장음표시 사용
111쪽
Incipit Chronica Summorum Pontificum
compilata per Fratrem Leonem V . beveteranum , ordinis Fratrum Pra dicatorum: & etiam summorum Im,pe ratorum.
Via Doctor sanctae Scripturae Mon solum Provectos debet initruere , sed ad eum etiam pertinet incipientes erudire, secundum illud Apostoli I. ad Corinthios III. Nompotui vobis loqui quasi spiritualibus , ideo tamquam parvulis in Christo Iae vobis potum Aedi, non escam. Glossa H : Iae, idest, facilem B do
112쪽
al LEONIs VRBEvETANI doctrinam. Par Iis in Cbristo, idest , eenserione Dei. Figura ad hoc est in veteri Testamento Genesi XXIV. ubi legitur quia is Laban frater Rebeccae non solum adposuit panem, quo vesceretur Puer Abrahae,& viri, qui venerant cum eo; sed etiam paleas , & foenum dedit camelis eorum . Laban interpretatur candidus , vel candidatio H, & potest significare Praedicatorem , sive Doctorem Ecclesiasticum . Unde dicitur EccIesiastici xxxiv. Ab immundo quis mundabitur 3 Rebecca interpretatur patientia 3ὶ , quae coniungi habet Praedicatori , iuxta illud P a mi: Bene patientererant, ut adnuntient. Per panem intellige doctrinam subtilem . Per puerum Abrahae , & viros cum eo, intellige Provectos. Per foenum , & paleas , intellige crosi se exempla , & res gestas 'Per Camelos , intellige huius doctrinae novitatem,
de GIossa : Non solum ptiero S comitibus eius , sed camelis potum tribuit p quia verbum vitae non foIκm prudentibus , sed etiam stultis praedicatur fecundum illum Apostoli , Ad Romanos I. Sapientibus , ct insipientibus de
1 Γλωοσα tam sonat Linguam, quam Interpretationem ; quare GDinctilianus et Secretioris linguae ex
113쪽
pingues ιcere a ossa, pro erassa, quo vocabulo utitur etiam Ber nardus De Consideratione ad Eugenium .
Propositum meae intentionis in hoc opusculo est De temporibus, ct gestis summorum Pontificum , s Imperatorum, aliqua magis utilia , & memoriae commendanda, accepta de Chronicis Fratris Martini Polο-ni ordinis Praedicatorum , necnon dialiorum Doctorum , inserendo in ei Sdem quosdam viros illustres, sub brevi stilo prout Potero copulare prius praedicta humilirer, & devote, haurienda. cum gaudio de sontibus Salvatoris; ac demum in Christo parvulis propinare . Igitur in principio Ego
Frater Leo , natione Vrbevet anus , minimus inter Fratres ordinis Praedicatorum , Oro,& recurro ad beatam , & gloriosam virginem Mariam matrem Filii Dei,& ad eius Paranymphum Apostolum, & Evangelissam, Ioannem , ut in praenominato labore mihi eorum servulo dignentur adsistere . . .
r) Martinus Polonur eX Praedicatorum similia a Nicolao III anno ΜCCLxxVII Capellanus Apostoli ctis, & maior Poenitentiarius, constitutus est ,& anno insequenti Archiepiscopus Gnesnensis in Polonia electus; quo etiam, dum in Poloniam proficiscere--
114쪽
xj rLκρανυμ re proprie est Auspex , & qui nuptiiseelebrandis praeest.
