Obsidionis Madeburgi, antiquae ac inclytae Saxonum urbis, anno 1550 et 51 a Caesarianis factae, succincta atque historica descriptio, per Sebastianum Besselmeierum ... Germanico idiomate conscripta, nunc uerò primum Latio donata. ..

51쪽

---τaec vani ,duobus maioribus tormetis ex turri

D. Iacobi Neustatrensia castra semel ais item distur Lita sunt. Quod indive Hens hostis, duodecim ex er sine bombardis Abostis, crebris turrim ictib eonquasso Eo die treceios π quatuorictus turris ex cepit. Tormentorsi autem nostrorum ster eqden die, inello bombardae ictu interi'. 'Die pinsidio mediam drea noctem milites mssri iterum flumini best comisere.Vicum autem Becboam visuminis ripa non occupantesim in loco hostem a commeatu intercludere tentavere. Ponte igitur qui ad castra circvensia deducebat deiecto,ne ab hostibursoria is circanuenirentur ducentorum enim numerum nostri non feterataret sebat,ut quicquid commeatuum castris apportaretur,citifimo gradu se umbem remitteretur. Ad hanc commoditatem diutius eo seruantam , nostri nuncis in urbenim o cohortem

subsidiariam petiuercagorum petitioni quod aequa uideretur,acquiescentes, aliquot scaphis lembis que milite imposito,exoptata illis subsidia demissere.

Postridie eius diei milites nostri alterum ex malari bus naueis Germanico nomine Buntehuo appetis tum tardeo, cum ceruicta onustum ex Lechos in urbem misere. QMd cin exoneratum esset, eadem nocte Becboam remisum est. Eode die trecenti er uitisti foret globi ex Maatiensibus castris in D. M Obi turrim immisi siune no ri tantam uisentia non tam relismidauere, quin complures etiam globos exraiatini remeterm d a Post

52쪽

3 2 Historia belli Pψ multas uaris nostrorum excusolus qui hactentu, ut dictum sit, hos bundequas nocuerant, non solum in eo quis saepius coenardum bHlibus

ommeatu ' intercepi ent, vermetiam excubias

interficii fient , tam equos quam equites prostrauis sent: hones tandem consilio inito, tanto posthac di crimini certa aliqua ratione occurrendum este cet uerist Quare muniti ima uallis inter duora roratii ima, prope Roiter dorf,insem piscinam,collocvitum est, ς lata profunda, fossa sepiumuniric est die Mςrcur post Letare. . Hoc eode die hestet turris D.Iacobi muros iterm quatere offuit Vib lis autς noctra quae in aggere Neus latium nos im nte excutitant, ducentos de quinquaginti sex ictus pb eruaueruntiquos eo φe suis tormentis adidὀre. Bombardarum igitur ictus, quos obseruare pγtutam neque enim omnes potuere mae acquisvim

Iam dictum est,hostem ad phira incommoda disertenda nouum uallumfibricasse. Hoc etiam tum nos

sutis es,e arbitratus, aliud ad Latonius struxit, rem porta Schrotionis em re bicien ,id multis boni ν, dis, duobusq; militu uexillis egregie muniuit. Q sur hac de causi fictis est, utomiles tuto ex suis caistris ad alia transgredi possent, G cani uehetes cois c tum non mi us --interciperetitur. in

53쪽

vadeburgensis. viis porro IIa ab hoc vasto u que ad Neustaurum, die; ad De do se ilis agrum ducta est, adeo ut inpoberum longius excurrere, quam usq; ad esessos' imites, nostris non licuerit. Qui tamen interea hoste lice1 fere, strictisq; mcurrere cum eo telis no inter milμγ.Haec die Iouis post Letare actassent. Dicto modo die, nocte fire incilia,nostri,quos se pra Becboam occupasse dirimas, itera Buntehoam, ex maioribus nauigiis unu, omnis generis commeatu onulum si urbem remi ere. Paucis inde diebus interiectis, milites noctri Be eboam tenentes tam ex captiuis qua ex syresilaiorib. suis, dolos atq; machinationes hostium rerib fesciuerunt. Hi quum diu multum p eon ultas bent,quo num pacto nostros intercluderet redit in urbe probi Hrent bis meatus occludere constituerunt,atq; sic nostros hinc illimcs adoriundo occupare. Nostri id tur in tempore bota consilium praeuertendrum se

