장음표시 사용
11쪽
quos sero iutograe civitates lituo illitie tum ei quando eorruunt; dum florida salus ridet in proximis agris Ubi majus alimonium inveniunt contagia, quam in urbo tibi per majorem ad mombos praedispositionem, si per iaciliorEm communicationem, et per infirmitatem corporum quae
aggredi utatur lior ibilos ehou caedes inducunt 2 Ut ca tera iacta relinquam, ubi magis nostris hisca temporibus ingruit Cholera Notin multis urbibus desolationem injecit, ita iit in-tsegras istarum familias extinxerit, incolumes
prophas vel parum laesa proxima rura relinquetis Et si aliqua in parte hic etiam serpere
vidimus, nonne a proxima civitato terribile venenum origi et duxit.. potitati ea tu inen Objectio ad aures meas nunc siissurrat, quod scilicet experientia clare demo
stret, quod rustici Donnulli, qui gravibus continuo coguntur laboribus in palustribus locis, in aquis stagnantibus semper iacentes, gravissimis corripiantur mori, g, quibus incolumes observantur cives, ut expua Pli gratia sobribus intermittentibus, di arrhoeis, Idrope pellagra aliisque similibus Hoc confitori debemus, et certe insoli est hac agricultorum species; ego autem arbitror, quod non tacitum durum vitae genus morbos in Elge individuis gi sere valeat, quam succida avarities ac inhumana rudolitas dominorum, qui plerumque, asticos inferioris elassis quasi bolluas
12쪽
considerant, hosce ad continuos labores constrii gunt, modicissimum emolumentiim ipsis praebetates; quapropter aqua tantummodo et inserioribus alimontis isti vescuntur, laceris a insalubribus induuntur vestibus, insuperabili paupeditatis pathemate vexatitur se dum venient nocte Iaboribus surgunt, et ad familiam revertuntur, filios, uxores, ac parentes sentiunt qui saniem
adcusant, et qui dum patiem petunt nihil aliud inveniunt nisi suspiria gementis cordis, et debilitatem corporis axi, ad quam fovendam parvam autummodo straminis copiam in humidi cubi- euli angulo possunt offerre. Ehul nimia crudelia has Eliu tristis hujus classis rusticorum cori ditio At proeedant bene pasti ad labores, corpus
atque animum modica generosi vitii quantitate erigant, storum corda convorii nil a te essario em
lumento subleventur, corporis vires sano cubiculo restaurentur, et lunc videbimus quod per habitudinem etiam durum vitae genus non solum damnosum sed etiam salutare agrorum cultoribuaevadat, ita ut non vitae rustieatiae sed dominorum erudelitati nonciuilae sthpantur morborum species, quibus itifima rusticorum classis vexatur.
Ex hisce omnibus conclusio satis ratiocii atque experi uti comprobata iacienda videtur, quod scilieet agrorum cultura utilem influxum praebeat ad praeeavandos morbos, ac confirmandamaalutam illorum, qui illam exere ni Transeamus
13쪽
min ad secundam hujus sermonis partem, ad ostendendum scilicet influxum agrorum culinrae ad aliorum salutem tu8ndam.
