Succincta medicorum Hungariae et Transilvaniae biographia. Centuria prima-[tertia] Excerpta ex adversariis auctoris

111쪽

BIOGRAPHIA MEDICORUM ZR pag. 383 seqq. fide diplomatum suffultus.

docuit e gentem inmungaria vetustissimam rex adnexa Tabula Genealogica luculenter perspicitur plures omnino exstitisse Viros de For-gatum stemmate natos, qui non modo in famctiori aeque ac ciuili republica , sed etiam Hungariae litteraria egregiis sese nobilitauerunt speciminibus inter eos primum tenere lacum existimauerim Michaesen Forgaci . lmonis Lib. Baronis, et incernar Reg. agistri malum, ex Vrsilla rimningeriana susceptum qui iuuenilibus in annis peregrinationem Litterariam suscepturus , Vittebergam , celeberrimum ea aetate artium et scientiarum emporium ingres

rante, die . Aug. anno I 587. Albo studi strum Vitte retensium nationis ungaricae quod felici fato ad manus nostras peruenit, hune in modum nomen manu si is hae Forsae de imo - - , inseripat una cum si-gismundo amasi, et Sigis naundo Pecat, Nobilibus, nec non Francisco Baan Lolanci Barone H Comite, qui sibω:uturis annis duobus 1589. Rectoris quoque agnifici munere in ea studiorum Vniuersitate , rarissimo exemplo , egregia cum laude defunctus est

dum scilicet eootuim garico Ioannes Catanadius,

senior in ordine XXXVII. praeesset. ' D,

cla d IIustrandam historiam Patriae litterari in plurimam uetania sinam vi tur a iuuiram, o sorva,

112쪽

etis his ex asse conserati sint quae Friam . cum quoque Meriurum, Vittebergensium Pr

eorum quoque seriem, ut e popuIarium nostr rum nurnero a fellei inde saerorum restauratione ex integrum sere seculum tractandorum sublimiorum studiorum aussa Uittebergensem visitauerunt Universitatem Petrus Monesilatus Laseouiensis Hun- rarus, in Praefatione, Libro de omine magno in Natura Hira Io, Vitteb. an. 8.ed,

in praemissa, a Murum, rivium, Leutfiniis utensum , nomina , qui milum primus mio Isaa vitte ream ad audiendum Lur Lemmor lectus fuerit , atque reliquoriim ciuium Domina

nomina per longam sariem annorum ad sua Rus tempora pulchro satis ordine ibidem reeensuit; Ieremias vero Oolnus . Barouius Hungarus, dum eam laudati one duisti Epistulam dedi eatoriam an recuderet . Mind duodeeim prioribus fidolitet adtexuit, quos n. quoque Centur. I.

artis. 9a. u. 9a seqq. iam exhibuisse pro meminimus. Quia vero atriola metus huius Leucore studios,rum Nationis Hun imo sito quopiam in manus nostras deuoluta est non ps rebit ex illa reliquorum quoque ex ordine nomina , quae adhue desiderantur ad annum usquae I 6 8. perteTere . quo nimirum Conei lium illulNRtioni 1 ungari ea , exempI . Forgaelii Nostri Vittebergam accurrentium fato in seliei dissolutum est Prout donedulatum aeque a Lipoinum

pretiosissimo mmeii Me Iitterario nostro sua mixti tum fuisse euidenter constet, filium ruptum hoc iam eonnectemus ordine: Nonis smintis,inio nationis Hunorimo x U. magnis Aeademiae Reeior , Thoma sonitio L V. D. no I 'T. nomina in is astos hos

113쪽

se rem, in Epistola ad Clar. Paullum Uri. Neosoliensem Hungarum , de Antiquitatibus --

inseripserunt sequentes: tehae Hunior Vistim

Iinus a

Petrus P. Aluinci. I. . fetenteterinus Demetr. Nadasdius. Nich. T. Patainus. Ihomas arta Udvarheli Setilaginus Christoph. . Deci s I. F. saepsius Lucas Mercatoris ara dinus. St. n hol Bluulinus. Stephanus Pastoris Desinus. Stephanus Frier obronochinus. Nich. Sarturis risIehinus. Io Santa eisχem tinus. St. Tonsoris amdinus.

114쪽

dicina Aegyptiacis disserentem, pag. a. Nostro, auo i 56. retulici leonius. Qua tus a reditu in Patriam coeperit illico orga-chius bonarum litterarum itterator unique feri aestimator, solo Iusti Lapsi liceat hie euincero testimonio, pistola scilicet ad telaeti For garet ιι berum vironem de ira es in Hungariam Noris Iuniis an Is89. exarata, Cent. Π Epist. LXXXI. edit. Vesal. an. 675 in 8 qu e quia singularibus referta est encomtis, et lectu per quam iucundissima, placebit hic eam integram

Iepeteret , . Amante Ualde me prouocas au, scribendum pariter ac amandum, quis tu es ignotus mihi, mino notus , vel ex una Epistola ista, in qua faciem video pulcensemae mentis. Etiamne iste vester remotus et vere Martialis tractus educat ac prosere, Palladias istas proles gratulor tibi hane i dolem, te Patriae ; quas profecto praesi- , diu grande et lumen exspectat ab eiusmodi alumno. Quodsi hanc directam ad Ia , dem