putantes, abbs mora nasses omnes, quarwm centemsi vel circiter erat,tritico,hordeo,auena,armentis etia, esteris, eiusde generis reb. oneravere,ac dein integra qualicusse per bina hostium castra pluetes, die, Veneris post Letare luce clara π meridians in urbe

.reuersi sunt. . .

- Eo die,nocte iam ingrauescente, Aper lim Piqμο b niuigil nomen est multa glande intume=ως in urbem rediit. Hic nocte prxcedente quam milites ηostri ex Becboa regerieuis pabνlαμ excurrerat.

54쪽

14 Historsa belli in cat Mani, ducenties vigesies si es in sepsiu

iam nominatam turrim eisulatu est,adeo ut magnaein pars sub cacumine concideret Hoc ex casu templi pauimentu opus fornicatum, concus ἶ- atque dissolutim est:organa contus estera, templi ornamenta contrita. Tormenta itas in inferiorem contis

gnationem demittere neces- fisit, ubi muro postirato,eodem modo quo ante,in hostes distrio a fiunt. Diximus supravastum ad Latomis, ricari inceptis ab hostibus:id indies ab ea parte qua in urbem vergeret,ob iurabatur. Pi scipue autem die Mercu ris poli Iudica, magnus librorum numerin quianores tacerent, adductus est, milium cohors,nestratuspis a nostris infectaretur, illis addita .Nostrittas fibros ab opere deterrere cupientes, aliqua equitum parte simul cum pedite collea per D. Matrici portam eruperunt,ac recta uia Latomias petierunt. E quites autem celeriores totum aggerem statim ueluti corona cinxere, ita ut nulli librorum quorum σκεν m quadringenti erant euadere daretur.lili id tur incunctanter opere relicto,in uallum Ieserecepe/re,inibi cum subsidijs sies edde uri. verum hine Gquites nostri ualli partem hiantem adhuc , ac tentem,inuaderesibros qui armenta et ista ad βο- rigm occllasionem comportarent, redere: illinc pedi dites duobus in locis uia m eo cendere,mumtionem γα possent, struere.Tandem equiter nostri uiolen ta impres ione lida operas onmes abegem min e

55쪽

milites subsidiar irruptionem metuentes, totis vim hus polibabito pedite contra equites, nitebantur At minum iuuante Deo opt. niax pedites interea uastu occupabant.Quod insidue nostra adporta chrotors er em utentes,cu intellex ssent,etia ipsit at ualli in optignatio nem prodiere.Verunt antequam ille aduento ,ho llas iam uallo exuti,ac maiori ex parte obo . truncati luerant. M ulti ex uallo praecipites bese dedetre,quos Hies insistu lanceis exceperiit uiginti quis, que supra cenigni eo die capti sunt,atq; in urbem duili: omne; ueterani de milites jrii imi. inter hos qgos additum t Io nilis Gulcheri , Ne attensis ibuni, signis erum,uexillum diuersis coloribus uuariegat*m gestantem. Hostes igitur tantam iniuria uim dicas ri, toto prope exercitu coacto ex castris proces serunt. Qflorum congrestum nostri ob exercitus magnitudinem detractantes,in urbem se retulerunt. Vbi ex mili: bas quidam , hostile uexillκm prshendens, / in aggerem ascendit,crebris . iactationibG reuolu/tionibust, ani spi turpiter ligni hostibus significalis nem fecit. Hinc in forum ad Praetorium descensuimest, ibi, consulibus toto, senatui hostile signum

ostensum ad singularem Fuorum militum uirtutem eomprobandam, ac demonstrandum. 6. cal . riat mensis, uduis inter nosti os milites 'seditio stipendiora causa exorta e .Questores enim biniel re stipendium ex mandato soluere uolantesimilites audire nolebant , Gisi iri Ibre Frylucrent, . da 1 mortem