Triplici sub adspecι publica Hygioni hane
artem utilem existimamus rI. Conditionem aeris atmosphaerici meliorem reddendo; II. Alimentorum qiualitatem optimam Et quantitatgm maiorem praebendo; III. Divitias et ideo vita commoda hominibus
Et primum quidem quantum discrimen inter conditionem aeris atmosphaerici illorum locorum in quibus campi vel ex ignorantiam vel per ignaviam inculti jacent, et illam agrorum, in quibus mente ac hominum brachia con inuo lab rant Videmus in primis hine illino immensas foveas, innacsssibiles lacunas aquarum stagnantium, ubi humidus aer, ac per putrefactionem animalium, per macerationum vegetabiIium gina respirationi insensa, et morbosa miasmata conti uo volvuntur, a quibus originem ducunt gravissinii druturniquo morbi sporadici ne non epidemici, ut unicuique, qui primum attingerit medicinae limen, satis compertum est febr steriodica pra eiptio istis in locis propriam trahere ae statuere sedem Dum contra ubi agri coluti ur vides lac nas exsiccare, valles ac paludes in agros bene cui los convertere, aquis stagnantibus protiandarum
14쪽
xcavationum ope aliisque methodis ab humatio ingenio inventis rapidum inducere cursum, et sic non amplius gaga irrespirabilia, humidus at ita mortiosa miasmata, sed salutare Lephyri ac purus aer circum evolvitur non amplius tristem vilium animalium abitationem, sed amoenam observas ac rident mulauitiem, quae securam salutis faciem pracseserre videtur. Quoties non vidimus epidemias gravissimas, aliasque momborum species quae victae suerunt ob meliorem aeris atmosphaerici conditionem per agrorum culturam inductam Et revera operationes quam prurimae quas agricola faciunt ut directam habeant utilitatem, ut scilicet majorem frugum aliorumque productorum quantitatem ac persectam qualitatem obliti eant, itidirecte Etiam aeris atm sphaerici conditiovem magis persectam red-
dux, L; laeuua enim exiccatido, valles tu agros, et aquas tagnantes in torre te convertendo Lmajorem ac meliorem frugum qualitatatem habeant, salutarem alium ut diximus eodem tempore obtineti scopum.
Quisque praeterea facile agri ei quomodo
agricultura alimentorum quantitatem adaugeat, et meliorem ipsorum qualitatem ita ducat Vid mus per haue artom nutrientes ac salutares crescere fruges ubi primum herbae inutiles, vel saltsem animalium cibi crescebaut videmus ory- Eam navescere, ubi primum palustris surgebat
15쪽
sarundo, videmus aratrum altorum montium cui mina Petero, et salubrem alim ntorum copiam
induci ubi prius semper hybernum tomptis r
gnabat. Haec ars insuper studio accingetii sum reeta fruges a morbis praeservat, et certe oculus invigilans ac expertus solummodo, ac nonnulla
rationalia remedia hoc obtinere possunt. Quati-ium sero utilitatis publicas Hygieni adserat haste praese vatio demona rant pathologi ac pharin eologi, qui damna in umera ostendunt, quae humano organism fruges corruptae a Donnullis morbis inductitat u Exemplo sit ut da aliis sileam secola Cornuta u. Ab hac arte pendet quod fruges necessarium maturitatis gradum attingant, quod eorum elementa sint magis nutrientia; haecar deuique meliorem doeo Duges sorbandi m
thodum, qua neglecta, per Ermentationem aut putrefactionem, aliosqu similes proceεsus, o Lisera volvitur productorum corruptio Quapropter quisque videt quantum conserat ad humatiam 8erbandam salutem agrorum cultura; nec
verum est quod cibi egetabiles inutiles sitit pro
humano organismo, ut norm ulli putarunt hoc jam ratio atque experientia salsum Emonstrant.
