libertati restituerui. Ais ut stribedo saepius ad Maximiliani exercitum,qui Veronae erat,redeatur,Η lpam ex eo mia

lites,hominum scilicet natura er moribus multo callidius ac sapientius Galilis atq; Germanis hominibus genus, cum viderent Venetos cultris ponendis oppido propiores esse Actos nam a Leonicaenis aliquot passum millia Verona versus se contularant Ibnui eos breui ad murum atq- pomtas accessuros, urbes obsessuros vererentur,ut quid quae que domus atq; familia volutatis in remp. haberet, sis p sent Arendo cognosterent, nocte inrempesta peroppiadum, cum magno armorum ρnitu incitati cucurrerunt, nomens Marcium,quod est insigne reipsaepe hi cursu coclamauerunt: quo extudito, a pleri': illos se Venetos credentibus,qui se in oppidum intulissen eadem nominis acclamatione ess restonsium datum, ululatioq veluti mu-

tuu Actam eas domos, unde voces veniebant, atramento

signaueruἡt, posisos die repetitis notis omnes ad unant diripuerant. quibus rebus consequuti sunt. ut ex reliquis

436쪽

amicis reip.timor injceretur, ne quid ultra Acere aut diacere auderent , Gripsi praeda illa pro 'pendio,quod non persoluebatur,adfecti hirendos uterentur. Erant in urba na perliberali custidia, uti supra demonstrutum est,cum. Patauij,tum in Isbris,capti Germani regis praefrcti sex alutabunturq; quotidie ab amicis fmiliaribus uis prope vi liberi: eorum quinque metu, cultidibus hi corna occupatis enuiperrupto muro ad aquam se nullo si epitu contulerunt: Ombuq ad biremem clama suis compar tum vecti, in ea Terges' perfugerunt:vnι ut fugeret persuaderi non potuit, ne fidem, qua una cunet reliquis resp. dederat se non abiturum, Alleret. Post haec Triumuiri,

quorum erat e collegis B ardus Bembus pater meus,

confectu quaesPone Angelum Triuifolim,qui classem tumpiter amiserat, ad totius cistulis iudicit maiora comiatia detulerunt,ea lege per ipsa comitia prius rescissa, qua Senatus; ut adsie restrrent, iusserat, tabelli': eoram rcciatatis,quipermulti contra eum testimonium dixerant ca fas dies aliquot agitatu, condemnare tumen illum primis sententi s non potuerunt, propterea quod ab reliquis cianibus,qui eo bello improbe remp. gesserant, qui quidem erantpleris, atq; ab eorti propinquis Cr necessarijs m gnopere Iaboratum est, ne condemnaretur, veritis, si ille poenas dedilbet ne ad ipsos etiam ei modi iudicia descenderet.quae sane res bonis omnibus magnum molestam a tulit, quod Angelo absoluto nihil amplius in rep. seuere, nihil omnino ex dignitate posse agi prope constiret. Po-

Dromo vero cum Triumuirum actionibus diligentioribus, tum eiusmodi bonorum querelis permota cocis, trienniuab urbe urbisq, nibus esse Angelum exulem iugit. At ne

437쪽

468 HISTORIAE VENETAE clusi retrategrandae, quam in rem Patres incuberunt, mis 'lites aut remiges deessent, lex est in Senatu latu i exules maritimis ab oppidH atq; inctulis reipublicae ob homicidiatun qui essent ficti, si pace cum mortui propinquis instamen es ex in cluse reipublicae sua impensa operam nau uerint, aut ad id vicarium descrin re, linei tu exceptis ijs qui hominem consulum occidissent.Alyonsus vero clus sis 1 cipublicae chide no contentus, copias quas confrcerat, traiecto Pado ad ines Rodigianos vexandos ac depopulandos mihi. eae copiae in pago Alyonsi finium postrema fest vallo muri runt Cr paruo praesidio ad vallum resim instructae,ut quod intenderant,etiam perficereti progrediebantur. Gradenicus Legatus, Rod ij qui erat,ea de re ab exploratoribus certior ictus,ante lucem cum equitatu peditatu oppido egressus Epirotas aliquot praemistit. qui boliri velle aggredi simularent, lentes reuertentes eo traherent , ut aequo loco praelium committiposset. Hostis Epirotis victis in eos impetum fecerunt. Illi,ut erat eis, imperatam, paulatim recedentes in nubri agminis colectum eos perduxerunt. Legatus cohortatus suos pugnae s

gnum desit mri; hos hs fiui defuerunt concursum est ab v-trii', ita acriter, ut pugna diu anceps atq; ambigua su rit laudem hos,s st si repet luntur, ses ad pagum munitionesque suus recipit. No tri hostium regressu incitatiores acti , cum aliquandiu ante vultum pugnauissent,muniti nem perfregerunt,eos p in fugam omnibus a partib. δε- mut. quos Epirotae confectuti plerosq; interfecerunt equiates utriusq; armaturae circiter nonaginta cum eorum prae

fcto captiuos fecerunt. Capti quos fiunt eodem tempore in veroum bin sinibus Sequunt esuites non sane pau-

438쪽

LIBER DE cIMVS. gost ei, cum tamen ιὶ etiam Epirotas duodenos temere a reliquis digressos quoduan in pago dormientes item cepissent. captusq paulo post una cum viginti ex eius turina praefectus equitiam Gallorum Clata, qui Maximiliani auxilio

