장음표시 사용
21쪽
ad nos conflaunt, iuuenes', qui genetis, fortunae vitaeque futurae consiliis suadentibus non . tam iurium subtilitate, quam litterarum variarum copia et artium 'elegantia. imbuta ingenia. ex academiis referre pupiunt: quibus si studiorum suorum opportunitatεs, subsidia. exempla et instrumenta d fuerint. habent quod academiam numeris suis . perfectam esse negent. Verum ad eos quoque. - , qui seuerioribus studiis unice vacant. fructuosum est, eo qoco vivere. quo elegantiorum litterarum, et artium mouumenta laltem videant; sermones audiant, et obiter notiones ac notitias variarum
rerum percipiant; ita enim, etsi aliis n ltudiis ocicupati. adspectu, auditu. usu, confabulatione, exemplo, sensum aliquem bonarum litterarum et artium elegantiae, tanquam in sole ambulantes eo-lorem. imbibunt; quem, nisi exemplis ante Ocu- los positis et 'iudiciis aliorum apditu perceptis, nemo facile .consequitur; ad ingeniorum tamen expolitionem, ad mores ac virtutes publicas privatasque, et ad omnem humanitatis sensum, quantam vim habeat pulcri ac decori, quod sentibus percipitur . . usus aliquis: nondunt quidem omni-
hus, permulsis tamen viris intelligentibus cognitum perspectumque habetur. intelligamus itaque bonae nostra, propitiamque prouidentiae voluntatem laetabundi ex grati praedicemus, quandoquidem illa Gebrgiae Augustae tot iii unera te deis cora indulgenter piovidit, quae, eis nos ea omnibus communia esse litterarum caussa velimus, multarum tamen academiarum d sideriis. frustra expeti
22쪽
' omnino mirationem 'facere potest, 'fam sero nostras aetates de Iitterarum' artiumque stidiis coniun- .gendis cogitasse. Etiam ex eo tempore, quo et artes et litteras excolere coeptum est, utrumque 'genus tanquam' diuersissimae naturae seorsum ' et
sigillatim coli solitum est. Inde perpetua illa inter
eos, qui altbrutrum genus amplexi essent. dissidia obtrectationes et contemtus mutui. i inde non nili ' fero artium principia et rationes sub examen vocat. runt philosophi, et praeclarorum Operum laudes
et vitia exposuerunt viri docti; etsi plerumque dissidentibus iudiciis, quod nec artifices satis baberehi
litterarum, litterati autem viri artium essent noli satis gnari. Nerum vix aliquid cogitari potest. . iquod tam parum cum ratione et iudicio constitutum fuerit, quam studiorum inde a renatis litteris constitutio, et formula. A casu pleraque profecta sunt, quem Vtilitates et necessitates cuiusuis aetatis ac temporis moderabantur. Inde quatuor faculta- 'tes subnatae; atque, etsi a septenti liberalibus artia bus studia processerant, parum tamen aut nihil lih ralitatis iis, inerat. nihil quod ingenia et mores ad humanitatem fingeret. - Vnde euenisse haud mir bimur, quod, cultu meliore per reliquam vitam
iam propagato, extremam morum asperitatem, barbariem et foeditatem, in academiis regnasse noui- ,
mus; adeo ad emollienda ingenia parum habent vim studia in disciplinis posita, nisi aliunde cultuis rae auxilia accesserinc ' Fatendum quidem est. iposse ipsam morum disciplinam, cum omni litterarum humanitate, siue mercenaria aliqua opera et socordia ex sitam, siue ad subtilitates et argutias A s reubCain
23쪽
reuocatam. professorie e cathedra tradi. ut tamen . ad animos et ingenia non magni fructus inde redeant. Ita videntus studia theologica magna cum assiduitatς multos prosequi, libros sacros interis pretari, de doctrinis inde ducendis disputare; nec tamen animorum habitum ad pietatem formatum per mores et vitam elucescere. Scilicet ipsa tra.dendi ratione ac modo excitandus est sensus veri,
honesti, puleri; id quod fieri nequit sine exemplis
litterarum, artium. vitae, propositis, quibus assiciantur sensus, animus moueatur. excitetur generosus impetus. decretum animi firmum, et volun- tas efficax.