Et in quia duplex est regimen , videlicet spirituale, di temporale : spirituale quidem fuit per Pontifices ; temporal vero , per Imperatores. Pontificale regimen in Urbe ,& orbe, incepit primum a Christo, qui fuit Pontifex praesentium, & futurorum bonorum . Imperiale vero incepit ab Octaviano qui fuit primus Imperator urbis,& orbis i . Hi sunt duo gladii, videlicet,spi ritualis , di materialis, qui suificiunt ad regimen Ecclesiae. Vnde postquam dixi e Petrus Apostolus : Domine ecce duo gladii hie , Christus respondit : Satis est. Haec sunt duo luminaria magna,quae posuit Deus in firmamento coeli , idest, in universali Ecclesia ; quae sunt Pontificalis auctoritas, ct Imperialis potestas; Inter quae, sicut luminare maius est Soi , minus autem Luna , sic Spiritualis potestas est maior , &Imperialis minor . Propter quod , primo agendum est de Pontificali, tamquam de luminari maiori , quod praeest diebus , id est spiritualibus , in primo volumine; post de Imperiali, tamquam de minori, quod prae-
115쪽
CHRONICON PONTIFICUM. 2Iest noctibus, id est temporalibus, in sequen
ikHaec quae sequuntur, ex Martiust Patino desumta , reperi etiam in duobus Codicibus MSS. Bubliothecae Riccardianae, quorum unus scriptus suita riglino nomine sorte M ex Ugolino corrupto quodam , Clerieo Emporiensi, anno MCCCLX xxr , & sequenti; qui quidem GgIinus erat Cubiaeularius Petri Corsinii Cardinatis Florentini, Episcopi Portuensis, & S. Rufinae, sub Clemente VII,& Avenione morabatur. Alius Codex scriptus est, Saeculo XV: & in utroque Codice exstat opus , quod Provinciale Romanae Curiae inscribitur, & in quo Tituli Cardinalium recensentur, ut sactum est a Martino, &a Leone nostro , & ulterius omnes Orbis Christiani
Epistopatus connumerantur. Ceterum riglinus memoratus sua ex Martino Potino totidem verbis, ut , Plurimum , transscripsisse vi
χὶ Non ab Octaviano, sed a Iurio Caesare. 3, Haud est idem ordo, ac is, quo Chronica sua scripsit Martinus : quandoquidem historia Pontificum& historia Imperatorum e regione positae in MSS.& etiam excusis Codicibus Martini, inveniuntur, atque ita Martinus eas se digessisse in Prooemio testatur ; quamquam MS. Codex Bibliothecae Laurentianae post absolutam Pontificum historiam, Caesarum res gestas exhibet.
. . Quia primo Pontifici , & summo , idest , Christo in triumphali Ecclesia tres Hierarchiae Angelorum obsequuntur di ad eius exemplar se in in militanti Ecclesia
116쪽
a2 LEONIs VRBEPETANI circa Vicarios ipsius tria genera Cardinalium obsequentium ipsis , sunt instituta );
de ipsis quot sunt, di qui sunt, di ad quid
sunt , in principio breviter est praemitten
1ὶ Non ad eius exemplar, sed quia ratio ministerii Ecclesiastici exposcit, ut quidam sint Episcopi, quidam Sacerdotes, quidam vero Diaconi . Quod quidem evidens est iis, qui Cardinalium originem noverunt , de qua doctus Onubrius , aliique eruditi. Vide quae de Cardinalium institutione tradit Leo inserius in Marcello I. xj Cardinalis Episcopus , vel Presbyter, vel . Diaconus antiquitus dicebatur , qui alicui Ecclesiae , vel aedi sacrae adfixus erat, & veluti incardinatus ut Gregorii Magni verbo utar; ad differentiam eorum , qtii erant adventitii ω subsidiarii r adeoque Episcopus, Presbyter, Diaconus Cardinalis , erat is quem hodie diceremus Episcopum ordinarium , Parochum , & Diaconum alicui Ecclesiae veluti mancipatum. Et Cardinales huiusmodi erant omnes sive Romae, sive in aliis orbis terrarum partibus: quare usque ad saeculum XI. in Ecclesiis Gallicanis Curiones Ecclesiarum Parochialium Presbteros Cardinales fuisse dictos ostendit Auctor Tractatus Gallici De Cardianalium origine: & in aliis quoque provinciis, elucet ex Cap. II. De ossieto Arebi presbteri, quae quidem Decretalis est Leonis Ix, qui Saeculo XI viXit. 'Nullum tamen hujus nominis vestigium adparet ante Gelasium Ι. & Gregorium Magnum, apud quem frequens Cardinalium mentio occurrit. Consule Van-espcnium Par. I. Iur. Eeeles Tit. XXII. Tandem hoc
117쪽
nomen proprium Episcoporum, Sacerdotum, & Dia-
COnorum quorundam Romanorum evasit .
