장음표시 사용
571쪽
NVNCUPATORIA. I incommodis mansisset. cuius prima adolescetia aetatis maturitatem non desiderauit, eius reliquum vitae cursum, quantulus is fuit, qualem futurum fuisse arbitraris' quanquam ipse quide vel in illa perdita valetudine eam, quae praestantibus in ingenijs nunquam evanesci vim boni sic 1 emper obtinuit, ut clim propter virium imbecillitatem vix aliquid possetnegocij munerisue obire, tamen usq; ad diem vitae fere supremum exercitibus prae su erit, bella administrauerit, maximis semper in rebus se iactauerit. lam igitur redeo ad id, quod initio proposueram: ad hominum beneuolentia sibi conciliandam, ad memoriam sui cum omnium seculorum posteritate adaequandam, nihil esse aptius virtute, nihil accommodatius. Idq; cum omnes, qui modo aliquid sapiant,
sentiunt, tu uni praeter caeteros tibi video esse persuasum, qui magno auuculo tuo sic nomine geminus es,Vt illius vitam omnibus actio. nibus exprimas: patrem imiratione sic effingis, Ut omnia quibus ipse ab udabat animi bona cum reliquis bonis creuisse videare. Sed cuad te 1cribam, & quasi cum praesente praesens
loquar,Verecundia impedior, ne te verbis esseram, ne tui non tam laudator, quam fortunae videar assentator. quanqua quid mea oratio eo pus est ad ea explicanda, quae omnibus parenti Vulgo audio saepe cu dicitur, felices videri eos homines, qui ex tuo regimine pudeant:
572쪽
non enim tibi tanqua domino seruire, sed tanquam gubernatori parere: non tuam Vim,pΟ- restate inq; pertimescentes, sed probitate, moderationem, equitatemq; suspicietes. Hoc nocὁmemoratur,&verti non eli: neq; veru est,& non praeclarumnaeq; p rq clarum, dc non hominis summa ac singulari sapientia praediti: sc enim se res habet, ex animis voluntates, ex voluntatibus actiones oriuntur, ab his sati rumores erumpunt, seq; ad cuiusq; laudem aut probrum late longeq; difffundunt rumore autem constantia veritatis perpetuitate gubernatur, eaq; ad exiguum tempus d urare cosueuerunt, quae mendacijs conflata, atq; ad hominum errorem conficta dissipantur: etenim frustra ad cuiusq; rei opinionem commedamur,
nisi tales simus, quales habemur: nobisq; plerunq; id accidit, quod teneris volucribus solet contingere, quae si infirmis penulis subvolantes, auium fuerint gregem subsequutae, cuneq; longius Volare, neq; uspiam in aere po1- sint insistere, nec propter corporis pondus, alarumq; infirmitatem sine ruina deorsum se ri,ad terram praecipites deuolutet affliguntur. Simile nonnulli calamitatem accipiuns, quo rum fama quia ortu nata est quasi non legiti-mq, ςith descit. Tua autem est Gui de Vbalde solida gloria, quae ijs fundamentis constituta
est, ut in dies magis ac magis augeatur. Nam cum a paruulo tantam sui eXpectatione conci lasses,
573쪽
citasses,ut nunquam nec maiorem quisquam, nec maturiorem: aetatis deinde progressu tale specimen tui dedis es, ut omnes te dignit existimarent . in quem tui patris honores conserrentur, Veneti tua se fide& vigilantia tutiores,Virtute munitiores fore intelligetes,te Ducem suis exercitibus praefecerunt, tibi omniusuarum rerum custodiam commiserunt. Sentio me impetu quodam animi latum in maximam sylvam intrasse, per quam,si per tua mOd elli ani aliquantulum mihi vagari liceret,nihil libentius facerem: cum enim naturq tuae