115쪽

si dem . et virtutem viam plerique e tua elan, se ingredi vellent , quid Europa beatius. , quae nunc iacet nuseri, Undique telis coo fixa ciuilium turbarum. Sed resurget pro-- fecto aliquando et ea certa spes me tenet se eiusmodi adminiculis et fulcris Tu perge , et te litterarum ac D pientiae studiis primum,

- O Patriae trade palal facturus quan umo inter doc tos cultosque Nobiles , et inos, , qui nihil Licis habent, nisi a luco maiorum. o inam quidem inicitiam quod appetis, ita

, cupide essem , vici e propior appetenti

sim, et in tempore ostendam. Lucubrati , nibus nostris quod deIectari te scribis, ut, is nam et iuuari l. spero tamen id facturiim, opus, quod nunc edo, in io Principemo Drmo, et eos , qui ad gubernacula rerum, admouenturi Laboriose mihi opiis scrip um, fateor sed Vobis, vobis, non ut vulgo, qui nec capiet, nec struapiat, fructum γ, ciat in praeceptis, quae nihil ad ipsum. , Regendi imperandique munus vobis Coiaue , nit pubi obsequii gloria ut ille inquit , re siet o Nobilissime Baro . vale. Noniis Munil CIBO LXXXIX. Non profani3 dumtaxat doctrinis insignique linguarum grae me et latinae notitia egi egi instruetum , sed sacrarum in primis litterarum studio plurimum fuisse delectatum, luculentissimos B. o. ab vini Institutionis Christiana e Libros ad oviem tenuisse, aliaque s lectissima interprρtum suinorum oraculorum Scripta nocturna diurnaque

116쪽

versavisse rapta, Petrus azman S. R. F. Cardinalis in Epistola nuncupatori , Libro contra Nic. Gyarmatium , elmetetiensium eccles asten , is cultu Sanctorurn et eorum pro notis in-6rce me scripto , et Graeci anno 16i7. edibi , praefixa testis est Rem vero Io. Motia rium noline pientuli mi Viri huiusmanibus illa Iurium forte ob id proiiuncta aeris , quod ac laudato 32mano I. c. in Libro quopiam eristico, bagua hungarica exarato, et TirnaV. n. 1 63 foliis quadraulibus promulgato, de exitu vitae Porgachii Nostri a re ult v rum nostra haud intereti, Cui deinum lioininum coetui Heroas eximii nominis pro lubitu a morte adgreo aueris. Michaelem hunc lim,edicis aetate sua celebrio ibus litterarium exercuisse commercium , dubium vix esse potest prostat inter Epistolas Vesentis ei desii , acet-ximi Critici et edicinae Doctoris xperien eissinu a Christiano Acidalio , frutis, Hanov. an. I 6O6 editas , una ad Michae lem Argabum, Baronem ιπυυiι, Patauium Vbi percipiendi studii forte 'dici caussa commorabatur anno 1 92. at Ili E EX rata , in L. Ac latius cum Nostro agit in primis de Amano runo volans, erit totum Philos hiae circulum hilare , et Philosophiana nouata , .m quo ab strii cum ara annisus est is , riuentis ad org Chio in VI eebit in hanc rem extundore verba : Quaero

117쪽

in Italia audet, ex qua in olim fatebatur, ex

ui absit miror, miror, ne rumori a in dem habe , et oi ipsum es, ditnissimis. Tu me do-

cebis , et aut certum aut fial n facies, etc. Olct-mus Responsorias Nostri ad Acidalium litteras non esse aeque publicatas , sicut et illas, quas vel ad Iustum ipsium, aut alios Viros erudistos exarauerat. Forgassianae huius Epistolae Le. Bruciarum quoque in Histor Philosoph. Critic. edit Latin Tom. IV. Part. II. Libr. I. cap. a pag. 6 paucis commeminisse animadvertimus. Francisci o Et veIo Ametropolitae Striginniensis, et Cardinalis, quantae fuerit eruditio, et qua inmungariani merita notius est, quam ut pluribus edisseramus ver his, ab eo profecta esse accepimus . Decrera Synod Prorum cia si is mariam an I6II remincisis eWpis edita Rituali trigoniensi iussu Petri Paga D an. 1626 adnexa, mox a Peterno Sise Cror. Concit ita Hungar Part. II repetita. a.