Etiam antiquis temporibus, iisque aetatibus. quibus maxime litterae artesque floruerunt. nullum is stitutum meminimus. quo de virisque simul. et coniuncta opera, praeciperetur. Fuere Corinthi et Sicyone . tanquam officinae pictoriae et sculptoriae artis; instituerunt ipsi artifices alios, Pamphili autem auctoritate. ut Plinii verbis utamur
lib. XXXV, io s. ig esseditam est, Sicyone primum . deinde tu tota Graecia , ut pueri ingenui ante omnia graphion, hoe Ut picturam in buxo: docerentur. -ipereturque ea ara in primum gradum liberalium.
Verum cum philosophorum scholis nihil iis erat commune; ad liberaliorem tamen institutionem referebatur hoc, ut et philosophiam salutasset aliquis et idem artes attigisset. Ptolemaeorum aetate Alexandria ex Museum habuit et viros doctos qui litteras traderent, habuit et ossicinas artium; nullum Vero litterarum et artium contubernium. Multo mu
24쪽
rationem sero habuere, de liberalium artium litte- , rarumque disciplina unquam solliciti fuere; itaque inec pictores habuere litteris eruditos, nec viros ι litteratos in artium studiis versatos. Quod, si quo . alio. Plinii utique exempl apparet . qui, si artium , ipse accuratiores notitias habuisset. de priscae artis operibus haud dubie et uberius saepe et subtilius disputaturus fuisset. Etsi negare nolumus, multos forte fuisse, a Scipionibus inde et Aemiliis. qui ar- ' tium studia probarent g). Fuer: qui honesto stu- . ldio statuas et hermas et tabulas appeterent, in qui- . 'bus Cicero, attamen ut ornamenta Academiae suae . i .
ea haberet; fuere qui prauo. ut Verres, cuius flagitia et latrocinia in conquirendis fgnis. tabulis. vasis, omnisque arissicii deliciis, exagitata a Cicerone adhuc legimui Subortum est serius litterarum genus. quod exempla produxit doctrinae in artium non minusquam litterarum monumentis curiosae. Scilicet sophistae et rhetores umbratici, qui artem dicendi ita tradebpnt. , ut pro praeceptis exempla bene diis ' ' 'cendi sua declamatione proponerent. postqliam aria ' 'gumenta sollennia e forensibus caussis petita vel
adumbrata ad taedium omnium iterata decantaue- rant, ut orationem, Variarent. argumenta adopta. . . runt cum alia, tum deseriptiones et enarrationes 'tabularum pictarum et statuarum. DLonge aliud ac '. diueris , g Paullus Aemilius liberis suis non modo grammaticos, sophistas et rhetorea, verum et sculptorea et pictores magistroa adhibuisse narratur. ap. Plutareh. in Paulla . Aemilio- p. 238 B.