56쪽

Historia I

mriem mmmirari.Qyod intusum ideo ptiebarii milites , quod trimestre tempus nond*m esset ab situ. .vemm quia Mecbdburgensem ceperant, pro tantis incipii captiuitate, qui deerant,ad trimestre tem/ us,dies,quasi pincrijsent,condonari uolebanticybiratione igitur facta igna militaria uiolenter exsi/m,rorrum tabernis rapuere: qus po quam erexist ent,in βrum quod nouum dicitur, instructis ordini bus incessere. Hac consi iratio a Praetorianis mili iλ iustum frumpsit,quibus iam stipendia n-erari coe pl*m erat Facta igitur corona,uti huiusmodi in iu/mu hibui feri conbuetim es Pritorem primo diceat ita latine colonest nominare deinde omnes ducta seu centuriones in corona medim silli magna coim

ientione agitarinini litus Scio tarq siunt, qui

si illos ex tabernaculis extraherent, adducerems. At Ebelingin Almanum,Putorem,quia forte tini in curia esset,in domos ud non reperierunt. Ioannem Tindestruccum centarionem adduxerunt,quiinter dueendum atrocius em delirus tractatus breui exporaui Ioannes vero springerus,uir acris de magnam

mus, ponte ad militum coronam siese contulit, qui coquid fortuna ferret alacri animo excepturu6. Verum Senatus tam ex repentino de pernitio 3 reipub. inieruperturbatus, satius ebe ducens argynti,vam, urbis totius naufragi*m facere , Alberim cis tempssan 'densem tam ob generis nobilitatem, quam hosti'Durem eloquentiam magiis distoritatis uis

57쪽

Madeburgensis uisiit, ui effugitaia militibus stipedis promitteret, hacs ratione seditionem tumulturasti omnel edurat, Orantem itas Albertum magna curessereniti audiuere milites, voti, compotem non tam ob emsacundum,quam o flagitatorum stipendiorum folutionem,est certa composito tumultu, nocte quae in equebatur nuMs quidam in urbem appuler fuibus ac uitulisine pleis qua de causa superioribus diebus Albim abrenderant. ceteris gero cum rebus aduecta siunt quilique campa :in=uper bilis scaphi, duo cerasis do tu portantes Hos quinque nauta in castra cracgoes fa deuebere consutuςrant,qui una cum staphis do

iijiq; capti sunt.. Die Sabathi praecedente Palmarum i lum, mane

inter septimam Er odianam tres soles nemine non s. stiriente*pra urbem comparuere avorum medius larido plane colore extitit , uters autem eollateralis iubeo ac sanguinolinto.Ηis uero occidemirus, cum iam noctesceret, tres lunae conlecti sunt , Id longe maiorem hominibus horrorem inciis in quod ei quo noctu accidunt, natura horribiliora uideri soleati colores haru descr ibi notasyunt, s uarii ais incerit ese Leousis quo per aliquot bor sconsutioent, iu

, de exteriores momento in sanguinem commutati,

priustis oblongos radios dissolui dis ruere . Ea itero qui in medio istarum ρς erat, perdurauitina mulam suam stleniorem retinem. ς -

58쪽

s Historia helli

etiam de plastis de causis eueniunt. A ronomi diis scutere-Nos neque prodigium fui' dici