Veronam venera ad urbemq missus. Iulius autem Ponti ex Max. ubi a repub. omnibus suis postulatis satis esse fictum cognouit, Legatis, qui quidem erant quinque

num Pisanus paulo ante morbo implicitus mortem obierat ad facra, quae se praesente Acbant,atq; ad pedis osculuadmisis, magna populi Romani frequentia interdictum abrogaui deq; eo Isterus ad omnes reges desit. Quibus ribus cognitis , supplicatio a Patribus est indictu, gratias

d)s immortalibus omnibus in templis actae. Paucupis diebus Hiero imo Donato apud Iuliu manere iusso, qui legationem exerceret, taeteri legati pedibus Ancona pro- steti, reliquo itinere in longis nauibus, quas Patres ad eos subleuandos eo miserunt,confrcto domum redierunt.Die

hii s aeque post paucis ciues V Venet qui belli initio in aminia contra fidem datum capti, atque in Romanos fines perducti,co tum loci custidiebantur, ab Iulio sunt dimisi. dimisi quoque ab Ioanne Iacobo Triuitio, liberalitatis in

rempub. nomine, ciues item Veneti tres, qui tribus Galliae municipijs praefuerunt, Mediolaniq- in cus,dia illos menses totos fueran Ioannes Grimanus,Alexander Georsu Philippus Calbus,dis usis in urbem ab eius ministro perducti.Aloistis Mocenicus, Ioannes Cornelius legati ad pacem cum Maximiliano tractandum misi,vtisuperiore libro demonsti atum est, atque in Alpes princti regi internunc s, qui ad eos venerant,reipublicie datis muneribus ceu crunt vini Cretici preciosioris, cerae albae ad te-

439쪽

nebras expellendus, fructuum in Aerapto conditorum ad regiu epulas omnis prope generis non paerua copia)ρ monent cum ijs complures dies habuerunt, non unisci, in locis una fuerunt, neque tamen pax iniripotuit, clon isti omnia, quae in Maximilianipotestite proxime fuerant, λSenatu peterent, unatus nihil eorum,que antebella obtinebat , vegetamittere: pendere quidem Maximiliano a

liquam pecuniae vim se obligasset, si de reliquis foederis capitiblis,quae proponebatur,conuenire inter ipsos potuisset: fed oblinatione, duritieq; amburum partium actum est, ut insectis rebus ab utrisque domum Ascederetur: itaera multorum dierum tractatio Cr mora,quae si pensos a que folicitos Patrum auimos habuerat, postremo ad nihilum red t. Interim quod Lauretanos, qui est pagus in Padi fluminis derivatione, Alfnsi copiae incenderant, Sena tusconsultam fictum est, vi eius pugi homines Fossum Clodium ad incolendum se reciperent, atque ab oppidanis

rebus omnibus iuuarenturi asin antea oneram En trib rerum immunitates domi obtinebant, eisdem immunitaliabus eis rui Fossae quoque Clodiae liceret. items alterum, vii Belanienses er Pageses annum unum immunes essent, neque ad soluendum creditoribus cogipossent. Idem Se natus cum videret multo maxima esse in urbe copiam eorum ex plebe ciuium, qui aliquo reipublicae munere fungeretur,quo in munere aut 'pcndij mestrui, aut quotidiani quaestiis nomine lacrum facerent : ut ij quoque aliquid, nes id tamen fine compendio, tam angusti pecuniae publicae procurarionem aerarium conferrent, rogation ii inqui e plebe ciuis munus perpetuum a republica obti

nereis deci plura stipis annuae,aut si ea non silucri sum

mam,

440쪽

LIBER DECIM Vs. 43smam, de qua apud magistratam consti, reipublicae intra dies quindecim ct rauciat, id omnino munus ipso mortuo aut ius,aut impos, aut frater eius sequatur aut is, quem-euns sibi ipse eris maneris haeredem in1htuerit. quibus autem ua fini ad tempus munera, s octuplam suom aerario inferentibus,ta viuis munera eripi non posint, illw excoplis muneribus, quae a Senatus, templis Marcij procuratorοῦ scribis tr ministris obirentur. ea tamen octuplictum maliberalitate Patrum paulo post lege ad quinci plum redijt. Ab Decemuiris quos, ut etiam nobilitas fui aeris d-liqua viton sponte reipublicae tribueret, alia est rogatio paulo post iussa:qui e nobilitate cinis triginta annos natus libras auri vicenas mutuo reipub. dilbet,queius ciuemaior pars Decemuirum probauisset, ei ciui annum in Sena

tu esse adempta suffragii feredi potestite licere. Huius acit

mutui Deceuiri eum esse conditionem volucrunt, utpars pecuniae media in aerarium nouisistini e qui dedisse a cepta referretur:altera parte medius quid is onerum triabulorumue nomine in posterum publice dictiturus esset.

ex eo tantundem potestis et 'cret diJolucri:paulos post,

ne horum ciuiu numerus denos excederet, i de Decemuiari sanxerunt. Dum haec mi administrantur,consilio V ronam per insidias capiendi ab legatis tomplares dies agitato,certorum oppidi ciuiu suasu,qui perfluos interpretes clam ad Sigismunda Caballum necessarium suum, regri atq; amitem resp.ciue,qui se pro patria exercreat, bellis

munera C praefecturas obibat,Patauium missos, res que admodum perfici posset, eis o lis ran ambo prima no- ad pagum Martinianum exercitum adduxerunt,quingentosq, milites cic omni copia sectos, ad arcem,quae ab ea