25쪽
diuersum genos Dii interpretam S tenvbimarioruni et mo tria Mentorum copiae insignibus, quos εξοητας et ' προηγηγας appellabant, etirili mysta*ogos qui in memoraεilia - locorum telum ad uisis et hospitibus monstrarent ret 'enarrarent'; fuere viri, docti. qui lex li, comperta flitteris const-gnarent, historias et titillὁs donari σmm-colligerent, et ex iis rerum temporum quel notitias constitue .rent. Vtinam ex 'hoc genere superesset Polemo, Perlegetes dictus.' Aristophanis Byzantini diici pu- lusi circa a CC ante C. N. Saepe is ' Straboni, Athena GaIlisque memoratus, conscripserat' plures libros περι των' 'ἀναθη ατων τῶν . ἐν ' ἁκροκο- λει. περι τῶν ἐν Λακεδαίμονι ἀναΘημάτcυν. περισῆς κακίλης ἐν Σικυῶνι στοῶς. . et alia; in quibus eminuit liber περι τῶν κατὰ πολεις εm γραμμάτων. Fuere huius generis permulta alia volumina; enim uero meliora interierunt; nec seruata sunt nisi nonnulla seriora et deteriora J . Extant prioris generis, praeter Luciani non. nulla, Ρhilostratorum libri inlcriptit Imaomum: in quibus multarum pietaruna tabularum argumenta exposita sunt oratorio cum studio. . De Plitiostratis. letsi non ad liquidum perducta sunt omnia, teneri litamen possunt haec: quod praeter antiquiorem aliquem rhetorem, qui sub Nerone vixit, aeuius. nulis
luna scriptum superstes est. duo' fuere philostras, quorum alter in Iuliae, Seueri lmp. uxoris,lgra: tiam P Apollonii Tyanensis Vitam h conscripsit, tum
a Uixerat Ia usque ad Domitiani et Nervae, si h exitum saeeuli primi, aetatem. Quod cum ita se habeat, non
26쪽
toric', 'ὀrnsmehiis et 'rimissi umulatis 'et longe petius, 'eui sebtilitate 'Et' ficum Itie Ephistico 'no 'vandis. Haec enim illa sunt, quae pro simplici ornata, lepore ei. Venustate ingeniiquς felicitate cum .iudicio Keto selim in porrupi o. ii, 4 melioribus scriptoribus , succedunt s equites ι,1 nostra quo me aretrix obtriis ii 166ne' i - . i
deducti sumusv cum scriptioriis hoc genus symbo-
a se comperta ..nee, nisi aliorum fide accepta, centum . fere annis post . Gib saeculi secundi exitum M Apol Ionio quae narrauit, Philostrὸtus tradere' ' potuit; ut mirum non sit. tam prodigiosa de isto homine nam stari potuisse. sperperam ideo 'γοήτος Tyanensis praestigiae sollieitos habuere viros doctos ac pios.J
27쪽
si vita modo. suppetierit ad tqmpora fittingenda quibus opera . per annos plures distribuenda. alia quando absoluatur. i liv
. o Fasi mus Philostrali nibus; pa runt aliquando succedere iunioris . cu'
Cissigrati autum . Narrat 3sse se Neapoli feriatum deustriisl, ad hospitem in suburbio ad inare habI
inruem ἰ D. De suburbis esse ortuum ad. Occide 'tem conuersam. ad excipiendas leniores auras et solem mitiorem quatuor ves quinque contignationum, , mare rospicientem, marmoribus exquisitis. ornatam. inpri-m sque tabulis pictis parieti. insertis conspicuam i); ab homuu artium amore sagrante .cnsiectas tabulas videri. pluritum enim ridiqrum: man hi ius conspici; fuer*I di ' ergo'
ι Nam diserte Philostratus e. 763 f. ἐλιστα δὲ seria γρα-
ἐνηρμοσμένων αυτὸ πινακων' Non ergo ita . . picti parietes sed tabulae parieti inlaetaec haeque undique conquisitae seu collectae. , Erat antem is λllenis nis mos, ut tabulas pictas conquisitis In parietibus . porticuum includerent. quas etiam habebant gymna- iV - sia et academiae bibliothecla conisguae P ut inambu-Iando ac disputando animum corpusque recrearent.. Adiunctae quoque erant porticibus, etiam publicia θholae, seu quae Graecis , ut in Octauiae ν-- ritibus seliola memoritur Plinio XXXUl. p. ar in qua . . : . Antiphili HesionE ed Alexander ae Philippus enm Mi-- nerma in tabulis picti conspiciebantur . et in Philippi portieu Liber',ater, Alexander pueri Hippolytus tauro emisso expallescens; in sompeia vero porticu cadm et Europe: omnia ab Antiphili manu. Ita plures in iisdem porticibus memorantur tabulae Zeuxidia, ce-t,his odori Pausiae, Theodori. sS signis superest no ite illud Amazonis, cum titulo ' in basi: translata de schola medicorum: ex Villa Matthaeorum translatum in Museum Pio Clement. Tom. II. t. 38. nunc in Mu- sepin nationis Galli eae Parisios migrare iugum.I