dotes, cum animi Virtutes, cum mores,Viuendi institutum& disciplinam mihi ante oculos propos uissem, sic se illa, quam diu prae pudore
compresseram, meae erga te beneuolentiet declarandae cupiditas profudit, Vt eam hac una cogitatione reuocauerim, quod dubitabam, ne meum tibi studium molestiam afferret,n ue iple tanto in errore versari Viderer,ut put rem , eam me facultatem habere, qua possem omnia, quae in te laudanda ducerem, satis co-
Uode persequi. Quid ergo aliud restat,nisi ut meum negocium aganisnam cum iampridem ad tuam amplitudinem colendam aspirarem, aditusq; ad eam rem non ita difficiles mihi fore sperarem, posteaquam Horatio Farneso, iuueni amplissimo, me addixeram: tum Verbmirificus quidam casus oblatus quasi fores amicitiae tuae mihi patentes ostendi t, cum mi-
574쪽
hi necopinanti ea prouincia data esset, utillud monimentum, ita quo Petrus Bembus Cardinalis magni auunculi tui. dum apud eum familiariter vixit, atq; eius uxoris laudes cons gnaui in posterumq; propagauit, ad te mitterem quod onus ita non inuitus, non grauate suscepi, ut nihil unquam mihi acciderit opta lius: si quidem in certissima spem veni, quod cupiebam, celeriter consequendi: qui enim ne in tenuissimos quidem homines fastidiosus,& nullius gratiae comme datos, nemini patiaris aditum ad amicitiam tua esse praeclusiim, me credo excludes, apud uxoris tuae fratrem non infimum locum obtinentem, munus prSterea afferentem, quod tibi scio fore gratissimum' Quanquam enim non ignoro, te a puero omnibus literis deditum,& maiorum vestigijs ingredi cupientem, haec eadem alias stu-aiole legisse: tamen, quemadmodum si aut Apelles, aut Protogenes operi tuo, quo nihil
perfectius a vulgo putaretur, rursus manus admouerent, magnani credo omnibus, qui ilia
lud antea inspexissent, denuo videndi cupiditatem inijcerent: sic spero, cu audies hanc Cui .di Vbaldi no corporis, sed animi effigiem, cui nihil boni deesse videbatur, quia no satis summi artificis intelligentiae faciebat, nouis quibusdam lineis & coloribus illustrata ac perpo Iitam fuisse, tum me,tum illos, qui id mihi negocij dederunt, ut eam tibi dono mitterem,
575쪽
magnam esse a te gratia inituros. quod enim Petius Bembus, si vitam longius produxisse facturus erat, Vt hic libellus, quem olim una cum alijs libris edidera curionus postea pe spectum multis locis auxerat, in tuo nomine exiret: id eius vicem ut facerent, ad pietatem& officium suum rati sunt pertiner Torquatus Bembus,haeres ipsius,&ij, quibus id e Cac .dinalis per testamentum mandauit, Vt quae ipse extremo spiritu cauisset atque sanxisset, tuerentur atq; defenderet, Hieronymus Quirinus & Carolus Gualterutius: quos quidem omnes scilice & quem primum nominaui iuuenem lectissimum,& proximum allierum, de tertium homines honestissimos, eo te loco habere cognoui, ut cum id amiserint, quod unicum existimabant antiquae virtutis eXemptu,
i putent dolorem suum hac sola medicina leuari posse, si & illud egregium & singulare in testudium, quod morte deletum & extinctu est, quoad eius fieri possit, sua opera renovetur atque instauretur: & ipsi in tuo nomine conquiescentes, nonnihil a moerore recreentur.