Die Dominico Palmarum magnus in Neu attis ignis excitatus est, id, ex militum incuria,qui eo in ioco locos habuerunt. Verum obnixe sortiter. νων tendo tantum lectum est, ut cito antequa latius ferapere ,-ffocatus sit. Idem infortunium Lem dorsynsu eastra nocte ibis sequenti inuast. Niluta enim negligentius obseruan/tes ut ignem innoxium haberent, pautato temporis interuallo finis est ut tota undis castra conflagus mi. niar itas' marin uis sopire distiden res,omnes ea capra reliquere, vis acie in ructa tota illa nocterenseruatis ordinibus istetere. Non.urit mapno ite- nauigio nostri Albima .scenderunt Die Mercurii instipente, vario commeatu onusti rediere. Eodem die aliquot lembi, salem cypanes in hostiis castra deportantes, a nostris inter cepti utinatis in urbem una nautis aduecti. a b. Aprila. hora prima pomeridiana,qua ciues fere omnes in concionibus erant, bo ilis turma ubglus nostras,quae extra moenia stabat,invasere mi bus nequisquam re pentibus , quod ab hostibus ηMmero longe latet uincerentur,subsidia ex urbe aduolauere . Quor aduentu nostri recreati, coniunctis

ianira hostem ualide repuisunt. Id iniquo animo' i tolerans

59쪽

Madeburgensis. F stolerans hostis, binas equitum alas reccis,aequora robore ais impetu nostri non parum commoti,pede referre coacti siunt. celeri itas gradu D. viastici portam repetentes , hostilis equitatus, lurore prope modum csciri , tanto animi ardore in eculus erigi mulli etiam idorum una eum nostris in urbem irru perint. Quidam un ad uiam, qui lupi a dicitur, peruenere: nonnulli ubertis processerunt.Sclopetorqs igitur nostris per hortos et utro, lupides uiasitere, in injubjs dilositis, cum totis uiribus equestres turma propi arentur,perj uum id dictam retroce derent,ingentem cladem accepere: quam tum equintum tum equorum cadauera prostratu antiqui Nprodiderunt. Verum ta' nostri quo b eo in eo flictu multos Urmos,ac strenuos milites amfere: multi

grauissime sauciati sunt:uiginticaptiui abducti,quod

nunquam antehac nobis acciderat.

Durante adhuc ea pugna tam cruenia, bosus ex Ne ultio inreum globum in S.Ioannis temgumstequenti concisne,eiaculatus est. Qui tanta uehememtia fenestras penetrauit, ut murum inde diverberans impeturie resultaret, dis in confinisimam hominuturbam procideret.Huius tamen tanto ex casu, mirudi iudicino equidem Uus est. Miles uero quidum sublato globo, templum exivit Muri uulnu3 etiam hodie

apparet. δNocte in equentialiquot nostrorum militum coms Uis limia enauigarant. sistatim deinde obuia

60쪽

6o Historia belli

oram legere.Hos cum anus quaedam iii Blelegeo con ederunt, prodidit bet, densi acie in no/yros impetum iecerunt. Ex hoc coc ursu utrius mul 'ticeciderunt,nonnulli in Albim fugati sunt.

Die Martis post P schalia, hostes de uallo , quod ad piscinam Roster ὐdorlyn em erut,ubs ad Bμπος fucalba lata alluc; Iaducta Otam urbem undis circu sere, ita ut nulluue locus amplius seperest'.

qssinon aut a tofis aut ab aggerib. occuparetur. Fa/iris ii s ualidis praest ijs optime munitis,nostram militum una cohors da D. Udatrici lanaem in uigiliis stare fictum est ut de improuiso xcubia nostrix diuriis cum illis Abroram prodiis confligerent. verum nostros, numero longe instriores ab hoste presios; terga dare dis in sudetaetrum diffugere nec lim*iLQuo ubi peruentum est gradum puere, ij equesti hosti repugnari LI sim caeteri qui intra morinia ebent, suo rim nec ita te perffecta, turinam e*quitum,ima peditori cohorte addita,cmiseere.Ηi circuitκ cldndellino ficto, hostes itinere intercluserunt,

circunueneranthiadeo uitara tergo, G a ponte pii gnare cogerentur. Magna tum illorum strages est: multi tamen inabere: nouem tantum capti suns complures auicni ex nostris militibuη tam inconfidorato ardore hostem petebant,ut relicto omni trio, o

lis tantum ensibus excurrentes, manu con=rerent: tanta tum virtute, ut multos captiuos adduceresst,

quorum arma ipsis si abstulirant.