De conpescenda Haereticorum petulantia, et nom

nulli alii Libri polentici nanu exarati ast ne quid dissimulamus, molestatiotrem aduersu sa indam Paciscationis Viennens capit , a Car. Petersio l. c. pag: Nostro attributam Rot rides fictam esse euincere conatur in Lineament. Histor. Hungar Litter Allon an I745. in .editis. - Fhams, Foetis Nicolat ad Μ haesium caesi filius, Praesul infulatus Varadis sis, reliquit nobis . orationem funebrem is Mirum redis GL in Collectionis Schardianae

118쪽

eionem C Di rgethc, e eiusdem obsidionis n. 1576. Synctomo ri Turci - Pannonicarum Mum. 19. insertandi. 3. Conmentarius sui remporis Historicus, Res ungariae et Transitu. Lib. XII. comprehensus, numquam tamen,

quod sciam publici iuris lactus, auctor Fram ciscus orgac adpellatur clarisum Hsori sin Historia Practi Imp. Matthiae Regis Hungar. l. ollario in Supplemen ad Laru circommentar Libr. I. pag. 699 excitata. Amon o ars Comitis Nicolai rini Libellum D Diseiplina militari recte inter mingaros insim

aeticia, praemiis erudita Dissertatione ramcisco Rakoteti inscripsit, et sub hoc titulor Symbolum Ill. D. Comitis Nic. arisi Emo impune acessit, an IzO5. an a absque iudicio Ioci foras edidit. Sed Comes Ad in F Des, Si Dundi MLus, incernarum Regali uni agister, Iudex Curiae Regiam, et Uxemus exercitus IIungorici Dux meruit omnium maxime nostram astentiouem, cui sedem latis honorificam in hoc

Articulo ob id a nobis adsignatam vides , quod Alesiis iam is non vexatissimam illam omni aeuo

eransmutatoriam, dictam chr opeiain, sed veri nominis metauu inam, atque Dagiracam , haud primis tantum labiis degustaverit integrum enim. t ex ungue leonem; de finationemercuriri stituisse Processum Chemicum ex D. Ioam Iim. etiri Conisectu iamiae More sices Praeticae. Hal. Μagdeb. an. I73O. in . edito P. 903. cygnoscitur quam mercum Mationem cum

a leo

119쪽

im BIOGRAPHIA MEDICORUM

oleo Uitrioli ex mente Comitis orgalsii inseruendam, sicut et vitriolica imbibitione frequenti ac digestione , adiectis nobiliuni inetallorum. calcibus, ad metallicam mixtionem aptiorem reddendam, facta honorifica nominis Orga sani mentione . uberius iam ante edi uisse legimus D. Ioach. Bri herum in Librii, cui talem fecit titulum: Expermotum norum ac comossum da misera mesa perpetua . seu Prodromus Hi loriari sue Propostionis Praep. D. D. HODIosiae ordinibus factae ire auri extractionem media te arma littorali per modum inerae empetuae in Francos an I 68O in Laudatin

us scilicet artis hic ' gyricae agister B Hierus deminera arenaria perpetua scribens, posteaquam nonnullorum Aurigeram mineram adduxisset, mepari experimento haec pag. 8 i. adiecit: Si quis tamen huius processu, fundamentum, sive rudimentum potius scire, desideret , is Experimentum elaboret , quod, olim abiungar quodam Comite et wγ, nate PlayIO-Chyuilc Forgis Adam nonilne . Regni ungariae Generali accepi, probavi, , et verum inueni vel hoc solo nomine coin, mendabiIe, quod nihil de Argento in hoc, Processu amittatur tamen semper aliquid, Auri acquiratur. An vero cum quolibet ubis trivio succedat; nescio quare etiam nego , tium non persecutus sim tantam enim viru, triolorum uarietatem hi eruaui, ut de Pro, cessibus , qui vitrictum pro basi habent,

is nunquam idem , et certus effectus sponderi, possit,

120쪽

BIOGRAPHIA MEDICORVM Io I possit, sunt namque vitriola, quorum oleum

iam actuat aurum in se continet, ut demon-Mm potest praesertim inmungarico In hoc igitur Processu Formisiano Vitriolum

Hungaricum unu tur, calci natur ad ru hediri nem, affunditur acetum terve ques ater, destib, Iatum extrahitur Essentia vitrioli, decant , tur extractio fitratur, et vaporatur ad consistentiam rubri Syrupi, cuius sumuntur, tres nilae cinabrii quinque uncias, bene commixta hume C tantur aqua salis armoniaci, , exsiccantur lente, et hoc repetitum terve, , quater, tunc miscetur aequali pondere casis cis Lunae , destillatur per retortana, quod, remanet, fulminatur in Cupella per Satur, num, et separatur in aqua sorti Potest, etiam haec massa vitrioli et inabrii succese, sive in argentum fusum iniici, sequitur idem se effectus, sed perditur Mercurius qui ex

hoc Iabore non est conte inliendus. Haec

demo ars Meherus. Super hoc Comitis Ad . mi Forgelsii Processu chemico interrogatus Versatissimus in uniuersa Alchemia Patriae edi cus , ' a' ita suam nobis mentem in litteris responsoriis anni currentis I 79. I8. Iul. Iaurino datis, candide aperuit A num ros, Fortat Adamna experimentumat illati, Zimondhalom. hog eLa' Processus partic , laris maturatio Lunae. aga az, Ogy min, deni metallumnal eg eredet vagyon in is ortu, sed diuersa fiunt propter immaturita- , rem et hetaerogenea sulphura Luna prox,