Nam & si ille amplissimus vir, omni b. bonis
perfunctus, sic e vita tanquam e theatro exij vrijs qui in ea rem aserint, minime inuideret: tamen homines eius amantissimi, & non solum ampla & honorifica amicitia, sed etia iucunda consuetudine priuati, animum inducere non possunt, ne illius discessu vehemen-
576쪽
E M B V s Uupoli pater meus, clino Venetias de Guidi Vbaldi Vrbini Ducis morte esset Senatui allatum, magnum μne dolorem cepit, quod vir diuino in nis,admirabilι doctrina, singulariprudentia praedιtus, omni iure nec studinis cum nosti a Re-- publica coniuncti mus , amplifimis in fortunis tu , ci florere per aetatem inciperet, interceptus extinctuseque, incredibile fui desiderium bonis omnibus reliquisset. Qua in re augebat eius molestia quod videbat, propterea quia Iulius Pontifex Maximus ei plurimum tribuctu, ma gnum etiam imperium eius fidei commiserat, eritque nemo cui ille vel plus confideret, vel in quem omnes bonorum o dignitatis cumulos esset libentim collaturus, ipsum e vita non satis fluo tempore cesisse. Ad hec etiam mea causa plurimum ungebatur . Existimabat enim, id quod erat, quia ego istum summopere amabam , cole bam, in eius erga me amore utque beneuolentia con quiescebam, ille vero me admodum diligebat: secum Gnim, quandiu mihi esse cum illo licuit, si uisimo in conuictu amantistae honorificentifim': detinuerat. suo etiam testimonio apud Iulum Pontificem Maximam sepe o uerat re ut eiuου viri interitus mihi longe acer M a
577쪽
s 3 DE GUIDO VBALDO EI bisiimus atque luctuos imus accideret. Nessolum BO-bus pater ,sed omnes etiam nostri ordines, vocis, atque uniuersa certe ciuitas eum nunciam Irauiter ac moleste accepit.Nam quoniam is cir nosti is quondam in exercitiabiιs admodum adolescens si ina cum potestite strenue atq; integre aliquot annosluit, postea Valentinianis i iis miseris durisiimios temporibus regno suo expulsius, cum se in nostrum urbem contulisei ncredibiligratia totius ciuitatis annum amplius est nobiscum versatus, non tanquam exteri aut alieni hominis, sed quasi unius nostriebari mi amantisimis ciuis,atque optime de Republica meriti, sic eiuου ini mors nostirorum hominum animos onrnium mentesci; perturbauit. Qiperes illis eo etiam grauior fuit, quod uxor eius egregia Iemfimas foemina iapsis ob oculos versabatur: quam sane clim propterea, quod illam is sine ii s resinqueba tum vel motae, qllia viri amantiβimum cognouerant,existimabant omnes in uno in luctu atque dolore versari cuius virtutem,constiti ii sanctitatem, praestini imum ingenium uniuersa nos bra urbs tum, cum apud nos illa una cum viro esset, pluriinis in rebus maximis dociliniisq; perstexerat ,summas illum beneuolentia prosequebatur, docile ut dictu fit, utemum eorum fuerit nostiris hominibus charior.Itaque
quo tempore mors aliqua regia Patres illos atque Sen tum reliquoss ciues omnes aeque atque hae dolare mola
μή p allecerit, quisciret, aut qui se audi Ne recordare
tur, nemo erat. Sed quoniam, ut plerunquefit, ea de re nihil omnino tum publice, praeter ipsam ducis momtem nunciabatur, ut primum in animis hominum doloriae parumper repentinas resedit, coepit vos, q*odonici ca
578쪽
domeflica in calamitate quaerere, quonam sti morbo esset extinctus,qri honores mortuo habiti, quάue mente populi fuissent, tum quam moderate uxor eam solitudinen serret, quiniue secus, aut quod cum apud eas gentes, tum
apud Romanos homines beneuolentiae, quodue ῆ e no 'men existimationisq, retinnuisset. Quae cum singula mihi maxime esse cognita existimarent ij , qui sciebant, quantus mihi cum illo viro usus familiaritasq; intercesso rat, plurimi etiam affuse me illi morienti arbitrarentur, concursus οἱ ad Bembum patrem propὸ omnium ista querentium fictus: quibus ire tametsi Romae esse id me temporis os disset, persuadere tamen non potuit, quin ab ipso vellent meis literis in de rebus fieri certiores. Isame pater cum petisipet, stitui ea conscribere, quae a Sι gismundo Fulgi rate paula ante acceperam, cim ad illam ipse atque Sadolatus meus er Philippus Beroatius intinor his de rebus ficiscitatum venissemus, sermonems v-niuscuiusque nothrum, quemadmodum habitus est, manis dare literis cum ijs scriptis, quae tanquam lectatum atque