istit do- Nummus ergo ipsorum primordialis est quinquaginta unus in , qui in tria genera distinguitur . Quidam ipsorum sunt domino Papae adsidentes, ut Episcopi ὶ: quidam adsistentes, ut Presbyteri 3ὶ: quidam insistentes , ut Diaconi d. Episcopi enim, in sollemnitatibus sunt domino P pae adsessores; unde ipsi soli inter alios Car-χinales Cathedris utuntur. Presbyterorum vero Cardinalium quilibet sunam servans in missis, & horis mino Papae. Diaconi vero Cardinales in sistunt ministeriis. Ipsi enim Papam indu-ε t 33, eumdemque substentant, & deducunt , di ei circa altare deserviunt
et Numerus Cardinalium, quales nunc littemus, Varius fuit per diversa tempora; & usque ad aetatem circitet Honorii 1I. suere Liar. sed sub initium saeculi xI1. minui coeperunt, & ad incertum numerum sensim delabi. Imo , ut ait Onubrius Liabro De Episcopntibus, Titulir, ω Diaeoniis Cardina- Iium , ad Cam paucitatem redacti sunt, ut non ni si vir Cardinales in vivis agerent , quando Nicolaus III anno ΜCCLxXVII. creatus est. Observatque ibidem post tempora Nicolai III rursus coepisse augeri numerum Cardinalium quos deinde numerum XX lU excedere non posse in Basileensi concilio cautum fuit . Xystus nihilominus Iu Cardina-
118쪽
- itum numerum maxime ampliavit, cujus vestigiis institit etiam . Alexander VI. Antiquum tamen numerum LIII non excessere, imo ne attigere quidem , donec Leo X usque ad Lxv eos auxit, & Paulus IV tandem usque ad LXX, quem . numerum retinendum decrevit Xystus v. Consule Onuphrium , &Vaneoenium . Erraret tamen Leo noster dum ait numerum Cardinalium fuisse LI. nam alius ex ipsa subputatione resultat ; septem enim erant Episcopi, Xx VIII Presbyteri, & xum Diaconi; nisi Leo Dia-κOuos tantum XVI cum Martis o Polono numeraret.. Mirum sorte . videatur septem Romae exsistere Episcopos Cardinales, quum nonnisi unus Episcopus cardinalis in quaque civitate esse possit . Qsare antiquo sensu Episcopus Cardinalis Romae, est ipse Pontifex . Sed sorte post saeculum XI, & XII contigisse potuit , quod Onuphrius narrat, nimirum , Eeclesiae Lateranensi, quae est specialis sedes Romani Pontificis , propter suam, & Romani Pontificis excellentiam , septem Episcopos ex circumvicipis ςivitatibus adsignatos fuisse , qui statis sollemnibus diebus singuli coram Romano Pontifice in eadem Basilica celebrarent divina mysteria, vel celebranii. Pontifici adsisterent, atque ob eam caussam postea Episcopi Cardinales idest , Principales , quod huic Ecclesiae, & Romani Pontificis ministerio adscripti essent , adpellari coeperunt . Hodie tamen sex dumtaxat sunt Episcopi Cardinales, eo quod Ecclesia Episcopalis Sanctae Rufinae & Secundae, , alias Silvae Candidae, a Callisto H Episcopatui Portu- ensi unita fuerit. Et quidem in MS. Voglinui Portuensis. Episcopatus Sanctae Rufinae, uniuntur, quare a te annum I 386 certe uniti suere.