Per primam lacilo intelligimus quomodo cibi
animales nimia nutrietidi iaculiato, et nimia plasticitato donati plurimis in casibus et praecia piae in morbis nocui evadore possint experientia Praeterea ostendit quod Ealubrior sit promiscuus
16쪽
elborum animalium ac vegotabilium usus ita ut sui qui asserui quod homo qnia donlibus caninis ae molaribus os donatus, carni vorus ac hombivorus esse dehoat; qui argu montandi modus quamvis forsan non tantum it philosophic Κ, vera tamen mihi vi lotur conclusio. Nunc donique remauet, quod influxum inhumatiam salutem agrorum culturast ostendamuε, po majores divitias et per maiora vita commoda Por ipsam inducta Notino verum est quod maior observetur opulentia illis in regnis in quibus basto ars ad maximum perventa est persectionis
gradum Quomodo ignavi ac desides civitatis
habiLatores vitae delitias gustare possent, nisi agricolae propriis laboribus ac industria, eorum satisfaceren desideriis, optata ac necessaria praebentes alimenta, et pecuniam ipsi accom datam suppeditarent ubi major adest paupertas, uoti ne ibi major morborum num rus Duin contea ubi divitia abundant, si ad bonum adhibeatitur finem, morbi etiam facilius Praepa- vetitur ac sanantur. Hoc praecipuo' probatur in IVosocomiis, in quibus si pecunia adest, etiam pharmaca, alimenta, lectula, linteamina, aliaque similia optima inveniuntur, et lati pacto aegri benedicunt piam illam manum quae ipsos ad salutom restituit. Ηaoc aut om non os sola utilitas tiam agricultura unianae conseret saluit, alia remanet,
17쪽
rustieatio scilicet veluti solatium ac lovamen profanis, salus firmior evadat , et pro aegrotis ut
salus rostituatur omnibus notum est natati improsit vita campestris in litor i iii am DO rlioea, iii obstructiori ibiis viscorum abdominalium, in xypochondria, hysi orismo, aliisque tironi is morbis sod vita cain pus bris certe per e parum utilis evadoro nisi agrorum culti ira iii Clindior mac magis amoenam ac variam ilisam redderet, et animum a corpus vario modo suavit Er Exercer t. Antequam hoc Poli quam argument tim objectioni qua spontano vi lotur non ulla respondere debeo. Α liqui ora tria opponere possunt quod agrorum Cultura tum et quando, scilicet in tion- nullis 1, iijus artis partibiis, liumati ac saluti manifesto noceat, sicuti exempli gratia oryEae cultura, canapis maceratio, ac similia. Nogar non possumus quod a ampla planitie ubi surgit oryga, humidus aer ac iocui mi a Smatibus plenus evolvo Lur; idcirco sub hoc adspectus, ominum saluti hoc contrarium videtur, sed si attente consideramus quod ad hara migum lict-ciem colendam ima loca soli gittitur, quae igitur lium id si in per o imo plerumqtie paludos acva Ilos in agros mutantur, tui videbimus quod
ory Ea cultura parum Docua, imo in lao Extremo casu utilis quodammodo evadat. Κι certe longuinatus est damnum quod valles adseruiat lium anne
saluti quam campi tibi oryκ colitur ii, illis enim
18쪽
eadem aqua coiitinii stagnat, in qua et vegeta. hiles et ait ima is in macerationem ac Putresa Clionem traris uni dum contra in ultimis aqua Sempor mutatur ac inutiles vegetabiles aspe
Verism tamen stritioi etiam si ham relativa utilitas tum se quando absatur s mPor autem plus minusve noceant saluti sed huic remo.dium praebet Polisia edi ea, quae conveni ritem statuit horum agrorum distantiam a civitatibus vol oppidis, vel similibus, ubi magnus habitatitium numerus est collectus et alias doco praecautiones ut minime nocentes evadanti Idom dicere possumus de canapis maceratione, quae sal-hom longe ab habitatu conceditur idemquo petere de aliis similibus, ita a Politia edica directa innocua fiunt. En alio modo demonstra tum quomodo agricultura cum medicina necta
Ex supra expositis igitur concludatur quod agrorum cultura utilitatem praebet Psychicam et Physieam in illis qui ipsam exercent non Bolum, sed etiam publiea salus per ipsam tuetur ac ra-
19쪽
Medicus sui ipsius imodicus Psessimus. Pro causarum variet; te dissurre sebros Pueri'
Species plantarum riusdem geri ris nec eadem nec simili pollent virtute. atatio uti exercitium gymnasticum omnibus anteponendum prascipua in pilorii olate.
Immo in climato modificatur. vi. Si vis ausae morbificae clioleram morbum asiali eum inducetitis oprim n videatur.
20쪽
vII. Quaecumque sit natura si deprimens vel excitatis caussa morbificae holeram induceti is, veciae sectiones semper utiles. vlΙΙ. Inter somnum et delirium relationes habeti
tu constata es et determinatast IX. Temporamenta prou aetate mutantur.
Sensatio famis rarissime per acrimoniam sit ei gastHei provocaturi XI. Serophulosis est neu passii systematis in genere vegetabilis xΙI insendo febrim nervosam diopa hicam.