recitatu nobis omnem prope rerum summam ars ferient continent. Quid enim patri meo Aiuium meorum nomine petenti atq- requirenti negarem, ea praesertim in re, quae duorum longe omnium optimorum,langes mihi charissimorum hominum vel memoriam esset in posisum vel etiam beneuolentiam propagaturu' Itas cum librum co- fcfem, animaduerti in eo multa esse tam egregia tamq; praeclara, atqueadeo tam insolita cum de Guido GaIdo,
tam de uxore eius vel recitata, vel certe commemorata imternos u dicta,ut vererer, plures essent futuri,quibus
ira non satis probarentur, quam qui vera esse crederent, i . M 3
579쪽
ueo DE GUIDO VBALDo ΕΥ nisi certo siquo atq; illustri resimonio niterentur. Esl Gnivi illud verum Tevole, dici quod olet, quemlibet ex se
alios ficillime aeshmare. Itaque quoniam nemo vir, ne nomulier hoc quidem tempore fria' est,qui ea in fise experiatur,quae nos er vidimus sepe in illis omnia, ex partim etiam nunc videmus, exi Imaui adhibendum mihi esse t shu idoneum, cuius autoritate uniuersa se nothra oratio' tueretur. Is tu autem potifimum es visus, in quo acquiescerem.Num Bembi quidem patris attestitio, cuius mihi nomen grauisimum sanctifimunis est, quoniam ei mea in primis ratio atq; persona tuenda proponebatur, aliquiabus yrtasse videri poterat, plus in eo amori eius e ga me tribuisse, quam qκaerebam. Tu vero ex illorum amborum similiaritate dis beneuolsentia cim in nostra
urbe maxime omnium es nus, tum in eorum regno ab ianis amantistae susceptus eo tempore, quo te Romam ad illas in omnium doctrinam genere abs te supra quinquies mille propositas quaeshones disputandas β'nendaues
contularas, utriusq; mores atq; vitum omnem bene pensetus diligenti ines perspexit' , mecums posta sepius
summa cum admiratione es colloquutus: illas ipsos,qui hoc in libro ea dissera quae leges,partim vetere tibi necessitudine ais hostilio, partim armore Uu atque collictu, studiorum quidem omnes voluntatums similitudine in xime cognitos atq; coniunctos habes,ut quantum illis adhibenda fides Ili,nemo te melius intelligat.Quanqua quia . dein ea certe res cumprimis illos omnibus hominibus con cibare sane debet probat imosq; reddere, quod Iulio Potifici Maximo eximie probantur, eidemque charisimi a
que Amiliarisimi untinum is er Sigi mundum unice di-
580쪽
ligi apud bcs habet, ut ascribendis epistolis praeclara
eius opera utituriin quo discite dictu est, quantum unus omnes excellat,c inscriptionis elegantia ex candore 'γ-li, tum plane diligentia πfdc: er Sadoleto quantum triabuere quanti eius incredibilem probitatem praestinis manis doctrinam Aceret, quamq f. bi culta eius si tende-tiaq, poemata probarentur, Whndit acerdotio illi tradiato Romae templi honestifimi Laurentiani. . Berouidus di rem in ere illius impridem est: cuius clim simplex laudabilissulta, tum doctrinae elegans eruditio, atque in porticis stud s mira prae titia, eius stipendio ac liaberalitήte maxime alitur. Quis dulcm ita fine ullo u dicio est, cui qui apud Iulium sci magna vel dutoritate vel beneuolentia fiunt, eorum cum Acta tum dicta omniae non probenturi cuius etiam quod in isto libro nome mutitis in locis perlegent, consilias intuebuntur, qui e
sibi librum legendom existimabunt, si modo quil iam id
mici quqd eos tume Acturos puto,quorum in animis et que montibus cir mortui Ducis memoria, e vivae bene
uoletia impressa altius infixaq inhaerebit, tibi magno a imento esse ad ea quae scribimus, caeteris probanda leos das debebit. Nam ob rem Acillima tibi erit Teupola hunc libram tueri, apud nostros homines praesertim, qui Oi plurimum tribuunt. Quid autem tibi nostri non tribuant, quem Romani homines ita uspiciunt,ut cum in omni philosophia tibi sine ulla controuersiis primas de rarit, in caeterarum artium disciplinis quem tibi anteponanis habere neminem Ateantur ita amant,ut ncino in bi unus tam ab aliquo,quam tu ab illis vinuersis, diligi aviaria; videatur t eo autem et in libretius hos ipsos de te