28쪽
ergo collecta diuersorum picturum nobilium operad Narrat porro, se ab hospitis' filio adolescetitulo
discendi auditendique cupido. exoratum. coetii Iuuenum in eam domum ad se priuatim dicentem confluente, exercit/tiones dicendi instituisse. Qita quales fueriti t. - ex temporum nitionibus 'in iudicandum. et ex ipsis scriptoris/verbis apparet fixi Docebant laphistae artem dichredi, non praeeepta
tradendo, eaque interpretando, ' et exercitationem secundum ea proponendo P verum, vis diximus. ipsi, ut suo exemplo bene dicere discerent audien tes, declamabant; cultique mos seu fiduciam 'seulvanitatem flagitaret . . ut ex tempore dicere aliquis: videretur. Oostulabant a maesentibus, ut proponeretur quamde re dici vellent. 'Adolescentulo it . que tabularum etiarrationem a se petenti philostra ius negotium dat, ut argumentum hoc in coetu
proponat; annuunt ceteri. Sermone hos' vetet
ita habitos , esse vix credere licet; potest ' laphista hoc inuento ad' lucubrationis genus . hoc publice' prodendum usus Quaeri potest, verene ista a porticus publica an priuata,' et verene isth tabu Iarum ordo in illa extitetit: qua de r. nondum habemus,' quod in alterutram partem iudicitam i
parari posse putes Cebetis tabulam, in qua se ex aliis quis. qui tabulam interpretatur, indueitur; 'potuere'. forte seriorum Sophistarum ingρnia per hoc aut simila exemplum ad nouum hoc genus ἐπεθείεεως inuitari et quod Luciani exemplo probabile si . verum ista ce-betis tabula non vera. sed ficta fuit pictiara, qua per althgoriam exponerent'r' placita philois ina. non sola disputatione, sed, nouo more, tanquam in tabula adumbrata.J
29쪽
mς Ri in te foris iudicii mult' pinxerunt, quae aut omnino. pingi nequeunt aut iit, saltem artis conditione. qualis tum 'erat. 'pingi nequibqnt';' multa qud quς .coloribus reddi erunt. quae putis. relinis qui: debebant. Interea librorum lectio est tueunda
30쪽
et esse potest utilissima, si non modo verba sequa. ris. sed, quid sophistae ante oculos positum fuerit,
aut esse potuerit, assequi studeas. Tabularum nu merus est haud exiguus. nec varietate caret; su fit utriusque libri Icones numero LXIV. et a iuniore accedunt aliae XVII. Sunt pleraeque omnes egenere picturae historico, quod vocant. h. e. m.ythos antiquos partim Gorum, partim heroicae vitae reddunt ν ex vera lusoria petita hon sunt nisi arguis menta quinque: II, Rhodogune bellatrix, 6. Amrichion Athleta, Panthea i 2. Pindarus, 32. Thomsocles. Chorograyhiae sunt I. 9. Regio interamna et paludosa, Ia. Boisoriis, Piscatorex, as . A
drii, Aprorum vestatio. II, II Iressaliae regis: II. Insulae in mari. Duae tabulae Xenia inscriptae seu poma floresque exhibent. Symbolici et allegoriri generis II, 3. est Ρalaeitra; elisi in ipsis
mythis nonnulla eo possulit referri.
Exacto paene spatio , . quod huic scriptionum generi praefinitum esse solet, ne tamen in i plo limine lubstitisse, aut verius ante limen dii cellisse. quid Τ ne a limine quidem salutasse, videamur Philostratum . delibanda nonnulla; esse videntur e primis saltem versibus; i seruanda alia suturae prolusioni; quorum hanc tanquam arrham accipitote. Exordium igitur operis a commendati9 ne artis pingendi ducitur; sociam ea nam ait esse ei contubernaia Iem ipti rerum naturae ac veritati. tum poesi, et arti quoque oratoriae; quandoquidem haec, non minus quam illa, in xerbis et sententiis constituendis lymmetriae studet; esse eam ipsorum deo'rum inuentum habendam: picturae enim genus eri