3ὶ Titulos, sive Ecclesias Cardinutum Presbyterorum
119쪽
aorum XXVIII , qui ante milli simum & centesimum ab hinc annum exstiterunt, enumerat onuphrius equorum aliquas circa tempora Gregorii I, mutatas fuisse monet; ita tamen ut numerus XXVIII PreSbyterorum Cardinalium integer permanserit, ut habetur eκ Pandulfo Pisano in vita Gregori i II , usque ad Honorii Papae II tempora, annumque Christi ΜCXXV, quo id observari desitum, ut latius exponit laudatus Onuphrius. Non tamen tanta apud nos onubrii doctiisimi auctoritas esse debet, ut eam veritati praeferamus , quae luculentius exstat in sententia Henr. Valesii , & Ioannis Mabillonii , qui Titulos Presbyterorum quadraginta , & amplius, ante Innocentii Ltempora in Urbe fuisse certissimis veterum testimoniis ostendunt. Adeatur Comment. in Ordinem Ro
4 Romae regiones XIV suerant, & VII tantum Diaconi , quibus eas Fabianus Pontifex distribuit, ut videre est apud Tillemontium in Fabiano . Adeoque alia iam divisio tunc erat in VII regiones Ecclesiasticas,. de quibus Mabillonitis Comment . in ordin. Roman. g. II
In his singulis regionibus Diaconiae suerunt, locasti licet, in quibus per Diaconos regionarios, pauperes, viduae, pupilli, senes , cuiusque regionis alebantur; habebantque haec loca, quae quasi publicae domus hospitales erant, sacella adjiinela . Diaconus his pra sectus, Cardinalis adpellabatur : ii su vero harum dO- morum tandem, abolito, ipsisque dirutis, adhaesit Diaconiae nomen ipsis sacellis, a quibus Diaconi
Cardinales urbis Romae dicti suere. A tempore vero Honorii II Diaconorum Cardinalium numerus ad XVIII excrevit, cui demum duae aliae additae Diaconiae XX numerum constituerunt, ut laudatus billoniui observat a
120쪽
bus tamen consulendi Ordines Romani a . Mabillonis
editi J mentio facta est , iubet huc transscribere brevem Tractatum de Uestibus Sacerdotalibus,qui in MS.Codice Bibliothecae Riccardianae exstat, atque ita habet: De Vestibus, quibus utuntue Episcopi , ω racerdotes,
SClenium es , quod pretiosae vestes in Divinis os
fietis sacerdotibus concedantur , ad honorem Dei, O propter Sserium , ω miniserium Eeele sui O diuis obfertandi . Induitur itaque Sacerdos mininra- eurus ad missam pretiosis vestibus , ω armatur propugnaturus contra diabolum , nam legitur a Qui non certavit, misime eoronatur . Recipit namque Sacerdos,
ve Episcopus , primo Sandalia . Secundo amictum . Tertio Albam , seu Camisiam lineam candidam . uuar eo Cingulum . Quinto Subcingulum . Sexto Manipu- Ium . Septimo Stolam , sive orarium . Octavo Tunia eam . Nouo Dalmaticam . Decimo Casulam , sve Planetam . Undecimo Pallium . Dusdecimo Mitram . Sandalia namque habet Sacerdos pro Oereis, ut pedes sint ealceati in praeparatione Evangelii paeis, ω ne foedentur pulvere saecularis gloriae , vanae laudis .. ictum habet in eapite pro galea , quae es spes f ἐutis in mente . Albam , sive Camisiam induit , quae cooperit totum eorpus , ut ea itatem habeat intus , exterius . Cingulo se circumcirca eonfringit, quia i mendo pereare in e libidinis motus omnes bonus S cerdos refringit . Subcingulum , quod sub cingulo positum pharetram signifieat , . in qua manent sagittae Scripturarum Sanctarum , ω orationum contra mundum , carnem, sis diabolum ; ω es proprium Episcoporum uti gubeingulo , qui plures ρ sagittas , ω forti.-